Кіріспе

Өт жолы

Цистоздық канал – (әдетте) өт қабықшасын және жалпы бауыр каналдарын қосатын канал; цистоздық канал мен жалпы бауыр каналдарының қосылуы өт жолын (бұрынғы жалпы өт жолы деп аталған) құрайды. Оның ұзындығы өзгеріп тұрады. Көбінесе ол ирек келеді.

Анатомия

Кистоздық канал әдетте 2–3 см ұзындықты болады. Ол көбінесе оң жақтан жалпы өт жолына қосылады (екі жолдың арасында көлбеу бұрыш құрайды), және өт жолы жалпы бауыр жолынан екі есе ұзын болады. Ол көбінесе жалпы бауыр жолымен бірігіп, кейін белгілі бір қашықтықтан соң оған ашылады (мұндай құрылымның мақсаты өт ағынын бауырға кері емес, дистальды бағытта бағыттау болуы мүмкін).

Құрылымы

Кистоздық каналдың ішкі беті спираль тәрізді, ай тәрізді шырыш қабық қатпарларын қамтиды – кистоздық каналдың спиральді қатпарлары. Кистоздық каналдың проксимальді бөлігінің ішкі бетінде субмикроскопиялық иректелген қатпарлардың (руга) желісі байқалады, ал дистальді бөлігінің ішкі бетінде субмикроскопиялық параллель бойлық қатпарлар бар.

Гистология

Құбырдың ішкі бетінің эпителийлік қабығы өт қабығының эпителийіне ұқсас және көбінесе қысқа микроворсиналары бар цилиндр тәрізді эпителий жасушаларынан тұрады. Субепителийлік қабат серпімді дәнекер тінінен құралған және қан тамырларына толы; эпителийлік базалық мембранаға жақын орналасқан қан тамырлары, өтпен иондар мен сұйықтық алмасуын жеңілдету үшін, өт қабығындағыдай, тесіктелген. Сыртқы фибромышекті қабат өт қабығының тегіс бұлшық еттерімен үздіксіз, ал тегіс бұлшық еттерінің бір бөлігі спиральді клапандарға дейін созылады.

Қарым-қатынастар

Ол көбінесе кістік артерияның қасында жатады.

Функция

Қалқанша бездің өті өт қабықшасы, жалпы өт жолы және бауыр жолы арасында екі бағытта да ағуы мүмкін. Осылайша, тамақтанған аралықта өт қабықшасында сақталады. Майлы тағам қабылдағанда холецистокинин гормоны бауырдың өт өндірісін күшейту, өт қабықшасын жиырылуы және Одди сфинктерінің босаңсуы арқылы өт секрециясын жақсартады. Бұрын өт жолында сфинктерлік функция бар деп есептелген, бірақ қазір кісталық жол арқылы өтетін өт ағыны кедергісіз екені және өт жүйесінің басқа жерлеріндегі басқа механизмдермен реттеледі.

Клиникалық маңызы

Өт тастары кисталық өзекке еніп, оның ағынына кедергі келтіруі мүмкін. Өт қабындағы қысымның артуы салдарынан ісіну мен ауырсыну пайда болады. Бұл ауырсыну өт қабығының "құрысуы" деп те аталады, себебі ол кенеттен басталады. Холецистектомия кезінде кисталық өзек екі-үш рет тілінеді және тіліктер арасында кесіледі, бұл өт қабығын алып тастауға мүмкіндік береді.