Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жозеф Гайднның 1795 жылы жазған музыкалық шығармасы.
Musical work by Joseph Haydn, composed in 1795
No. 104 ре мажорлы (H. 1/104) – Джозеф Гайднның соңғы симфониясы. Бұл Лондонның он екі симфониясының соңғысы болып табылады және (он бір симфонияның бар екенін ескере отырып) Лондон симфониясы деп белгілі. Германияда бұл симфония Иоганн Петер Соломонның есімімен аталады, өйткені ол Гайднның Лондонға екі сапарының ұйымдастырушысы болған. Дегенмен, бұл симфония Соломон үшін емес, Виоттидің опералық концерттері үшін жазылған соңғы он екі симфонияның бірі. Шығарма 1795 жылы Гайдн Лондонда тұрғанда жазылды және 4 мамыр 1795 жылы Король театрында алғаш рет орындалды. Концертте тек Гайднның өзінің шығармалары дыбыстады және оны композитор жетекшілік етті. Премьера сәтті өтті; Гайдн күнделігіне былай деп жазды: "Барлық қатысушылар өте риза болды, мен де осындай сезімде болдым. Осы кеште мен 4000 гульден таптым: мұндай мүмкіндік тек Англияда ғана бар". Симфонияның қолжазбасы Берлин мемлекеттік кітапханасында сақтаулы.
The Symphony No. 104 in D major (H. 1/104) is Joseph Haydn's final symphony. It is the last of the twelve London symphonies, and is known (somewhat arbitrarily, given the existence of eleven others) as the London Symphony. In Germany it is commonly known as the Salomon Symphony after Johann Peter Salomon, who arranged Haydn's two tours of London, even though it is one of three of the last twelve symphonies written for Viotti's Opera Concerts, rather than for Salomon. The work was composed in 1795 while Haydn was living in London, and premiered there at the King's Theatre on 4 May 1795, in a concert featuring exclusively Haydn's own compositions and directed by the composer. The premiere was a success; Haydn wrote in his diary "The whole company was thoroughly pleased and so was I. I made 4,000 gulden on this evening: such a thing is possible only in England." The autograph manuscript of the symphony is preserved in the Berlin State Library.
Нәрселеу
Бұл шығарма 2 флейта, 2 гобой, 2 кларнет (ля тонында), 2 фагот, D және G тонындағы 2 мүйіз, D тонындағы 2 керней, литавра, 1-ші және 2-ші скрипкалар, альттар және виолончельдер үшін жазылған.
The work is scored for 2 flutes, 2 oboes, 2 clarinets in A, 2 bassoons, 2 horns in D and G, 2 trumpets in D, timpani, violins 1 & 2, violas and cellos.
Екінші бөлім
Бұл шығарма G мажорда жазылған, және негізгі тақырыпты скрипкалар (жалғаулар) арқылы ашады. Содан кейін, A минор мен D минорды көрнекті ететін қысқа эпизод негізгі тақырыптың өңделген қайталануына жол ашады, ол скрипкалар мен фаготтарда орындалады. Бұдан кейін екінші бөлім басталады, ол G минор мен B мажорды қоса алғанда, түрлі тональностьтарға өтеді, бірақ негізгі тақырыптың мелодиясын сақтайды. G мажордың доминантына жеткен соң, бірінші бөлімнің музыкасы қайта оралады. Шығарманың қалған бөлігі бірінші бөлімнің музыкасын өңдеуден тұрады, ырғақта бірнеше өзгерістер енгізілген, сондай-ақ желді аспаптарға, әсіресе флейтаға көбірек мән беріледі.
This movement, in G major, opens with the main theme in the strings. After this, a brief episode highlighting A minor and D minor leads to a modified repeat of the main theme in both strings and bassoon. From here, a second section begins which modulates to various other keys, including G minor and B major, but continues to feature the melody of the main theme. After arriving on the dominant of G major, the music of the first section returns. The rest of the movement consists of a modification of the first section of music, with several changes in rhythm and more prominence to the winds, especially the flute.
Үшінші бөлім
Үшінші бөлім – ре мажордағы минует және трио. Минует бөлімінде дөңгелектелген екі бөлімді (A, B, A') формасы бар, ал ашылу бөлімі тониканы баса көрсетеді, ал екінші бөлім туыс минорға (B миноры) және доминантқа (A мажоры) өтеді. Трио B мажорда, обой мен фагон аспаптары кеңінен қолданылады. Минуеттегідей, осы трионың B бөлімі де туыс минорды (осы жағдайда G миноры) ерекше атап көрсетеді. Трио негізгі тоналдыққа доминантқа қайта оралуға дайындық ретінде ауысумен аяқталады.
The third movement is a minuet and trio in D major. The minuet section consists of a rounded binary (A,B,A') form with an opening section emphasizing the tonic, while the second section visits the relative minor (B minor) and the dominant (A major). The trio is in B major, and uses the oboe and bassoon extensively. Like in the minuet, this trio's B section emphasizes the relative minor (in this case, G minor). The trio ends with a transition back to dominant of the main key in preparation for the return to the minuet.
Төртінші бөлім
Көтеріңкі аяқтау бөлігі, жылдам темппен және соната түрінде, халық музыкасының әуенімен ашылады (Хайднның Лондондағы тәжірибесімен шабыттандырылған), дрон бас және хорват халық әнінен пайда болған деген пікір қалыптасқан тақырыпты пайдаланады; толық мәліметтер үшін Хайдн және халық музыкасын қараңыз. Даму бөлімі, әдеттегідей, негізгі тональдықтың доминантасына тоқталады, бірақ рекапитуляция бірден жүрмейді. Оның орнына, даму F минорындағы бөліммен ұзартылады, содан кейін D мажордағы рекапитуляция дереу басталады.
The exuberant finale, in fast tempo and in sonata form, opens in the mode of folk music (inspired by Haydn's experience in London) using a drone bass and a theme often claimed to have originated as a Croatian folk song; for details see Haydn and folk music. The development section settles on the dominant of the main key, as is typical, but the recapitulation does not occur immediately. Instead, the development is extended with a section in F minor, after which the recapitulation in D major follows immediately.