Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Совет физигі (1891–1951)
Soviet physicist (1891–1951)
Сергей Иванович Вавилов (Серге́й Ива́нович Вави́лов; 24 наурыз 1891 [е.с. 12 наурыз 1891] – 25 қаңтар 1951) – совет физигі, 1945 жылдың шілдесінен қайтыс болғанға дейін КСР Одағы Ғылым академиясының президенті болды. Оның ағасы Николай Вавилов – белгілі орыс генетигі.
Sergey Ivanovich Vavilov (Серге́й Ива́нович Вави́лов ; 24 March 1891 [O. S. 12 March 1891] – January 25, 1951) was a Soviet physicist, the President of the Academy of Sciences of the Soviet Union from July 1945 until his death. His elder brother Nikolai Vavilov was a famous Russian geneticist.
Өмірбаян
Вавилов физикалық оптиканың кеңестік мектебін қалыптастырды, ол люминесценция саласындағы еңбектерімен әйгілі болды. 1934 жылы ол Вавилов-Черенков эффектін бірге ашты, осы жаңалық үшін 1958 жылы Павел Черенков физика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Люминесценцияның кванттық шығымының Каша-Вавилов ережесі де оның атымен аталады. 1932 жылдан бастап КСРО Ғылым академиясының мүшесі, Лебедев физика институтының директоры (1934 жылдан), Ұлы Совет энциклопедиясының бас редакторы, 1946 жылдан Жоғарғы Кеңестің депутаты және төрт Сталин сыйлығының иегері (1943, 1946, 1951, 1952). Ол Лукреций, Галилео Галилей, Исаак Ньютон, Михаил Ломоносов, Майкл Фарадей және Петр Лебедев сияқты ұлы ойшылдардың өмірі мен еңбектері туралы жазды. 1950 жылдың соңында жүрек және өкпе ауруларынан әлсіреген Вавиловтың денсаулығы күрт нашарлады. Желтоқсан-қаңтар айларында ол Барвиха санаториясында емделді. 1951 жылдың 12 қаңтарында санаторийден оралғаннан кейін Ғылым академиясының Президиумының кеңейтілген мәжілісін басқарды. 1951 жылдың 25 қаңтарында таңғы сағат 4:45-те миокард инфарктінен көз жұмды.
Vavilov founded the Soviet school of physical optics, known by his works in luminescence. In 1934 he co discovered the Vavilov Cherenkov effect, a discovery for which Pavel Cherenkov was awarded a Nobel Prize in Physics in 1958. The Kasha–Vavilov rule of luminescence quantum yields is also named for him. He was a member of the USSR Academy of Sciences from 1932, Head of the Lebedev Institute of Physics (since 1934), a chief editor of the Great Soviet Encyclopedia, a member of the Supreme Soviet from 1946 and a recipient of four Stalin Prizes (1943, 1946, 1951, 1952). He wrote on the lives and works of great thinkers, such as Lucretius, Galileo Galilei, Isaac Newton, Mikhail Lomonosov, Michael Faraday, and Pyotr Lebedev, among others. At the end of 1950, Vavilov's health who was suffering from heart and lung diseases deteriorated significantly. In December January he was treated at the Barvikha Sanatorium. Returning from the sanatorium on January 12, 1951, he chaired an expanded meeting of the Presidium of the Academy of Sciences. On January 25, 1951, at 4:45 a. m., he died of a myocardial infarction.
Мұра
Октябрь революциясы аралында, Северная Земля тобындағы метеорологиялық станция (сондай-ақ мұздық және мұз қалқаншасы) Вавиловтың есімімен аталады. 1977 жылы кеңестік астроном Николай Черных ашқан 2862 Вавилов астероиді оған және оның інісі Николай Вавиловқа құрмет көрсету үшін аталған. Айдың ең алыс жағындағы Вавилов кратері де олардың екеуінің есімімен аталған. Оның құрметіне "Академик Сергей Вавилов" атты кеме аталған. Бұл кеме 150-ге жуық экипаж мүшесі мен жолаушыны тасымалдай алатын зерттеу кемесі және Антарктида мен Арктикаға жүйлі сапарлар жасайтын 1А класты мұз бұзғыш. 2010 жылғы жазда ол Шпицберген аймағында және оның жағалауында жұмыс істеді. Сонымен қатар, VO BHL идентификациялық нөмірі бар Аэрофлот ұшағы да оның есімімен аталған.
A meteorological station (as well as a glacier and an ice cap) in October Revolution Island, in the Severnaya Zemlya group have been named after Vavilov. A minor planet 2862 Vavilov discovered in 1977 by Soviet astronomer Nikolai Chernykh is named after him and his brother Nikolai Vavilov. The crater Vavilov on the far side of the Moon is also named after him and his brother. There is a ship named after him, the Akademik Sergey Vavilov. She is a research vessel that can carry approximately 150 crew and passengers, and is a Class 1A icebreaker which regularly makes trips to Antarctica and the Arctic. In the summer of 2010 she was working in and around the coast of Svalbard. Also, an Aeroflot plane, with VO BHL identification number is named after him.