Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі, балқаш тұқымдасына (Caprifoliaceae) жататын Valeriana locusta. 5-аймаққа дейін төзімді, ал қоңыржай климатта қыс бойы жасыл күйінде өседі. Жылы жағдайда гүлге айналуға бейім, көп тармақталған сабақтарында гүл шоғырлары (cymes) пайда болады. Гүлдері бес біріккен жапырақшадан тұратын, ұзын және кең, көкшіл ақ түсті гүлшоғырымен және үш аталық мүшесімен жабдықталған. Гүлдің негізінде гүлқалқанша жапырақтары орналасқан. Ұрықтанған гүлдер екі сүректік және бір құнарлы камерасы бар ахенийлерді (achenes) тудырады.
Species of flowering plant in the honeysuckle family Caprifoliaceae
Valeriana locusta, It is a hardy plant that grows to zone 5, and in mild climates it is grown as a winter green. In warm conditions it tends to bolt to seed, producing much branched stems with clusters (cymes) of flowers. The flowers have a bluish white corolla of five fused petals, long and wide, and three stamens. At the base of the corolla is a whorl of bracts. Fertilized flowers produce achenes with two sterile chambers and one fertile chamber.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Астық салаты Еуропаның кейбір аймақтарында, Солтүстік Африка және Батыс Азияда жабайы өседі. Еуропа мен Азияда ол өңделген жерлерде және бос жатқан орындарда кең таралған арамшөп. Солтүстік Америкада ол өсірілімнен шығып, шығыс және батыс теңіз жағалауларында табиғи түрде орнықты. Егіс дақылы ретінде, ол Франциядағы Нант аймағының ерекшелігі болып табылады, және Еуропада мәше өндірушісінің басты орталығы болып саналады.
Cornsalad grows wild in parts of Europe, northern Africa and western Asia. In Europe and Asia it is a common weed in cultivated land and waste spaces. In North America it has escaped cultivation and become naturalized on both the eastern and western seaboards. As a cultivated crop, it is a specialty of the region around Nantes, France, which is the primary producer of mâche in Europe.
Тарих
Алғашында жүгері салатын еуропалық шаруалар теріп жинаған. Король Луи XIV-нің сарай бағбаны Жан Батист де Ла Квинтини оны асхана бағбандығына енгізді. Ол Ұлыбританияда ғасырлар бойы желінеді және 1597 жылғы Джон Джерардтың "Дәрi-дәрмектер кітабында" кездеседі. Америка президенті Томас Джефферсон 1800 жылдардың басында Вирджиниядағы Монтичеллода мачхе өсірді. "Жүгері" сөзі "астық" мағынасында қолданылады, АҚШ-тағы жүгеріге қатысы жоқ. Неміс тілінде сөйлейтін Швейцарияда оны Nüsslisalat немесе Nüssler деп атайды, бұл терминдер аймақтағы көптеген ағылшын тілділерге қабылданған. Германияның кейбір аймақтарында оны рапунцель деп атайды, және ол осы атпен белгілі ертегідегі ұзын шашты қыздың атын берген, бірақ Campanula rapunculus-қа қараңыз. Француз тағамдарын ұсынатын мейрамханаларда оны мачхеге балама ретінде дусет немесе раипонце деп атауға болады. Хорватия мен Сербияда оны матовилак деп біледі. Словенияда оны мотовилец деп атайды.
Cornsalad was originally foraged by European peasants. Jean Baptiste de La Quintinie, royal gardener of King Louis XIV, introduced it to kitchen gardening. It has been eaten in Britain for centuries and appears in John Gerard's Herbal of 1597. American president Thomas Jefferson cultivated mâche at his home, Monticello, in Virginia in the early 1800s. mâche ('corn' is used in the sense of 'cereal', not the US meaning of maize). In German speaking Switzerland it is known as Nüsslisalat or Nüssler, terms that have been borrowed by the area's many English speakers. In some areas of Germany it is known as rapunzel, and is the origin of the long haired maiden's name in the eponymous fairy tale, but see Campanula rapunculus. In restaurants that feature French cuisine, it may be called doucette or raiponce, as an alternative to mâche, by which it is best known. In Croatia and Serbia it is known as matovilac. In Slovenia it is known as motovilec.