Кіріспе
Жапондық жылжымалы қағаз есігі – дәстүрлі жапон сәулетінде қолданылатын есік, терезе немесе бөлмені бөлуге арналған құрылым. Ол торлы қаңқаға бекітілген, жарық өткізетін (немесе мөлдір) қағаз парақтардан тұрады. Жарық беру қажет болмаған жағдайда, оның орнына мөлдір емес фусума (мысалы, шкаф есіктері) қолданылады. Шодзи көбінесе жылжиды, бірақ кейде ілінеді немесе шарнирлі болады, әсіресе қарапайым стильдерде. Шодзи өте жеңіл болғандықтан, оны оңай жылжытуға болады немесе жолдан алып, шкафқа сақтауға болады, бұл бөлмені басқа бөлмелерге немесе сыртқа ашады. Толығымен дәстүрлі ғимараттарда бір үлкен бөлме болуы мүмкін, ол бағаналар мен қаңқамен тіреліп тұратын шатыр астында орналасқан, және тұрақты ішкі немесе сыртқы қабырғалары аздау немесе мүлдем жоқ. Бұл кеңістік қажеттілікке қарай жылжымалы қабырға панельдерімен икемді түрде бөлінеді. Қазіргі заманғы құрылыста шодзи көбінесе ғимараттың сыртқы бетін құрамайды, ол жылжитын шыны есік немесе терезе ішінде орналасқан. Жылжымалы есіктерді дәстүрлі түрде құлыптау мүмкін емес. Бұл стиль сукия зукури сәулетінде қарапайымдатылған және Эдо кезеңінде (1603–1868) қарапайым халықтың үйлеріне тарады, содан бері шодзи көбінесе өзгеріссіз қалды. Дәстүрлі ағаш және қағаз құрылымы өте тез тұтанады. "Кумико" сөзі "тоқылған" дегенді білдіреді; жартылай қосылған буындар бағытын ауыстырып, тоқылған сияқты өрнек құрайды. Тоқу құрылымдық мағынаға ие, ал қағаз сумен бүркіп тартылады. Бөлінген бамбуктан жасалған кошимен шодзиді таке шодзи (竹障子) деп атайды. Коши кейде ағашқа ұқсас алюминийден жасалады. Үлгілерді де біріктіруге болады. Үлгілерді негізгі тор бойынша жіктеуге болады (jigumi), ол шаршы, ромб тәрізді немесе алтыбұрышты болуы мүмкін. Тіктөртбұрышты шодзи қисық болуы мүмкін, сонда қысқа диагональға иілген бамбук серіппелер енгізіліп, оны түзуге көмектеседі. (Морзе, 1885, 111-сурет және қоса берілген мәтін). Jigumi кумико көбінесе қарапайым жартылай қосылыстармен біріктіріледі, бірақ егер jigumi кумико тік бұрыштан өзге бұрышпен қиылысса немесе үш кумико бір нүктеде қиылысса (мицу куде), бұрыштар күрделі болуы мүмкін және оларды жылдам кесу үшін арнайы құралдар қолданылады. Кішкентай кумиколар жай ғана сүргішпен орнатылып, желімделуі мүмкін. Бұл құралдар көбінесе қолмен жасалады, өйткені шодзи жасау өте бәсекеге толы сала, сондықтан бұл құралдар кумико шеберлеріне бәсекеге қабілетті артықшылық береді. Рамалар қолмен жасалса да, өнеркәсіптік өндіріс те бар. Йокошигесан шодзи (横繁桟障子) немесе тепкіш шодзи деп аталатын түрі де бар. Мұндай шодзи кошидзуке шодзи деп аталады. Бұл көне стиль, өйткені ол жаңбырдан қорғауға арналған. Қазір шодзи көбінесе жаңбырға ұшырамайды (шыны артында болғандықтан), сондықтан қазіргі қолданыстағы форманың панелі төменірек болып келеді және ол коши цуки шодзи (腰付障子) деп аталады. Коши тақталары тік немесе көлденең рельстерге бекітілуі мүмкін, олар тақтайшалардан жоғары тұрады. Ескі рельстер қалың және көбінесе қиыстырылған. Рельстер көбінесе топтарға біріктіріледі, мұндай топтаманы фукийосе (吹寄) деп атайды.
A is a door, window or room divider used in traditional Japanese architecture, consisting of translucent (or transparent) sheets on a lattice frame. Where light transmission is not needed, the similar but opaque fusuma is used (oshiire/closet doors, for instance). Shoji usually slide, but may occasionally be hung or hinged, especially in more rustic styles. Shoji are very lightweight, so they are easily slid aside, or taken off their tracks and stored in a closet, opening the room to other rooms or the outside. Fully traditional buildings may have only one large room, under a roof supported by a post and lintel frame, with few or no permanent interior or exterior walls; the space is flexibly subdivided as needed by the removable sliding wall panels. In modern construction, the shoji often do not form the exterior surface of the building; they sit inside a sliding glass door or window. Sliding doors cannot traditionally be locked. This style was simplified in teahouse influenced sukiya zukuri architecture, and spread to the homes of commoners in the Edo Period (1603–1868), since which shoji have been largely unchanged. The traditional wood and paper construction is highly flammable. "Kumiko" literally means "woven"; the halved joints alternate in direction so that the laths are interwoven. The interweaving is structural, and the paper (which is tensioned by spraying it with water
Coniferous wood is preferred for its fine, straight grain. Shoji with kōshi made of split bamboo are called take shōji (竹障子). Kōshi are sometimes made of aluminium, shaped to resemble wood. Patterns may also be combined. Patterns can be classified according to jigumi, the foundational grid; this may be square, diamond shaped, or hexagonal. Rectangular shoji may skew, in which case bent springs of bamboo are inserted into the short diagonal to push them back square. refn|Figure 111 and accompanying text in Morse 1885. The jigumi kumiko are generally joined with simple halved joints, but where jigumi kumiko cross at a non right angle, or three cross at the same point (mitsu kude), the angles can become complicated, and specialized tools are used to cut them rapidly. Small kumiko may simply be friction fitted and glued. These tools are often homemade; as shoji making is highly competitive, these give kumiko craftspeople a critical competitive advantage. While frames are handcrafted, there is also industrial mass production. yokoshigesan shoji (横繁桟障子) or kicked, Such a shoji is called a koshizuke shoji. These are somewhat archaic, as they were designed to protect against rain. Now that shoji are rarely exposed to rain (due to being behind glass), the form in common use has a much lower panel, and is called koshi tsuki shōji (腰付障子). The koshi boards may be fastened to straight vertical or horizontal rails, which stand proud of the planks; older rails are thicker and often chamfered. The rails are often grouped in clusters; this clustering is called fukiyose (吹寄). File:Kurashiki Ohashi House02n4592. jpg|A kōshi door in a historic house, unfilled
File:Soba restaurant by Shadowgate in Higashi Ueno, Tokyo. jpg|A kōshi door on a soba shop, filled with glass; left, simple kōshi window
File:Jingoji Kyoto Kyoto35n4592. jpg|alt=room with sliding screens at about 50 cm height, looking out on the upper reaches of sunlit trees. The screens have a low wooden panel, and a high lattice which appears to be open but is actually glass filled.|These sliding kōshi have been inconspicuously glazed, and are less sheltered than usual
File:JapanHomes104 REED SCREEN. jpg|Reed shoji; koshi with cut out bats, top section unfilled
File:蟹仙洞 旧長谷川家住宅主屋（部屋） (cropped to sudare shoji). jpg|alt=Rectangular lattice frame filled with a blind made of fine grass stems, laid in parallel|Sudare shōji; beyond, a sudare byōbu and kami (paper filled) shoji
</gallery>
The spaces between the kumiko are sometimes left open, and the kōshi panel used as an open lattice, especially in summer, for more air circulation. These provide more shade and ventilation than paper backed shoji, and are also called natsu shōji (夏障子, "summer shoji"),
(Суреттердің сипаттамалары берілмейді)
A is a door, window or room divider used in traditional Japanese architecture, consisting of translucent (or transparent) sheets on a lattice frame. Where light transmission is not needed, the similar but opaque fusuma is used (oshiire/closet doors, for instance). Shoji usually slide, but may occasionally be hung or hinged, especially in more rustic styles. Shoji are very lightweight, so they are easily slid aside, or taken off their tracks and stored in a closet, opening the room to other rooms or the outside. Fully traditional buildings may have only one large room, under a roof supported by a post and lintel frame, with few or no permanent interior or exterior walls; the space is flexibly subdivided as needed by the removable sliding wall panels. In modern construction, the shoji often do not form the exterior surface of the building; they sit inside a sliding glass door or window. Sliding doors cannot traditionally be locked. This style was simplified in teahouse influenced sukiya zukuri architecture, and spread to the homes of commoners in the Edo Period (1603–1868), since which shoji have been largely unchanged. The traditional wood and paper construction is highly flammable. "Kumiko" literally means "woven"; the halved joints alternate in direction so that the laths are interwoven. The interweaving is structural, and the paper (which is tensioned by spraying it with water
Coniferous wood is preferred for its fine, straight grain. Shoji with kōshi made of split bamboo are called take shōji (竹障子). Kōshi are sometimes made of aluminium, shaped to resemble wood. Patterns may also be combined. Patterns can be classified according to jigumi, the foundational grid; this may be square, diamond shaped, or hexagonal. Rectangular shoji may skew, in which case bent springs of bamboo are inserted into the short diagonal to push them back square. refn|Figure 111 and accompanying text in Morse 1885. The jigumi kumiko are generally joined with simple halved joints, but where jigumi kumiko cross at a non right angle, or three cross at the same point (mitsu kude), the angles can become complicated, and specialized tools are used to cut them rapidly. Small kumiko may simply be friction fitted and glued. These tools are often homemade; as shoji making is highly competitive, these give kumiko craftspeople a critical competitive advantage. While frames are handcrafted, there is also industrial mass production. yokoshigesan shoji (横繁桟障子) or kicked, Such a shoji is called a koshizuke shoji. These are somewhat archaic, as they were designed to protect against rain. Now that shoji are rarely exposed to rain (due to being behind glass), the form in common use has a much lower panel, and is called koshi tsuki shōji (腰付障子). The koshi boards may be fastened to straight vertical or horizontal rails, which stand proud of the planks; older rails are thicker and often chamfered. The rails are often grouped in clusters; this clustering is called fukiyose (吹寄). File:Kurashiki Ohashi House02n4592. jpg|A kōshi door in a historic house, unfilled
File:Soba restaurant by Shadowgate in Higashi Ueno, Tokyo. jpg|A kōshi door on a soba shop, filled with glass; left, simple kōshi window
File:Jingoji Kyoto Kyoto35n4592. jpg|alt=room with sliding screens at about 50 cm height, looking out on the upper reaches of sunlit trees. The screens have a low wooden panel, and a high lattice which appears to be open but is actually glass filled.|These sliding kōshi have been inconspicuously glazed, and are less sheltered than usual
File:JapanHomes104 REED SCREEN. jpg|Reed shoji; koshi with cut out bats, top section unfilled
File:蟹仙洞 旧長谷川家住宅主屋（部屋） (cropped to sudare shoji). jpg|alt=Rectangular lattice frame filled with a blind made of fine grass stems, laid in parallel|Sudare shōji; beyond, a sudare byōbu and kami (paper filled) shoji
</gallery>
The spaces between the kumiko are sometimes left open, and the kōshi panel used as an open lattice, especially in summer, for more air circulation. These provide more shade and ventilation than paper backed shoji, and are also called natsu shōji (夏障子, "summer shoji"),
Кумико арасындағы кеңістіктер кейде ашық қалдырылады, ал коши панелі ашық тор ретінде қолданылады, әсіресе жазда, ауа айналымын жақсарту үшін. Бұл қағазбен жабылған шодзиге қарағанда көбірек көлеңке мен желдетуді қамтамасыз етеді және олар "жазғы шодзи" (夏障子, "нацу шодзи") деп те аталады.
A is a door, window or room divider used in traditional Japanese architecture, consisting of translucent (or transparent) sheets on a lattice frame. Where light transmission is not needed, the similar but opaque fusuma is used (oshiire/closet doors, for instance). Shoji usually slide, but may occasionally be hung or hinged, especially in more rustic styles. Shoji are very lightweight, so they are easily slid aside, or taken off their tracks and stored in a closet, opening the room to other rooms or the outside. Fully traditional buildings may have only one large room, under a roof supported by a post and lintel frame, with few or no permanent interior or exterior walls; the space is flexibly subdivided as needed by the removable sliding wall panels. In modern construction, the shoji often do not form the exterior surface of the building; they sit inside a sliding glass door or window. Sliding doors cannot traditionally be locked. This style was simplified in teahouse influenced sukiya zukuri architecture, and spread to the homes of commoners in the Edo Period (1603–1868), since which shoji have been largely unchanged. The traditional wood and paper construction is highly flammable. "Kumiko" literally means "woven"; the halved joints alternate in direction so that the laths are interwoven. The interweaving is structural, and the paper (which is tensioned by spraying it with water
Coniferous wood is preferred for its fine, straight grain. Shoji with kōshi made of split bamboo are called take shōji (竹障子). Kōshi are sometimes made of aluminium, shaped to resemble wood. Patterns may also be combined. Patterns can be classified according to jigumi, the foundational grid; this may be square, diamond shaped, or hexagonal. Rectangular shoji may skew, in which case bent springs of bamboo are inserted into the short diagonal to push them back square. refn|Figure 111 and accompanying text in Morse 1885. The jigumi kumiko are generally joined with simple halved joints, but where jigumi kumiko cross at a non right angle, or three cross at the same point (mitsu kude), the angles can become complicated, and specialized tools are used to cut them rapidly. Small kumiko may simply be friction fitted and glued. These tools are often homemade; as shoji making is highly competitive, these give kumiko craftspeople a critical competitive advantage. While frames are handcrafted, there is also industrial mass production. yokoshigesan shoji (横繁桟障子) or kicked, Such a shoji is called a koshizuke shoji. These are somewhat archaic, as they were designed to protect against rain. Now that shoji are rarely exposed to rain (due to being behind glass), the form in common use has a much lower panel, and is called koshi tsuki shōji (腰付障子). The koshi boards may be fastened to straight vertical or horizontal rails, which stand proud of the planks; older rails are thicker and often chamfered. The rails are often grouped in clusters; this clustering is called fukiyose (吹寄). File:Kurashiki Ohashi House02n4592. jpg|A kōshi door in a historic house, unfilled
File:Soba restaurant by Shadowgate in Higashi Ueno, Tokyo. jpg|A kōshi door on a soba shop, filled with glass; left, simple kōshi window
File:Jingoji Kyoto Kyoto35n4592. jpg|alt=room with sliding screens at about 50 cm height, looking out on the upper reaches of sunlit trees. The screens have a low wooden panel, and a high lattice which appears to be open but is actually glass filled.|These sliding kōshi have been inconspicuously glazed, and are less sheltered than usual
File:JapanHomes104 REED SCREEN. jpg|Reed shoji; koshi with cut out bats, top section unfilled
File:蟹仙洞 旧長谷川家住宅主屋（部屋） (cropped to sudare shoji). jpg|alt=Rectangular lattice frame filled with a blind made of fine grass stems, laid in parallel|Sudare shōji; beyond, a sudare byōbu and kami (paper filled) shoji
</gallery>
The spaces between the kumiko are sometimes left open, and the kōshi panel used as an open lattice, especially in summer, for more air circulation. These provide more shade and ventilation than paper backed shoji, and are also called natsu shōji (夏障子, "summer shoji"),
Қосымша
Шиден және Шоин стильдерінен өзгеше, Сукия жүйесі барлық санаттағы жапондық ғимараттарда қолданылып келеді және бүгінгі күнге дейін қолданылуда. Жапон қалаларында Мейдзи кезеңіне дейін өрттер үлкен мәселе болды; үйлер (олардың жиһаздары, татами, хики до сияқты стандартталған архитектуралық элементтері, тіпті еден тақталары да) өрт қатері туғанда жылдам жиналып, көшірілуге ыңғайлы болды, тек қана тіректер мен шатыры қалдырылып, оларды өрт сөндірушілер оңай бұрап түсіре алатын. Бұл процеске 1960 жылы тиімділік қосылды, ал 1960-шы жылдардың басында лицензиялар бүкіл әлемге, Жапонияны қоса, берілді. 1965 жылға қарай Жапонияда ерітілген шыны өндірісі айтарлықтай дамыды. 1960-шы жылдардағы ерітілген шыны Батыс архитектурасында үлкен бір терезелер жасады, олардың кейбірі Жапония архитектурасының ықпалында болды, сонымен қатар жапон архитектурасына да әсер етті. Ерітілген шыны дәстүрлі kōshi жақтауларына кеңінен қолданылды, дәстүрлі құрылым мен сыртқы түріне көп өзгеріс енгізілмеді. Шоджилер қазіргі жапондық үйлердің вашицу бөлмелерінде көп кездеседі; оларды батыс стиліндегі бөлмелерде перделердің орнына да қолдануға болады.
Эстетика және мәдениет
Шоджи арқылы көрінетін және қараңғы жағында пайда болатын силуэттер эстетикалық әсерлерімен бағаланады. Шоджи сонымен қатар сыртқы жарықты сүзіп таратады. Дәстүрлі үйге жарық қалай кіргізіледі және қандай жарық түседі – бұл ішкі кеңістіктің ыңғайлылығы мен эстетикасының маңызды бөлігі саналады. Шоджилерді жылдырып алып, шығарып, шкафқа қою мүмкіндігі тұрғын кеңістіктің кең, ашық болуын және сырттағы бақпен байланысын арттырады.