Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Балтық этносы
the Baltic ethnicity
Селондар (; , «жоғарғы жерде тұрушылар») – Балтық халықтарының тайпасы. Олар 15 ғасырға дейін оңтүстік-шығыс Латвия және солтүстік-шығыс Литвада орналасқан Селония аймағында өмір сүрді. Көшпенді тайпалармен бірігіп, қазіргі латыштар мен литвалықтардың этногенезіне үлес қосты. Олар шығыс балтық тілінің – селон тілінде сөйледі.
The Selonians (; , from – "highlanders") were a tribe of Baltic peoples. They lived until the 15th century in Selonia, located in southeastern Latvia and northeastern Lithuania. They eventually merged with neighbouring tribes, contributing to the ethnogenesis of modern Latvians and Lithuanians. They spoke the Eastern Baltic Selonian language.
Тарих
Селондықтар туралы көп мәлімет белгілі емес. Археологиялық дәлелдер аз, ал тарихи дереккөздерде бұл аймақ көбінесе "сирек қоныстанған жер" деп сипатталады. Жазбаларда олар туралы тек бірнеше рет айтылады. Археологиялық мәліметтер Селондықтарды біздің заманымыздың 1-мыңжылдығының басына дейін, Даугава өзенінің екі жағында өмір сүрген кезеңге дейін жетелейді. Бірақ 6-7 ғасырлардан бастап олардың қоныстары тек өзеннің сол жағалауында ғана табылған. Селон мәдениетіне латгалиялықтардың күшті әсері болған. Селондықтар мен латгалиялықтардың жерлеу салтында айырмашылықтар шамалы. Кейбір ғалымдар темір дәуірінің соңында Селондықтар латгалиялықтармен ішінара біріккен болуы мүмкін деп болжайды. Ливониялық Генрихтің жылнамасында Селондықтар 13 ғасырдың басында, олар басып алынып, дінге өту кезінде еске алынады. Жылнама авторы Селондықтарды Литваның одақтастары деп сипаттайды. Олардың жерлері Полоцк княздығының вассалдары болған Джерсика және Кокнесе княздықтарының құрамында болды. Дегенмен, оңтүстік жерлерді литвалық билеушілер басқарды. 1207 жылы неміс орденінің рыцарьлары ливондық және латгалиялық одақтастарымен бірге Селондықтардың басты орталығы – Сельпилс төбесіндегі бекінісін қоршап алды. Шабуылдың себебі – немістердің Сельпилс бекінісі Ливониядағы шабуылдары үшін литвалықтардың негізгі қолдау базасы ретінде пайдаланылғанын мәлімдегені. Ұзақ қоршаудан кейін Селондықтар дінге өтуге және неміс үстемдігін қабылдауға келісті, ал төбедегі бекініс орнына тас Сельпилс қамалы (немісше: Selburg) салынды. Селондықтар туралы жазба деректерде соңғы рет 15 ғасырда айтылған.
Little is known about the Selonians. There is little archaeological evidence and in historic sources the region is often described as a "scarcely populated land". In written sources they are mentioned only few times. Archeological data can trace the Selonians back to the beginning of 1st millennium AD when they lived on both sides of the Daugava River. But since the 6th and 7th centuries their settlements can be traced only on the left bank of the river. Selonian culture had a very strong Latgalian influence. Selonian and Latgalian burial traditions show little difference. Some scholars speculate that during the late Iron Age the Selonians had already partly merged with the Latgalians. The Chronicle of Henry of Livonia mentions the Selonians at the beginning of the 13th century, when they were conquered and christened. The author of the chronicle describes the Selonians as Lithuanian allies. Their lands were subjects of the principalities of Jersika and Koknese, which were vassals of the principality of Polotsk. The Southern lands however were ruled by Lithuanian lords. In 1207, the German Brothers of Sword together with their Livonian and Latgalian allies besieged the main Selonian centre at Sēlpils hillfort. Reason for the attack were German claims that Sēlpils hillfort was used as main Lithuanian support base for their attacks in Livonia. After a long siege the Selonians agreed to baptism and German rule and the stone Sēlpils Castle (German: Selburg) was built in place of the hillfort. The Selonians were last mentioned in written sources in the 15th century.