Кіріспе

Ресейдің премьер-министрі (1862–1928)

Александр Федорович Трепов (30 қыркүйек 1862 – 10 қараша 1928) 1916 жылдың 23 қарашасынан 1917 жылдың 9 қаңтарына дейін Ресей империясының премьер-министрі болды. Ол консерватор, монархист, Ресей Ассамблеясының мүшесі және Григорий Распутиннің ықпалына қарсы орташа реформаларды қолдаушы болды.

Ерте өмір

Александр 1864 жылы қаңтар көтерілісін басуға қатысқан, 1873-1878 жылдары Санкт-Петербургтің губернаторы болған генерал Федор Треповтің төрт ұлының ең кішісі болды. Оның үш ағасы да Николай II тұсында жоғары лауазымдарда болды. Парламенттік партияның ұлтшыл депутаты А.И. Савенконың айтуынша, Александр "ағаларының ішіндегі ең ақылдысы, қабілетті, өте табанды, мінезі зор адам" болған. Александр Ұлы патшаның сарайдағы корпусында білім алған. Ол Ішкі істер министрлігінде (1889–1892) жұмыс істеді, Перейславль уездінің дворяндық маршалы (1892–1895) және мемлекеттік хатшының көмекшісі (1899) болып сайланды. 1905 жылғы 18 ақпандағы жарлыққа және 17 қазандағы манифестке сәйкес Александр Мемлекеттік Думаның жоспасын әзірлеуге арналған арнайы комиссия мүшесі болып тағайындалды. Ол 1905–1906 жылдардағы революция кезінде ішкі істер министрінің орынбасары болып қызмет еткен, тәртіпсіздіктерді басуда үлкен рөл атқарған және елдің нақты билеушісі ретінде сипатталған генерал Дмитрий Федорович Треповтың ағасы болды. 1906 жылы Трепов Сенаттың сенаторы болды. Белгісіз жылы ол Батыс Еуропаның парламенттік жүйелерін зерттеу үшін шетелге жіберілді. 1914 жылы Мемлекеттік кеңеске тағайындалды. 1915 жылғы 12 қарашада (30 қазан бойынша ескі стиль) Трепов Көлік, темір жол және байланыс министрі болып тағайындалды, Григорий Распутин бұл шешімге ренжіді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мұрманск мұзсыз порты мен Шығыс майданы арасындағы көлік байланысын жақсарту үшін соғыс тұтқындарының көмегімен Киров темір жолын салды. Үлкен қалаларда азық-түлік мәселесі өте қиын болды. Александр Наумов әскери, ішкі істер, байланыс, ауыл шаруашылығы және қаржы министрлерінен құралған арнайы кеңес құруды ұсынды. Оның төрағасы Трепов болды. 1916 жылғы 1 қаңтарда Трепов Иван Горемыкин үкіметінде көлік министрі болды, оның орнын Борис Штюрмер басты. Трепов темір жол салу жоспарын жасырын түрде жасап, үкіметке ұсынды. Трепов тез арада лауазымына бекініп, өзінің амбициясы одан да зор екенін көрсетті. Өзін қабілетті ұйымдастырушы ретінде танытқан Трепов енді келесі премьер-министр болуға ниеттенді. Наумовтың айтуынша, Трепов Министрлер кеңесінің ең темпераментті және сөйлеуге шебер мүшесі болды, ол парламенттік жүйені ілгерілетуге уәде берді, бірақ көлік министрі лауазымын сақтап қалды. Треповтың мәлімдемесінде муниципалдық басқаруды жедел реформалау, ауылдық муниципалитеттерге кеңесшілерді қосу және білім берудегі ұлттық және діни шектеулерді жою туралы уәделер болды. Орландо Фигстің пікірінше, бұл ресейлік либералдардың үкіметпен келісуге соңғы мүмкіндігі болды. Протопопов "Распутиннің қолшоқшысы" болды және психикалық денсаулығына қатысты күмәндер болды. 19 қарашада Трепов Думаның өтініші бойынша азық-түлік мәселесін ауыл шаруашылығы министрлігіне толық беру туралы мәлімдеді, бірақ социалистер оған қарсы шу көтерді. Депутаттар "Министрлерді құлату керек! Протопоповқа қарсы!" деп ұран салды. Покровский Ресейдің Орталық державалармен бейбітшілік шартына қол қоймайтынын айтты, бұл үлкен қолдауға ие болды. 7 желтоқсанда министрлер кабинеті Протопоповтың императорға барып отставкаға кетуін талап етті, бірақ патшаның, оның әйелі Анна Вирубованың және Распутиннің өтініші бойынша Протопопов лауазымында қалды. Генерал А.А. Мосоловтың, оның жеңешесінің көмегімен Трепов саясаттан кеткен жағдайда Распутинге үлкен ақша сомасы, күзетшілер және үй ұсынды. Трепов Распутинге Сибірге қайтып, енді саясатқа араласпауы үшін 200 000 рубль ұсынды. Распутин ұсыныстан бас тартып, Александраға хабарлады. Патша 12 желтоқсанда Треповты қабылдады. 13 желтоқсанда Распутин Треповтың ықпалынан сақтандырды. Александра күйеуіне Треповқа қарсы хат жазды, тіпті патшайым Треповты аспапқа беруді қалады. Бернард Парестің сөзінше, Трепов, мүмкін, Царское Село лицейінің кураторы болып тағайындалған, ол 1917 жылғы 1 ақпанда патшамен кездесті. Қазан революциясынан кейін оны Чека тұтқындады. Трепов графпен императорлық отбасын қорғау үшін ынтымақтастық жасады. 1918 жылдың күзінен 1919 жылдың қаңтарына дейін ол Хельсинкиде "Финляндиядағы орыс мәселелері жөніндегі арнайы комитетті" басқарды. 1920 жылдары Трепов Францияға эмиграциялап, ақ әскерді қолдады. Ол "Орыс монархиялық ұйымдары одағының" президенті болды. 1921 жылы ол және оның жеңешесі Александр Мосолов Бад-Рейхенхаллда өткен "Congrès monarchiste russe" құрылтайына қатысты. 1928 жылы қайтыс болып, Ниццадағы орыс православие зиратында жерленді.

Басқа

Некролог The Times газетінде, 12 қараша 1928 ж., дүйсенбі күні, 18-бетте жарияланған (ескі транслитерация бойынша Трепофф аты қолданылған).