Жапон ғибадатханаларындағы болжам қағаздары

Кіріспе

Жапониядағы киелі орындардағы ғибадатханалар мен храмдарда қағазға жазылған болжамдар (御御籤/御神籤/おみくじ) – Жапониядағы синто және будда ғибадатханаларында қағаз жолақтарға жазылған кездейсоқ болжамдар. Бұл "қиелі тағдыр" деп аударылады, әдетте шағын сыйлық жасап, қораптан кездейсоқ таңдап алынады, нәтижесінде жақсы жаңалық күтіледі. 2011 жылдан бері автоматтар да омикудзи таратады. Омикудзи адамның армандарының орындалу мүмкіндігін, лайықты серік табуын немесе жалпы денсаулық, бақыт, өмір және т.б. туралы болжайды. Егер болжам жаман болса, қағаз жолақты бүгіп, храм немесе ғибадатхана аумағындағы қарағай ағашына немесе темір сымдардан жасалған қабырғаға басқа жаман болжамдармен бірге іліп қою дәстүрге айналған. Мұндай әдеттің себебі – қарағай (松) сөзі мен «күту» (待つ) етістігінің омофоны болуында, яғни жаман жаңалық ағашқа «күтіп отырады», иесіне жабыспайды. Егер болжам жақсы болса, оны ағашқа немесе сымдарға байлап, күшін арттыруға болады немесе бақытқа сақтап алуға болады. Омикудзи көптеген киелі орындарда қолжетімді және храмға немесе ғибадатханаға барумен байланысты дәстүрлі іс-шаралардың бірі болып табылады. Сондай-ақ, арнайы дайындалған ағаш тақтаға тілек жазып, оны храм ауласындағы тіреу құрылысына байлап қою дәстүрі де бар ( [[Эма (Шинто)].

Тарих

Жапон буддалық ғибадатханаларында тарихи түрде қолданылатын омикудзи тізбегі, жүз пайғамбарлық бес таңбалы төртжырлы өлеңдерден тұрады, дәстүрлі түрде Хэйан кезеңіндегі Тэндай монахы Рёгенге (912–985), қайтыс болғаннан кейін Дзиэ Дайси (慈恵大師) немесе көбірек танымал Ганзан Дайси (元三大師) деп аталады, сондықтан ол "Авалокитшвараның жүз лоты" деп аталады; 観音百籤; Каннон Хякусен, осы өлеңдерді оған Бодхисаттва Авалокитшвара (Каннон) ашқан деген аңызға сәйкес. Бірақ, тарихи тұрғыдан алғанда, жапондық омикудзи жүйесі қытайлық кау-чим үлгісінде жасалған деп есептеледі, бұл бамбук таяқтары толы құбырды және жазылған немесе басылған болжамдарды қамтитын ұқсас болжау түрі. 1409 жылға (Оэй 16) жататын болжам лоттары салынған ағаш ыдыс Иватэ префектурасындағы Тендай-дзиде сақталған, бұл болашақты болжау әдісі Муромачи кезеңінен бұрын (1336–1573) Жапонияға әкелінгенін көрсетеді. Ганзан Дайси Хякусеннің төртжырлы өлеңдері, ең соңында, Оңтүстік Сун кезеңінен (1127–1279) шыққан оракулдар жинағына негізделген, ол [[Тянджу (Үндістан) (天竺靈籤, ; жапонша: Тэндзику рейсен)] деп белгілі. Ганзан Дайси Хякусен Едо кезеңінде танымал болды, өйткені белгілі монах Тенкай (1536–1643) оған Рёгеннің есімін қосты. Тенкайдың шәкірттерінің бірі айтқан оқиғада Тенкайды бір түні Рёген көріп, оған ғасырлар бойы жоғалған 100 төртжырлы өлеңнің бар екенін ашты. Бұл қысқа өлеңдердің көшірмелері ақырында Шинано провинциясындағы Тогакуси ғибадатханасынан (қазіргі Нагано префектурасы) табылды және кеңінен таратылды. Ганзан Дайси Хякусен ақырында көптеген буддалық ғибадатханаларда (Тэндай мектебіне қатысы жоқ) стандартқа айналды және басқа омикудзи тізбектері үшін үлгі болды. Оракулдардың мағынасын түсіндіретін әртүрлі кітаптар сол кезеңде жарық көрді, бұл олардың кең танымалдығын көрсетеді.

The omikuji sequence historically commonly used in Japanese Buddhist temples, consisting of one hundred prophetic five character quatrains, is traditionally attributed to the Heian period Tendai monk Ryōgen (912–985), posthumously known as Jie Daishi (慈恵大師) or more popularly, Ganzan Daishi (元三大師), and is thus called or the "Avalokiteśvara's One Hundred Lots"; 観音百籤; Kannon Hyakusen, after a legend claiming that these verses were revealed to him by the Bodhisattva Avalokiteśvara (Kannon). Historically, however, the Japanese omikuji system is thought to have been modeled after the Chinese kau chim, a similar form of divination involving a tube full of bamboo sticks and a sequence of written or printed oracles. A wooden container containing oracular lots dated 1409 (Ōei 16) is preserved in Tendai ji in Iwate Prefecture, suggesting that this method of fortune telling was imported to Japan somewhere before the Muromachi period (1336–1573). The quatrains of the Ganzan Daishi Hyakusen are themselves ultimately based on a set of oracles dating from the Southern Song period (1127 1279) known as the [[Tianzhu (India) (天竺靈籤, ; Japanese: Tenjiku reisen). The Ganzan Daishi Hyakusen became popular in the Edo period due to the notable monk Tenkai (1536–1643), who is credited with attaching Ryōgen's name to it. A story related by one of Tenkai's disciples claims that Tenkai was once visited in a dream by Ryōgen, who revealed to him the existence of the 100 quatrains, which had been supposedly lost for centuries. Copies of these short poems were eventually discovered at Togakushi Shrine in Shinano Province (modern Nagano Prefecture) and widely disseminated. The Ganzan Daishi Hyakusen eventually became standard across many Buddhist temples (even those not affiliated with the Tendai school) and served as a model for other omikuji sequences. Various books explaining the meaning of the oracles were published during the period, suggesting their widespread popularity.

Бөлшектік печеньемен байланысы

Бақыт печеньелеріндегі кездейсоқ болжамдар омикуджиден шыққан болуы мүмкін; мұны Фугетсу До мекемесінің Сейичи Китосы айтады және американдық бақыт печеньелерінің 19 ғасырдағы Киотодағы «Цудзиура» деп аталатын печеньелерден тарағанына дәлелдер бар.