Рауль Пребиш: Аргентина экономисі және құрылымдық экономиканың негізін қалаушысы
Raúl Prebisch
Рауль Пребиш (1901-1986) – аргентин экономисі, құрылымдық экономикаға үлес қосып, Пребиш-Зингер гипотезасын жасады. Латын Америкасы экономикасына әсері зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентиналық экономист (1901–1986)
Argentine economist (1901–1986)
Рауль Пребиш (17 сәуір 1901 – 29 сәуір 1986) – аргентиналық экономист, экономикалық структурализмге, соның ішінде Пребиш-Сингер гипотезасына қосқан үлесімен танымал. Бұл гипотеза экономикалық тәуелділік теориясының негізін қалады. 1950 жылы Латын Америкасы экономикалық комиссиясының (ECLA немесе CEPAL) атқарушы директоры болды. Алайда, 1930 жылдары Ұлы депрессия салдарынан ол протекционизмге көшті. Оның бұрынғы нанымдары Аргентинаның 1860-1920 жылдар аралығындағы қарқынды экономикалық өсуімен байланысты болды, себебі ел Ұлыбританияға көп мөлшерде сиыр еті мен бидай экспорттады. Бірақ 1930 жылдары Ұлы депрессия мен Америка Құрама Штаттарының экономикалық күшінің артуы, олардың сиыр еті мен бидайды сатып алудың орнына экспорттауы Аргентина экономикасына ауыр соққы берді.
Raúl Prebisch (April 17, 1901April 29, 1986) was an Argentine economist known for his contributions to structuralist economics such as the Prebisch–Singer hypothesis, which formed the basis of economic dependency theory. He became the executive director of the Economic Commission for Latin America (ECLA or CEPAL) in 1950. but in the 1930s, as a result of the Great Depression he "converted" to protectionism. His previous beliefs had been supported by the spectacular economic growth of Argentina from the 1860s to 1920s as the country exported a large amount of beef and wheat to the United Kingdom. However, by the 1930s the Great Depression and the growing economic dominance of the United States, which exported beef and wheat rather than buying them, had significantly hurt the Argentinian economy.
Орталық және шеткі аймақтар
Аргентинаның қиын жағдайы Пребишты Дэвид Рикардо сипаттаған салыстырмалы артықшылық принципін қайта қарауға мәжбүр етті, бұл 1940 жылдардың соңында жаңа экономикалық ойлау мектебінің құрылуын белгіледі. Пребиш экономиканың таза теориялық аспектілерін сауданың нақты тәжірибесінен және сауда институттары мен келісімдерінің негізін құрайтын билік құрылымдарынан ажыратты. Оның нәтижесінде әлемді АҚШ сияқты өнеркәсіптік дамыған елдерден тұратын экономикалық «орталық» және бастапқы өнімдерді өндіруші елдерден тұратын «шеткері аймақ» деп бөлуі бүгінге дейін қолданылып келеді. Аргентина Орталық банкінің президенті ретінде ол Ұлы депрессия кезінде ауыл шаруашылығы тауарлары сияқты бастапқы өнімдердің бағасы өңделген өнімдердің бағасынан әлдеқайда көп төмендегенін байқады. Алайда, ол және оның әріптестері бұл айырмашылықтың нақты механизмын анықтай алмады, тек бастапқы және өңделген өнімдердің жағдайларының әртүрлі екенін болжады, себебі фермерлер бағасына қарамастан жыл сайын бірдей көлемде екті, ал өндірушілер күтілетін сұраныс өзгерістеріне жауап беру үшін өндіріс қуатын азайта немесе арттыра алды. Дегенмен, бұл идеялар 1950 жылы Латын Америкасы экономикалық комиссиясының (ECLA немесе CEPAL) атқарушы директоры болып тағайындалғанға дейін толыққанды қалыптаспады. Пребиштің ықпалымен ECLA БҰҰ-да үшінші әлемнің белсенділігінің орталығына айналды, нәтижесінде Латын Америкасының структуралық экономика мектебі дүниеге келді. Көптеген ғалымдар Пребишті импортты алмастыру индустрияландыруды (ИИА) қолдаған деп санайды, онда ел өзінің импортын және ішкі өндірісін бірте-бірте өзгертіп, индустрияландыруға баса назар аударады, белгілі бір кезеңде импортталған «құрлы-құрлы» тауарлардың есебінен капиталдық және аралық тауарларға инвестиция жасайды. Алайда, Пребиш 1956 жылдан бері Хуан Перонның Аргентинадағы және кем дегенде 1963 жылдан бері ИИА-ны сынады, протекционизмді, әсіресе оны сынға алды. Ол дамушы елдер арасында индустрияландыру мен экономикалық ынтымақтастықты, соның ішінде сауда арқылы қолдады. Халықаралық әлеуметтік зерттеулер институты (ISS) 1977 жылы Рауль Пребишке құрметті стипендиясын табыс етті.
The plight of Argentina forced Prebisch to reexamine the principle of comparative advantage described by David Ricardo, marking the creation of a new school of economic thought in the late 1940s. Prebisch separated out the purely theoretical aspects of economics from the actual practice of trade and the power structures that underlie trading institutions and agreements. His resulting division of the world into the economic "centre", consisting of industrialised nations such as the U. S., and the "periphery", consisting of primary producers, remains used to this day. As president of the Central Bank of Argentina he had noticed that during the Great Depression the prices of primary products, such as agricultural goods, fell much more than the prices of manufactured secondary products. However, he and his colleagues were unable to specify the exact mechanism for the difference, beyond hypothesizing that supply conditions of primary and secondary goods were different in that while farmers planted the same amount every year regardless of the price they would get, manufacturers were able to reduce or increase capacity to respond to expected changes in demand. However, these ideas remained unformed until he was appointed executive director of the Economic Commission for Latin America (ECLA or CEPAL) in 1950. Due to Prebisch's influence the ECLA became the center of Third World activism in the UN, giving birth to the Latin American school of structuralist economics. While many scholars perceive Prebisch as supporting import substitution industrialization (ISI), in which a nation progressively changes its imports and internal production, focusing on industrialization, at the cost of imported "superfluous" goods in favor of capital and intermediate goods for a given period of time, Prebisch criticized protectionism, especially that practiced by Juan Perón in Argentina, since 1956 and ISI since at least 1963. He advocated industrialization and economic cooperation, including through trade, among developing countries. The International Institute of Social Studies (ISS) awarded its Honorary Fellowship to Raúl Prebisch in 1977.
ЮНКТАД-тың бас хатшысы
1964-1969 жылдары ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму жөніндегі конференциясының (ЮНКТАД) құрылтай хатшысы болды. Теңдесі жоқ беделімен таңдалған ол ЮНКТАД-ты дамушы елдердің барлығының мүддесін қорғайтын ұйымға айналдыруға тырысты. Оның дамуға қатысты көзқарасы саудаға басымдық берді, дамыған елдер нарықтарына преференциялық қол жеткізуді және аймақтық интеграцияны, дамушы елдер арасындағы сауданы кеңейтуді жақтады. Ол дамушы елдердің өсуі үшін сыртқы көмекке емес, ішкі реформаларға көбірек мән беру керектігін айта бастады. Ол импортты алмастыру саясатын (ИСИ) тиісті дамуға жеткізе алмағаны үшін ашық сынады. Пребиш ЮНКТАД-тағы жылдарын көңілі толмаған және "сәттіліксіз" деп санады, себебі ұйым бюрократиялық жүйеге батып, негізгі мақсаттарына жете алмады. 1969 жылы кенеттен отставкаға кеткені ұйымның жетістіксіздіктеріне шыдамдылығының шегіне жеткенін көрсетеді.
Between 1964 and 1969, he served as the founding secretary general of the United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). Selected for his unparalleled reputation, he tried to forge UNCTAD into a body advocating the case of the whole developing world. His approach to development took a more trade focused approach, advocating preferential access to the markets of developed countries and regional integration, building up trade between peripheral countries. Increasingly he stressed the extent to which developing countries had to bring growth by internal reforms rather than through external help. He publicly condemned ISI as having failed to bring proper development. Prebisch found his years at UNCTAD frustrating and "sterile" as it became increasingly bureaucratic and failed to achieve its main objectives. His sudden resignation in 1969 signified his loss of patience with the organisation's failures.
Тәуелдік теориясы
1960 жылдары Латын Америкасы және Кариб бассейнінің Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық комиссиясы (ECLA) экономистері Пребиштің структурализм туралы ойларын дамытып, тәуелділік теориясын жасады, онда сыртқы аймақтардың экономикалық дамуы дерлік мүмкін емес міндет деп есептелді. Тәуелділік теориясы Пребиш пен ECLA-ның бастапқы мақсатына толық қарсы болғанымен, ол әлемдегі кедейлерді қорлап жатқан неоклассикалық экономикалық күштерді сынауды тоқтатпады.
During the 1960s, economists at the United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean (ECLA) developed an extension of Prebisch's thoughts on structuralism into dependency theory, in which economic development of the periphery is seen as a nearly impossible task. While dependency theory was the polar opposite of Prebisch and ECLA's original purpose, he continued to criticize the neo classical economic forces that he felt were victimizing the global poor.
Мұра
Аугусто Пиночет режимі Чилиді басып алғанға дейін, елдегі экономикалық ой-пікір, әсіресе Чили университеті, оның идеяларымен басым болды.
Prior to the takeover of Chile by the Augusto Pinochet regime, economic thought in the country, particularly the University of Chile, was dominated by his ideas.