Ференц Эркель: Венгр композиторы, дирижер және пианист
Ferenc Erkel
Ференц Эркель – венгр композиторы, дирижер, пианист және Венгрияның ұлттық әнұранының авторы. Операның негізін қалаушы, туған күні мен өлімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгр композиторы, дирижер және пианист (1810–1893)
Hungarian composer, conductor and pianist (1810–1893)
Ференц Эркель (Erkel Ferenc, link=no; 7 қараша 1810 – 15 маусым 1893) – венгр композиторы, дирижер және пианист. Ол венгр операсының негізін қалаушы, көбінесе тарихи тақырыптарға негіделген және бүгінге дейін Венгрияда жиі қойылатын опералардың авторы. Ол сонымен қатар 1844 жылы қабылданған Венгрияның мемлекеттік әнұраны – "Himnusz" әнінің авторы. Ол Будапештте қайтыс болды.
Ferenc Erkel (Erkel Ferenc , link=no; November 7, 1810June 15, 1893) was a Hungarian composer, conductor and pianist. He was the father of Hungarian grand opera, written mainly on historical themes, which are still often performed in Hungary. He also composed the music of "Himnusz", the national anthem of Hungary, which was adopted in 1844. He died in Budapest.
Өмірбаян
Еркел Гюлада Дунай швабиялық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі музыкант болған, анасы – венгр Клара Ратткай. Оның алғашқы үш операсының либреттосын Бени Эгреси жазды. Операларынан бөлек, ол фортепиано мен хорға арналған шығармалар, сондай-ақ салтанатты фестиваль овертурасын жазды. Ол Гектор Берлиозды Ракоци маршының әуенімен таныстырды, Берлиоз осы әуенді «Фаусттың жазасы» операсында пайдаланды. Ол 1853 жылы құрылған Будапешт филармониялық оркестріне жетекшілік етті. 1886 жылға дейін Венгрия музыка академиясының директоры және фортепиано сабақтарын жүргізушісі болды. 1884 жылы Будапештте Венгрия мемлекеттік опера театры ашылды, ол оның музыкалық директоры болды. 1839 жылы Адель Адлерге үйленді. Оның төрт ұлы кейінгі операларын жазуға қатысты: Гюла (4 шілде 1842, Пешт – 22 наурыз 1909, Újpest), Елек (2 қараша 1843, Пешт – 10 маусым 1893, Будапешт), Ласло (9 сәуір 1844, Пешт – 3 желтоқсан 1896, Позони / Братислава) және Сандор (2 қаңтар 1846, Пешт – 14 қазан 1900, Бейкескаба).
Erkel was born in Gyula to a Danube Swabian family, a son of Joseph Erkel who was a musician. His mother was the Hungarian Klára Ruttkay. The libretti of his first three operas were written by Béni Egressy. Beside his operas, for which he is best known, he wrote pieces for piano and chorus, and a majestic Festival Overture. He acquainted Hector Berlioz with the tune of the Rákóczi March, which Berlioz used in The Damnation of Faust. He headed the Budapest Philharmonic Orchestra (founded in 1853). He was also the director and piano teacher of the Hungarian Academy of Music until 1886. The Hungarian State Opera House in Budapest was opened in 1884, of which he was the musical director. In 1839, he married Adél Adlers. Four of his sons participated in the composing of his later operas: Gyula (July 4, 1842, PestMarch 22, 1909, Újpest), Elek (November 2, 1843, PestJune 10, 1893, Budapest), László (April 9, 1844, PestDecember 3, 1896, Pozsony / Bratislava) and Sándor (January 2, 1846, PestOctober 14, 1900, Békéscsaba).
Танымал мәдениетте
Еркел халықаралық деңгейде танымал шахматшы болған, сонымен қатар "Pesti Sakk kör" (Будапешт шахмат клубы) құрамының негізін қалаушы еді. 1911 жылы Будапештте опера театрының бөлімі ашылды, ол 1953 жылдан бері Erkel Színház (Эркель театры) деп аталады. Оның туғанына 200 жыл толуына арналған Мажар Ұлттық банкінің шығарған алтын және күміс монеталарында суреті бейнеленді.
Erkel was an internationally acknowledged chess player as well, and a founder of Pesti Sakk kör (Budapest Chess Club). A department of the Opera House was established in 1911 in Budapest which also performs operas, named Erkel Színház (Erkel Theatre) since 1953. He was commemorated on gold and silver coins issued by the Hungarian National Bank for the 200th anniversary of his birth.