Кіріспе
Психотроптық дәрілер класы
Азапирондар – құлшынуға қарсы, депрессияға қарсы және психозға қарсы препараттер ретінде қолданылатын дәрілік заттар класы. Олар көбінесе басқа антидепрессанттармен бірге, мысалы, селективті серотонин кері қабылдау ингибиторларымен (СҚҚИ) қосымша қолданылады.
Медициналық қолданыстар
Азапирондықтар жалпы алаңдаушылықты басуға және әлеуметтік алаңдаушылық пен депрессияны емдеу үшін ССКИ-лерді (селективті серотониннің кері сіңірілуін тежегіштер) күшейтуге пайдалы екені көрсетілген. Паникалық бұзылу және функционалды асқазан-ішек бұзылыстарына қатысты деректер нақты емес. Тандоспирон Жапонияда антипсихотиктерді күшейту үшін де қолданылды, себебі ол шизофренияның когнитивтік және негативті симптомдарын жақсартады. Буспирон да осы мақсатта зерттелуде.
Жанама әсерлер
Азапиронның жанама әсерлеріне бас айналу, бас ауруы, мазасыздық, жүрек тосылу және диарея жатуы мүмкін. Азапирондар, бензодиазепиндер немесе ССКИ сияқты көптеген басқа да транквилизаторларға қарағанда, көбінесе жағымсыз әсерлері аз болады. Бензодиазепиндерден өзгеше, азапирондарды теріс пайдалану қаупі жоқ, оларға тәуелділік қалыптаспайды, ой-есте сақтау қабілетіне зиян келтірмейді немесе ұйқышаңдық тудырмайды, сондай-ақ айқын төзімділік немесе физикалық тәуелділікке де әкелмейді. Дегенмен, азапирондар симптомдарды бақылауда баяу әсер ететіндіктен, тиімділігі төмен деп есептеледі.
Химия
Буспирон бастапқыда азаспиродекандион ретінде жіктелді, химиялық құрылымында осы топша болғандықтан, азапирон немесе азаспирон деп қысқартылды, сондай-ақ ұқсас құрылымдары бар басқа да препараттар осылай аталды. Дегенмен, барлығы азапирон деп аталғанына қарамастан, олардың бәрінде де азаспиродекандион компоненті кездеспейді, тіпті көпшілігінде ол немесе оның өзгеше түрі болмайды. Сонымен қатар, көптеген азапирондар пиримидинилпиперазиндер болып табылады, бірақ бұл олардың барлығына қатысты емес. Азапирон класына жататын препараттарды спирон немесе пирон жұрнағы арқылы анықтауға болады.