Кітап басылуға рұқсаттамасы: Imprimatur туралы

Кіріспе

Кітап жариялауға рұқсат беру туралы декларация

Имприматур (кейде латын тілінен "басылсын" деп аударылатын impr. деп қысқартылады) – кітап жариялауға рұқсат беру туралы декларация. Бұл термин кез келген мақұлдау немесе бекіту белгісіне де қолданылады. Католик шіркеуіндегі имприматур ережесі баспа ісінің бастапқы кезеңдерінен бастау алады және алғаш рет Германия мен Венецияның баспа орталықтарында пайда болды. Әдетте, ол тек католик көзқарасынан қарағанда діни тақырыптарға арналған кітаптарға ғана қолданылады және беріледі. Рұқсат Canon құқығы кодексінің 822-832-тар канондарына сәйкес беріледі, бұл канондар "imprimatur" сөзін пайдалануды міндеттемейді. Ол, "дұрыс сенімге немесе жақсы мінез-құлыққа зиян келтіретін" ешбір нәрсе жарияланбағанын бағалауға қажетті білімге, догматикалық тұжырымға және сақтыққа ие адам арқылы беріледі. Канон құқығында мұндай адам цензор деп аталады. Жарияланған еңбекте имприматур кейде мынадай мәлімдемемен бірге келеді: Nihil obstat және imprimatur – кітап немесе памфлет доктриналық немесе моральдық қателіктерден бос екенін көрсетеді. Бұл декларацияларда nihil obstat немесе imprimatur бергендер, кітаптың мазмұнымен, пікірлерімен немесе мәлімдемелерімен келіседі деген ұғым жоқ. Имприматур беруге уәкілетті тұлға – автордың немесе басылым орнының жергілікті әкімі. Егер ол цензордың оң пікірін алған шығармаға имприматур беруден бас тартса, авторға себептерін хабарлауы керек. Егер қосымша сараптамадан кейін шығармада доктриналық немесе моральдық қателіктер жоқ екені анықталса, оны жариялауға берілген имприматур алынып тасталуы мүмкін. 1980 жылдары мұндай жағдай үш рет болды, онда Ватикан мектептердегі дін оқулықтарына қатысты шағымдардың негізді екенін мойындап, епископқа өзінің келісімін қайтарып алуға бұйрық берді. Басылымға берілген имприматур сол еңбектің келесі басылымдарына немесе басқа тілге аудармаларына қолданылмайды. Олар үшін жаңа имприматурлар қажет. Катехизистер, басқа катехизистік мәтіндер, сондай-ақ Киелі кітап, теология, канон құқығы, шіркеу тарихы немесе діни және моральдық пәндер бойынша мектеп оқулықтары үшін. Мектеп оқулықтары ретінде пайдаланылмаса, жоғарыда аталған тақырыптарға арналған кітаптарды және әсіресе діни немесе моральдық тақырыптарға арналған барлық кітаптарды жергілікті әкімнің қарауына ұсыну ұсынылады, бірақ міндетті емес. Католик имприматуры көбінесе епископтың атынан бұрын мальтий кресімен ✠ сүйемелденеді. 2011 жылы епископ Кевин К. Роудс iPhone қосымшасына имприматур берген алғашқы епископ болды.

An imprimatur (sometimes abbreviated as impr., from Latin, "let it be printed") is a declaration authorizing publication of a book. The term is also applied loosely to any mark of approval or endorsement. The imprimatur rule in the Catholic Church effectively dates from the dawn of printing, and is first seen in the printing and publishing centres of Germany and Venice; it is usually only applied for and granted to books on religious topics from a Catholic perspective. Approval is given in accordance with canons 822 to 832 of the Code of Canon Law, which do not require the use of the word "imprimatur". by a person who has the knowledge, orthodoxy, and prudence necessary for passing a judgement about the absence from the publication of anything that would "harm correct faith or good morals." In canon law such a person is known as a censor In the published work, the imprimatur is sometimes accompanied by a declaration of the following tenor:
The nihil obstat and imprimatur are declarations that a book or pamphlet is free of doctrinal or moral error. No implication is contained therein that those who have granted the nihil obstat or imprimatur agree with the contents, opinions or statements expressed. The person empowered to issue the imprimatur is the local ordinary of the author or of the place of publication. If he refuses to grant an imprimatur for a work that has received a favourable nihil obstat from the censor, he must inform the author of the reasons for doing so. If further examination shows that a work is not free of doctrinal or moral error, the imprimatur granted for its publication can be withdrawn. This happened three times in the 1980s, when the Holy See judged that complaints made to it about religion textbooks for schools were well founded and ordered the bishop to revoke his approval. The imprimatur granted for a publication is not valid for later editions of the same work or for translations into another language. For these, new imprimaturs are required. catechisms, and other catechetical texts and for school textbooks on Scripture, theology, canon law, church history, or religious or moral subjects. It is recommended, but without obligation, that books on the last mentioned subjects not intended to be used as school textbooks and all books dealing especially with religious or moral subjects be submitted to the local ordinary for judgement. A Catholic Imprimatur is often accompanied by a Maltese Cross ✠ before the name of the Bishop. In 2011, Bishop Kevin C. Rhoades was the first bishop to grant an imprimatur to an iPhone application.

Англия құқығы

1586, 1637 және 1662 жылдарғы ағылшын заңдары кітап басу үшін ресми лицензия талап еткен. 1662 жылғы заңға сәйкес, кітаптар мазмұнына қарай лорд-канцлер, граф Маршалл, Мемлекеттік хатшы, Кентербери архиепископы немесе Лондон епископы берген имприматура деп аталатын рұхсат алуға тиіс болды. Бұл заң 1695 жылы күшін жойды.

Басқа сезімдер

Коммерциялық баспа ісінде бұл термин латын сөзінің мағынасына сәйкес, тапсырыс беруші немесе оның өкілі баспа жұмысын жүзеге асыру үшін, мүмкін сынақ баспасын қарап шыққаннан кейін, соңғы бекіту үшін қолданылады. Метафора ретінде "имприматур" сөзі кез келген мақұлдау немесе қолдау нысаны үшін, әсіресе ресми орган немесе маңызды тұлға тарапынан берілген жағдайда қолданылады, сонымен қатар одан да кең мағынада және, мүмкін, қате түрде қолданылуы мүмкін, мысалы: "Балалар – отбасы өміріне соңғы имприматур ретінде, қарызға алынып, асырап алынып немесе жасанды ұрықтандыру арқылы дүниеге келеді".

Иудаизм

Хаскама (мақұлдау, הַסְכָּמָה) – яһуди дініне қатысты діни кітапқа раббилердің берген мақұлдауы. Оны көрнекті раввин өз атынан, діни ұйым немесе иерархия атынан емес жазады. Ол көбінесе хат түрінде, мүмкін, кеңсе қағазында жазылады және әдетте кітапқа «мақұлдау, ұсыныс немесе қолдау» білдіріп қана қоймай, автордың осы және басқа да жетістіктеріне сәттілік тілейтін батасын да береді. Сондықтан, кейде авторға берілген хаскама сол автордың келесі еңбектерінде өзгеріссіз басылып шығады. Бұрынғы кезде хаскама хаттарының қосымша құндылығы авторлық құқық қызметін атқару болып табылды, авторды немесе баспагерді рұқсатсыз көшіруден қорғайтын.

Ұқсас терминдер

Цифрлық имприматур – интернеттегі цензураның гипотетикалық жүйесі. «Имприматур» – Рита Мональди мен Франческо Сортидің 2002 жылы жазған, басты кейіпкері кастрат әнші Ато Мелани болатын триллер романының атауы. Кескіндемеде «имприматура» термині – сурет салудың алдына жағылатын бояу қабатын білдіреді. «Доктор Кто» кітаптар сериясының «Virgin New Adventures» бөлімінде, Рассилониялық Имприматур – білім алуын аяқтаған Уақыт Лордтарына берілетін университет дипломына тең.