Оксфорд сөздігінің редакторы: Жаңа Зеландиялық ғалым Роберт Берчфилд

Кіріспе

Жаңа Зеландияда туған Оксфорд ағылшын сөздігінің редакторы Роберт Уильям Бёрчфилд CNZM, CBE (27 қаңтар 1923 – 5 шілде 2004) – лексикограф, ғалым және жазушы. Ол 1971 жылдан бастап Оксфорд ағылшын сөздігінің бас редакторы болды және 1986 жылға дейін оны отыз жыл бойы редакциялады.

Білім және мансап

Жаңа Зеландияның Уангануи қаласында туған ол, Уангануи Техникалық Колледжінде және Веллингтондағы Виктория университетінде оқыды. Жаңа Зеландия Корольдік артиллерия полкіндегі әскери қызметтен кейін, 1948 жылы Веллингтонда магистратураны бітіріп, Англиядағы Оксфорд университетінің Магдален колледжінде Родс стипендиясын жеңіп алды, онда оны С.С. Льюис оқытты. Ол Магдаленнің мүшесі және ағылшын тілінен лекция оқыды (1952–53), сосын Христ-Черч (1953–57) және Санкт-Петер (1955–79) колледждеріне ауысты. Магдален кітапханашысы К.Т. Онионс арқылы Бёрчфилд, Онионстың жобаларының бірі – Ағылшын этимологиясының Оксфорд сөздігін редакциялауға көмектесті. Оның "Ормулум" басылымын дайындауын Ж.Р.Р. Толкин қадағалады. Онионс оны 1957 жылдан 1986 жылға дейін жұмыс істеген Оксфорд ағылшын сөздігінің екінші толықтыруының редакторы ретінде Дан Дэвинге ұсынды. Ол бастапқы OED құралуына көмектескен, бірақ кейіннен жоғалып кеткен сөздердің тізімін жіберу үшін ерікті оқырмандар желісін қайта құруға кірісті. Төрт жылдан кейін оның шетелдік сөздерге қатысты тәсілінің толық көрінісі болды: ол ағылшын тілінің аймақтық диалекттерінен 17 пайыз шетелдік сөздерді және қарыз сөздерді алып тастады; ал оның қамтылуы алдыңғы редакторларына қарағанда, әсіресе Онионсқа қарағанда, азырақ болды, ол 45 пайызға көбірек қарыз сөздер мен әлемдік ағылшын тілін қамтыған. 2012 жылы жарық көрген бір кітап Бёрчфилдтің жұмысын құжаттады және алынып тасталған көптеген сөздердің тек бір рет қолданылғанын көрсетті, бірақ олардың алынып тасталуы қалыптасқан OED редакциялық саясатына да, сөздікті "Әлемдік ағылшын тіліне" ашқан деген пікірге де қайшы келді. Кітап авторы Сара Огилви, адамдардың Бёрчфилдті әділетсіз бағалап жатқанын және оның жұмысы бұқаралық ақпарат құралдарында бұрмаланғанын айтты. Бёрчфилд сондай-ақ 1980 жылдардағы BBC комитетіне қатысты, ол хабар таратуда стандартты айтылу саясатын сақтауды бақылады, бұл саясат 1989 жылы "жаңалықтарды оқыған және хабарлаған адамдардың әртүрлі акценттерін пайдалану" қағидасының пайдасына тоқтатылды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Генри Уотсон Фаулердің ұзақ жылдар бойы қолданылып келген стильдік нұсқаулығы – Фаулердің "Заманауи ағылшын тілінің қолданылуы" кітабының қайта жазылған, талаптарды азайтуға бағытталған жаңа басылымын шығарды. Ол 2004 жылы Темзадағы Абингдонда 81 жасында қайтыс болды. Ол екі рет үйленді және үш баласы бар.

Born in Whanganui, New Zealand, he studied at Wanganui Technical College and Victoria University in Wellington. After war service in the Royal Regiment of New Zealand Artillery, he graduated MA from Wellington in 1948 and won a Rhodes Scholarship to Magdalen College, Oxford University, in England, where he was tutored by C. S. Lewis. He became a Fellow of Magdalen and lecturer in English straight after graduating (1952–53), subsequently moving colleges to Christ Church (1953–57) and St Peter's (1955–79). Through C. T. Onions, the Magdalen librarian, Burchfield assisted in editing one of Onions's projects, the Oxford Dictionary of English Etymology. His preparation of an edition of the Ormulum was supervised by J. R. R. Tolkien. Onions recommended him to Dan Davin as editor of the second Supplement to the Oxford English Dictionary, on which he worked from 1957 to 1986. He re established the network of volunteer readers sending in records of words that had helped to create the original OED but had been allowed to fall away. Four years later the full nature of his treatment of foreign words was shown: he deleted 17 per cent of the foreign loan words and words from regional forms of English; and his coverage was not as extensive as his predecessors, especially Onions, who included 45 per cent more loanwords and World Englishes. In 2012, a book documented Burchfield's work and showed that many of the omitted words had only a single recorded usage, but their removal ran against both what was thought to be the established OED editorial practice and a perception that he had opened up the dictionary to "World English". The author of the book concerned, Sarah Ogilvie, complained that people were unfairly judging Burchfield and that her coverage had been misleadingly reported in the media. Burchfield also participated in a 1980s BBC committee that monitored compliance with the broadcaster's policy of using received pronunciation in newscasting, before that policy was abandoned in 1989 in favor of "using announcers and newsreaders with a more representative range of accents." In retirement, he produced a controversial new edition, substantially rewritten and less prescriptivist, of Fowler's Modern English Usage, the long established style guide by Henry Watson Fowler. He died in Abingdon on Thames at 81, in 2004. He married twice and had three children.