Кіріспе

Ортағасырлық Еуропа аумағы

Аустразия – 6-8 ғасырларда франктар патшалығының солтүстік-шығыс бөлігін құраған аумақ, оны ерте орта ғасырларда франктардың Меровинг және Каролинг әулеттері биледі. Ол Моза, Орта Рейн және Мозель өзендері төңіресінде орналасқан және франктердің бастапқы мекені болды, соның ішінде Салиан франктары мен Рипуар франктары кірді. Франктар патшасы Хлодовик I (481–511) бұл аумақтарды Рим Галлиясының (қазіргі солтүстік-батыс Франция) шекаралық бөлігін алғаннан кейін жаулап алды, бұл кезеңде бұл аймақ кейде Неустрия деп аталады. 561 жылы Аустразия франк патшалығының құрамындағы жеке патшалыққа айналды және оған Меровинг патшасы Зигеберт I (561–575) билік етті. 7-8 ғасырларда бұл жер Каролингтердің билікке келуіне негіз болды – бастапқыда Аустразия сарайының әкімдері болған олар, барлық франктардың, Галлияның, Германияның көп бөлігінің және Солтүстік Италияның билігін өз қолдарына алды. Осы бірігуден кейін, кеңейген франк империясы тағы да шығыс, орталық және батыс патшалықтарға (Батыс Франция, Орта Франция және Шығыс Франция) бөлінді, ал шығыс патшалықтың жаңа нысаны ақырында Германия Корольдігінің негізін қалады.

Этимология

Аустразия атауы Меровинг дәуірінде жетіксіз куәландырылған. Бұл терминнің ең алғашқы сақталған жазбасы шамамен 580 жылы Григорий Турскийдің еңбегінде кездеседі. Кейіннен шамамен 1000 жылы Флюридің Аймоины осы атауды қолданған. Бұл, көне франктердің атын латын тіліне аударған нұсқасы, ол *Oster rike ("Шығыс Корольдігі") деп жазылған. Австрия атауындағы сияқты, ол "шығыс" деген сөзді қамтиды және "шығыс жерін" білдіреді. Бұл термин франктердің бастапқы аумағын, солтүстік Галлиядағы Неустрияның "(жаңа) батыс жеріне" қарама-қарсы белгілеген.

География

Аустразияның орталығы Орта Рейн аймағы болды, оның құрамында Мозель, Майн және Мёз өзендерінің алаптары кірді. Ол солтүстікте Фризия және Саксониямен, шығыста Тюрингиямен, оңтүстікте Швабия және Бургундиямен, ал оңтүстік-батыста Неустриямен шектесетін. Меровингтердің Неустриясы мен Аустразиясы арасындағы нақты шекара, мысалы, Фландрия, Брабант және Эно графтықтары сияқты ортағасырлық округтер мен олардың оңтүстігіндегі аймақтарда бұрың болып келді. Мец Аустразияның астанасы болды, бірақ кейбір Аустразия патшалары Реймс, Трир және Кельн қалаларынан билік жүргізді. Верден, Вормс және Шпейер сияқты басқа да маңызды қалалар болды. Фулда монастыры, маңызды патшалық монастырь, Меровингтер кезеңінің соңғы онжылдығында Шығыс Аустразияда құрылды. Жоғары орта ғасырларда оның аумағы Германиядағы Лотарингия және Франкония герцогтықтары арасында бөлінді, ал Реймс және Ретельді қоса алғанда, кейбір батыс бөліктері Францияға қарады. Франктардың кіші патшалықтары тарихында оның нақты шекаралары өзгеріп отырды, бірақ Аустразияны шамамен қазіргі Люксембург аумағы, Шығыс Бельгияның бір бөлігі, Солтүстік-Шығыс Франция (Лотарингия және Шампань-Арденна), Батыс-Орталық Германия (Рейн аймағы, Гессен және Франкония) және Оңтүстік Нидерланды (Лимбург, Солтүстік Брабант, Рейннің солтүстігінде Утрехт және Гелдерландтың бір бөлігі) аумақтарына жатқызуға болады.

Тарих

511 жылы франк патшасы Хлодовик I қайтыс болғаннан кейін, оның төрт ұлы патшалығын бөлісіп алды, ал Теодерик I болашақта Аустразия болар жерлерді иеленді. Теодериктен тараған патшалар 555 жылға дейін Аустразияны биледі, содан кейін ол Хлотар I-нің басқа франк мемлекеттерімен біріктірілді, ол 558 жылға қарай барлық франк жерлерін мұра еткен болатын. Ол франк аймағын төрт ұлының арасында қайта бөлісті, бірақ 567 жылы Хариберт I қайтыс болғанда төрт мемлекет үш мемлекетке бірікті: Сигеберт I басқарған Аустразия, Хильперик I басқарған Неустрия және Гунтрам басқарған Бургундия. Осы үш мемлекет Францияның саяси бөлінісін Каролингтердің билікке келуіне дейін және одан кейін де анықтады. 567 жылдан бастап 613 жылы Зигеберт II қайтыс болғанға дейін Неустрия мен Аустразия арасында үздіксіз соғыстар болып тұрды, ал Бургундия олардың арасында бейбітшілік орнатушы рөлін атқарды. Бұл күрес Аустразия және Неустрия патшалары Брунильда мен Фредегунда арасындағы соғыста шарықтау шығына жетті. Соңында, 613 жылы Брунильдаға қарсы ақсүйектердің көтерілісі оның сатқындануына әкелді және ол Неустриядағы жүрегіндегі жауы, Хлотар II-ге тапсырылды. Содан кейін Хлотар қалған екі мемлекетті бақылауға алып, Париж астанасы болатын біртұтас франк мемлекетін құрды. Осы кезеңде сарайдың алғашқы майорлары немесе әкімдері пайда болды. Бұл лауазымды тұлғалар патша мен халық арасында делдалдық қызмет атқарды. Бірінші Аустразия әкімдері Пиппинидтер әулетінен шықты, олар Меровингтерді тақтан ығыстырғанға дейін баяу, бірақ тұрақты өрлеуді бастан кешті. 623 жылы Аустразиялықтар Хлотар II-ден өздеріне патша тағайындауды сұрады, ол өз ұлы Дагоберт I-ді Ландендік Пепин регенттігімен бірге оларға билік етуге тағайындады. Дагоберттің Аустразиядағы үкіметі кеңінен құрметке ие болды. 629 жылы ол Неустрия мен Бургундияны мұра етті. Аустразия қайтадан назарсыздан қалды, бірақ 633 жылы халық патшаның ұлын өз патшасы ретінде қайтадан талап етті. Дагоберт келісіп, үлкен ұлы III Зигебертті Аустразияға жіберді. Тарихшылар Зигебертті Меровингтер әулетінің бірінші "бос патшасы" деп атайды. Оның сарайында әкімдер басымдық құрды. 657 жылы әкім Үлкен Гримольд өзінің ұлы Кильдебертті таққа отырғызып, ол 662 жылға дейін сол жерде қалды. Одан кейін Аустразия негізінен Арнульфингтер әкімдерінің мемлекеті және олардың билік ортасы болды. 687 жылы Тертри шайқасында Пепин Герстальский Неустрия патшасы Теодерик III-ті жеңіп, барлық франк мемлекеттері бойынша әкімдігін орнатты. Оның замандастары бұл оқиғаны оның "билігінің" басталуы деп санады. Бұл сонымен қатар Аустразияның Неустрияға үстемдігінің басталуын білдірді, ол Меровингтер дәуірінің соңына дейін сақталды. 718 жылы Карл Мартел барлық франк мемлекеттерін бақылау үшін Неустрияға қарсы соғыста Аустразиялықтардың қолдауын алды. Ол өзі патша болған жоқ, бірақ Клотар IV-ті Аустразияда билік етуге тағайындады. 719 жылы Франция Мартел әулеті, Каролингтер әулетімен біріктірілді, ол Аустразия гегемониясымен жүзеге асты. Франк патшалары кейінгі ұрпақтарда франк мемлекетін әртүрлі жолдармен бөліп келгенімен, Каролингтер әулетінен кейін Аустразия термині сирек қолданылды.