Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иан Стюарттың 2001 жылғы романы
2001 novel by Ian Stewart
«Флаттерленд» – математик және ғылымды насихаттаушы Иан Стюарттың Евклид емес геометрия туралы 2001 жылы жазылған кітабы. Ол 1884 жылы жарық көрген «Жазықтар елі» романының жалғасы болып табылады.
Flatterland is a 2001 book written by mathematician and science popularizer Ian Stewart about non Euclidean geometry. It was written as a sequel to Flatland, an 1884 novel that discussed different dimensions.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
А. ғасырдан кейін шамамен 100 жыл өткен соң (Біз ол Альберт екенін білеміз), Сквердің «Флатленд» әлемінде басынан өткен оқиғалары туралы оның шөптесі Виктория Лайн (Викки) өз үйінің жертөлесінен кітабының бір данасын табады. Бұл оны «Ғарыш елінен» сфераны шақыруға жетелейді, бірақ оның орнына «Space Hopper» келеді (бұл балалардың «Space Hopper» ойыншығына ұқсас, алып күлкілі, мүйізді және шар тәрізді денесі бар кейіпкер). «Space Hopper» ғана емес, «Флатленд» пен «Ғарыш елі» арасында қозғала алады, сонымен қатар «Mathiverse»-дегі кез келген кеңістікке, яғни барлық ойға келген әлемдер жиынтығына саяхаттай алады. Виккиге жоғары өлшемдерді көрсеткеннен кейін, ол оған бөлшектік өлшемдер және оқшауланған нүктелері бар өлшемдер сияқты қазіргі заманғы теорияларды көрсетіп бере бастайды. Топология және гиперболалық геометрия, сондай-ақ проективті «жазықтық» (қиылысатын «арыстандарымен» бірге) және кванттық деңгей де талқыланады. Хоппер мен Виктория уақыт саяхаты және салыстырмалылық теориясы туралы әңгімелесу үшін Шоқ патшасының иелігіне де барады.
Almost 100 years after A. (which we find out stands for Albert) Square's adventures that were related in Flatland, his great great granddaughter, Victoria Line (Vikki), finds a copy of his book in her basement. This prompts her to invite a sphere from Spaceland to visit her, but instead she is visited by the "Space Hopper" (a character looking somewhat like the "Space Hopper" children's toy with a gigantic grin, horns and a spherical body). The Space Hopper, more than being able to move between Flatland and Spaceland, can travel to any space in the Mathiverse, a set of all imaginable worlds. After showing Vikki higher dimensions, he begins showing her more modern theories, such as fractional dimensions and dimensions with isolated points. Topology and hyperbolic geometry are also discussed, as well as the Projective "Plain" (complete with intersecting "lions") and the quantum level. Hopper and Victoria also visit the Domain of the Hawk King to discuss time travel and the theory of relativity.
Қара тесіктен қалай құтылу керек
Бұл кітапта айтылғандай, қара тесіктен қалай қашуға болатынын түсіндіретін Фейнман диаграммасы. Сіз қара тесіктің сыртындасыз. Сіз қара тесікке құлап кеттіңіз. Өзіңіздің болашақ нұсқаңыз (4) пайда болып, сізге көшірілмелі ақ тесік сыйлайды. Сіз осы көшірілмелі ақ тесікті пайдаланып қара тесіктен қашасыз. Тағы бір болашақ нұсқаңыз (6) пайда болып, сізге уақыт машинасы береді. Сіз қайтадан қара тесікке кіріп, өзіңіздің бұрынғы (2) нұсқаңызға көшірілмелі ақ тесікті бересіз. Уақыт машинасымен болашаққа (мысалы, миллиондаған жылдарға) жеткілікті уақытқа саяхаттайсыз, сонда қара тесік Хокинг сәулеленуі салдарынан буланып кетеді. Содан кейін уақытқа кері саяхаттап, өзіңіздің өткен нұсқаңызға (3) уақыт машинасы сыйлайсыз. Қазір сіз қара тесіктің сыртындасыз. Үзіліс-құсқы сызықтармен көрсетілген қызыл сызық көшірілмелі ақ тесіктің жолын (сағат тілі бойынша) көрсетеді. Үзіліс-құсқы сызықтармен көрсетілген көк сызық уақыт машинасының жолын (сағат тіліне қарсы) көрсетеді. Төменнен жоғарыға қарайғы қозғалыс уақыт бойынша алға жылжуды (масштаб ескерілмейді) және керісінше білдіреді.
This is a Feynman diagram explaining how to escape from a black hole as mentioned in the book. You are outside the black hole. You have fallen into the black hole. A future version of yourself (4) appears and gives you a portable white hole. You use the portable white hole to escape the black hole. Another future version of yourself (6) appears and gives you a time machine. You go back into the black hole and give the past version of yourself (2) the portable white hole. You use the time machine to go far enough into the future (i. e. millions of years) that the black hole has evaporated due to Hawking radiation. You then travel back in time and give the past version of yourself (3) the time machine. You are now outside of the black hole. The dashed red line indicates the path of the portable white hole (clockwise). The dashed blue line indicates the path of the time machine (counterclockwise). Movement from the bottom towards the top generally indicates movement forward in time (not to scale) and vice versa.
Нақты деректемелер
Иан Стюарт өзінің танымал жазбаларында әдетте әзілдер мен күнделікті мәселелерге сілтемелер жасайды, және «Флаттерленд» де осыдан ерекшеленбейді. Басты кейіпкердің аты – Виктория желісі, ал анасының аты – Джубилей желісі, екеуі де Лондон метрополитенінің желілері. Оның бес атасының аты – Лондондағы Альберт алаңы, бұл BBC-нің «EastEnders» телесериалынан алынған. Оның әкесі Гросвенор алаңы, Лондонның Мейфэр ауданында орналасқан алаң. Hawk King – белгілі астрофизик Стивен Хокингтің тегіне жасалған қарапайым әзіл, оның зерттеулері салыстырмалылық теориясы мен Хокинг сәулеленуін қамтиды. Викки Топологиялық өлшемде саяхаттап жүргенде, Мёбиус жолағынан алынған Мобиус есімді бір жақты сиырмен кездеседі, ол сүтін Кляйн бөтелкелерінде сатады (жолақ және бөтелке екеуі де бір жақты топологиялық фигуралар). Қамыр тышқан, қатал бие және лайлы құбыжық – Кароллдың Дормаус, Наурыз қояны және Ашулы шляпашының Topologica (резеңке континент) әлеміндегі аналогтары. Қамыр тышқан иілгіш қамырдан жасалған шай жиынтығымен жұмыс істейді.
Ian Stewart often includes puns and topical references in his popular writing, and Flatterland is no exception. The heroine's name, Victoria Line, and her mother's, Jubilee Line, are both lines on the London Underground. Her great great grandfather's name is the fictional Albert Square in London, from the BBC soap opera EastEnders. Her father's name, Grosvenor Square, is a square situated in the Mayfair district of London. Hawk King is a simple pun on the surname of the famous astrophysicist Stephen Hawking, whose research includes the Theory of Relativity and Hawking radiation. Vikki, while travelling in the Topological Dimension, also meets a one sided cow named Moobius (derived from the Möbius strip) who sells her milk in Klein bottles (the strip and the bottle both being one sided topological figures). The Doughmouse, the Harsh Mare, and the Mud Hutter are the counterparts in Topologica (the rubber sheet continent) of Carroll's Dormouse, March Hare, and Mad Hatter, respectively. The Doughmouse works with a dough tea set, dough being flexible.