Ресей империясының соңғы премьер-министрі: Николай Голицын

Кіріспе

Ресей аристократы және саясаткер; Ресей империясының соңғы премьер-министрі. Ресей аристократы, князь Николай Дмитриевич Голицын (Николай Дмитриевич Голицын; 12 сәуір 1850 – 2 шілде 1925) – ресейлік аристократ, монархист және Ресей империясының соңғы премьер-министрі. Ол 1916 жылдың 29 желтоқсанында (ескі стиль) немесе 1917 жылдың 9 қаңтарында (жаңа стиль) қызметке тағайындалып, ақпан революциясы басталғаннан кейін үкіметі отставкаға шықты.

Өмірбаян

Голицын Мәскеу губернаторлығындағы Можайск маңындағы Поречье ауылында асыл Голицын отбасында дүниеге келген. Оның әкесі – Дмитрий Борисович Голицын (1803–1864), ол отбасылық иелік Болшие Вязямиден шыққан. Николай балалық шағын Дорогобужский ауданында өткізді. 1871 жылы Император Александр лицейін бітіріп, Ішкі істер министрлігіне кірді, онда ол Ломжа губернаторлығына (Конгресс Польшасы) тағайындалды. 1879 жылы Архангельск губернаторының орынбасары; 1884 жылы Ішкі істер министрлігінің экономика департаменті директорының орынбасары; 1885 жылы Архангельск, 1893 жылы Калуга және 1897 жылы Тверь губернияларының губернаторы болды. 1903 жылы сенатор болып тағайындалды. Қызыл Кресттің Тұрғыстан және Орал облыстарында, сондай-ақ Саратов губернаторлығындағы уәкілі ретінде ол ашаршылыққа ұшыраған аймақтарға көмек ұйымдастырды (1907–1908). 1912 жылы Мемлекеттік кеңестің мүшесі, ал 1915 жылы шетелдегі ресейлік соғыс тұтқындарына көмек көрсету комиссиясының төрағасы болды. Ол Александра патшайымның қайырымдылық комиссияларының бірінің төрағасының орынбасары еді.

Премьер-министр

25 желтоқсанда оны император Александра әңгімелесуге шақырды, бірақ патша қабылдады. Тегеурінді князь Голицын премьер-министр Александр Треповтың орнын басуға құштар болған жоқ, Ішкі істер министрі Александр Протопоповтың отставкаға кететінін талап етті және Николай II-ден премьер-министрлік қызметке дайын еместігін айтып, оның тағайындалуын тоқтатуын өтінді. Патша бас тартты, бірақ Павел Игнатьев, Александр Макаров және Дмитрий Шуваев қызметтен алынды; Николай Добровольский тағайындалды. Министрлер кеңесі аптасына бір немесе екі рет ресми түрде жиналатын (қаңтарда жеті, ақпанда алты) болды. Үкіметтің басты мәселесі – «азық-түлік және көлік». Князь Голицынның пікірінше, ең маңыздысы – Думаны шақыру және онымен бірлесіп жұмыс істеуге, сондай-ақ бұл мүмкіндікті қамтамасыз ету болды. Үкімет Дума отырыстарын қайта бастау мерзімін талқылады: бастапқыда ол 12 қаңтарда, содан кейін 31 қаңтарда ашылуы жоспарланған, бірақ соңында 14 ақпанға шегерілді. Протопопов, көп рет кешірім сұрап, отырыстарға қатыспай, Думаны таратуды немесе одан әрі кейінге қалдыруды ұсынды. Кеңес мүшелерінің ең үлкені болғанына қарамастан (Голицын 66 жаста, ал қалғандары 36-дан 63 жасқа дейін), ол көшбасшы болған жоқ. (Оның шамадан тыс жасы Мемлекеттік кеңес отырыстарында жиі ұйықтап қалуына себеп болды.) 1917 жылдың қаңтар айында екі қарсы институт – Дума мен Петроград Кеңесі билік үшін күресті. 8 ақпанда патшаның тілегі бойынша Николай Маклаков Протопоповпен бірлесіп Думаны тарату туралы манифест мәтінін жасады (таратылды және 1917 жылдың 14 ақпанында қайтадан ашылуы тиіс еді). 14 ақпанда жаппай наразылық акциялары басталды. 15 ақпанда Александр Керенский Думада сөйлеген сөзінде императорды өлтіруге шақыруға жақын болды. Бір аптадан кейін Невский проспектісіндегі наразылық акциялары күшейді. 25-і күні үкімет мүшелері Голицыннің Конногвардейский бульвары, 13 мекенжайындағы пәтерінде бас қосты. Беляев әріптестеріне Протопоповты қызметінен босатуды ұсынды, өйткені ол оны тәртіпсіздіктің басты себебі деп есептеді. 26 ақпанда патша әскерге көтерілісті күшпен басуға бұйрық берді, бірақ әскерлер көтеріліске қосылып, наразылармен бірігіп, жаңа конституциялық үкімет құруды талап етті. Кешке Дума отырысы тоқтатылды, бірақ Голицын мен Николай Покровский оның таратылуына қарсы шықты. Голицын (Треповке берілген, бірақ күні көрсетілмеген қол қойылған жарлықты пайдаланып) патшаның патшалық Думаны 1 сәуірге дейін тоқтатуға шешім қабылдағанын, оған әрекет етуге заңдық құқық берілмейтінін мәлімдеді. Депутаттар кетуге бас тартты және тәртіпті қалпына келтіруге көмектесу үшін Дума мүшелерінің жеке комитеті құрылды.

On 25 December he was invited by Empress Alexandra for an interview, but received by the tsar. A hesitating Prince Golitsyn did not want to succeed prime minister Alexander Trepov, insisted on the resignation of the Minister of Internal Affairs Alexander Protopopov and begged Nicholas II to cancel his appointment, citing his lack of preparation for the role of prime minister. The tsar refused, but Pavel Ignatieff, Alexander Makarov and Dmitry Shuvayev were replaced; Nikolai Dobrovolsky was appointed. The Council of Ministers officially met once or twice a week (seven meetings in January, six in February). The main concern of the government was "food and transport." The most important thing, according to Prince Golitsyn, was the convocation of the Duma and the desire to work together with it and somehow make this work possible. The government discussed the timeframe for resuming the Duma sessions: it was originally scheduled to open on 12 January, then on 31 January, but in the end, it was postponed until 14 February. Protopopov, who excused himself many times and did not attend the meetings, suggested dissolution or postponing the Duma even further. Despite being the oldest member of the council (Golitsyn was 66, while the others were 36 to 63 years old), he was not a leader. (His advanced years led him to regularly fall asleep during State Council meetings.) In January 1917 two rival institutions, the Duma and the Petrograd Soviet, competed for power. On 8 February, at the wish of the tsar, Nikolay Maklakov, together with Protopopov drafted the text of the manifesto on the dissolution of the Duma (cancelled and scheduled to resume on 14 February 1917). On 14 February mass demonstrations broke out. On 15 February Alexander Kerensky made a speech in the Duma that almost called for the assassination of the emperor. A week later the demonstrations on Nevsky Prospekt became more serious. On 25th members of the government gathered at Golitsyn's apartment at Konnogvardeyskiy Bul'var, 13. Belyaev suggested his colleagues remove Protopopov from his post, as he saw in him the main cause of unrest. On 26 February, the tsar ordered the army to suppress the rioting by force, but troops began to mutiny, joined the protesters, and demanded a new constitutional government. In the evening the meeting of the Duma was prorogued, although Golitsyn and Nikolai Pokrovsky opposed its dissolution. Golitsyn used a (signed, but not yet dated ukaze which had been given to Trepov) declaring that his majesty had decided to interrupt the Imperial Duma until 1 April, leaving it with no legal authority to act. The deputies refused to leave and a private committee of Duma members was formed to help restore order.

Төңкерілу және орындалу

Министрлер кеңесі 27 ақпан күні кешке отырыс өткізіп, императорға отставкасын ұсынды және Ұлы князь Михаил Александровичті уақытша регенттікке тағайындауды сұрады, бірақ ол бас тартты. Николайдың тақтан бас тарту шешімінен кейін Мемлекеттік Думаның Уақытша комитеті бұрынғы министрлер мен жоғары лауазымды шенеуніктерді қамауға бұйрық берді. Голицын полициямен қамауға алынып, тергеу үшін Петр және Павел бекінісіне жеткізілді, онда оны аштықтан азаптап, 13 наурызда босатты. 21 сәуірде оны полиция тағы да қамап, Уақытша үкіметтің Төтенше тергеу комиссиясы сұраққа тарты. Большевиктер билікке келгеннен кейін Голицынға елден кетуге рұқсат берілді, бірақ ол Ресейде қалуды жөн көрді, Мәскеуде немесе Петроградта аяқ киім жөндеумен және Рыбинскте бақшаларды күзетумен ақша тапты. 1920-1924 жылдар аралығында ол контрреволюционерлермен байланысы бар деген күдікпен ОГПУ-да екі рет қамауға алынды. Үшінші рет қамауға алынғаннан кейін (12 ақпан 1925 ж.) ол "контрреволюциялық монархистік ұйымға" қатысқандығы айыбымен 2 шілде 1925 ж. Ленинградта атылды.