Кіріспе

Көрінбейтін жарық көзі нысананы анықтау үшін

Лазерлік белгілеуіш – нысананы белгілеу үшін қолданылатын лазерлік жарық көзі. Лазерлік белгілеуіштер лазерлік басқарылатын бомбаларға, зымырандарға немесе дәлдікті артиллериялық оқ-дәрілерге, мысалы, Paveway сериялы бомбаларға, AGM 114 Hellfire немесе M712 Copperhead снарядына нысананы көрсетуді қамтамасыз етеді. Нысана белгілеуішпен белгіленген кезде, сәуле көзге көрінбейді және үнемі жарқылдамайды. Оның орнына, нысанаға кодталған лазерлік импульстер сериясы, сондай-ақ PRF кодтары (импульстің қайталану жиілігі) жіберіледі. Бұл сигналдар нысанадан аспанға шағылысып, лазерлік басқарылатын оқ-дәрідегі іздеушіге түседі, ол шағылысқан сигналдың ортасына қарай өзін-өзі бағыттайды. Егер нысанаға алынған адамдарда лазерді анықтау құралдары болмаса немесе жоғарыдан ұшқан ұшақтың шуын естімесе, оларға белгіленіп жатқанын анықтау өте қиын. Лазерлік белгілеуіштер таза атмосфералық жағдайда тиімді жұмыс істейді. Бұлтты ауа-райы, жаңбыр немесе түтін нысаналарды сенімді түрде белгілеуді қиындатады немесе мүмкін емес етеді, егер қолжетімді жерлік деректер арқылы симуляция қолжетімді болмаса.

Қатысу

Лазерлік белгілеуіштер ұшақтарға, құрлықтағы көлік құралдарына, теңіз кемелеріне немесе қолға ұсталатын түрде орнатылуы мүмкін. Белгілеуіш қолданатын жарық толқынының ұзындығына байланысты, белгілеу лазерін пайдаланатын персонал оны көре де, көре де алмауы мүмкін. Мәселен, JTAC-тар қолданатын 1064 нм лазерлік белгілеуіштерде бұл жағдай осылай, себебі бұл толқын ұзындығын стандартты Gen III/III+ түнгі көру құрылғыларымен көру қиын. Нысана дұрыс белгіленгенін қамтамасыз ету үшін, лазерлік нүктені "көруге" қабілетті басқа бейнелеу құрылғылары жиі қолданылады. Оларға FLIR (алға қаратылған инфрақызыл) термиялық бейнелеу құрылғылары жатады, олар әдетте MWIR немесе LWIR спектрінде жұмыс істейді, бірақ лазерлік нүктені анық көруге мүмкіндік беретін 1064 нм жиілік диапазонына ие.

Әуеде

АҚШ Әскери-әуе күштері 2004 жылы Lockheed Martin компаниясының Sniper Advanced Targeting Pod (ATP) нысананы табу жүйесін таңдады. Ол F-16, F-15E, B-1, B-52 және A-10C сияқты бірнеше USAF платформаларын жабдықтады. Сондай-ақ, ол көптеген халықаралық ұрыс платформаларында қолданылады. АҚШ Әскери-теңіз күштері қазіргі уақытта LITENING және ATFLIR нысананы табу модульдерін түрлі шабуылдаушы ұшақтарда пайдаланады. Litening II әлемнің көптеген басқа әуе күштері тарапынан кеңінен қолданылады. Ұлыбритания Корольдік әуе күштері Litening III жүйесін пайдаланады, ал Франция TALIOS (Targeting Long range Identification Optronic System), Damocles және ATLIS II жүйелерін қолданады.

Жер бетіндегі

Қазіргі заманғы көптеген қарулы күштер қолмен ұсталатын лазерлік нысана белгілеу жүйелерін пайдаланады. Мысалы, АҚШ-тың AN/PEQ 1 SOFLAM және Ресейдің LPR сериялы қол құрылғыларын атауға болады. АҚШ Әуе күштерінің бірлескен терминалды әуе бақылаушылары мен Теңіз корпусының алдыңғы қатардағы әуе бақылаушылары көбінесе AN/PED 1 жеңіл лазерлік нысана белгілегіш қашықтық өлшегіш (LLDR) сияқты жеңіл құрылғыны қолданады, бұл оларға жоғалыдан өтетін және дос күштеріне жақын орналасқан жақын әуе қолдауы ұшақтары үшін нысаналарды белгілеуге мүмкіндік береді. Көптеген нысана белгілегіштер бинокулярлық негізде жасалған және штативтерді қолдануы мүмкін, бірақ B. E. Meyers & Co. IZLID 1000P сияқты кішкентай, қолмен ұсталатын лазерлік нысана белгілегіштер де бар. Northrop Grumman компаниясының LLDR жүйесі, көзге зиян келтірмейтін лазерлік толқын ұзындығын пайдаланып, нысаналарды таниды, нысанаға дейінгі қашықтықты анықтайды және лазерлік, GPS басқарылатын және дәстүрлі оқ-дәрілер үшін нысана координаталарын белгілейді. Бұл жеңіл, өзара үйлесімді жүйе басқа цифрлық майдан жүйелеріне қашықтық анықтау және нысана туралы ақпаратты бірегей түрде ұсынады, сондай-ақ, бағытталмаған оқ-дәрілер үшін немесе лазерлік нысана белгілеу майдан жағдайына байланысты сенімді болмаған кезде нысана туралы ақпаратты беруге мүмкіндік береді.