Кіріспе
Агатокл I Дикей (Ἀγαθοκλῆς Δικαῖος, эпитет "әділ" дегенді білдіреді) – грек-бактриялық/үнді-грек патшасы, шамамен б.з.б. 190-180 жылдар аралығында билік құрған, Диодот I әулетінен шыққан болуы мүмкін, себебі ол Антиох Никаторды құрметпен еске алған.
Есеп және ашылу
Жазба дереккөздердің көбісі жоқ, тек көптеген монеталар сақталған. Агатоклді алғаш рет 1834 жылы Иоганн Мартин Хонигбергер ашқан, содан кейін монеталар қарқынды түрде табыла бастады. Дезире Рауль Рошетте оны Бактрия әулетінің негізін қалаушы деп санағанмен, Кристиан Лассен оны қабылдамады, Агатоклдің Деметрий мен Евкратид I-нің замандасы болғанын айтты. Жартау ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΟΥΣ, ("Агатокл патшасы"). Агатоклдің әкесі Диодот II болған болуы мүмкін, демек ол заңды ұл болмаған. Қола мен күміс монеталар жиі кездесетін. 1868 жылы Флитт никель қоспасы бар мыс монеталарды тапты; Франсуа Видман олардың қола мен күміс арасындағы құндылыққа ие болғанын айтады.
Agathocles' father may have been Diodotus II, and he would therefore have been illegitimate. Bronze and silver mints were commonplace. Copper mints having significant Nickel were discovered by Flight in 1868; François Widemann believes them to have had an intermediate value between bronze and silver.
Еске алу монетасы
Агатокл әр түрлі билеушілерді атаған монеталар сериясын шығарды. 1. Зевс, қасында Геката құдайы бейнеленген. Бұл монета қоладан жасалған. 3. Атрибуттары бар индуистік құдай Баларма Самкаршана. Грекше жазуы: "Агатокл патша". 4. Атрибуттары бар индуистік құдай Васудева Кришна. Брахми жазуы: "Раджане Агатауклейса", "Агатокл патша". 1880 жылы Британ мұражайында Перси Гарндер басып шығарған Агатоклдің, "Филиптің ұлы" Александрды еске алуға арналған монетасы жарияланды. 1900 жылдардың басында Хью Роуинсон мен Уильям Тарн Гарднердің идеяларын пайдаланып, Агатоклдің тегін жалған көрсеткенін және Евкратид I-нің Антиох IV-нің Селевкид билігін қайта орнату туралы бұйрығын орындағанын көрсететін, ұлы эллинистік кезең туралы өз көзқарастарын дамытты. Кейіннен осы монеталардың тағы да көптеген түрлері табылды. Монетаның қалай соғылғаны және маңызы әлі толық анықталған жоқ. Осыған ұқсас, тек бір тілде (харошти) жазылған монеталар да табылған. Осы жаңалықтар ғалымдарды Агатоклдің діни және әлеуметтік төзімділікті қолдағандығына сендірді.
Индуизм
1970 жылы 3 қазанда француз археологтары тобы Ай Ханом қаласының әкімшілік жайлы аумағында паломниктің су ыдысынан алты үнді күміс драхмасын тапты. Бұл монеталар – Ведалық құдайлардың нумизматикалық бейнеленген алғашқы мысалдары және ертедегі Үндістанда Бағаватизмнің Вайшнавтық діннің алғашқы түрі болғанына куәлік етеді. Монеталарда Вишнудың ертедегі аватаралары бейнеленген: артында орақ пен тырма атрибуттары бар Баларма Шанкаршана, ал алдынан Шанха мен Сударшана Чакра атрибуттары бар Васудева Кришна. Бұл монеталар Дионис символикасын пайдаланған, оның сол иығынан асылған тирс және пантерасы – кішкентай монеталар үшін оның стандартты бейнесі болған. Агатоклдің монеталарындағы никельдің түпкілікті түрде қытайлық (қытайша Baitong, 白铜, "ақ мыс") шыққандығы және олар сол кезде Қытаймен сауда байланысы болғанын көрсетеді деген пікір қалыптасқан. Алайда, жақында жүргізілген археометаллургиялық зерттеулер көрсеткендей, бұл монеталардағы никельдің көзі – табиғи никельді мыс кені болған.
Брахми жазуының шифрлануы
[[Файл:Агатуклеаса Агатоклес.jpg|thumb|upright=1|Агатоклдың екі тілді монетасындағы Агатхуклайса (Брахми: 𑀅𑀕𑀣𑀼𑀼𑀓𑁆𑀮𑁂𑀬𑁂𑀲) және Агатхокл (Грек: ΑΓΑΘΟΚΛΕΟΥΣ) есімдері, Кристиан Лассен алғашқы брахми әріптерін қауіпсіз түрде анықтау үшін қолданған. Б.з.д. III-II ғасырлардағы ежелгі брахми жазуын шешудің алғашқы табысты әрекеттерін 1836 жылы норвегиялық ғалым Кристиан Лассен жасады. Ол бірнеше брахми әріптерін дұрыс және сенімді түрде анықтау үшін Индо-грек патшалары Агатокл мен Панталеонның екі тілді грек-брахми монеталарын қолданды. Бұл жұмысты Джеймс Принсеп, археолог, филолог және Шығыс Үндістан компаниясының қызметкері аяқтады. Ол майор Каннингхэмнің көмегімен брахми әріптерінің қалған бөлігін анықтады. 1838 жылғы наурыз айында жариялаған нәтижелер сериясында Принсеп Үндістан айналасында табылған көптеген тас жазбаларын аударып, Ричард Соломонның сөзімен айтқанда, толық брахми әліпбиін "практикалық түрде мінсіз" көрсетті.