Павол Орсаг Гвиездослав: Словак ақыны және аудармашысы
Pavol Országh Hviezdoslav
Павол Орсаг Гвиездослав: словак ақыны, драматург, аудармашы және парламент мүшесі. Туындыларында дәстүрлі стиль мен модернизмнің әсері көрінеді. Өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Словакия ақыны Пауль Орсаг Хвиездослав (2 ақпан 1849 – 8 қараша 1921) – словакиялық ақын, драматург, аудармашы және қысқа мерзімге Чехословакия парламентінің депутаты. Алғашқыда ол дәстүрлі стильде жазған, бірақ кейіннен парнассизм және модернизмнің ықпалына түсті.
Slovak poet
Pavol Országh Hviezdoslav (2 February 1849 8 November 1921) was a Slovak poet, dramatist, translator, and for a short time, member of the Czechoslovak parliament. Originally, he wrote in a traditional style, but later became influenced by parnassism and modernism.
Атауы
Ол Павол Орсаг болып дүниеге келді. Оның тегі венгр тілінен шыққан (ország, яғни "ел" деген мағынада). Хвиездослав (славян аты, шамамен "жұлдыздарды тойлау" және/немесе "жұлдыздардың славяны") – ол 1875 жылдан бастап қолданған псевдонимі. Оның алдыңғы псевдонимі Йозеф Збранский болған.
He was born as Pavol Országh. His family name is Hungarian (from ország, meaning "country"). Hviezdoslav (a Slavic name, meaning approximately "celebrating the stars" and/or "Slav of the stars") was his pseudonym from 1875. His earlier pseudonym was Jozef Zbranský.
Өмір
Павол Орсаг Венгрия Корольдігінің Арва округінің Фелсёкубин қаласында тұрды (қазіргі Вышны Кубин, Словакия). Ол ақсүйек тегінен шыққан. Хвиездослав Мишколц пен Кежмарок (қазіргі Кежмарок, Словакия) гимназияларында венгр лютеран мектебінде оқыды. Жас Орсаг венгр патриоты болды. Осы кезеңде ол Арань Янош пен Петёфи Сандордың поэзиясымен танысып, олардың ықпалымен алғашқы өлеңдерін мажар тілінде жаза бастады, ал Имре Мадахтың "Адамның трагедиясы" туындысынан кейін 1912 жылы Кисфалуди қоғамының мүшесі болып сайланды.
Pavol Országh was living in Felsőkubin, Árva County, Kingdom of Hungary, Austrian Empire (now Vyšný Kubín, Slovakia). He was of noble origin. Hviezdoslav studied at grammar schools in Miskolc and Késmárk (now Kežmarok, Slovakia) in the Hungarian lutheran school. The young Országh became a Hungarian patriot. During this time he got acquainted with the poetry of Arany János and Petőfi Sándor and under their influence he started to write poems first in Hungarian, of The Tragedy of Man by Imre Madách, he was elected a member of the Kisfaludy Society in 1912.
Аудармалар
Хвиездослав аудармашы да болды. Ол Гёте (Фауст, Тауристегі Ифигения, балладалар), Шиллер (таңдалған өлеңдер), Мицкевич (Крим сонеттері және тағы басқалары), Пушкин (Борис Годунов, Кавказ тұтқыны, Цыгандар, Русалка және т.б.), Шекспир (Гамлет, Жазғы түннің арманы), Словацкий (Швейцарияда және т.б.), Арань (28 лирикалық өлең мен баллада), Петёфи (42 таңдалған өлең), Лермонтов (Иван Васильевич император туралы ән, Саудагер Калашниковтың әні, Демон) және Мадач (Адамның трагедиясы) сияқты көптеген авторлардың шығармаларын аударды. Осы аудармалар оның қайтысынан кейін «Хвиездославтың жинақталған поэзиялық туындыларының» 12-15 томдарына енгізілді.
Hviezdoslav was also a translator. He translated many works of such authors as Goethe (Faust, Iphigenia on Tauris, ballads), Schiller (selected poems), Mickiewicz (Crimean Sonnets et al. ), Pushkin (Boris Godunov, The Captive of the Caucasus, The Gypsies, Rusalka, etc. ), Shakespeare (Hamlet, A Midsummer Night's Dream), Słowacki (In Switzerland, etc. ), Arany (28 lyric poems and ballads), Petőfi (42 selected poems), Lermontov (A Song about the Emperor Ivan Vasilievitch, The Song of the Merchant Kalashnikov, The Demon) and Madách (The Tragedy of Man). These translations were collected after his death into volumes 12 to 15 of The Collected Poetical Works of Hviezdoslav.
Мұра
Хвиездославово алаңы, Братислава қаласындағы алаң, Хвиездославово ауылы және Словакиядағы шамамен 172 көше оның құрметіне аталған. Оның есімін алып келген «Хвиездославов Кубин» өлең оқу байқауы 1960 жылдан басқа, 1954 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді.
Hviezdoslavovo námestie, a town square in Bratislava, along with the village of Hviezdoslavov and approximately 172 streets in Slovakia are named after him. The poetry recitation contest Hviezdoslavov Kubín, which bears his name in honor, has been taking place every year since its inception in 1954, except for 1960.