Кіріспе

Радонеждік Сергий (Сергий Радонежский; 14 мамыр 1314 – 25 қыркүйек 1392) – ортағасырлық Ресейдің рухани көшбасшысы және монастырь реформаторы. Серафим Саровскиймен бірге ол Ресейдегі Шығыс православиесіндегі ең құрметті қасиетті тұлғалардың бірі.

Ерте өмір

Оның туған жылы нақты белгісіз: 1314, 1319 немесе 1322 жылдары болуы мүмкін. Оның ортағасырлық өмірбаянында Ростов қаласының (Ярославль облысы) жанында, қазіргі Троице-Сергиев Варницкий монастыры орналасқан жерде, бояр Кирилл мен Мария отбасында дүниеге келгені айтылады. Епифанийдің баяндамасында монахтың нақты туған жері көрсетілмеген, тек Ростов княздығынан көшіп кетер алдында монахтың отбасы "Ростов княздығына жақын емес, сол аймақтағы бір ауылда" тұрғаны айтылады. Бұл жер Ростов маңындағы Варница ауылы деп саналады. Сергий қасиетті Варфоломей (Варѳоломе́й) елшісінің құрметіне Варфоломей есімімен шомылдырылды. Барфоломей зиялы бала болғанымен, оқуға үйренуде үлкен қиындықтарға тап болды. Оның өмірбаянында бір күні қарт (старец) онымен кездесіп, оған бір бөлік просфора (қасиетті нан) бергені, содан кейін ол оқи бастағаны жазылған. Православ христиандары бұл оқиғаны періштелердің келуі деп түсіндіреді.

Монастырь өмірі

Ата-анасы қайтыс болғаннан кейін Бартоломей Мәскеудің жанындағы Хотьковоға, ағасы Стефанның монастырына барды. Ол Стефанды аскеттік өмірді өткізу үшін тыныш жер табуға көндірді. Маковец төбесіндегі тым терең орман ішінде олар кішкентай монастырь және Құдайдың Үштігіне арналған шіркеу салуға келісті. Немесе 1448 жыл. Шіркеу оны қайтыс болған күні, 25 қыркүйекте, және реліквиясы табылған күні, 5 шілдеде еске алады. (Қараңыз). Оған берілген көптеген құрметті атақтардың ішінде оны "Ресейдің әулиесі" және Ресей жерінің "батыл воеводасы" деп атады. Католик шіркеуі Сергийді ресми түрде мойындады. 1940 жылы ол Ресей католиктерінің литургиялық күнтізбесіне енгізілді. Сонымен қатар, Римдік Мартирологияның соңғы басылымы Сергийді 25 қыркүйекте еске алады. Сергий бірнеше шіркеулердің қасиеттілер тізімінде құрметтеледі және Англия шіркеуінде 25 қыркүйекте еске алынады. Қасиетті Альбан мен Сергийдің экуменикалық бірлестігі оның құрметіне аталған. 1937 жылдың желтоқсанында орыс дінтанушысы, священник, математигі, өнертапқышы, философ және инженер Павел Флоренский (1882–1937) кеңестік ГУЛАГта қайтыс болды. Сергийдің басы жасырылған жерін ашудан бас тартқаннан кейін, ол 1930 жылдардағы большевиктердің тазарту кезінде, сотсыз НКВД үштігінің шешімімен өлім жазасына кесілді деп есептеледі. Флоренский мен басқа да дінтанушылар Сергийдің реликвияларын сақтап, жасыру үшін құрылған қастандыққа қатысқан деген әңгіме бар. Реликвиялар 1946 жылы Троице-Сергиева Лаврасының соборында қайта ашылғанда, кейіннен "Сергий архиепископы" аталған Павел Голубцовқа қайтарылды.

Мұра

Сергий және оның істері туралы көптеген мәліметтер 15 ғасырда жазылған өмірбаянынан алынған, ол 15-ден 20 ғасырға дейінгі орыс қолжазбаларының көптеген кешірімдерінде бізге жеткен. Сергий Радонежский туралы естелік атақты хагиограф Пахомий Серб, сондай-ақ Пахомий Логотет деп белгілі болған, "Святой Сергий Радонежскийдің өмірі" атты бірегей қолжазбаның арқасында сақталды. Алғашқы қолжазба Ресей Ұлттық кітапханасында сақтаулы.