Әділеттің бейнесі – Бао Чжэн — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

XI ғасырдағы қытай саясаткері және әділдіктің мәдени символы Бао Чжэнь (; 5 наурыз 999 – 3 шілде 1062), көбінесе Бао Гун деп аталады, Қытайдың Сун әулетінің императоры Ренцзун тұсындағы саясаткер. Мемлекеттік қызметте өткен жиырма бес жылында Бао адалдығымен және турашылдығымен танымал болды, император Ренцзунның сүйікті әйелінің туысына қарсы айыптау қойған және ықпалды отбасыларды жазалаған. 1057-1058 жылдары Сунның астанасы Кайфэн қаласының префекті болып тағайындалғанда, ол халықтың шағымдарын тиімді тыңдау үшін бірқатар реформалар жасады, бұл оны аңызға айналдырды. Қызмет еткен жылдары Бао шаруалар мен қара халықты жемқорлықтан және әділетсіздіктен қорғай білгендігі үшін «Бао әділ» деген құрметті лақапқа ие болды. Бао Чжэнь азаматтық өнердің астралдық құдайы (Вэньцюсин, 文曲星) бейнесінде, ал тағы бір басты кейіпкер – Солтүстік Сунның белгілі батыры Ди Цинь әскери өнердің астралдық құдайы (Уцюсин, 武曲星) ретінде суреттелген. Бүгінде Бао Чжэнь Қытай қоғамында әділдіктің мәдени символы ретінде құрметтеледі. Оның көбінесе қияли гонган және уся әңгімелері әртүрлі әдеби және театрлық форматтарда пайда болды (алғашқысы «Жеті батыр мен Бес батыр» еңбегі болды) және үнемі танымал. Қытай мифологиясында ол көбінесе судьяның жанчжао футу бас киімін және маңдайында ай тәрізді белгімен бейнеленеді. Кейін Қытайдың бірнеше провинциясы Бао судьяны қастерлеп, оны игі ниетті соғыс құдайы Гуан Гонгпен теңестірді.

Ерте өмір

Бао Чжэнь Шэньсянь (慎县), Хэфэй, Лучжоу (қазіргі Фейдун округінің Хэфэй, Анхуй маңындағы) ғалым отбасында дүниеге келген. Бао отбасы орта тапқа жататын, оның әкесі Бао Лин-И (包令仪) ғалым және лауазымды адам, ал әкесінің әкесі Бао Ши Тун (包士通) қарапайым адам болған. Баоның ата-анасы оны мектепке жіберуге шамасы жетсе де, анасы оны дүниеге келтіруге аздай қалғанда тауға шығып отын жинауға мәжбүр болды. Бао төменгі таптағы жұмысшылардың арасында өскендіктен, халықтың ауыр жағдайын жақсы түсінді, сыбайлас жемқорлықты жек көріп, әділдікке зор құштарлық танытты. Бао: "Неге оның өгізінің тілін кесіп, содан кейін оны айыптадың?" - деп дауыстады. Кінәлі адам осы сөзден дүркіреп, кінәсін мойындады. 1043 жылы қызмет мерзімі аяқталғанда Бао бірде-бір сия тасын алмастан кетіп қалды. Лиао елшісі жауап бере алмады. Бірақ императордың туысы Чжан Яозуо (張堯佐) бірнеше жылдың ішінде кішігірім жергілікті лауазымдардан жоғары лауазымдарға көтерілді, соның ішінде мемлекеттік қаржы комиссары (三司使) болды. 1050 жылдың 12 шілдесінде Бао және тағы екі цензор бірлесіп, Чжанның орташалыққа жарамсыздығы мен ұятсыздығын айыптайтын, тіпті табиғи апаттарды оның тағайындалуымен байланыстыратын меморандум ұсынды. Император Рендзон бұл жайттан ашуланып, Чжан Яозуоға ешқандай жаза бермегенімен, төрт күннен кейін Чжанның әпкесіне атақ берді. Бірақ Бао мойындаған жоқ. Ол жеке өзі ұсынған тағы бір меморандумда былай деп жазды:

Bao Zheng was born into a scholar family in Shenxian (慎县), Hefei, Luzhou (present day Feidong County near Hefei, Anhui). Bao's family was in the middle class, his father Bao Lingyi (包令仪) was a scholar and an official, while his grandfather Bao Shi Tong (包士通) was a commoner. Though Bao's parents could afford to send him to school, his mother had to climb up mountains to collect firewood just before she gave birth to him. As Bao grew up among low working class, he well understood people's hardships, hated corruption and strongly desired for justice. Bao bellowed: "Why did you cut his ox's tongue and then accuse him?" In shock, the culprit had to confess. When his tenure was up in 1043, Bao left without a single inkstone in his possession. The Liao subject could not respond. Nevertheless, the concubine's uncle Zhang Yaozuo (張堯佐) was quickly promoted within a few years from minor local posts to high office, including the state finance commissioner (三司使). On July 12, 1050, Bao and two other censors together presented a memorandum, which in strong language accused Zhang of mediocrity and shamelessness, even attributing natural disasters to his appointments. Probably annoyed, Emperor Renzong not only did nothing to Zhang Yaozuo, he awarded Consort Zhang's sister with a title four days later. But Bao did not give up. In another memorandum submitted by himself alone, he wrote:

In all dynasties, family members of imperial consorts, even when talented, were not appointed office, to say nothing of a mediocre, talentless one In prostration, your subject saw our nation dynasty since its founders had always carefully selected intelligent ministers for appointments, even at times of overflowing treasuries The current (financial) state is dire and dangerous from all directions, how could this man be appointed to that post and hold on to it, dashing the world's hopes and neglecting the world's matters? Your subject really and painfully feels sorry for your majesty. Partly to appease protests by Bao and others, the emperor relieved Zhang Yaozuo as state finance commissioner, but instead appointed him a concurrent four commission position: commissioner of palace attendants, military commissioner of Huainan, Qunmu military commissioner in chief (群牧製置使), and commissioner of Jingling Palace (景靈宮). In a memorandum dated December 26, Bao voiced his strong protest and wrote:

The situation right now is, if your majesty is determined to appoint Yaozuo, then expel this advisor; if your majesty is to listen to this advisor, then (your majesty) must remove Yaozuo. In the next court meeting to confirm Yaozuo's appointments, there was a heated argument in court led by seven ministers including Bao, which resulted in the emperor deciding to strip the commission of palace attendants and commission of Jingling palace from Zhang's promotion. which probably contributed to the development of future legends:

One day, when the emperor was about to hold audience, Wencheng (Concubine Zhang's posthumous name) sent him off all the way to the door of the palace court, caressed his back and said: "My husband, don't forget, commissioner of palace attendant today." The emperor said, "OK, OK." When he issued his edict, Bao Zheng asked to speak. Bao spoke at length on reasons to oppose, spoke hundreds of sentences repeatedly, his voice so loud and agitated that spittle spattered the emperor's face. The emperor, to stop him, gave up (on the edict). Wencheng, on receiving (the emperor), bowed and gave thanks. The emperor, wiping his face with his sleeve, said: " All you know is ask for commissioner of palace attendant, commissioner of palace attendant. Don't you know that Bao Zheng is the vice censor in chief?" During his years in the government service, Bao had thirty high officials demoted or dismissed for corruption, bribery, or dereliction of duty. In addition, as the imperial censor, Bao avoided punishment despite many other contemporary imperial censors having been punished for minor statements. Bao held the position for a mere period of one year, but he initiated several material administrative reforms, including allowing the citizens to directly lodge complaints with the city administrators, thereby bypassing the city clerks who were believed to be corrupt and in the pay of local powerful families. Despite his high rank in the government, Bao led a modest life like a commoner. Apart from his intolerance of injustice and corruption, Bao was well known for his filial piety and his stern demeanor. In his lifetime, Bao gained the name "Iron Faced Judge" (鐵面判官) and it was also said among the public that his smile was "rarer than clear waters in the Yellow River". Due to his fame and the strength of his reputation, Bao's name became synonymous with the idealized "honest and upright official" (清官), and quickly became a popular subject of early vernacular drama and literature. Bao was also associated with the god Yanluo (Yama) and the "Infernal Bureaucracy" of the Eastern Marchmount, on account of his supposed ability to judge affairs in the afterlife as well as he judged them in the realm of the living.

"Барлық дәуірлерде императорлық жұбайлардың туыстары, тіпті талантты болса да, лауазымға тағайындалмаған, ал орташа, таланты жоқ адам туралы айтудың қажеті жоқ. Сіздің құлдарыңыз біздің мемлекетіміздің негізін қалаушылары әрқашан тағайындауға ақылды министрлерді мұқият таңдағанын көрді, тіпті қазына толып жатқан кезде де. Қазіргі (қаржылық) жағдай өте қиын және барлық жағынан қауіпті, осы адамды осы лауазымға қалай тағайындауға болады, соның салдарынан әлемнің үмітін қиратып, әлемнің ісіне немқұрайлы қарауға болады? Сіздің құлдарыңыз Сіздің мәртебеңізге шынайы және қатты өкінеді." Бао және басқалардың наразылығын басу үшін император Чжан Яозуодан мемлекеттік қаржы комиссары лауазымын алып тастады, бірақ оның орнына төрт лауазымды бірге атқаруға тағайындады: сарай күзетшілерінің комиссары, Хуананьның әскери комиссары, Кунму әскери комиссары (群牧製置使) және Цзинлинь сарайының комиссары (景靈宮). Бао 26 желтоқсанда жазған меморандумда қатты наразылық білдіріп былай деп жазды:

"Егер Сіздің мәртебеңіз Яозуоны тағайындауға бекінген болса, онда осы кеңесшіні қуғын сүргіңіз; егер Сіздің мәртебеңіз осы кеңесшінің сөзін тыңдаса, онда (Сіздің мәртебеңіз) Яозуоны қызметтен босатуыңыз керек." Келесі сот отырысында Яозуоның тағайындалуын бекіту үшін Бао бастаған жеті министрдің арасында қызу пікірталас болды, нәтижесінде император Чжанның жоғарылатуынан сарай күзетшілері комиссиясын және Цзинлинь сарайының комиссиясын алып тастауға шешім қабылдады. Бұл болашақта туындайтын аңыздардың дамуына ықпал еткен болуы мүмкін: Бір күні император аудиенция өткізбекші болғанда, Вэньчэн (Чжанның өлімнен кейінгі аты) оны сарай ауласының есігіне дейін шығарып салып, арқасын сипап: "Күйеуім, бүгін сарай күзетшісінің комиссары екенін ұмытпаңыз" деді. Император: "Жарайды, жарайды" деді. Бао Чжэн жарлық шығаруға рұқсат сұрады. Бао қарсылық білдіру себептерін ұзақ сөйледі, жүздеген сөйлемдерді қайта-қайта айтты, оның дауысы қатты және қобалжығандықтан, императордың бетіне түкірік шашырады. Император оны тоқтату үшін (жарлықтан) бас тартты. Вэньчжэнь оны (императорды) қабылдағанда, иіліп, алғыс айтты. Император жеңімен бетін сүртіп: "Сен тек қана сарай күзетшісінің комиссарын, сарай күзетшісінің комиссарын сұрайсың. Бао Чжэннің бас цензураның орынбасары екенін білмейсің бе?" Бао мемлекеттік қызметте болған жылдары сыбайлас жемқорлық, пара алу немесе міндеттерін орындамау үшін отыз жоғары лауазымды адамды қызметінен шеттетті немесе жұмыстан босатты. Сонымен қатар, императорлық цензура ретінде Бао көптеген басқа заманауи императорлық цензуралардың кішігірім мәлімдемелері үшін жазаланғанына қарамастан жазадан қашқан. Бао бұл лауазымға бір жыл ғана ие болды, бірақ ол бірнеше әкімшілік реформаларды бастады, соның ішінде азаматтарға тікелей қалалық әкімшілерге шағымдануға мүмкіндік берді, осылайша жемқор деп саналған және жергілікті қуатты отбасылардың жалақысына ие болған қалалық клерктерді айналып өтті. Бао биліктегі жоғары дәрежесіне қарамастан қарапайым адам сияқты қарапайым өмір сүрді. Бао әділетсіздік пен жемқорлыққа төзбеушілікпен қарама-қайшы, сондай-ақ, өзінің балалық құлшынысы мен қатаң мінез-құлқымен танымал болды. Өмірінде Бао "Темір жүзді судья" (鐵面判官) деген атаққа ие болды және халық арасында оның күлкісі "Сары өзендегі таза судан да сирек" екені айтылды. Оның даңқы мен беделінің күшіне байланысты Баоның аты "әділ және адал шенеунік" (清官) деген идеалды ұғыммен байланысты болды және ерте халықтық драма мен әдебиетте танымал тақырыпқа айналды. Бао сонымен қатар, оның өмірде де, өлімнен кейін де әділдік таба алатын қабілетіне байланысты, шығыс тауының "Тозақ бюрократиясы" мен Яма (Янлуо) құдайымен де байланысты болды.

Отбасы

Бао Чжэннің екі әйелі болды, Чжан ханым (張氏) және Донг ханым (董氏). Баоның 1033 жылы туған бір ұлы болды, ал Донг ханымнан екі қызы болды. Оның жалғыз ұлы Бао И 1053 жылы, үкімет қызметкері болып жұмыс істегенде, Куй ханымға (崔氏) үйленгеннен кейін екі жыл өткен соң жас шағында қайтыс болды. Бао Идің ұлы Бао Вэнфу (包文辅) бес жасында ерте қайтыс болды.

Өлім

Бао 1062 жылы Кайфэн (қазіргі Кайфэн, Хэнань) астанасында қайтыс болды. Ол отбасына мынадай ескерту қалдырды: "Егер менің ұрпақтарымның біреуі мемлекеттік қызметте пара алса, оған үйіне қайтуға және отбасылық зиратқа жерленуге рұқсат етілмейді. Менің көзқарастарымды бөліспеген адам – менің ұрпағым емес."

Танымал істер

Бұл оқиғалардың барлығы қытай операсының сүйікті кейіпкерлері. Чэн Шимиді өлтіру ісі (美案): Чэн Шимидің әйелі Цинь Сянляньмен екі баласы болды, ол оларды астанадағы императорлық емтиханға туған қаласында қалдырды. Бірінші орын алған соң, ол өз неке туралы өтірік айтып, императордың жаңа қайын інісі болды. Көп жылдан кейін, аштық кезінде Цинь балаларымен астанаға көшіп кетеді, онда олар Ченге не болғанын біледі. Ақыры, Цин Ченмен кездесіп, оған өз балаларына көмектесуді өтінді. Чен олардың қашуына қарсылық білдіріп қана қоймай, құпиясын жасыру үшін Хан Циді оларды өлтіруге жіберді. Хан отбасы қашып құтылуына көмектесіп, өзін өлтірді. Қиын өз ісін Бао Чжэнге ұсынды, ол Ченді сотқа алдап, оны тұтқындауға мәжбүр етті. Император отбасы үрейленіп араласады, бірақ Бао оны өлтіреді. Бао Мианьды өлтіру (包勉): Бао Чжэн сәби кезінде үлкен әпкесі Ву оны ұлындай тәрбиеледі. Бірнеше жылдан кейін Вуның жалғыз ұлы Бао Миан билікке келді, ал пара алу және заңсыздық үшін сотталды. Конфуцийдің адалдық пен балалық құдайшылдық деген екі ұғымды да жүзеге асыру мүмкін емес деп тапқан Бао Чжэн өзінің немере інісін өлім жазасына кесуші еді. Ақырында, шынайы күдіктілер мойындауға мәжбүр болды, Бао Мианның жазасы жеңілдетілді. Таңбалы мысық мұрагер ханзадаға ауыстырылды (貓換太子): Бао Чжэн билік басындағы император Ренцзонгтың анасы екендігін мәлімдеген әйелмен кездесті. Оншама жыл бұрын ол император Чжэнцзюңның императорлық нағашысы Ли ханшайымы болған, бірақ ол қанды (және өлі) цивет мысығын тудырған деп айыпталған. Шын мәнінде, қызғанышпен күлген Лиу евнух Гуо Хуэймен (郭) Лидің сәбиін туғаннан бірнеше минут өткен соң терісінен тазартылған циветпен алмастыруды жоспарлаған және сарай қызметшісі Ку Чжуға сәбиді өлтіруді бұйырған. Алайда, Ку баланы бас евнух Чэнь Линге (陳琳) берді, ол баланы император Чжэньцзунның кіші інісі Сегізінші ханзадаға жасырын әкелді. Баланы Сегізінші ханзада өзінің ұлы ретінде тәрбиеледі, кейіннен мұрагерсіз қайтыс болған император Чжэньцзунның орнын басуға таңдалды. Уақыт өте келе дәлелдерді жинау қиынға соқты. Куның жындысы болып киінген әйелдің көмегімен Бао өзін тозақтың иесі Яма ретінде киіп, Гуоның табиғаттан тыс нәрселерден қорқынышы мен кінәсін ойнап, сонда оның мойындауын алды. Үкім шығарылған соң, император Ли ханшайымын қабылдауға асықты. Бао сол кезде императорды ескертіп, оны ұлтшылдыққа жолыққандықтан ұрып-соғуды бұйырды. Оның орнына императордың Аждаһа шапанын ұрып-соқты. Император Рендзонг ақырында анасын қабылдап, жаңа жесір император ретінде жоғарылатты. Екі тырнақ ісі (雙釘記): Бао Чжэн адамның күмәнді өлімін зерттеді, оның себебі табиғи деп танылды. Оның денесін зерттеп, өлтірген соң, дәрігерлер оның денесінде ешқандай зақым жоқ екенін растады. Үйде дәрігер әйелімен бұл жағдайды талқылады. Келесі күні сот дәрігері шынымен де ұзын тырнақты тапты, ал өлген адамның жесірі тұтқындалды; ол неке адалдығын бұзу мен күйеуін өлтіргенін мойындады. Кейін Бао Чжэн өлкелік тергеушінің әйеліне сұрақ қоя бастайды. Бао күзетшілерге зиратқа барып, күйеуінің сүйектерін тауып алуға бұйрық береді. Оның бас сүйегінде шеге де бар екен. Қара бассейн оқиғасы (烏盆記): Лю Шичан есімді жібек саудагері үйіне сапар шегіп бара жатқанда, қыш құмыра жасау пешінің иесі Чжао Даның үйінен тамақ пен түнде тұруды сұрайды. Люның байлығын аңсап, Чжао оны өлтірді. Ол кешкі асқа у салып, оның сүйегін пешке салған. Жаңның қарызы бар Жанг Бигу есімді қарт адам тез арада қолма-қол ақша төлеудің орнына Жаңнан бассейнді алды. Ақырында Чжан Людің өліміне дейін бассейнге ие болған жынды кездестіреді және Жаоның қолынан өлгенін айтады. Күдіктіге әділ жазасын тартқызуды шешкен Чжан Бао Чжэннің Кайфэндегі сотына қара бассейнді алып келді және бірнеше рет тырысқаннан кейін, ақыры Людің арбағын судьяға бәрін айтуына көндірді. Нәтижесінде Чжао ұсталып, кісі өлтіргені үшін жазаға тартылды.

All of these cases have been favorites in Chinese opera. The Case of Executing Chen Shimei (鍘美案): Chen Shimei had two children with wife Qin Xianglian, when he left them behind in his hometown for the Imperial examination in the capital. After placing first, he lied about his marriage and became the emperor's new brother in law. Years later, a famine forced Qin and her children to move to the capital, where they learned what happened to Chen. Qin finally found a way to meet Chen and begged him to help at least his own children. Not only did Chen refuse, he sent his servant Han Qi to kill them in order to hide his secret, but Han helped the family escape and killed himself. Desperate, Qin brought her case to Bao Zheng, who tricked Chen to the court to have him arrested. The imperial family intervened with threats, but Bao executed him nonetheless. Executing Bao Mian (鍘包勉): When Bao Zheng was an infant, he was raised by his elder sister in law, Wu, like a son. Years later, Wu's only son Bao Mian became a magistrate, and was convicted of bribery and malfeasance. Finding it impossible to fulfill both Confucian concepts of loyalty and filial piety, an emotional Bao Zheng was about to reluctantly execute his nephew. In the end, the real suspects were forced to confess and Bao Mian's sentence was commuted. Civet Cat Exchanged for Crown Prince (狸貓換太子): Bao Zheng met a woman claiming to be the mother of the reigning Emperor Renzong. Dozens of years prior, she had been Consort Li, an imperial concubine of Emperor Zhenzong's, before falling out of favour for supposedly giving birth to a bloody (and dead) civet cat. In reality, the jealous Consort Liu had plotted with eunuch Guo Huai (郭槐) to secretly swap Li's infant with a skinned civet cat minutes after the birth and ordered palace maid Kou Zhu to kill the baby. However, Kou gave the baby to chief eunuch Chen Lin (陳琳), who secretly brought the child to the Eighth Prince, a younger brother of Emperor Zhenzong. Kou was later tortured to death by Guo when Consort Liu began to suspect that the infant had survived. The child was raised by the Eighth Prince as his own son and was subsequently selected to succeed Emperor Zhenzong, who had died heirless. Due to the passage of time, gathering evidence was a challenge. With the help of a woman dressed as Kou's ghost, Bao dressed himself as Yama, lord of Hell, to play on both Guo's fear of the supernatural and guilt, thereby extracting his confession. When the verdict was out, the emperor was reluctant to accept Consort Li. Bao then admonished the emperor and ordered that he be beaten for lack of filial piety. The emperor's Dragon Robe was beaten instead. Emperor Renzong eventually accepted his mother and elevated her as the new empress dowager. The Case of Two Nails (雙釘記): Bao Zheng investigated a man's suspicious death whose cause had been ruled as natural. After an autopsy, his coroner confirmed the earlier report that there was no injury to the whole body. At home, the coroner discussed the case with his wife, who mentioned that someone could force long steel nails into the brain without injuring the body. The next day, the coroner indeed found a long nail, and the dead man's widow was arrested; she confessed to adultery and mariticide. Afterwards, Bao Zheng began to question the coroner's wife and learned that the coroner is her second husband, as her first husband had died. Bao ordered his guards to go to the cemetery and unearth her first husband's coffin. Sure enough, there was also a nail driven into the skull. The Case of the Black Basin (烏盆記): A silk merchant by the name of Liu Shichang was on a trip home when he decided to ask for food and overnight lodging at the place of Zhao Da, the owner of a pottery kiln. Greedy for the riches carried by Liu, Zhao killed him by poisoning his dinner, burying his remains with clay in his kiln to make a black basin in order to destroy the evidence. An old man named Zhang Biegu, whom Zhao owed a debt to, soon took the basin from Zhao in lieu of cash payment. Zhang eventually encountered the Liu's ghost, who had been possessing the basin ever since his murder, and was told the story of the latter's cruel death at Zhao's hands. Determined to bring the suspect to justice, Zhang soon brought the black basin to Bao Zheng's court in Kaifeng and after several attempts, finally persuaded Liu's ghost to tell the judge everything. As a result, Zhao was finally arrested and executed for murder.

Тілдік ықпал

Қазіргі қытай тілінде "Бао Гонг" немесе "Бао Цинтянь" әділдіктің метафорасы немесе символы ретінде қолданылады. Сингапурда "Бао Тудэй" (Бао Цзинь Тянь) деп аталатын баози сататын кафелер желісі бар, бұл "Бао Цинтянь" (Әділ Бао) есімімен жасалған сөз ойыны. Тай тілінде Than Pao (ท่านเปา; "Бао Иесі") судьяны білдіретін сөйлеу тіліндегі терминге айналды. Таиланд Корольдік институты бұл терминді 2009 жылы жарық көрген "Жаңа сөздердің сөздігі" кітабының 2-томында тіркеген. Сонымен қатар, "Пао" сөзі спорт журналистикасында, әсіресе футбол маттарындағы төрешіні білдіру үшін сөйлеу тілінде қолданылады. 2012 жылдың наурыз айында Фредерик Ленорманд, "18 судья Дидің жаңа істерінің" авторы (Fayard 2004–2011), "Филипп Пиккье" баспасынан "Un Thé chez Confucius" (Конфуциймен шай) кітабын шығарды, бұл оның жаңа "Судья Бао істері" сериясының бірінші романы болды.

Бейне ойындар

Nintendo-ның Famicom жүйесі үшін лицензияланбаған, бүйірлі прокрулдаулы/платформалық ойын, «Бао Кингтиан» деп аталатын, сондай-ақ «Justice Pao» деп белгілі, 1996 жылы Тайваньда бұрынғы Sachen әзірлеушілері жасап, Ka Sheng баспасынан шыққан.

Комикстер мен манга

Marvel комикс сериясындағы «Жаңа Универсал» ішінде Жас судья Бао – ғаламдағы комикс кітабының кейіпкерлерінің бірі. «Les éditions Fei» басылымы Бао Чжэн туралы француз тіліндегі комикстер сериясын да жариялайды. 2010 жылдың тамызына дейін екі том жарық көрген. 1993 жылғы телесериал негізінде жазылған, 16 томдық жапон манга сериясы «Хокусо Фунден» (北宋風雲伝) 2000 жылдың мамырынан 2008 жылдың мамырына дейін «Акита Шотен» баспасынан шығатын «Princess GOLD» журналында жарияланды.