Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беларусь православие раввині (1816–1893)
Нафтали Цви Йехуда Берлин (1816 жылғы 20 қарашада Мир қаласында, Ресей – 1893 жылғы 10 тамызда Варшавада, Польша), сонымен қатар Реб Хирш Лейб Берлин деп те аталады және көбінесе Netziv аббревиатурасымен танымал, православие раввині, Воложин иешивасының рош ешивасы (декан) және Литвадағы көптеген раввиндік әдебиеттердің авторы.
Belarusian Orthodox rabbi (1816–1893)
Naftali Zvi Yehuda Berlin (20 November 1816 in Mir, Russia – 10 August 1893 in Warsaw, Poland), also known as Reb Hirsch Leib Berlin, and commonly known by the acronym Netziv, was an Orthodox rabbi, Rosh yeshiva (dean) of the Volozhin Yeshiva and author of several works of rabbinic literature in Lithuania.
Отбасы
Берлин 1816 жылы қазіргі Беларусьтің Мир қаласында Талмуд білімімен танымал еврей ғалымдарының отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Яков раввин болмаса да, неміс раввинік отбасының ұрпағы, Талмудты терең білген ғалым еді; анасы тікелей раввин Мейр Айзенштадттың ұрпағынан тараған. Немере інісі, раввин Барух Халеви Эпштейн (Тора Темиманың авторы) сияқты бірнеше деректерге сәйкес, Берлин бастапқыда оқуда жақсы қабілет көрсете алмаған. Аңыз бойынша, ол ата-анасының оның кәсіптік білім алуы керек пе, жоқ па деген пікірін естігеннен кейін оқуға белсенді кіріскен. Оның бірінші әйелі – Воложиннің раввині Ицхоктың қызы, раввин Хаим Воложиннің қызы болды. Екінші әйелі – оның немере қызы, раввин Ехиел Мишель Эпштейннің қызы, "Арух хаШулхан" еңбегінің авторы. Бірінші некесінен туған ұлы Хаим Берлин Мәскеу раввині болды, қызы раввин Рефаэль Шапироға үйленді, ал екінші некесінен туған ұлы раввин Мейр Берлин (кейін Бар Илан) аталды.
Berlin was born in Mir, today in Belarus, in 1816 into a family of Jewish scholars renowned for its Talmudic scholarship. His father Jacob, while not a rabbi, was a Talmudic scholar descendant of a German rabbinic family; his mother was directly descended from Rabbi Meir Eisenstadt. According to some sources such as his nephew, Rabbi Baruch HaLevi Epstein (the author of the Torah Temima), Berlin initially was a weak student. Legend has it that he applied himself to his studies after overhearing his parents debating whether he should pursue a trade. His first wife was the daughter of Rabbi Yitzchok of Volozhin, the son of Rabbi Chaim Volozhin. His second wife was his niece, a daughter of Rabbi Yechiel Michel Epstein, the author of the Aruch haShulchan. A son from his first marriage, Chaim Berlin, became the rabbi of Moscow, a daughter married Rabbi Refael Shapiro, and his son from his second marriage was Rabbi Meir Berlin (later Bar Ilan).
Воложин иешиуасы
Раввин Елиезер Ицхак Фрид, Воложин ешивасының (қазіргі Беларусь) рош-ешивасы, Ресей империясының қысымына тап болғандықтан, ешиваны басқаруға көмектесу үшін өзінің қайын ағасы Нецивке жүгінді. Оның қайын ағасы қайтыс болғаннан кейін Берлин мен Йосеф Дов Соловейчик екеуі де рош-ешива лауазымына үміткер болып қарастырылды, жаңа басшы таңдалғанға дейін мектепті бірлесіп басқарды. Ақырында Берлин рош-ешива болып тағайындалды, бірақ кейін Берлиннің немересіне үйленген Соловейчик ұлын, Хаим Соловейчикты мектептің рош-ешивасының көмекшісі қызметіне тағайындауды сұрады. Қала мен ешива ғимараты екі рет үлкен өртте қирап, жойылғанмен, оның басшылығымен оқушылар саны тұрақты түрде өсті және ешива Шығыс Еуропа яһудилерін Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін басқарған көптеген көрнекті раввиндерді тәрбиеледі. Олардың ішінде рабби Шимон Шкоп та болды. 1892 жылы Воложин ешивасы жабылды. Ресей билігі (хаскала идеяларының ықпалымен) ешиваға діни емес білім енгізуді көздеді. Берлин бастапқыда ешиваны толығымен жабудың орнына, кейбір діни емес пәндерді қабылдауға келісті. Ол Варшавадағы еврей зиратына жерленген. Саяси тұрғыдан Нецив Израиль жеріне (Эрец Исраэль) еврейлердің қоныстануын қолдады, ол кезде бұл аймақ Осман империясының билігінде болды. Ол бастапқыда Ховевей Цион қозғалысының мүшесі болды, бірақ кейіннен бұл қозғалыстан алшақтады. Ол хасидтікке қарсы болған еврей басшылары Миснагдимнің қатарында саналды.
Rabbi Eliezer Yitzchak Fried, the Rosh yeshiva of the Volozhin yeshiva (in what is presently Belarus) would ask his brother in law, the Netziv, to assist him in operating the yeshiva due to being forced to deal with pressures from the Russian Empire. After his brother in laws death, Berlin and Yosef Dov Soloveitchik were both considered for the position of Rosh yeshiva, managing the school together until a new leader was selected. Ultimately Berlin would be chosen as Rosh yeshiva, but he would later request, Soloveitchik's son, who had married Berlin's granddaughter, Chaim Soloveitchik to act as assistant Rosh yeshiva for the school. Despite the destruction (twice) of the town and the yeshiva building in large fires, its enrollment increased steadily under his leadership, and the yeshiva would produce a number of prominent rabbinic figures who led Eastern European Jewry until World War II. Amongst them was Rabbi Shimon Shkop. In 1892, the Volozhin yeshiva shut down. Russian authorities (influenced by Haskalah elements) sought to introduce secular studies into the yeshiva. Berlin did initially accept some secular studies rather than shut down the Yeshiva completely. He was buried in the Jewish Cemetery of Warsaw. Politically, the Netziv favored Jewish settlement of the Land of Israel (Eretz Yisrael), then under the control of the Ottoman Empire, he was initially a member of the Chovevei Tzion movement. He would later distance himself from the movement. He was considered a member of the Misnagdim, Jewish leaders who opposed Chassidism.