Кіріспе
Джонатан Свифттің жақын досы Эстер Джонсон (13 наурыз 1681 – 28 қаңтар 1728) – "Стелла" атымен танымал ағылшын әйелі. Ол және Свифт жасырын түрде үйленгені және егер олай болса, неліктен олардың некесі жарияланбағаны күмәндану тудырады.
Esther Johnson (13 March 1681 – 28 January 1728) was an Englishwoman known to have been a close friend of Jonathan Swift, known as "Stella". Whether or not she and Swift were secretly married, and if so why the marriage was never made public, is a subject of debate.
Ата-аналық және ерте өмір
Ол Суррейдегі Ричмонд қаласында дүниеге келді және өмірінің алғашқы жылдарын Фарнхэмдегі Мур Паркте, 1-ші баронет сэр Уильям Темплдің үйінде өткізді. Онда, шамамен сегіз жасында, ол Темплдің хатшысы болған Свифтпен кездесті: ол оған бастапқыда жақсы қарым-қатынас көрсетті және оның біліміне көмектескен сияқты. Оның туған-туыстары туралы көптеген пікірлер айтылды. Барлық дәлелдер оның анасы Темплдің жесір әпкесі Мартаның серігі болған, ал Стелла, оның анасы және оның қарындасы Энн (Фирлби мырзаға үйленген) отбасының бір бөлігі саналған. Стелланың әкесі жас кезінде қайтыс болған саудагер болған деседі: ол Темплдің заңды емес қызы деген қауесет оның оған көрсеткен жақсы қарым-қатынасынан өзге ештеңеге негізделмеген көрінеді (Свифтпен болған қарым-қатынасы туралы да ұқсас қауесеттер болған).
Свифтпен достық
1696 жылы Свифт оны қайта көргенде, ол оны "Лондонның ең әдемі, әсем және жағымды жас әйелі" деп есептеді. 1699 жылы Темпл қайтыс болғанда, ол оған Ирландияда бірнеше мүлік қалдырды; ол 1702 жылы өзінің мүдделерін қорғау үшін Ирландияға көшуді ұсынды, бірақ оның онда ұзақ тұруы, Ванесса сияқты, Свифтқа жақын болу тілегімен байланысты болды. Ол көбінесе Свифттың үйінде тұрды, бірақ әрқашан Ребекка Дингли сияқты әйелдермен бірге, ол Темплдің туысы және бала кезінен таныс болған. Эстер Дублинде өте танымал болды және оның төңірегінде зиялы адамдардың тобы қалыптасты, бірақ ол басқа әйелдердің сертін ұнатпайтындығы және тек ер адамдармен әңгімелесуден ләззат алатындығы айтылды. 1704 жылы олардың ортақ досы, пастор Уильям Тисдалл, Свифтке Стеллаға үйленгісі келетінін айтты, бұл Свифтты жеке қынжырлатты, бірақ ол Тисдаллға жазған хатында некеге қарсылығын жеткілікті сыпайы түрде білдірді, Тисдаллдың әйелді қаржылық тұрғыдан асырауға шамасы келмейтінін атап өтті. Бұл оқиға туралы Свифттың Тисдаллға жазған хатынан басқа көп мәлімет жоқ. Тисдаллдың Стеллаға ұсыныс жасағаны белгісіз: егер ол солай істеген болса, ол қатаң бас тартумен кездескен сияқты, және екі жылдан кейін Элеонора Морганға үйленді. Ол және Свифт ұзақ араздықтан кейін, Стелла қайтыс болғаннан кейін қайтадан дос болды.
Ванесса
Стелланың Свифтпен достығы 1707 жылдан кейін, ол Дублиннің голланд туған қала әкімі Естер Ванхомригпен танысқаннан бастап шиеленісе бастады. Свифт оған терең сезіммен ғашық болып, оған "Ванесса" деген ат қойды. Ванесса да оған ғашық болып, Свифт Ирландияға оралған соң оны сонда да іздеп келді. Үшеуі арасындағы тығырықтан шығуы қиын қарым-қатынас 1723 жылға дейін жалғасты, ол кезде Ванесса (сол кезде туберкулезден ауыр сырқатқа шалдыққан) Свифтке Стелламен енді кездеспеуін өтінді. Бұл олардың арасында қатты жанжалға себеп болды, ал Ванесса 1723 жылғы маусымда қайтыс болғанға дейін Свифттың пайдасына жасаған өсиетнамасын жойды, мүлкін Джордж Беркли мен Роберт Маршалл есімді екі адамға қалдырды. Олар өз салаларында белгілі болғанымен, Ванессаға жақын болған емес.
Құпия неке
Свифт пен Стелланың некеде болғаны әрқашан қызу пікірталас тудырды. 1716 жылы Клогер епископы (Свифттің ескі досы және оның колледждегі ұстазы) Санкт-Джордж Эш олардың неке рәсімін өткізген деген қауесет бар, куәгерлер болған жоқ, ал екі тарап та оны құпия сақтап, бөлек тұруға келіскен. Стелла өзін әрқашан «бастығы жоқ» деп сипаттады, ал Свифт өзін үйленбеген деп айтты; Стелламен Ирландияда бірге тұрған Ребекка Дингли, Стелла мен Свифт ешқашан жеке қалмағанын мәлімдеді. Бұл жұпты жақсы білетін адамдардың пікірлері екіге бөлінді: мысалы, миссис Дингли мен Свифттің үй шаруашылығын жүргізген миссис Брент мұндай ойды «ақылға сыймас» деп сыңарлады. Ал Свифттің ең жақын достарының бірі Томас Шеридан, неке туралы әңгіменің рас екеніне сенді: ол Стелланың өзінен естігенін айтты. Тарихшылар бұл мәселенің рас екендігіне нақты қорытынды жасауға әлі дейін қол жеткізе алмады: епископ Эш осы оқиға жарияланбастан бұрын қайтыс болды, ал шамаланған некеге басқа куәгерлер болған жоқ.
Жазбалар
Оның өткір әзілдерінің жинағы Свифт тарапынан "Гулливердің саяхаттарының" кейбір басылымдарына қосымша ретінде "Bon Mots de Stella" деген атпен жарияланды. "Стеллаға хаттар" журналы, Свифттен Стеллаға жазылған 65 хаттан тұратын жинақ, оның өлімінен кейін жарық көрді.
Соңғы жылдары және өлімі
1722 жылы Марта, леди Гиффорд қайтыс болды және ол 1711 жылы оның серігі болған Эстер мен Свифттің әпкесі миссис Фентонға ақша қалдырды. Оның денсаулығы қырық жасынан кейін нашарлай бастады. 1726 жылы оның өліп бара жатқаны айтылды; Свифт оның қасына болу үшін Лондоннан асығып келді, бірақ оны жақсырақ халде тапты. Келесі жылы оның қатты ауырғаны белгілі болды. Бірнеше ай бойы денсаулығы нашарлағаннан кейін, 1728 жылдың 28 қаңтарында қайтыс болды және Дублиндегі Сент-Патрик соборында жерленді. Свифт Эстердің өліміне шыдай алмады және оның құрметіне "Мэри Джонсонның өлімі" атты туындысын жазды; ол қайтыс болғанда өз тілегі бойынша оның қасына жерленді. Сент-Патрик университетінің ауруханасындағы бір бөлімі оның есімімен "Стелла" деп аталады.
Портреттер
1994 жылы Уильям Батлер Йейтстің пьесасы негізінде түсірілген "Терезе алқабындағы сөздер" фильмінде Стелла рөлін Брид Бреннан сомдайды. Фильмнің сюжеті 1920 жылдардағы Дублинде өткен спиритикалық сеансқа толып, онда Свифт, Стелла және Ванессаның әруақтары ежелгі жанжалдарын жаңартқандай көрінеді. 1982 жылы түсірілген "Свифт салған үй" совет фильмінде Стелла рөлін Александра Захарова ойнайды.