Кіріспе
V ғасырдағы христиан дін қызметкері және тарихшы Геннадий Массилиялық (шамамен 496 жылы қайтыс болды), сондай-ақ Геннадий Сколастик немесе Геннадий Массилианский деп те аталады. Ол 5 ғасырдағы христиан дін қызметкері, монах және тарихшы болған. Оның ең белгілі еңбегі – De Viris Illustribus ("Танымал адамдар туралы"), 90-нан астам бір замандас маңызды христиандардың өмірбаяны, ол Жеронимнің осы аттас еңбегін жалғастырды.
Gennadius of Massilia (died c. 496), also known as Gennadius Scholasticus or Gennadius Massiliensis, was a 5th century Christian priest, monk, and historian. His best known work is De Viris Illustribus ("Of Famous Men"), a biography of over 90 contemporary significant Christians, which continued a work of the same name by Jerome.
Өмір
Геннадий - Марсель (қазіргі Марсель) қаласының монахы және кейіннен дін қызметкері, папа Геласий I-нің (492-496 жылдар аралығында папа болған) замандасы. Кристофер Блунда оны "өз заманындағы ең терең діни білімі бар тұлғалардың бірі" деп санайды, ол алдыңғы сексен жылды қамтитын авторлардың өмірімен жақсы таныс болған. Оның өмірі туралы көп мәлімет жоқ, тек ол жазған соңғы өмірбаянындағы қысқаша мәлімдемеден басқа: "Мен, Марсилияның пресвитері Геннадий, барлық ағымдарға қарсы сегіз кітап, Несторийге қарсы бес кітап, Евтихке қарсы он кітап, Пелагийге қарсы үш кітап, Иоаннның Апокалипсисінің мың жылдығы туралы трактат, осы еңбек және Рим қаласының епископы, құрметті Геласийға жіберілген менің сенімім туралы хат жаздым".
Де Вирис Иллюстрибус
De Viris Illustribus, ең көп қабылданған түрінде, шамамен 495 жылы жарияланған болуы мүмкін және он шақты фолио беттен тұрады, онда 392 және 495 жылдар аралығындағы дін қызметкерлерінің қысқаша өмірбаяндары келтірілген. Бұл кітапта талқыланған тоқсаннан астам автор туралы маңызды тарихи дереккөз болып табылады және көп жағдайда жалғыз сақталған жазбасы. Бұл – Әулие Иеронимнің De Viris Illustribus еңбегінің жалғасы. Сол еңбекте Иероним алғаш рет 135 атақты христианның қысқаша өмірбаянын және олардың негізгі жазбаларының тізімін жасады. Бұл христиандық патрология мен биографиялық сөздіктің алғашқы үлгісі болды және кең танымал болды. Иеронимнің Патерий есімді шәкірті сияқты көптеген адамдар осыған ұқсас жалғаулар жазды, ал Софроний грек тіліне аударма жасады. Геннадийдің жалғасы ең танымал болды және барлық жерде Иеронимнің еңбегінің екінші бөлігі ретінде қабылданып, оның еңбегімен бірге жазылды (кейін басылды). Геннадийдің бөлігінде Иеронимнің өмірбаянынан үлгі алған шамамен жүз өмірбаяны бар. Әртүрлі редакциялар мен қайта басылымдар оларды біркелкі нөмірлемейді; Бернулли бойынша i-ден xcvii-ге дейін, кейбіреулері xciib және т.б. деп белгіленген, ал бастапқыда cxxxvi ccxxxii болған. Бұл серия көбінесе хронологиялық тәртіппен ұйымдастырылған, бірақ жиі ерекшеліктер кездеседі. 90, 92-беттерде ол (бір нұсқада) Келесириялық Теодордың (Теодулдың) «Зенон билік құрған кезеңде үш жыл бұрын қайтыс болғанын» айтады. Осыдан Чапла Геннадийдің 491-494 жылдар аралығында жазғанын қорытады. Мәтіннің қазіргі түрі бүкіл еңбектің бірнеше рет қайта қарастырылғанын көрсетеді. Басқа адамдар ортағасырлық авторлар арасындағыдай, фактіні көрсетпей оны өзгертіп, қосымшалар енгізген. Ричардсон мен Чапла сияқты кейбір ғалымдар xxx тарауды (Иерусалимнің епископы Иоанн II), lxxxvii (Викторинус), xciii (Африкалық Кереалис) және соңғы бөліктің барлығын (xcv ci) түпнұсқа емес деп санайды. Басқа бөліктерінің де кейбіреулері күмәнді.
"De Ecclesiasticis Dogmatibus" (Иерусалимдегі шіркеу туралы ілім)
Де Экклезиастицис Догматибус ("Шіркеу доктринасы") деп аталатын трактат бар, ол бастапқыда Гипполық Августинге жатқызылған, бірақ қазірде барлық ғалымдар Геннадийге жатқызады. Бұл еңбек ұзақ уақыт бойы Әулие Августиннің еңбектерінің ішінде саналды. Кейбір ғалымдар (Карл Пол Каспари, Отто Барденхейвер, Бруно Чапла) бұл Геннадийдің "барлық ағымдарға қарсы" сегіз кітабының бір бөлігі болуы мүмкін деп ойлайды, әдетте соңғы бөлігі, онда ағымдарды жоққа шығарғаннан кейін, ол позитивті жүйені құрастырады.
Жарияланым
"De Viris Illustribus" Ж. Андреас (Рим, 1468) редакциялап, жариялаған, J. А. Фабрициус "Bibliotheca ecclesiastica" (Гамбург, 1718) және Э. К. Ричардсон "Texte und Untersuchungen", xiv. (Лейпциг, 1896) басылымдарында келтірілген. Бұл еңбек Иеронимнің көптеген шығармаларымен бірге жарық көреді. Ричардсонның ағылшын тіліне аудармасы "Nicene and Post-Nicene Fathers", 2nd ser, iii. 385–402 беттерінде жарияланды. C. H. Turner "Liber de Ecclesiasticis Dogmatibus" еңбегінің сындық басылымын "Liber Ecclesiasticorum Dogmatum" деген атаумен "Journal of Theological Studies" vii. (1905) журналында, 78–99 беттерде, оның ішінде 89–99 беттерде жариялады. Тернердің кіріспесінде бұрынғы басылымдар қарастырылып, сонымен қатар оған белгілі қолжазбалар туралы шолу ұсынылған, оның ішінде басылымға пайдаланған бірнеше қолжазба да бар.