Кіріспе
Бразилиялық гитарист Баден Пауэлл де Акино (6 тамыз 1937 – 26 қыркүйек 2000), кәсіби тұрғыда Баден Пауэлл ретінде танымал, бразилиялық гитарист болған. Ол классикалық техниканы халықтық гармония және свингпен үйлестірді. Ол босса-нова, самба, бразилиялық джаз, латын джазы және MPB сияқты көптеген стильдерде өнер көрсетті. Өмірінің басым бөлігін сахнада өткізді. Пауэлл гитараға арналған көптеген шығармалардың авторы, олардың ішінде Abração em Madrid, Braziliense, Canto de Ossanha, Casa Velha, Consolação, Horizon, Imagem, Lotus, Samba, Samba Triste, Simplesmente, Tristeza e Solidão және Samba da Benção бар. 1966 жылы Винисиус де Мораеспен бірлесіп MPB-дегі маңызды альбом – Os Afro sambas шығарды.
Baden Powell de Aquino (; 6 August 1937 – 26 September 2000), known professionally as Baden Powell, was a Brazilian guitarist. He combined classical techniques with popular harmony and swing. He performed in many styles, including bossa nova, samba, Brazilian jazz, Latin jazz and MPB. He performed on stage during most of his lifetime. Powell composed many pieces for guitar, such as Abração em Madrid, Braziliense, Canto de Ossanha, Casa Velha, Consolação, Horizon, Imagem, Lotus, Samba, Samba Triste, Simplesmente, Tristeza e Solidão, and Samba da Benção. He released Os Afro sambas, a watershed album in MPB, with Vinicius de Moraes in 1966.
Өмірбаян
Баден Пауэлл де Акино Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласындағы Варре Саиде дүниеге келді. Әкесі скауттықпен әуестенгендіктен, оған Роберт Баден Пауэлл есімін қойды. Ол үш айлық болғанда, отбасы Рионың Сан-Кристовао қалашығына көшіп келді. Оның үйі сол жылдары танымал музыканттардың тоқтау орны болды. 1940 жылдары ол белгілі шоро гитаристі Джейме Флоренстен гитара сабақтарын алды. Ұзақ өтпей, ол өте талантты екенін көрсетті, жасөспірім кезінде көптеген дарын байқауларында жеңіске жетті. Он бес жасында ол әртүрлі стильдегі әншілер мен топтарға сүйемелдеп, кәсіби түрде ойнай бастады. Ол свинг пен джазға қызығушылық танытты, бірақ оның басты ықпалы бразилиялық гитараның классикалық үлгілерінде болды. 1955 жылы Пауэлл Риодағы Плаза қонақ үйінің түнгі клубы Бойт Плазада Стив Бернард оркестрімен бірге орындады, онда оның шеберлігі Плаза Бардағы джаз триосының назарын аударды. Эд Линкольн жаңа трио құру қажеттігі туғанда, Пауэллді гитарада қосылып, Hotel Plaza Trio құруға шақырды. Пауэлл Луиз Мариньоны бас гитараға, ал "трионың" төртінші мүшесі ретінде Клодетт Соаресті вокалға шақырды. Пауэлл, Линкольн және олардың жас музыкант достары сағат түнгі джем-сессияларға қатысып, Бразилияның джаз өнерінде танымал болды. 1959 жылы Пауэлл белгілі әнші және ән жазушы Билли Бланконы Баденнің бір композициясына сөз жазуға көндіріп, үлкен жетістікке жетті. Оның нәтижесінде туған "Samba Triste" әні тез арада өте танымал болды. Оны Стан Гетц және Чарли Берд сияқты көптеген әртістер Jazz Samba альбомында орындады. 1962 жылы Пауэлл ақын-дипломат Винисиус де Мораеспен кездесіп, 1960-шы жылдардағы бразилиялық музыканың классикалық туындыларын жасаған ынтымақтастыққа кірісті. Босса-нова сол кездегі басты музыкалық бағыт болғанымен, Баден мен Винисиус самбаны кандомбле, умбанда және капоэйра сияқты афро-бразилиялық формалармен біріктіруді қалады. 1966 жылы олар Os Afro Sambas de Baden e Vinicius әнін шығарды. Пауэлл Моасир Сантостан жоғары гармонияны оқып, бразилиялық Elenco Records және Forma лейблдерінде, сондай-ақ француздық Barclay және неміс MPS/Saba лейблдерінде жазбалар шығарды (әсіресе, 1966 жылғы Tristeza on Guitar). Ол Elenco лейблінің үй гитарисі болды, сондай-ақ әнші Элис Регинаның O Fino da Bossa телешоуында ойнады. 1968 жылы Пауэлл ақын Пауло Сезар Пиньейромен бірігіп, 1970 жылы Os Cantores da Lapinha ретінде шыққан афро-бразилиялық музыканың тағы бір сериясын жасады. Пауэлл 1960 жылдары Еуропаға жиі сапарлап, 1968 жылы Францияға тұрақты қоныс аударды. 1970 жылдары ол Еуропа мен Бразилиядағы лейблдермен жазбалар шығарды. 1981 жылы төрт апта бойы ол Париждегі Palais des glaces сахнасында гитарист және әнші ретінде өнер көрсетті. Алайда, ол денсаулық мәселелерімен күресіп, 1980-ші жылдарды Францияда және Германияда жартылай зейнеткерлікте өткізді. 1990 жылдары ол отбасымен бірге Бразилияға оралды, онда жазбаларын жасауды және концерттер беруді жалғастырды. Оның еңбектері Бразилияда осы кезде танылды. 1990 жылдардың соңында ол евангелистік христиан дініне енді, ол алкоголь мен темекіге деген ұзақ жылдар бойғы тәуелділігінен арылуына көмектескенін айтты. 2000 жылы ол ауыр науқасқа шалдығып, 26 қыркүйекте Рио-де-Жанейрода бактериялық пневмониядан туындаған жалпы инфекциядан көз жұмды. Ол пианист Филипп Баден Пауэлл де Акино мен гитарист Луи Марсель Пауэлл де Акиноның әкесі.
Ойын стилі
Баден Пауэлл 19 жасында электр гитарада ойнауды тоқтатуды шешті және қалған өмірін классикалық гитараға арнауды жөн көрді. Ол қарызға алынған болат тілшелі акустикалық гитарада бірнеше альбомдар жазды, бірақ ересектен кейін негізгі аспабынан осы деңгейде ғана алшақтады. Оның репертуарын талдау оның әртүрлі музыкалық қызығушылықтарын көрсетеді. Ол 20 ғасырдың бразилиялық халық музыкасының барлық түрлерін қамтыды: самба, босса-нова, афро-баяндық ритуалдық музыка, фрево, хоро, Солтүстік-Шығыс Сертао музыкасы, тіпті еуропалық және жапондық бесік әндері. 1940-1950 жылдары өскен көптеген музыканттар сияқты, ол джазға, әсіресе бибоп пен свингке қатты әсер етті. Ол Телониус Монктың «Round Midnight» әнін екі рет, ал Джером Керннің «All the Things You Are» әнін үш рет (оның алғашқы жеке альбомында да) орындады. Оның музыкалық ортасы оның ойнау стиліне әсер етті, ол джаз гармониясы мен классикалық гитара техникасын біріктіреді, оның оң қолы бразилиялық ырғақтың өзіндік ерекшеліктерін көрсетеді. Ол классикалық музыкада Таррега мен Бахтың шығармаларын жақсы меңгерді. Ансамбльде ойнағанда, ол әншілерге тыныш және шеберлікпен сүйемелдеуге немесе гитараны тағы бір соқпалы аспап ретінде пайдаланып, көше самбасын шалаң, «кештік» стильде ойнауға болатын. Монк сияқты, ол тоналды «иілу» үшін кіші секундты интервалды жақсы көретін. Алайда, джаз өкілі болғандықтан, ол гитараның ішегін физикалық түрде иілмей, оның орнына кіші секундты жақын орналасқан бос ішек арқылы ойнауға бейімділік танытты. Оның стилін зерттеуші студенттер ашық ішектердегі кеңейтімдерді қамтитын аккордтық құралымдарға оның басымдығын ескеруі керек, бұл музыкалық фразаларды бөліп көрсетуге мүмкіндік береді. Назар аудару керек басқа да ерекшеліктер – оң қолмен ойналатын ырғақтың сан алуан вариациялары, әрқашан дұрыс самба метрінде, сондай-ақ оның «қолтаңбасын» жылдам төмендейтін гаммамен және оның салыстырмалы тональдығындағы (баяу) жоғарылайтын арпеджиомен көрсетуге бейімділігі. Ол вокализ бен скат әнін де жиі мелодиялық желімен бірге қолданды (әсіресе, мелодия гитараның бас ішектерінде орындалғанда). Оның алғашқы ұстаздары «Мейра» (Джейме Флоренс, 1909–1982), Дилермандо Рейс (1916–1977) және Гарото (Анибал Аугусто Сардинья, 1915–1955) болды. Ол Лес Пол (1915–2009), Джанго Рейнхардт (1910–1953) және Жак Лусье (1934–2019) еңбектерінің де өзіне әсер еткенін айтқан.
Дискография
Баден Пауэлл 1950-ші жылдардағы бірнеше биг-бенд пен самба жазбаларында аккомпаниатор ретінде алғаш рет көзге түсті. Ол өзінің алғашқы жеке альбомын 1959 жылы жазды, бірақ ол 1961 жылы шықты. Оның бірінші және екінші альбомдарында джаз стандарттары, сол кездегі бразилиялық танымал музыка және авторлық композициялар бар. 1962 жылы ол флейташы Герби Маннмен және барабаншы Джимми Праттпен бірге жазба жасады. 1963 жылы Бразилия мен Францияда шағын топтарды жетектеді. Француз лейблдарын Барклей мен Фестиваль оның көптеген жазбаларын жариялады. Германияда MPS/Saba продюсер Йоахим Берендтпен бірлесіп оның жұмыстарын шығарды. Бразилияда ол Elenco Records, Forma және Philips Records компаниясының бразилиялық еншілес фирмасында жазды. 1980-ші жылдардағы бірнеше жаңа шығарылымдардан кейін Пауэлл өмірінің соңғы жылдарында Бразилиядағы студияларға қайта оралды. Оның кейінгі жазбаларында жеке гитара немесе дауыс пен гитараның үйлесімі бар.