Канада және АҚШ денсаулық сақтау жүйелерінің салыстырмалы талдауы

🇰🇿 Салауатты сақтау жүйелерін салыстыру: елдердің бас про капиталға жұмсаған қаражаты, мемлекеттік және жеке сектор шығындары. Денсаулық сақтау туралы көбірек біліңіз!

36 мин оқу

100%

Дереккөз: Comparison of the healthcare systems in Canada and the United States — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Денсаулық сақтау жүйесін салыстыру. ЭЫДҰ елдері. АҚШ доллары (жалпы экономикалық ҚХЖ арқылы есептеу). png сауықтырушыныкіреметке =1.4 сауықтырушыныкіреметке Мемлекеттік және жеке шығындар. АҚШ доллары. 2022 жылы Канада үшін 6319 доллар. 2022 жылы АҚШ үшін 12 555 доллар. 1000 тірі туған балаға шаққанда 5 жасқа дейінгі балалардың өлім-жітім көрсеткіші. 2020 жылғы Канада 5.0, АҚШ 6.3.

Healthcare system comparison

[[File:Health spending. OECD countries. US dollars per capita (using economy wide PPPs). png|thumb|upright=1.4|Total healthcare cost per person. Public and private spending. US dollars PPP. $6,319 for Canada in 2022. $12,555 for the US in 2022. |}
Under 5 mortality rate per 1000 live births. 2020 Canada 5.0 USA 6.3

A comparison of the healthcare systems in Canada and the United States is often made by government, public health and public policy analysts. The two countries had similar healthcare systems before Canada changed its system in the 1960s and 1970s. The United States spends much more money on healthcare than Canada, on both a per capita basis and as a percentage of GDP. In 2006, per capita spending for health care in Canada was US$3,678; in the U. S., US$6,714. The U. S. spent 15.3% of GDP on healthcare in that year; Canada spent 10.0%. Studies have come to different conclusions about the result of this disparity in spending. A 2007 review of all studies comparing health outcomes in Canada and the US in a Canadian peer reviewed medical journal found that "health outcomes may be superior in patients cared for in Canada versus the United States, but differences are not consistent." Some of the noted differences were a higher life expectancy in Canada, as well as a lower infant mortality rate than the United States. One commonly cited comparison, the 2000 World Health Organization's ratings of "overall health service performance", which used a "composite measure of achievement in the level of health, the distribution of health, the level of responsiveness and fairness of financial contribution", ranked Canada 30th and the US 37th among 191 member nations. This study rated the US "responsiveness", or quality of service for individuals receiving treatment, as 1st, compared with 7th for Canada. However, the average life expectancy for Canadians was 80.34 years compared with 78.6 years for residents of the US. The WHO's study methods were criticized by some analyses. While life expectancy and infant mortality are commonly used in comparing nationwide health care, they are in fact affected by many factors other than the quality of a nation's health care system, including individual behavior and population makeup. A 2007 report by the Congressional Research Service carefully summarizes some recent data and noted the "difficult research issues" facing international comparisons.

Канада мен АҚШ-тағы денсаулық сақтау жүйелерін үкімет, қоғамдық денсаулық және мемлекеттік саясат сарапшылары жиі салыстырады. Екі елдің денсаулық сақтау жүйелері Канада 1960-1970 жылдары өз жүйесін өзгерткенге дейін ұқсас болды. АҚШ денсаулық сақтауға Канадаға қарағанда жан басына шаққанда да, ЖІӨ-ге шаққанда да көбірек қаржы жұмсайды. 2006 жылы Канадада денсаулық сақтауға жан басына шаққанда жұмсалған шығын 3678 АҚШ долларын құрады, ал АҚШ-та 6714 АҚШ доллары. АҚШ сол жылы денсаулық сақтауға ЖІӨ-нің 15,3%-ын жұмсады, ал Канада 10,0%-ын жұмсады. Зерттеулер осы шығындардағы айырмашылықтың нәтижесі туралы әртүрлі қорытындыларға келді. 2007 жылы Канаданың медициналық журналында жарияланған, Канада мен АҚШ-тағы денсаулық сақтау көрсеткіштерін салыстырған зерттеулерге сәйкес, «Канадада емделушілердің денсаулығы АҚШ-тағыдан жақсырақ болуы мүмкін, бірақ айырмашылықтар тұрақты емес». Байқалған айырмашылықтардың кейбірі – Канадада өмір сүру ұзақтығының жоғары болуы және АҚШ-қа қарағанда нәрестелердің өлім-жітімі төмен болуы. Көбінесе келтірілетін салыстыру – 2000 жылғы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының «жалпы денсаулық сақтау қызметтерінің тиімділігі» бойынша жасаған бағалауы. Бұл бағалауда «денсаулық деңгейі, денсаулықтың таралуы, жауап беру деңгейі және қаржылық үлестің әділдігі» бойынша жетістіктердің жиынтық көрсеткіші қолданылды. Нәтижесінде, Канада 191 мүше елдің ішінде 30-шы орынды, ал АҚШ 37-ші орынды иеленді. Бұл зерттеуде АҚШ-тың «қызмет көрсету сапасы», яғни емделушілерге қызмет көрсету сапасы 1-ші орында, ал Канада 7-ші орында бағаланды. Алайда, канадалықтардың орташа өмір сүру ұзақтығы 80,34 жылды құрады, ал АҚШ тұрғындарының орташа өмір сүру ұзақтығы 78,6 жылды құрады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының зерттеу әдістемесі кейбір талдаулар бойынша сынға алынды. Өмір сүру ұзақтығы мен нәрестелердің өлім-жітімін салыстыруда ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің сапасынан басқа да көптеген факторлар, соның ішінде жеке мінез-құлық және халықтың құрамы әсер етеді. Конгресс зерттеу қызметінің 2007 жылғы есебінде соңғы деректер мұқият жинақталып, халықаралық салыстырулар кезінде туындайтын «зерттеудің қиын мәселелері» туралы айтылды.

Үкімет қатысады

2004 жылы Канадада денсаулық сақтауға мемлекеттік қаржыландыру бір адамға шаққанда 1893 долларды құрады. АҚШ-та бір адамға шаққандағы мемлекеттік шығындар 2728 доллар болды. Канаданың денсаулық сақтау жүйесі провинциялық үкіметтерге есеп беретін, көбінесе дербес 10 провинциялық денсаулық сақтау жүйесінен және әскери қызметкерлер мен бірінші ұлт өкілдерін қамтитын федералдық жүйеден тұрады. Бұл ел ішінде қаржыландыру мен қамтуда маңызды айырмашылықтарға алып келеді.

Тарих

Канада мен АҚШ 1960 жылдардың басында ұқсас денсаулық сақтау жүйелеріне ие болды. АҚШ-та, аралас мемлекеттік-жеке жүйесімен, кез келген уақытта 16 пайызы немесе 45 миллион американдық азамат сақтандырылмаған. АҚШ – барлық азаматтарды қамтитын денсаулық сақтау жүйесі жоқ екі ЭЫДҰ (OECD) елінің бірі, екіншісі – Түркия. Мексика 2008 жылдың қараша айына дейін барлық азаматтарды қамтитын денсаулық сақтау бағдарламасын енгізді.

Денсаулық сақтау

Екі елдің үкіметтері денсаулық сақтау саласына тығыз қатысады. Екі елдің арасындағы басты айырмашылық – медициналық сақтандыру жүйесінде. Канадада федералды үкімет провинциялық үкіметтерге денсаулық сақтауға жұмсалатын шығыстарды қаржыландыруға міндеттенеді, егер провинция Канада денсаулық сақтау заңында белгіленген қолжетімділік кепілдіктерін сақтаса. Бұл заң Medicare жүйесіне кіретін процедуралар үшін тікелей төлем алуға тыйым салады. Кейбіреулер Канада жүйесін «мемлекеттік медицина» деп атаса да, денсаулық сақтау экономистері бұл терминді қолданбайды. Ұлыбритания сияқты мемлекеттік қызметтерді ұсынатын жүйелерден өзгеше, Канада жүйесі мемлекеттік және жеке қызметтердің үйлесімін қамтамасыз етеді. Принстон университетінің денсаулық сақтау экономисі Уве Э. Рейнхардт, бір төлемші жүйелер «мемлекеттік медицина» емес, «әлеуметтік сақтандыру» жүйесі екенін айтады, себебі қызметтерді ұсынатын мекемелер (мысалы, дәрігерлер) көбінесе жеке секторда жұмыс істейді. Сондай-ақ, Канададағы ауруханалар да үкімет құрамына кірмейді, олар жеке басқару кеңестерімен немесе аймақтық денсаулық сақтау органдарымен басқарылады. АҚШ-та денсаулық сақтауға тікелей мемлекеттік қаржыландыру Medicare, Medicaid және Мемлекеттік балалар медициналық сақтандыру бағдарламасы (SCHIP) арқылы жүзеге асырылады. Бұл бағдарламалар жасы келген азаматтарды, кедейлерді, мүгедектерді және балаларды қамтиды. Федералды үкімет сонымен қатар зейнеткерлерге, мүгедектерге, олардың отбасыларына және қайтыс болғандарға медициналық орталықтар мен клиникалар арқылы тікелей көмек көрсететін Ардагерлердің денсаулық сақтау басқармасын басқарады. АҚШ үкіметі әскери денсаулық сақтау жүйесін де басқарады. 2007 жылғы қаржы жылында МХС-ның жалпы бюджеті 39,4 миллиард долларды құрады және шамамен 9,1 миллион адамға қызмет көрсетті, оның ішінде әскери қызметкерлер мен олардың отбасылары, зейнеткерлер мен олардың отбасылары кірді. МХС құрамында 133 000 адам жұмыс істейді, оның ішінде 86 000 әскери және 47 000 азаматтық қызметкер бар. Олар әлемнің 1000-нан астам жерінде, соның ішінде 70 стационарлық мекемеде және 1085 медициналық, стоматологиялық және ардагерлер клиникасында жұмыс істейді. Бір зерттеуге сәйкес, АҚШ-та сақтандыруы жоқ азаматтардың шамамен 25 пайызы осы бағдарламаларға қатысуға құқылы, бірақ олар әлі де тіркелмеген. Дегенмен, құқығы барлардың барлығына сақтандыруды ұсыну – қаржылық және саяси қиындықтарды тудырады. Басқалары үшін медициналық сақтандыру жеке төлем арқылы жүзеге асырылады. АҚШ тұрғындарының 59 пайызы жұмыс берушілер арқылы медициналық сақтандыруға қол жеткізе алады, бірақ бұл көрсеткіш төмендеп келеді, сондай-ақ сақтандыру шарттары мен жұмысшылардың жарналары да әртүрлі. Жұмыс берушілері медициналық сақтандыру ұсынбайтын, сондай-ақ жеке жұмыс істейтін немесе жұмыссыз азаматтар оны өздері сатып алуы керек. 2007 жылы сақтандырусыз қалған 45 миллион АҚШ тұрғынының 27 миллионы кемінде жартылай жұмыс істеген, ал үштен бірі жылына 50 000 доллардан астам табыс табатын отбасылардан шыққан. Брукингс институтының мәліметінше, АҚШ үкіметі денсаулық сақтауға әлеуметтік қамсыздандыру мен ұлттық қорғанысқа жұмсаған қаражаттан да көп қаржы жұмсайды. Тікелей шығындардан басқа, АҚШ үкіметі денсаулық сақтау саласына реттеу мен заңнама арқылы да белсенді қатысады. Мысалы, 1973 жылғы Денсаулық сақтау ұйымдары туралы заң Денсаулық сақтау ұйымдарын субсидиялау үшін гранттар мен несиелер берді және олардың танымалдылығын арттыруға бағытталған шараларды қамтыды. Заңға дейін HMO төмендеп келе жатты, бірақ 2002 жылға қарай мұндай жоспарлардың саны 500-ге жетті, олар 76 миллион адамды қамтыды. Канада жүйесінің 69-75 пайызы мемлекеттік қаржыландырылады, бірақ көптеген қызметтерді жеке қызметкерлер, соның ішінде дәрігерлер ұсынады (бірақ олардың табысы көбінесе үкіметтен түседі). Кейбір дәрігерлер жалақыға қызмет етеді (әдетте отбасылық дәрігерлер), ал кейбір отбасылық дәрігерлер мен көптеген мамандар қызмет көрсету ақысы мен ауруханалармен немесе денсаулық сақтауды басқару ұйымдарымен жасалған келісімшарттар арқылы төленеді. Канаданың жалпы медициналық сақтандыру жоспарлары кейбір қызметтерді қамтымайды. Кейбір провинцияларда 14 жасқа дейінгі балаларға косметикалық емес стоматологиялық көмек көрсетіледі. Сыртқы пациенттерге рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерді міндетті түрде қамтудың қажеті жоқ, бірақ кейбір провинцияларда белгілі бір топтар үшін дәрі-дәрмек шығындарын жабатын бағдарламалар бар. Барлық провинцияда зейнеткерлікке шығуға арналған кірістің қосымша төлемақысын алатын азаматтарға қосымша көмек көрсетіледі. Кейбір провинцияларда барлық зейнеткерлерге, аз қамтылған отбасыларға, әлеуметтік көмек алатындарға немесе белгілі бір аурулары бар адамдарға дәрі-дәрмек көмегі ұзартылады. Кейбір провинцияларда отбасының табысының белгілі бір бөлігінен асып кеткен дәрі-дәрмектердің құны толығымен жабылады. Дәрі-дәрмек бағалары да реттеледі, сондықтан танымал дәрі-дәрмектер АҚШ-тағыдан әлдеқайда арзан. Кейбір провинцияларда көзді қарау қызметі қамтылған, ал кейде ол тек белгілі бір жасқа дейінгі балаларға ғана қолжетімді. Дәрігер емес мамандарға бару үшін қосымша төлем талап етілуі мүмкін. Сондай-ақ, кейбір процедуралар тек белгілі жағдайларда ғана қамтылады. Мысалы, сүндеттеу процедурасы қамтылмайды және ата-ана сұраған жағдайда әдетте төлем алынады. Алайда, инфекция немесе медициналық қажеттілік туындаса, процедура қамтылады. Канадтық медициналық қауымдастырының бұрынғы президенті Альберт Шумахердің сөзіне сәйкес, Канададағы денсаулық сақтау қызметтерінің шамамен 75 пайызы жеке секторда ұсынылады, бірақ мемлекеттік қаржыландырумен қамтамасыз етіледі. Жалпы тәжірибелі дәрігерлер мен мамандар көбінесе жалақы ала алмайды. Олар шағын дүкендер сияқты. Лабораториялар мен радиологиялық клиникалар да осылай жұмыс істейді. Қазіргі жағдай – мемлекеттік қаржыландыру көбеймей, адамдар оларға жеке төлеуге мәжбүр болуы, немесе олардың сақтандыру компаниялары төлеуі. Бізде белсенді емес жекешелендіру процесі жүріп жатыр.

The governments of both nations are closely involved in healthcare. The central structural difference between the two is in health insurance. In Canada, the federal government is committed to providing funding support to its provincial governments for healthcare expenditures as long as the province in question abides by accessibility guarantees as set out in the Canada Health Act, which explicitly prohibits billing end users for procedures that are covered by Medicare. While some label Canada's system as "socialized medicine", health economists do not use that term. Unlike systems with public delivery, such as the UK, the Canadian system provides public coverage for a combination of public and private delivery. Princeton University health economist Uwe E. Reinhardt says that single payer systems are not "socialized medicine" but "social insurance" systems, since providers (such as doctors) are largely in the private sector. Similarly, Canadian hospitals are controlled by private boards or regional health authorities, rather than being part of government. In the US, direct government funding of health care is limited to Medicare, Medicaid, and the State Children's Health Insurance Program (SCHIP), which cover eligible senior citizens, the poor, disabled persons, and children. The federal government also runs the Veterans Health Administration, which provides care directly to retired or disabled veterans, their families, and survivors through medical centers and clinics. The U. S. government also runs the Military Health System. In fiscal year 2007, the MHS had a total budget of $39.4 billion and served approximately 9.1 million beneficiaries, including active duty personnel and their families, and retirees and their families. The MHS includes 133,000 personnel, 86,000 military and 47,000 civilian, working at more than 1,000 locations worldwide, including 70 inpatient facilities and 1,085 medical, dental, and veterans' clinics. One study estimates that about 25 percent of the uninsured in the U. S. are eligible for these programs but remain unenrolled; however, extending coverage to all who are eligible remains a fiscal and political challenge. For everyone else, health insurance must be paid for privately. Some 59% of U. S. residents have access to health care insurance through employers, although this figure is decreasing, and coverages as well as workers' expected contributions vary widely. Those whose employers do not offer health insurance, as well as those who are self employed or unemployed, must purchase it on their own. Nearly 27 million of the 45 million uninsured U. S. residents worked at least part time in 2007, and more than a third were in households that earned $50,000 or more per year. The U. S. government spends more on healthcare than on Social Security and national defense combined, according to the Brookings Institution. Beyond its direct spending, the US government is also highly involved in healthcare through regulation and legislation. For example, the Health Maintenance Organization Act of 1973 provided grants and loans to subsidize Health Maintenance Organizations and contained provisions to stimulate their popularity. HMOs had been declining before the law; by 2002 there were 500 such plans enrolling 76 million people. The Canadian system has been 69–75% publicly funded, though most services are delivered by private providers, including physicians (although they may derive their revenue primarily from government billings). Although some doctors work on a purely fee for service basis (usually family physicians), some family physicians and most specialists are paid through a combination of fee for service and fixed contracts with hospitals or health service management organizations. Canada's universal health plans do not cover certain services. Non cosmetic dental care is covered for children up to age 14 in some provinces. Outpatient prescription drugs are not required to be covered, but some provinces have drug cost programs that cover most drug costs for certain populations. In every province, seniors receiving the Guaranteed Income Supplement have significant additional coverage; some provinces expand forms of drug coverage to all seniors, low income families, those on social assistance, or those with certain medical conditions. Some provinces cover all drug prescriptions over a certain portion of a family's income. Drug prices are also regulated, so brand name prescription drugs are often significantly cheaper than in the U. S. Optometry is covered in some provinces and is sometimes covered only for children under a certain age. Visits to non physician specialists may require an additional fee. Also, some procedures are only covered under certain circumstances. For example, circumcision is not covered, and a fee is usually charged when a parent requests the procedure; however, if an infection or medical necessity arises, the procedure would be covered. According to Dr. Albert Schumacher, former president of the Canadian Medical Association, an estimated 75 percent of Canadian healthcare services are delivered privately, but funded publicly. Frontline practitioners whether they're GPs or specialists by and large are not salaried. They're small hardware stores. Same thing with labs and radiology clinics The situation we are seeing now are more services around not being funded publicly but people having to pay for them, or their insurance companies. We have sort of a passive privatization.

Қақпақ және қол жеткізу

Канада мен АҚШ-та медициналық көмек көрсетуде маңызды айырмашылық бар. Канадада барлық азаматтар мен тұрақты тұрғындар денсаулық сақтау жүйесімен қамтылған, ал АҚШ-тағы зерттеулерге сәйкес, АҚШ азаматтарының 7%-ы мүлдем сақтандырусыз немесе жеткілікті емес сақтандыруға ие. Екі елде де қолжетімділік мәселе болып табылады. Канадада 5% канадалық тұрғын тұрақты дәрігер таба алмаған, ал тағы 9%-ы оны іздемеген. Алайда, мұндай жағдайларда олар жедел жәрдем бөлімдері немесе емханалар сияқты қызметтер бойынша қамтуды жалғастырады. АҚШ деректері 2007 жылғы Тұтынушылар есептеріндегі АҚШ денсаулық сақтау жүйесі туралы зерттеуде көрсетілген, онда сақтандыруы жеткіліксіз халықтың 4%-ы медициналық қажеттіліктерін жартылай ғана қамтитын және ірі медициналық шығындарға дайын емес сақтандырумен өмір сүреді. Канадалық деректер 2003 жылғы Канадалық қоғамдық денсаулық сақтау сауалнамасынан алынған.

АҚШ-та федералды үкімет барлық азаматтарына жалпыға бірдей денсаулық сақтауды кепілдемейді, бірақ мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау бағдарламалары қарттарға, мүгедектерге, кедейлерге және балаларға көмектеседі. Тез медициналық көмек және белсенді еңбек туралы заң (EMTALA) төтенше жағдайлардағы медициналық қызметтерге қолжетімділікті де қамтамасыз етеді. EMTALA заңы жедел жәрдем қызметкерлерін төтенше жағдайды тұрақтандыруға міндеттейді және сақтандыру туралы дәлелдердің болмауына байланысты емдеуден бас тартпайды. EMTALA жедел жәрдем алған адамды сол уақытта төленбеген қызмет құнынан босатпайды және аурухана төтенше жәрдем үшін төленбеген шығындарды өндіріп алуға құқылы. Канадада, заңды түрде тұратын азаматтарға жедел жәрдем бөліміндегі емдеу қызмет көрсету кезінде төленбейді, оның орнына шығындарды үкімет өтейді. АҚШ халық санағын алу бюросының мәліметтері бойынша, АҚШ азаматтарының 59,3%-ы жұмысқа байланысты медициналық сақтандыруға ие, 27,8%-ы мемлекеттік сақтандырумен қамтамасыз етілген, шамамен 9%-ы тікелей сақтандыру сатып алады (бұл көрсеткіштердің арасында шағын қайталау бар), ал 2007 жылы 15,3% (45,7 миллион) сақтандырусыз қалды. 2003 жылғы Конгресс бюджеттік кеңсесінің есебінде көптеген адамдардың медициналық сақтандырудан уақытша ғана айырылатыны анықталды, мысалы, бір жұмыстан кеткеннен кейін және жаңасына орналасу алдында. 1998 жылы жыл бойы сақтандырусыз қалғандардың саны 21-31 миллионға бағаланды. Кейзердің медициналық көмек және сақтандырусыз адамдар жөніндегі комиссиясы жүргізген тағы бір зерттеуде сақтандырусыз ересектердің 59 пайызы кем дегенде екі жылдан бері сақтандырусыз жүргені анықталды. Америкалықтардың медициналық сақтандыруын тұрақсыз қолдануының салдарының көрсеткіші – Health Affairs журналында жарияланған зерттеу, онда жеке банкроттықтың жартысы медициналық төлемдермен байланысты екені айтылды. Басқа дереккөздер бұл мәлімдемеге қарсы болғанымен, медициналық қарыз АҚШ-та банкроттықтың басты себебі болуы мүмкін. Көптеген клиникалар кедей, сақтандырусыз науқастарға тегін немесе төмен бағада шұғыл емес көмек көрсетеді. Ұлттық тегін клиникалар қауымдастығы мүше клиникалар жыл сайын 3,5 миллионға жуық науқасқа 3 миллиард доллар көлемінде қызмет көрсетеді деп мәлімдейді. 2006 жылы жарияланған екі елдегі денсаулық сақтауға қолжетімділік туралы салыстыру зерттеуі АҚШ тұрғындарының тұрақты дәрігері болу ықтималдығы үштен бірге төмен (80%-ға қарсы 85%), денсаулық сақтау қажеттіліктері қанағаттандырылмауы ықтималдығы төрттен бірге жоғары (13%-ға қарсы 11%), және қажетті дәрі-дәрмектерден бас тарту ықтималдығы екі еседен астам (1,7%-ға қарсы 2,6%) екенін көрсетті. Зерттеу нәтижелері екі елде де иммигранттардың денсаулық сақтауға қолжетімділігі иммигрант еместерге қарағанда нашар екенін көрсетті. Атап айтқанда, Канадада тұратын иммигранттарда туған канадалықтарға қарағанда ПАП тестілеуінің уақыты кешіккен, ал АҚШ-тағы иммигранттарда тұрақты дәрігері мен денсаулық сақтаумен жыл сайын кеңесу мүмкіндігі азайды. Жалпы алғанда, Канададағы иммигранттар АҚШ-тағыларға қарағанда денсаулық сақтауға қолжетімдірек болды, бірақ айырмашылықтардың көп бөлігі екі елдегі әлеуметтік-экономикалық жағдайлармен (табыс, білім) және сақтандырумен байланысты болды. Алайда, АҚШ-тағы иммигранттар Канададағы иммигранттарға қарағанда ПАП тестілеуін уақытында өткізген. Cato институты АҚШ үкіметінің Medicare пациенттерінің өз қаражатын денсаулық сақтауға жұмсау еркіндігін шектеуіне алаңдаушылық білдірді және бұл дамуды 2005 жылы Канаданың Жоғарғы сотының Квебек провинциясының азаматтарына жеке медициналық сақтандыру арқылы қамтылған қызметтерді сатып алуға тыйым салуға болмайтыны туралы шешімімен салыстырды. Институт Конгреске американдық зейнеткерлердің медициналық көмекке өз қаражатын жұмсау құқығын қайта орнатуға шақырды.

In the U. S., the federal government does not guarantee universal healthcare to all its citizens, but publicly funded healthcare programs help to provide for the elderly, disabled, the poor, and children. The Emergency Medical Treatment and Active Labor Act or EMTALA also ensures public access to emergency services. The EMTALA law forces emergency healthcare providers to stabilize an emergency health crisis and cannot withhold treatment for lack of evidence of insurance coverage or other evidence of the ability to pay. EMTALA does not absolve the person receiving emergency care of the obligation to meet the cost of emergency healthcare not paid for at the time and it is still within the right of the hospital to pursue any debtor for the cost of emergency care provided. In Canada, emergency room treatment for legal Canadian residents is not charged to the patient at time of service but is met by the government. According to the United States Census Bureau, 59.3% of U. S. citizens have health insurance related to employment, 27.8% have government provided health insurance; nearly 9% purchase health insurance directly (there is some overlap in these figures), and 15.3% (45.7 million) were uninsured in 2007. A 2003 report by the Congressional Budget Office found that many people lack health insurance only temporarily, such as after leaving one employer and before a new job. The number of chronically uninsured (uninsured all year) was estimated at between 21 and 31 million in 1998. Another study, by the Kaiser Commission on Medicaid and the Uninsured, estimated that 59 percent of uninsured adults have been uninsured for at least two years. One indicator of the consequences of Americans' inconsistent health care coverage is a study in Health Affairs that concluded that half of personal bankruptcies involved medical bills. Although other sources dispute this, it is possible that medical debt is the principal cause of bankruptcy in the United States. A number of clinics provide free or low cost non emergency care to poor, uninsured patients. The National Association of Free Clinics claims that its member clinics provide $3 billion in services to some 3.5 million patients annually. A peer reviewed comparison study of healthcare access in the two countries published in 2006 concluded that U. S. residents are one third less likely to have a regular medical doctor (80% vs 85%), one fourth more likely to have unmet healthcare needs (13% vs 11%), and are more than twice as likely to forgo needed medicines (1.7% vs 2.6%). Findings showed that in both countries, immigrants had worse access to care than non immigrants. Specifically, immigrants living in Canada were less likely to have timely Pap tests compared with native born Canadians; in addition, immigrants in the U. S. were less likely to have a regular medical doctor and an annual consultation with a health care provider compared with native born Americans. In general, immigrants in Canada had better access to care than those in the U. S., but most of the differences were explained by differences in socioeconomic status (income, education) and insurance coverage across the two countries. However, immigrants in the U. S. were more likely to have timely Pap tests than immigrants in Canada. Cato Institute has expressed concerns that the U. S. government has restricted the freedom of Medicare patients to spend their own money on healthcare, and has contrasted these developments with the situation in Canada, where in 2005 the Supreme Court of Canada ruled that the province of Quebec could not prohibit its citizens from purchasing covered services through private health insurance. The institute has urged the Congress to restore the right of American seniors to spend their own money on medical care.

Психикалық денсаулықты қамтамасыз ету

Канаданың денсаулық сақтау заңы психиатрия саласында қосымша білім алған дәрігерлер – психиатрлардың қызметтерін қамтиды, бірақ психолог немесе психотерапевтпен емдеуді, егер дәрігер медициналық білімі жоқ болса, қамтымайды. Психотерапевтердің қызметтеріне тауарлар мен қызметтер салығы немесе үйлестірілген сату салығы (провинцияға байланысты) қолданылады. Кейбір провинциялық немесе аумақтық бағдарламалар мен жеке сақтандыру жоспарлары психологтар мен психотерапевтердің қызметтерін қамтуы мүмкін, бірақ Канадада мұндай қызметтерге федералды талаптар жоқ. АҚШ-тағы «Қолжетімді денсаулық сақтау» заңы психикалық және/немесе заттарды қолдану бұзылыстарын алдын алу, ерте араласу және емдеуді «қажетті денсаулық пайдасы» (EHB) ретінде қарастырады, оны Денсаулық сақтану нарығы арқылы ұсынылатын сақтандыру жоспарлары міндетті түрде қамтуға тиіс. «Қолжетімді денсаулық сақтау» заңына сәйкес, көптеген сақтандыру жоспарлары белгілі бір алдын алу қызметтерін қосымша төлемсіз, бірлескен сақтандырусыз немесе шегерімсіз қамтуы керек. Сонымен қатар, 2008 жылғы АҚШ-тың Психикалық денсаулық пен нашақорлық теңдігі заңы психикалық денсаулық және/немесе заттарды қолдану бұзылыстары (ПД/ЗҚБ) мен медициналық/хирургиялық көмек арасындағы «теңдікті» міндеттейді. Осы заңға сәйкес, егер сақтандыру жоспары психикалық денсаулық және/немесе заттарды қолдану бұзылыстары бойынша көмек ұсынса, онда ол басқа медициналық/хирургиялық көмектермен бірдей деңгейде көмек ұсынуы тиіс.

Күту уақыты

АҚШ және Канада жүйелеріне қатысты бір шағым – күту мерзімі, маманға қаралу, жамбас ауыстыру сияқты күрделі оталар немесе сүт безі қатерлі ісігіне сәулелік емдеу сияқты арнайы емдерге қатысты; екі елде де күту мерзіміне әртүрлі факторлар әсер етеді. АҚШ-та ем алуға қолжетімділік, негізінен, емделу үшін қаржы табу мүмкіндігіне, аймақтағы қызметтердің болуына және сақтандырушы белгілеген бағаға қызмет көрсетуге провайдердің дайындығына байланысты. Канадада күту мерзімі аймақтағы қызметтердің болуымен және емделуді қажет ететін адамның қажеттілігімен анықталады. Канаданың Денсаулық сақтау кеңесінің хабарлауынша, 2010 жылғы зерттеуде канадалықтардың 39%-ы шұғыл жәрдем бөлімінде 2 сағаттан астам күткенін, АҚШ-та бұл көрсеткіш 31% болған; 43%-ы маманға қаралу үшін 4 аптадан астам күткен, АҚШ-та 10% ғана. Сондай-ақ, соңғы екі жылда шұғыл жәрдем бөліміне барған канадалықтардың 47%-ы және американдықтардың 50%-ы, егер кездесуге мүмкіндік болғанда, әдеттегі ем алатын жерінде емделуге болатынын айтқан. Фрейзер институтының 2018 жылғы зерттеуі Канадада медициналық процедураларға күту мерзімінің «барлық уақыттағы ең жоғары деңгейге» жеткенін көрсетті. Дәрігерлермен кездесу ұзақтығы орташа есеппен екі минуттан азды құрады. Бұл жылдам тағайындамалар медициналық жүйені пайдаланатын пациенттер санына бейімделуге тырысатын дәрігерлердің нәтижесі. Алайда, мұндай кездесулерде диагноз немесе рецепт сирек қойылып, пациенттер көбінесе медициналық мәселелерін емдеу үшін мамандарға жолданады. Фрейзер институтының мәліметінше, Канададағы пациенттер маманға қаралу мүмкіндігіне қарамастан, емделу үшін орташа есеппен 19,8 апта күтеді. АҚШ-та алғашқы кездесуге күтудің орташа мерзімі 24 күн (Канададан 3 есе жылдам); шұғыл жәрдем бөлімінде күтудің орташа мерзімі 24 минут (Канададан 4 еседен астам жылдам); мамандарға күту мерзімі орташа есеппен 3-6,4 апта (Канададан 6 еседен астам жылдам). Осы нәтижелерге жауап ретінде 20 000-нан астам американдық медицина қызметкерлерін біріктіретін Ұлттық денсаулық сақтау бағдарламасы үшін дәрігерлер (PNHP) Фрейзер институтының есеп беруіндегі статистикалық проблемаларды анықтады. Атап айтқанда, есеп канадалық дәрігерлер арасында жүргізілген сауалнамаға сүйенген, онда жауап берушілердің үлесі тек 15,8% болған. Бұл жауаптарды 12 мамандық және 10 провинцияға бөлу нәтижесінде санаттардың 63%-ы бір санды көрсеткен, ал көбінесе бір санатқа бір ғана дәрігер кірген. Керісінше, Канаданың Денсаулық сақтау ақпарат институтының зерттеуі Канада медициналық тұрғыдан ұсынылатын күту мерзімінде емдеуді табысты жүзеге асырғанын көрсетті. АҚШ-та Medicaid бағдарламасына, яғни төмен кірісті әлеуметтік бағдарламаға, ие пациенттер маманға қаралу үшін 12 аптаға дейін күте алады (Канададағы орташа күту мерзімінен 12 аптаға аз). Кейбір дәрігерлер Канададағы Medicaid пациенттерін қабылдаудан бас тартады, себебі төлемдері төмен. Мысалы, Мичиган штатының Бентон-Харбор қаласында мамандар аптасына бір-екі күнді Medicaid клиникасында жұмыс істеуге келісіп, Medicaid пациенттері дәрігердің кабинетіне емес, клиникаға жазылуға мәжбүр болды, онда кездесулерге бірнеше ай бұрын жазылу қажет болды. 2009 жылғы зерттеуде АҚШ-та маманға қаралу үшін күтудің орташа мерзімі 20,5 күн екені анықталды. 2009 жылғы АҚШ-та дәрігерге бару үшін күту мерзіміне қатысты сауалнамада, елінің барлық аймақтары бойынша ортопед-хирургпен кездесу үшін күту мерзімі 17 күнді құрады. Далласта (Техас штаты) күту мерзімі 45 күн болды (ең ұзақ күту 365 күн). АҚШ бойынша отбасылық дәрігерге қаралу үшін күтудің орташа мерзімі 20 күнді құрады. Лос-Анджелесте (Калифорния) отбасылық дәрігерге қаралу үшін күтудің орташа мерзімі 59 күн, ал Бостонда (Массачусетс штаты) – 63 күн болды. Commonwealth Fund жүргізген зерттеулер көрсеткендей, канадалықтардың 42%-ы шұғыл жәрдем бөлімінде 2 сағаттан астам күткен, АҚШ-та бұл көрсеткіш 29% болған; 57%-ы маманға қаралу үшін 4 аптадан астам күткен, АҚШ-та 23% болған, бірақ канадалықтар шұғыл жәрдем бөліміне бару қажеттілігі болмастан, түнде, демалыс және мереке күндері медициналық көмек алуға көбірек мүмкіндік алған (54%-ға қарсы 61%). Фрейдер институтының 2008 жылғы статистикасы бойынша, жалпы тәжірибелі дәрігер пациентті емге жібергеннен бастап ем алуға дейінгі орташа күту мерзімі 2008 жылы шамамен төрт жарым айды құрады, бұл 15 жыл бұрынғы көрсеткіштен екі есеге жуық. 2003 жылғы Канада, АҚШ және тағы үш елдегі аурухана басшылары арасында жүргізілген сауалнамада екі жүйеге де қанағаттанбаушылық білдірілді. Мысалы, канадалық аурухана басшыларының 21%-ы, ал американдық басшылардың 1%-дан азы 50 жастағы әйелге сүт безі қатерлі ісігіне биопсия жасау үшін үш аптадан астам уақыт кететінін айтты; канадалық басшылардың 50%-ы, ал американдық әріптестерінің ешқайсысы 65 жастағы адамға жоспарлы жамбас ауыстыру операциясын жасау үшін алты айдан астам уақыт кететінін айтты. Алайда, АҚШ басшылары өз елдерінің жүйесіне ең көп сын айтты. Бес елдің аурухана басшылары кадрлар жетіспеушілігі, шұғыл жәрдем бөлімінде күту мерзімі және сапаға қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. The Wall Street Journal газетіне жазған хатында Торонтодағы University Health Network президенті және бас директоры Роберт Белл Майкл Мурдің «Sicko» фильмі «Канаданың денсаулық сақтау жүйесінің нәтижелерін асыра көрсеткен – біздің шұғыл жәрдем бөлімдерінде әлі де көптеген пациенттер жетіспейтін аурухана төсектеріне күтіп отырғаны сөзсіз». Алайда, «Канадалықтар денсаулық сақтауға американдықтардан шамамен 55%-ға аз ақша жұмсайды және олардың өмір сүру ұзақтығы жоғары, нәрестелердің өлім-өлшімі төмен. Көптеген американдықтар сапалы денсаулық сақтауға қол жеткізеді. Барлық канадалықтар салыстырмалы түрде төмен құнмен ұқсас көмекке қол жеткізеді». Төмен құн «қызметтерге қол жеткізудің жетілмейтініне» әкелгеніне «күмәні жоқ», деді Белл. Күту мерзімін азайтуға бағытталған жаңа тәсілдер қоғамдық веб-сайттарда жарияланған. 2007 жылы Вотердаун (Онтарио) қаласының тұрғыны Шона Холмс, Аризона штатындағы Mayo Clinic-те Rathke's cleft cyst-ы алынғаннан кейін, $95 000 медициналық шығыстарын өтеуден бас тартқандық үшін Онтарио үкіметіне сотқа шағымданып, жағдайын жедел деп сипаттады, көру қабілетін жоғалтып жатқанын және жағдайын өмірге қауіпті ми қатерлі ісігі ретінде бейнеледі. 2009 жылдың шілдесінде Холмс АҚШ-та телеарналарда Канада стиліндегі денсаулық сақтау жүйесін қабылдаудың қауптілігі туралы ескерту жариялап, түсірілімдерге қатысуға келісті. Оның түскен жарнамалары екі жақта да пікірталас тудырды. Оның жарнамасынан кейін, оның әңгімесіндегі қарама-қайшылықтарға назар аударылды, соның ішінде ол емделген Rathke's cleft cyst қатерлі ісік емес және өмірге қауіпті емес екені анықталды.

One complaint about both the U. S. and Canadian systems is waiting times, whether for a specialist, major elective surgery, such as hip replacement, or specialized treatments, such as radiation for breast cancer; wait times in each country are affected by various factors. In the United States, access is primarily determined by whether a person has access to funding to pay for treatment and by the availability of services in the area and by the willingness of the provider to deliver service at the price set by the insurer. In Canada, the wait time is set according to the availability of services in the area and by the relative need of the person needing treatment. As reported by the Health Council of Canada, a 2010 Commonwealth survey found that 39% of Canadians waited 2 hours or more in the emergency room, versus 31% in the U. S.; 43% waited 4 weeks or more to see a specialist, versus 10% in the U. S. The same survey states that 37% of Canadians say it is difficult to access care after hours (evenings, weekends or holidays) without going to the emergency department compared to over 34% of Americans. Furthermore, 47% of Canadians and 50% of Americans who visited emergency departments over the past two years feel that they could have been treated at their normal place of care if they were able to get an appointment. A 2018 survey conducted by the Fraser Institute, a conservative libertarian public policy think tank, found that wait times in Canada for a variety of medical procedures reached "an all time high". Appointment duration (meeting with physicians) averaged under two minutes. These very fast appointments are a result of physicians attempting to accommodate for the number of patients using the medical system. In these appointments, however, diagnoses or prescriptions were rarely given, where the patients instead were almost always referred to specialists to receive treatment for their medical issues. According to the Fraser Institute, patients in Canada waited an average of 19.8 weeks to receive treatment, regardless of whether they were able to see a specialist or not. In the U. S., the average wait time for a first time appointment is 24 days (≈3 times faster than in Canada); wait times for Emergency Room (ER) services averaged 24 minutes (more than 4x faster than in Canada); wait times for specialists averaged between 3–6.4 weeks (over 6x faster than in Canada). In response to these findings, the Physicians for a National Health Program (PNHP), an advocacy organization comprising more than 20,000 American medical professionals, identified statistical problems with the Fraser Institute's reporting. Namely, the report relies on a survey of Canadian physicians with a response rate of only 15.8%. Distributing these responses amongst the 12 specialties and ten provinces results in single digit tallies for 63 per cent of the categories, and often only one physician falling into a given category. Conversely, a study conducted by the Canadian Institute for Health Information indicated that Canada has been successful in delivering care within medically recommended wait times. In the U. S., patients on Medicaid, the low income government programs, can wait up to a maximum of 12 weeks to see specialists (12 weeks less than the average wait time in Canada). Because Medicaid payments are low, some have claimed that some doctors do not want to see Medicaid patients in Canada. For example, in Benton Harbor, Michigan, specialists agreed to spend one afternoon every week or two at a Medicaid clinic, which meant that Medicaid patients had to make appointments not at the doctor's office, but at the clinic, where appointments had to be booked months in advance. A 2009 study found that on average the wait in the United States to see a medical specialist is 20.5 days. In a 2009 survey of physician appointment wait times in the United States, the average wait time for an appointment with an orthopedic surgeon in the country as a whole was 17 days. In Dallas, Texas the wait was 45 days (the longest wait being 365 days). Nationwide across the U. S. the average wait time to see a family doctor was 20 days. The average wait time to see a family practitioner in Los Angeles, California was 59 days and in Boston, Massachusetts it was 63 days. Studies by the Commonwealth Fund found that 42% of Canadians waited 2 hours or more in the emergency room, vs. 29% in the U. S.; 57% waited 4 weeks or more to see a specialist, vs. 23% in the U. S., but Canadians had more chances of getting medical attention at nights, or on weekends and holidays than their American neighbors without the need to visit an ER (54% compared to 61%). Statistics from the Fraser Institute in 2008 indicate that the average wait time between the time when a general practitioner refers a patient for care and the receipt of treatment was almost four and a half months in 2008, roughly double what it had been 15 years before. A 2003 survey of hospital administrators conducted in Canada, the U. S., and three other countries found dissatisfaction with both the U. S. and Canadian systems. For example, 21% of Canadian hospital administrators, but less than 1% of American administrators, said that it would take over three weeks to do a biopsy for possible breast cancer on a 50 year old woman; 50% of Canadian administrators versus none of their American counterparts said that it would take over six months for a 65 year old to undergo a routine hip replacement surgery. However, U. S. administrators were the most negative about their country's system. Hospital executives in all five countries expressed concerns about staffing shortages and emergency department waiting times and quality. In a letter to The Wall Street Journal, Robert Bell, the President and CEO of University Health Network, Toronto, said that Michael Moore's film Sicko "exaggerated the performance of the Canadian health system — there is no doubt that too many patients still stay in our emergency departments waiting for admission to scarce hospital beds." However, "Canadians spend about 55% of what Americans spend on health care and have longer life expectancy and lower infant mortality rates. Many Americans have access to quality healthcare. All Canadians have access to similar care at a considerably lower cost." There is "no question" that the lower cost has come at the cost of "restriction of supply with sub optimal access to services," said Bell. A new approach is targeting waiting times, which are reported on public websites. In 2007, Shona Holmes, a Waterdown, Ontario woman who had a Rathke's cleft cyst removed at the Mayo Clinic in Arizona, sued the Ontario government for failing to reimburse her $95,000 in medical expenses. Holmes had characterized her condition as an emergency, said she was losing her sight and portrayed her condition as a life threatening brain cancer. In July 2009 Holmes agreed to appear in television ads broadcast in the United States warning Americans of the dangers of adopting a Canadian style health care system. The ads she appeared in triggered debates on both sides of the border. After her ad appeared critics pointed out discrepancies in her story, including that Rathke's cleft cyst, the condition she was treated for, was not a form of cancer, and was not life threatening.

Денсаулық сақтау және әкімшілік шығындардың бағасы

Денсаулық сақтау екі елдің бюджетіндегі ең ауыр шығындардың бірі болып табылады. АҚШ-та үкіметтің түрлі деңгейлері Канададағыдан бір адамға шаққанда көбірек қаржы жұмсайды. 2004 жылы Канаданың мемлекеттік шығындары бір адамға 2120 доллар (АҚШ долларымен) болса, АҚШ-тағы мемлекеттік шығындар 2724 долларды құрады. Сонымен қатар, АҚШ-та әкімшілік шығындар Канадаға қарағанда жоғары. 1999 жылғы есеп көрсеткендей, АҚШ-тағы денсаулық сақтау шығындарының 31,0%-ы әкімшілік шығындарға кетеді, ал Канадада бұл көрсеткіш 16,7%-ды құрайды. Сақтандыру жүйесін қарастырғанда, Канададағы провинциялық бір төлемші сақтандыру жүйесінің жалпы шығындары 1,3% болды, бұл жеке сақтандырудың (13,2%), АҚШ-тың жеке сақтандырудың (11,7%) және АҚШ-тың Medicare және Medicaid бағдарламаларының жалпы шығындарымен (3,6% және 6,8% тиісінше) салыстырғанда жақсы көрсеткіш. Есептің қорытындысында АҚШ пен Канада арасындағы әкімшілік шығындардың айырмашылығы бір адамға шаққанда 752 долларға жеткені және АҚШ Канада үлгісіндегі жүйені енгізсе, үлкен қаржы үнемдеуге болатыны айтылды. Дегенмен, АҚШ-тың мемлекеттік шығындары денсаулық сақтау шығындарының жартысынан да аз бөлігін құрайды. Жеке шығындар да АҚШ-та Канадаға қарағанда әлдеқайда жоғары. Канадада жеке адамдар мен жеке сақтандыру компаниялары жыл сайын денсаулық сақтауға, оның ішінде тіс, көз және дәрі-дәрмектерге орташа есеппен 917 доллар жұмсайды. АҚШ-та бұл сома 3372 долларды құрайды. АҚШ-та Канадаға қарағанда көбірек кездесетін заңсыз иммигранттар жүйеге қосымша жүктеме әкеледі, себебі олардың көпшілігі медициналық сақтандыру полисін жасамайды және EMTALA заңы бойынша міндетті түрде емдеуді қамтамасыз ететін шұғыл жәрдем бөлімшелеріне сенеді. Мысалы, Колорадо штатында құжатсыз иммигранттардың шамамен 80%-ы медициналық сақтандырудан бас тартады. 2010 жылдың наурыз айында АҚШ Конгресі Американың денсаулық сақтау жүйесін реттеу реформасын қабылдады. Алайда, бұл заңнама денсаулық сақтау саласындағы түбегейлі реформа емес, сондықтан оның әсері қандай болатыны әлі белгісіз. Жаңа заңнама кезең-кезеңмен жүзеге асырылып жатыр, соңғы ереже 2018 жылы күшіне енді, сондықтан толық әсерін салыстыру үшін эмпирикалық бағалауға бірнеше жыл қажет болады. Екі елде де денсаулық сақтау шығындары инфляциядан жылдам өсуде. Екі ел де жүйелерді өзгертуді қарастырып жатқанда, ресурстарды мемлекеттік немесе жеке секторға бағыттау туралы пікірталас жүріп жатыр. Канадалықтар мен американдықтар әрқайсысы өз денсаулық сақтау жүйелерін жақсарту жолдарын бір-бірінен іздесе де, екі жүйенің салыстырмалы артықшылықтары туралы көптеген қайшылықты ақпараттар бар. АҚШ-та Канаданың негізінен монопсонистік денсаулық сақтау жүйесі идеологиялық спектрдің әртүрлі жақтарынан үлгі ретінде қарастырылады немесе одан аулақ болу қажет деп есептеледі.

Healthcare is one of the most expensive items of both nations' budgets. In the United States, the various levels of government spend more per capita than levels of government do in Canada. In 2004, Canada government spending was $2,120 (in US dollars) per person, while the United States government spending was $2,724. Administrative costs are also higher in the United States than in Canada. A 1999 report found that after exclusions, administration accounted for 31.0% of healthcare expenditures in the United States, as compared with 16.7% in Canada. In looking at the insurance element, in Canada, the provincial single payer insurance system operated with overheads of 1.3%, comparing favourably with private insurance overheads (13.2%), U. S. private insurance overheads (11.7%) and U. S. Medicare and Medicaid program overheads (3.6% and 6.8% respectively). The report concluded by observing that gap between U. S. and Canadian spending on administration had grown to $752 per capita and that a large sum might be saved in the United States if the U. S. implemented a Canadian style system. However, U. S. government spending covers less than half of all healthcare costs. Private spending is also far greater in the U. S. than in Canada. In Canada, an average of $917 was spent annually by individuals or private insurance companies for health care, including dental, eye care, and drugs. In the U. S., this sum is $3,372. Illegal immigrants, more prevalent in the U. S. than in Canada, also add a burden to the system, as many of them do not carry health insurance and rely on emergency rooms — which are legally required to treat them under EMTALA — as a principal source of care. In Colorado, for example, an estimated 80% of undocumented immigrants do not have health insurance. In March 2010, the US Congress passed regulatory reform of the American 'health insurance system. However, since this legislation is not fundamental healthcare reform, it is unclear what its effect will be and as the new legislation is implemented in stages, with the last provision in effect in 2018, it will be some years before any empirical evaluation of the full effects on the comparison could be determined. Healthcare costs in both countries are rising faster than inflation. As both countries consider changes to their systems, there is debate over whether resources should be added to the public or private sector. Although Canadians and Americans have each looked to the other for ways to improve their respective health care systems, there exists a substantial amount of conflicting information regarding the relative merits of the two systems. In the U. S., Canada's mostly monopsonistic health system is seen by different sides of the ideological spectrum as either a model to be followed or avoided.

Медициналық мамандар

АҚШ-та жұмсалатын қосымша ақшаның бір бөлігі дәрігерлерге, медбикелерге және басқа да медициналық мамандарға жұмсалады. ЭЫДҰ-ның денсаулық сақтау саласындағы мәліметтеріне сәйкес, 1996 жылы АҚШ-тағы дәрігерлердің орташа табысы Канададағы дәрігерлердің табысынан шамамен екі есеге жоғары болды. 2012 жылы Канададағы дәрігерлердің жалпы орташа жалақысы 328 000 канад долларын құрады. Дәрігерлер бұл сомадан салық, жалдау ақысы, қызметкерлердің жалақысы және жабдықтар төлейді. Канадада дәрігерлердің жартысынан азы мамандар, ал АҚШ-та 70% астам дәрігерлер маманданумен айналысады.

Канадада АҚШ-қа қарағанда халыққа шаққанда дәрігерлердің саны аз. 2005 жылы АҚШ-та 1000 адамға 2,4 дәрігер, ал Канадада 2,2 дәрігер шақ келді. Кейбір дәрігерлер мансаптық мақсаттарға жету үшін немесе АҚШ-та жалақының жоғары болуына байланысты Канададан кетеді, бірақ Қытай, Үндістан, Пәкістан және Оңтүстік Африка сияқты елдерден көптеген дәрігерлер Канадаға қоныс аударып, тәжірибе жинауға келеді. Сонымен қатар, көптеген канадалық дәрігерлер мен жаңа түлектер медициналық ординатурада аспирантурадан кейінгі білімін жетілдіру үшін АҚШ-қа барып оқиды. АҚШ нарығы Канададан әлдеқайда үлкен болғандықтан, жаңа және инновациялық мамандықтар АҚШ-та кеңінен қолжетімді. Дегенмен, 2005 жылы Канаданың Денсаулық сақтау туралы ақпарат институты (CIHI) жариялаған статистикаға сәйкес, 1969 жылдан бері (деректер бар кезең) алғаш рет Канадаға шетелден көшіп келген дәрігерлердің саны, Канададан шетелге кеткендерден асып түсті.

Есірткілер

Канада мен АҚШ-та мұқтаж адамдарға рецепт бойынша дәрі-дәрмек беру бағдарламалары шектеулі. АҚШ-та Medicare Part D енгізілгеннен кейін дәрілік заттар үшін ішінара жамылу Medicare алушыларына ұсынылды. Канадада ауруханаларда берілетін барлық дәрі-дәрмектер Medicare жүйесіне кіреді, бірақ басқа рецепттерге жатпайды. Барлық провинцияларда кедейлерге және зейнеткерлерге дәрі-дәрмекпен қолдау көрсету бағдарламалары бар, бірақ ұлттық бағдарлама құру туралы ұсыныстар болғанымен, ол әлі құрылмады. Канадалықтардың шамамен үштен екісі жеке медициналық сақтандыру арқылы дәрі-дәрмектермен қамтылған, көбінесе жұмыс берушілері арқылы. Екі елде де осы бағдарламалардың толыққанды қамтылмаған тұрғындары бар. 2005 жылғы зерттеу көрсеткендей, Канаданың 20% және Американың 40% ауырған ересек азаматтары дәрі-дәрмек құнына байланысты рецептін орындамады. Сонымен қатар, 2010 жылғы Commonwealth Fund International Health Policy Survey бойынша, канадалықтардың 4%-ы құнына байланысты дәрігерге бармағанын, ал американдықтардың 22%-ы дәрігерге бармағанын көрсетті. Бұдан өзге, американдықтардың 21%-ы дәрі-дәрмек рецептін орындамағанын немесе бағасы қымбат болғандықтан дозасын жіберіп алғанын айтты, бұл көрсеткіш канадалықтарда 10% құрады. Екі елдің арасындағы маңызды айырмашылықтардың бірі – АҚШ-та дәрі-дәрмектердің бағасы әлдеқайда жоғары. АҚШ-та бір адамға шаққанда жылына дәрі-дәрмекке 728 доллар жұмсалса, Канадада бұл көрсеткіш 509 долларды құрайды. Басты айырмашылық – Канадада патенттелген дәрі-дәрмектердің бағасы АҚШ-қа қарағанда 35%-дан 45%-ға дейін төмен, ал генерикалық дәрі-дәрмектердің бағасы жоғары. Екі ел арасындағы брендтік дәрі-дәрмектердің баға айырмашылығы американдықтарды канадалық дәріханалардан жылына 1 миллиард доллардан астам дәрі-дәрмек сатып алуға итермеледі. Бұл теңсіздіктің бірнеше себебі бар. Канада жүйесі провинциялық үкіметтердің көлемді сатып алу арқасында орталықтандырылған сатып алудан пайдаланады, бұл олардың нарықтағы салмағын арттырып, бағаны төмендетеді. Керісінше, АҚШ-та Medicare немесе Medicaid-ке дәрі-дәрмек бағасын келісуге тыйым салатын заңдар бар. Сонымен қатар, Канаданың медициналық сақтандыру компанияларының баға келіссөздері рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектердің клиникалық тиімділігіне негізделген, бұл терапиялық тұрғыдан ұқсас дәрі-дәрмектердің салыстырмалы бағасын қарауға мүмкіндік береді. Канаданың патенттелген дәрі-дәрмектер бағасын тексеру жөніндегі кеңесі патенттелген өнімдерге әділ және ақылға қонымды баға белгілеуге құқылы, оны нарықтағы ұқсас дәрі-дәрмектермен салыстыра отырып немесе жеті дамыған елдегі орташа бағаны ескере отырып белгілейді. Канадада патенттік қорғаудың шектеулі болуы да бағаны төмендетеді. АҚШ-та дәрі-дәрмек патенті даму кезінде жоғалған уақытты өтеу үшін бес жылға ұзартылуы мүмкін. Сондықтан кейбір генерикалық дәрі-дәрмектер Канадада ертерек қол жетімді. Дәрі-дәрмек өнеркәсібі екі елде де маңызды, бірақ екеуі де дәрі-дәрмектерді импорттаушы елдер. Екі ел де фармацевтикалық зерттеулерге ЖІӨ-нің шамамен бірдей үлесін жұмсайды, яғни жылына шамамен 0,1%.

Both Canada and the United States have limited programs to provide prescription drugs to the needy. In the U. S., the introduction of Medicare Part D has extended partial coverage for pharmaceuticals to Medicare beneficiaries. In Canada all drugs given in hospitals fall under Medicare, but other prescriptions do not. The provinces all have some programs to help the poor and seniors have access to drugs, but while there have been calls to create one, no national program exists. About two thirds of Canadians have private prescription drug coverage, mostly through their employers. In both countries, there is a significant population not fully covered by these programs. A 2005 study found that 20% of Canada's and 40% of America's sicker adults did not fill a prescription because of cost. Furthermore, the 2010 Commonwealth Fund International Health Policy Survey indicates that 4% of Canadians indicated that they did not visit a doctor because of cost compared with 22% of Americans. Additionally, 21% of Americans have said that they did not fill a prescription for medicine or have skipped doses due to cost. That is compared with 10% of Canadians. One of the most important differences between the two countries is the much higher cost of drugs in the United States. In the U. S., $728 per capita is spent each year on drugs, while in Canada it is $509. The main difference is that patented drug prices in Canada average between 35% and 45% lower than in the United States, though generic prices are higher. The price differential for brand name drugs between the two countries has led Americans to purchase upward of $1 billion US in drugs per year from Canadian pharmacies. There are several reasons for the disparity. The Canadian system takes advantage of centralized buying by the provincial governments that have more market heft and buy in bulk, lowering prices. By contrast, the U. S. has explicit laws that prohibit Medicare or Medicaid from negotiating drug prices. In addition, price negotiations by Canadian health insurers are based on evaluations of the clinical effectiveness of prescription drugs, allowing the relative prices of therapeutically similar drugs to be considered in context. The Canadian Patented Medicine Prices Review Board also has the authority to set a fair and reasonable price on patented products, either comparing it to similar drugs already on the market, or by taking the average price in seven developed nations. Prices are also lowered through more limited patent protection in Canada. In the U. S., a drug patent may be extended five years to make up for time lost in development. Some generic drugs are thus available on Canadian shelves sooner. The pharmaceutical industry is important in both countries, though both are net importers of drugs. Both countries spend about the same amount of their GDP on pharmaceutical research, about 0.1% annually

Технология

АҚШ Канадаға қарағанда технологияға көбірек қаржы жұмсайды. 2004 жылы Канадада медициналық бейнелеу саласында жүргізілген зерттеуде, Канадада 1 миллион халқына 4,6 МРТ сканері, ал АҚШ-та 1 миллион халқына 19,5 сканер бар екені анықталды. Канадада 1 миллион халқына 10,3 КТ сканері болса, АҚШ-та бұл көрсеткіш 29,5-ке тең. Зерттеу МРТ және КТ сканерлерінің санындағы айырмашылықтың медициналық нәтижелерге әсер ететінін немесе жабдықтардың артық болуының салдары екенін бағалауға тырыспады, бірақ МРТ сканерлері АҚШ-қа және Ұлыбританияға қарағанда Канадада жиірек қолданылатынын байқады. Кейбір мамандардың пікірінше, технологияның қолжетімділігіндегі осы теңсіздік күту мерзімін ұзартуы мүмкін. 1984 жылы Саскачеван провинциясында МРТ-ге күту мерзімі 22 айға дейін созылған. Алайда, соңғы ресми статистикаға (2007 жыл) сәйкес, барлық шұғыл жағдайдағы науқастар МРТ-ны 24 сағат ішінде алады, ал жедел жағдай деп танылғандар 3 аптадан кем уақытта, ал Регина мен Саскатун қалаларында (провинцияның ең ірі екі қаласы) жоспарлы емшараларға күту мерзімі тиісінше 19 және 26 аптаға дейін жетеді. Канаданың Денсаулық сақтау кеңесінің 2010 жылғы «Шешімдер, шешімдер: отбасылық дәрігерлердің Канадада рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерге және диагностикалық бейнелеуге кіруге бақылаушы рөлі» атты баяндамасында, Канада үкіметі 5 жыл ішінде (2000–2005) диагностикалық бейнелеуге 3 миллиард доллар инвестициялады және күту мерзімін қысқарту мақсатында тағы 2 миллиард доллар инвестициялауға келісті. Бұл инвестициялар Канада бойынша сканерлердің және жүргізілетін тексерулердің санын арттырды. 1990 мен 2009 жылдар аралығында КТ сканерлерінің саны 198-ден 465-ке, ал МРТ сканерлерінің саны 19-дан 266-ға (он еседен астам) өсті. Сол сияқты, 2003 пен 2009 жылдар аралығында КТ тексерулердің саны 58%-ға, ал МРТ тексерулердің саны 100%-ға артты. АҚШ-ты қоса алғанда, басқа ЭЫДҰ елдерімен салыстырғанда, Канадада МРТ және КТ тексерулердің деңгейі орташа көрсеткіштерге жақын. Дегенмен, Канадалық радиологтар қауымдастығы диагностикалық бейнелеудің 30%-ы қажетсіз және пайдалы ақпарат бермейді деп мәлімдейді.

The United States spends more on technology than Canada. In a 2004 study on medical imaging in Canada, it was found that Canada had 4.6 MRI scanners per million population while the U. S. had 19.5 per million. Canada's 10.3 CT scanners per million also ranked behind the U. S., which had 29.5 per million. The study did not attempt to assess whether the difference in the number of MRI and CT scanners had any effect on the medical outcomes or were a result of overcapacity but did observe that MRI scanners are used more intensively in Canada than either the U. S. or Great Britain. This disparity in the availability of technology, some believe, results in longer wait times. In 1984 wait times of up to 22 months for an MRI were alleged in Saskatchewan. However, according to more recent official statistics (2007), all emergency patients receive MRIs within 24 hours, those classified as urgent receive them in under 3 weeks and the maximum elective wait time is 19 weeks in Regina and 26 weeks in Saskatoon, the province's two largest metropolitan areas. According to the Health Council of Canada's 2010 report "Decisions, Decisions: Family doctors as gatekeepers to prescription drugs and diagnostic imaging in Canada", the Canadian federal government invested $3 billion over 5 years (2000–2005) in relation to diagnostic imaging and agreed to invest a further $2 billion to reduce wait times. These investments led to an increase in the number of scanners across Canada as well as the number of exams being performed. The number of CT scanners increased from 198 to 465 and MRI scanners increased from 19 to 266 (more than tenfold) between 1990 and 2009. Similarly, the number of CT exams increased by 58% and MRI exams increased by 100% between 2003 and 2009. In comparison to other OECD countries, including the US, Canada's rates of MRI and CT exams falls somewhere in the middle. Nevertheless, the Canadian Association of Radiologists claims that as many as 30% of diagnostic imaging scans are inappropriate and contribute no useful information.

Кәсіби ақаулар бойынша сот

Медициналық қателіктерге байланысты сот процестерінің қосымша шығындары АҚШ-та (2002 жылы 1,7%) және Канадада (2001 жылы 0,27% немесе 237 миллион доллар) денсаулық сақтауға жұмсалатын қаражаттың бір бөлігін құрайды. Канадада келісімдерге, заңгерлік қызметтерге және сақтандыруға жұмсалатын жалпы сома жылына бір адамға 4 долларды құрайды, ал АҚШ-та бұл көрсеткіш 16 доллардан асады. Американдық талапкерлерге орташа есеппен 265 103 доллар төленсе, канадтық талапкерлерге орташа есеппен 309 417 доллар төленген. Дегенмен, медициналық қателіктерге байланысты сот істері АҚШ-та әлдеқайда көп, әр адамға шаққанда жыл сайын 350%-ға артық іс тіркеледі. Сарапшылар қорғаныс медицинасы американдық денсаулық сақтау шығындарының 9%-ын құрайды деп санайды, бірақ CBO жүргізген зерттеулер бұл көрсеткіштен әлдеқайда төмен екенін көрсетеді. Тағы бір қосымша шығын – сақтандыру компаниялары мен денсаулық сақтау ұйымдарының жарнамалық шығындары. Бұл шығындар АҚШ-та жоғары, соның салдарынан елдегі жалпы шығындар да артып отыр.

Денсаулық сақтау нәтижелері

thumb 250px өмір сүру ұзақтығы мен бай ЭЫДҰ елдерінің денсаулық сақтау шығындары. АҚШ-тың 2018 жылғы орташа көрсеткіші 10 447 долларды құрады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 2000 жылы жарияланған 191 мүше елдің денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігі бойынша жасаған рейтингінде Канада 30-шы, ал АҚШ 37-ші орында тұрды. Канадтардың жалпы денсаулығы 35-ші, ал американдықтардың денсаулығы 72-ші орында бағаланды. Алайда, ДДҰ әдістемесі, денсаулық сақтау жүйелерінің шығындарды денсаулыққа тиімді түрлендіруін өлшеуге бағытталған, кең пікірталас пен сынға ұшырады. Зерттеушілер кейбір денсаулық сақтау статистикасы бойынша денсаулық сақтау сапасын болжаудың қиын екенін ескертеді. Джун О'Нилл мен Дейв О'Нилл "өмір сүру ұзақтығы мен нәресте өлім-жітімі денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін бағау үшін жеткіліксіз көрсеткіштер, себебі оларға медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігіне тікелей қатысы жоқ көптеген факторлар әсер етеді" деп атап көрсетті. Нәрестелер мен балалардың өлім-жітімі көрсеткіштері АҚШ-та жоғары. Мысалы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 2000 жылы жариялаған 191 мүше елдің денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігі бойынша рейтингінде Канада 30-шы, АҚШ 37-ші орында, ал Канаданың жалпы денсаулығы 35-ші, Американың 72-ші орында тұрды. Нәтижелердегі айырмашылықтың бір бөлігі өмір салты таңдауымен байланысты болуы мүмкін. ЭЫДҰ зерттеулеріне сәйкес, американдықтардың темекі шегу және алкоголь тұтыну деңгейі канадтарға қарағанда сәл жоғары. Тағы бір зерттеуде американдықтардың семіздікке ғана емес, сонымен қатар денсаулыққа қауіпті факторлар мен созылмалы ауруларға, оның ішінде физикалық белсенділіктің төмендігіне, қант диабетіне, гипертонияға, артритке және созылмалы өкпе ауруларына бейімділігі анықталды. АҚШ пен Канаданың нәсілдік құрамы, семіздік және алкоголизм деңгейлері әртүрлі, бұл АҚШ-та орташа өмір сүру ұзақтығының қысқаруына және нәресте өлім-жітімінің жоғарылауына әкелуі мүмкін, тіпті денсаулық сақтау деңгейі бірдей болған жағдайда да. АҚШ халқының 12,2%-ы афроамерикандықтар, ал 16,3%-ы латындық американдықтарды (2010 жылғы халық санауы), ал Канадада 2,5%-ы африкалық канадалықтар және 0,97%-ы латындық канадалықтарды (2006 жылғы халық санауы) құрайды. Афроамерикандықтардың өлім-жітімі сегіз негізгі өлім себебінің алтауы бойынша басқа нәсілдік және этникалық топтарға қарағанда жоғары. Афроамерикандықтар арасында қатерлі ісікке шалдығу көрсеткіші еуропалық американдықтарға қарағанда 10% жоғары. АҚШ-тағы латиноамерикандықтардың қант диабетінен, бауыр ауруларынан және жұқпалы аурулардан өлім-жітімі латиноамерикандық емес тұрғындарға қарағанда жоғары. Ересек афроамерикандықтар мен латиноамерикандықтардың қант диабетіне шалдығу қаупі еуропалық американдықтарға қарағанда шамамен екі есе жоғары. Өкінішке орай, елдер арасында нәресте өлім-жітімін тікелей салыстыру қиын, себебі әр елде нәресте өлімін анықтау критерийлері әртүрлі. Екі жүйені салыстырудың тағы бір қиындығы – жүйелер емдеуге тиіс пациенттердің бастапқы денсаулығы. Канаданың семіздік деңгейі 14,3%-ды құрайды, бұл АҚШ-тың 30,6%-ынан шамамен екі есе төмен. Семіздік өмір сүру ұзақтығын 6-7 жылға қысқартады. 2004 жылғы зерттеуде Канадада жедел миокард инфарктісі (жүрек ұстамасы) бойынша өлім-жітім көрсеткіші жоғары болды, себебі канадтық дәрігерлер коронарлық артерияларды реваскуляризациялауда (ашуда) консервативті тәсіл қолданды.

thumb|250px|Life expectancy vs healthcare spending of rich OECD countries. US average of $10,447 in 2018. In the World Health Organization's rankings of healthcare system performance among 191 member nations published in 2000, Canada ranked 30th and the U. S. 37th, while the overall health of Canadians was ranked 35th and Americans 72nd. However, the WHO's methodologies, which attempted to measure how efficiently health systems translate expenditure into health, generated broad debate and criticism. Researchers caution against inferring healthcare quality from some health statistics. June O'Neill and Dave O'Neill point out that " life expectancy and infant mortality are both poor measures of the efficacy of a health care system because they are influenced by many factors that are unrelated to the quality and accessibility of medical care". Infant and child mortality rates are also higher in the U. S. For example, a ranking by the World Health Organization of health care system performance among 191 member nations, published in 2000, ranked Canada 30th and the U. S. 37th, and the overall health of Canada 35th to the American 72nd. Some of the difference in outcomes may also be related to lifestyle choices. The OECD found that Americans have slightly higher rates of smoking and alcohol consumption than do Canadians A joint US Canadian study found slightly higher smoking rates among Canadians. Another study found that Americans have higher rates not only of obesity, but also of other health risk factors and chronic conditions, including physical inactivity, diabetes, hypertension, arthritis, and chronic obstructive pulmonary disease. The United States and Canada have different racial makeups, different obesity rates and different alcoholism rates, which would likely cause the US to have a shorter average life expectancy and higher infant mortality even with equal healthcare provided. The US population is 12.2% African Americans and 16.3% Hispanic Americans (2010 Census), whereas Canada has 2.5% African Canadians and 0.97% Hispanic Canadians (2006 Census). African Americans have higher mortality rates than any other racial or ethnic group for eight of the top ten causes of death. The cancer incidence rate among African Americans is 10% higher than among European Americans. U. S. Latinos have higher rates of death from diabetes, liver disease, and infectious diseases than do non Latinos. Adult African Americans and Latinos have approximately twice the risk as European Americans of developing diabetes. Unfortunately, directly comparing infant mortality rates between countries is difficult, as countries have different definitions of what qualifies as an infant death. Another issue with comparing the two systems is the baseline health of the patients for which the systems must treat. Canada's obesity rate of 14.3% is about half of that of the United States 30.6%. On average, obesity reduces life expectancy by 6–7 years. A 2004 study found that Canada had a slightly higher mortality rate for acute myocardial infarction (heart attack) because of the more conservative Canadian approach to revascularizing (opening) coronary arteries.

Қатерлі ісік

Көптеген зерттеулер Канада мен АҚШ-тағы қатерлі ісік ауруларының таралу және өлім-жітім көрсеткіштерін салыстыруға тырысқан, бірақ нәтижелер әртүрлі болды. Қатерлі ісік эпидемиологиясын зерттейтін дәрігерлер қатерлі ісік диагнозының субъективті екенін ескертеді және егер скрининг көбірек жүргізілсе, тіпті қатерлі ісік ауруының нақты саны өзгермесе де, анықталған жағдайлардың саны артады. Әртүрлі көздерден алынған статистика әртүрлі әдістермен жиналған болса, салыстыру қиын болуы мүмкін. Қатерлі ісік статистикасын дұрыс түсіндіру көп жылдар бойы маңызды мәселе болып келді. Ұлттық денсаулық сақтау институтының докторы Барри Крамер соңғы онжылдықтарда қатерлі ісікке шалдығудың өсуіне скринингтің кеңінен қолданылуын себеп деп атады. Ол бұл өсімнің себебінің ерте сатыдағы, қауіпсіз қатерлі ісіктердің анықталуының артуы екенін айтады. Сонымен қатар, осы қатерсіз ісіктер үшін емделген науқастардың денсаулық сақтануын алуы қиындықтар тудыруы мүмкін. Қатерлі ісікке қарсы емнің жақсаруына байланысты диагноз қойылған жылдар өткен сайын науқастардың өмір сүру ұзақтығы артады, сондықтан қатерлі ісікке қарсы емнің тиімділігін салыстыру үшін бірдей диагноз қойылған жылдардағы топтарды ғана қарастыру керек. Мысалы, Британдық Колумбиядағы дәрігерлер жаңа емдеу әдістерін қабылдағанда, метастаздық сүт безі қатерлі ісігі бар науқастардың өмір сүру ұзақтығы 1991–1992 жылдары 438 күннен 1999–2001 жылдары 667 күнге дейін ұлғайды. Health Canada жүргізген бағалау екі елде де қатерлі ісік ауруынан өлім-жітім көрсеткіші шамамен бірдей екенін көрсетті. Канаданың Ұлттық қатерлі ісік институтының халықаралық салыстыруы зерттеу кезеңінде (1993–1997) АҚШ-та көптеген қатерлі ісіктердің таралу көрсеткіші Канадаға қарағанда жоғары болғанын көрсетті. Бірақ, кейбір түрлері, мысалы, колоректальды және асқазан қатерлі ісігінің таралу көрсеткіші Канадада АҚШ-қа қарағанда жоғары болды. 2004 жылы зерттеушілер ағылшын тілді елдердегі денсаулық сақтау көрсеткіштерін салыстырды. Олардың талдауы Канадада колоректальды қатерлі ісік және балалардың лейкемиясы бойынша өмір сүру көрсеткіші жоғары екенін, ал АҚШ-та Ходжкин емес лимфома, сондай-ақ сүт безі және жатыр мойны қатерлі ісігі бойынша өмір сүру көрсеткіші жоғары екенін көрсетті. Дегенмен, 1993–1997 жылдарға қатысты деректерге негізделген зерттеуде канадалықтардың қатерлі ісіктен аман қалу көрсеткіші американдықтарға қарағанда төмен екені анықталды. Салыстырмалы зерттеулер көрсеткендей, қатерлі ісікпен өмір сүру көрсеткіші АҚШ-тағы әртүрлі халық топтары арасында Канадаға қарағанда көбірек өзгереді. Маккиллоп және әріптестері Онтарио мен АҚШ-тағы қатерлі ісікке қарсы өмір сүру көрсеткіштерін салыстырды. Олар қатерлі ісікке қарсы өмір сүру көрсеткіші Онтариоға қарағанда АҚШ-та әлеуметтік-экономикалық жағдаймен байланысты екенін анықтады. Сонымен қатар, олар американдықтардың ең жоғары төрт квинтильдегі өмір сүру артықшылығы статистикалық тұрғыдан маңызды екенін анықтады. Олар простата қатерлі ісігіне байланысты айырмашылықтың себебі АҚШ-та симптомсыз жағдайлардың көп анықталуы болуы мүмкін деп күдіктенді. Олардың деректері простата қатерлі ісігі туралы деректерді ескермеу төрт жоғары квинтильдегі американдық артықшылықты азайтатынын және Канадаға ең төменгі квинтильде статистикалық мәнді артықшылық беретінін көрсетті. Сондай-ақ, олар сүт безі қатерлі ісігінде американдық артықшылықтың бір бөлігін түсіндіру үшін маммографияны тексерудегі айырмашылықтар болуы мүмкін деп санайды. Сүт безі және простата қатерлі ісігі туралы деректерді алып тастау екі елде де өте ұқсас өмір сүру көрсеткіштеріне әкеледі. Hsing және басқалар жүргізген зерттеуде АҚШ-тың ақ нәсілді ер адамдары арасында өлім-жітім көрсеткіші төмен екені анықталды. Зерттеуде АҚШ-тың афроамерикандықтары, канадалықтар мен АҚШ-тың ақ нәсілділерінен басқа топтарға қарағанда төменгі көрсеткішті көрсетті. Доктор Крамер мен профессор Маккиллоптың алаңдаушылығын қайталай отырып, Хсинг кейіннен простата қатерлі ісігінің таралу көрсеткіші скринингке байланысты екенін жазды. АҚШ-тағы ақ нәсілділер арасында простата қатерлі ісігінен өлім-жітім көрсеткіші тұрақты болды, тіпті аурудың таралу көрсеткіші өскен болса да, сондықтан қосымша анықталған простата қатерлі ісіктері нақты простата қатерлі ісігінің өсуін білдірмейді деді Хсинг. Сол сияқты, АҚШ-та простата қатерлі ісігінен өлім-жітім көрсеткіші 1980-ші жылдары өсіп, 1990 жылдың басында ең жоғары деңгейге жетті. Бұл кемінде жартылай өлім туралы куәліктердегі "қателікке бейімділік" салдарынан туындады, онда дәрігерлер науқастың басқа ауруларына қарағанда простата қатерлі ісігіне өлімді жатқызуға бейімді, себебі простата қатерлі ісігі туралы хабардарлықтың артуы немесе басқа себептер. Денсаулық сақтау сарапшыларының пікірінше, денсаулық жағдайы білім деңгейі және табыс сияқты әлеуметтік-демографиялық сипаттамаларға "қолданылған әсері" болғандықтан, "денсаулық сақтау жүйесінің нәтижеге тигізетін әсерін оқшаулау үшін салыстырудың құндылығы шектеулі". Сарапшылар қатерлі ісік ауруының таралу және өлім-жітім көрсеткіштерін қатерлі ісіктен аман қалуды есептеу үшін біріктіруге болмайды дейді. Дегенмен, зерттеушілер денсаулық сақтаудың тиімділігін бағалау үшін өлім-жітім мен таралу көрсеткіштерінің арақатынасын бір өлшем ретінде пайдаланған.

Numerous studies have attempted to compare the rates of cancer incidence and mortality in Canada and the U. S., with varying results. Doctors who study cancer epidemiology warn that the diagnosis of cancer is subjective, and the reported incidence of a cancer will rise if screening is more aggressive, even if the real cancer incidence is the same. Statistics from different sources may not be compatible if they were collected in different ways. The proper interpretation of cancer statistics has been an important issue for many years. Dr. Barry Kramer of the National Institutes of Health points to the fact that cancer incidence rose sharply over the past few decades as screening became more common. He attributes the rise to increased detection of benign early stage cancers that pose little risk of metastasizing. Furthermore, though patients who were treated for these benign cancers were at little risk, they often have trouble finding health insurance after the fact. Cancer survival time increases with later years of diagnosis, because cancer treatment improves, so cancer survival statistics can only be compared for cohorts in the same diagnosis year. For example, as doctors in British Columbia adopted new treatments, survival time for patients with metastatic breast cancer increased from 438 days for those diagnosed in 1991–1992, to 667 days for those diagnosed in 1999–2001. An assessment by Health Canada found that cancer mortality rates are almost identical in the two countries. Another international comparison by the National Cancer Institute of Canada indicated that incidence rates for most, but not all, cancers were higher in the U. S. than in Canada during the period studied (1993–1997). Incidence rates for certain types, such as colorectal and stomach cancer, were actually higher in Canada than in the U. S. In 2004, researchers published a study comparing health outcomes in the Anglo countries. Their analysis indicates that Canada has greater survival rates for both colorectal cancer and childhood leukemia, while the United States has greater survival rates for Non Hodgkin's lymphoma as well as breast and cervical cancer. However, a study based on data from 1993 through 1997 found lower cancer survival rates among Canadians than among Americans. A few comparative studies have found that cancer survival rates vary more widely among different populations in the U. S. than they do in Canada. Mackillop and colleagues compared cancer survival rates in Ontario and the U. S. They found that cancer survival was more strongly correlated with socio economic class in the U. S. than in Ontario. Furthermore, they found that the American survival advantage in the four highest quintiles was statistically significant. They strongly suspected that the difference due to prostate cancer was a result of greater detection of asymptomatic cases in the U. S. Their data indicates that neglecting the prostate cancer data reduces the American advantage in the four highest quintiles and gives Canada a statistically significant advantage in the lowest quintile. Similarly, they believe differences in screening mammography may explain part of the American advantage in breast cancer. Exclusion of breast and prostate cancer data results in very similar survival rates for both countries. Hsing et al. found that prostate cancer mortality incidence rate ratios were lower among U. S. whites than among any of the nationalities included in their study, including Canadians. U. S. African Americans in the study had lower rates than any group except for Canadians and U. S. whites. Echoing the concerns of Dr. Kramer and Professor Mackillop, Hsing later wrote that reported prostate cancer incidence depends on screening. Among whites in the U. S., the death rate for prostate cancer remained constant, even though the incidence increased, so the additional reported prostate cancers did not represent an increase in real prostate cancers, said Hsing. Similarly, the death rates from prostate cancer in the U. S. increased during the 1980s and peaked in early 1990. This is at least partially due to "attribution bias" on death certificates, where doctors are more likely to ascribe a death to prostate cancer than to other diseases that affected the patient, because of greater awareness of prostate cancer or other reasons. Because health status is "considerably affected" by socioeconomic and demographic characteristics, such as level of education and income, "the value of comparisons in isolating the impact of the healthcare system on outcomes is limited," according to health care analysts. Experts say that the incidence and mortality rates of cancer cannot be combined to calculate survival from cancer. Nevertheless, researchers have used the ratio of mortality to incidence rates as one measure of the effectiveness of healthcare.

Растық және этникалық айырмашылықтар

АҚШ пен Канаданың демографиялық ерекшеліктері айтарлықтай өзгеше, және бұл айырмашылықтар екі ел арасындағы денсаулық сақтау көрсеткіштерінің өзгешелігіне әсер етуі мүмкін. Екі елде де ақ нәсілділер көпшілік құрасса да, Канадада иммигранттардан құралған азшылық топтарының үлесі салыстырмалы түрде жоғары. Сонымен қатар, әр елдегі әртүрлі этникалық және нәсілдік топтардың салыстырмалы мөлшері де әртүрлі. АҚШ халқының үлкен бөлігін латын американдықтар мен африкалық текті адамдар құрайды. Солтүстік Американың испандық емес аборигендері Канада халқының үлкен бөлігін құрайды. Канадада Оңтүстік Азия және Шығыс Азия халқының саны да пропорционалды түрде көп. Бұған қоса, Канадада халықтың иммигранттардан құралған үлесі жоғары. Канада, АҚШ және Жаңа Зеландиядағы аборигендердің өлім-жітім көрсеткіштерін салыстырған зерттеуде, барлық үш елдегі аборигендердің өлім-жітімі жоғары және өмір сүру ұзақтығы ақ нәсілділерге қарағанда қысқа екені анықталды. Бұл зерттеу сондай-ақ, Канададағы аборигендердің АҚШ және Жаңа Зеландиядағы аборигендерге қарағанда қысқарақ өмір сүретінін және нәресте өлім-жітімінің жоғары екенін көрсетті. Канадада аборигендер мен ақ нәсілділер арасындағы денсаулық көрсеткіштерінің айырмашылығы АҚШ-тағыдан да үлкен болды. Қара канадалықтардың денсаулығына қатысты жарияланған зерттеулер аз болғанымен, АҚШ-тағы ақ нәсілділер мен афроамерикандықтар арасындағы денсаулық айырмашылықтарына көп көңіл бөлінді. АҚШ-тағы афроамерикандықтардың қатерлі ісікке шағу және одан өлу көрсеткіштері айтарлықтай жоғары. Докторлар Сингх және Ю афроамерикандықтардың жаңа туған нәрестелер мен нәрестелердің өлім-жітімі латындық емес ақ нәсілділерге қарағанда екі есе көп екенін анықтады. Африкалық текті канадалықтардың өлім-жітімі ақ нәсілділерге қарағанда жоғары болғанымен, бұл көрсеткіш ақ нәсілділерге қарағанда екі есеге аз болды. АҚШ-тағы нәсілдік тұрғыдан әртүрлі латын американдық халқы да бірнеше зерттеу нысаны болды. Бұл топтың мүшелері кедейлікте өмір сүру ықтималдығы латындық емес ақ нәсілділерге қарағанда жоғары болғанымен, олардың ауруға шағу көрсеткіштері латындық емес ақ нәсілділерге қарағанда жақсы немесе тең болады. Латын американдықтардың қатерлі ісікке шағу және одан өлу көрсеткіштері төмен, нәресте өлім-жітімі төмен және жүйке түтігінің ақауларының көрсеткіштері де төмен. Сингх және Ю латын американдық топтар арасындағы нәресте өлім-жітімінің сол топтың нәсілдік құрамына байланысты өзгеретінін анықтады. Көбінесе ақ нәсілді кубалықтардың жаңа туған нәрестелердің өлім-жітімі (NMR) латындық емес ақ нәсілділердегімен шамалас, ал нәрестелердің өлім-жітімі (PMR) біршама төмен болды. Көбінесе метистер, мексикалықтар, Орталық және Оңтүстік Америкалық латын американдықтардың NMR және PMR көрсеткіштері біршама төмен болды. Ақ және африкалық нәсілдің араласуынан туған пуэрто-рикалықтардың NMR және PMR көрсеткіштері жоғары болды.

The U. S. and Canada differ substantially in their demographics, and these differences may contribute to differences in health outcomes between the two nations. Although both countries have white majorities, Canada has a proportionately larger immigrant minority population. Furthermore, the relative size of different ethnic and racial groups vary widely in each country. Hispanics and peoples of African descent constitute a much larger proportion of the U. S. population. Non Hispanic North American aboriginal peoples constitute a much larger proportion of the Canadian population. Canada also has a proportionally larger South Asian and East Asian population. Also, the proportion of each population that is immigrant is higher in Canada. A study comparing aboriginal mortality rates in Canada, the U. S. and New Zealand found that aboriginals in all three countries had greater mortality rates and shorter life expectancies than the white majorities. That study also found that aboriginals in Canada had both shorter life expectancies and greater infant mortality rates than aboriginals in the United States and New Zealand. The health outcome differences between aboriginals and whites in Canada was also larger than in the United States. Though few studies have been published concerning the health of Black Canadians, health disparities between whites and African Americans in the U. S. have received intense scrutiny. African Americans in the U. S. have significantly greater rates of cancer incidence and mortality. Drs. Singh and Yu found that neonatal and postnatal mortality rates for African Americans are more than double the non Hispanic white rate. Although Canadians of African descent had a greater mortality rate than whites in that study, the rate was somewhat less than double the white rate. The racially heterogeneous Hispanic population in the U. S. has also been the subject of several studies. Although members of this group are significantly more likely to live in poverty than are non Hispanic whites, they often have disease rates that are comparable to or better than the non Hispanic white majority. Hispanics have lower cancer incidence and mortality, lower infant mortality, and lower rates of neural tube defects. Singh and Yu found that infant mortality among Hispanic sub groups varied with the racial composition of that group. The mostly white Cuban population had a neonatal mortality rate (NMR) nearly identical to that found in non Hispanic whites and a postnatal mortality rate (PMR) that was somewhat lower. The largely Mestizo, Mexican, Central, and South American Hispanic populations had somewhat lower NMR and PMR. The Puerto Ricans who have a mix of white and African ancestry had higher NMR and PMR rates.

Экономикаға әсері

сурет|оң|275px|Бұл график 1960 жылдан 2008 жылға дейінгі АҚШ-тың денсаулық сақтауға жұмсаған жалпы шығындарын көрсетеді. 2002 жылы автомобиль компаниялары Канададағы әмбебап жүйенің еңбек ақысын үнемдеуге көмектесетінін мәлімдеді. 2004 жылы денсаулық сақтау General Motors компаниясына 5,8 миллиард доллар тұрды, кейін 7 миллиард долларға дейін өсті. UAW сондай-ақ, денсаулық сақтау сыйақыларының өсуі жұмысшылардың келіссөз жүргізу мүмкіндіктерін азайтқанын мәлімдеді.

Икемділік

Канадада халықтың қартаюына байланысты денсаулық сақтауға деген сұраныстың өсуі салықтарды арттыру немесе басқа мемлекеттік бағдарламаларды қысқарту арқылы шешілуі керек. АҚШ-та қазіргі жүйе бойынша, бұл жүктеме көбінесе жеке сектор мен азаматтардың үстіне жүктеледі. 1998 жылдан бері Канаданың миллиардтаған долларлық бюджеттік артығы денсаулық сақтау жүйесіне жаңа қаржы құюға мүмкіндік берді, мақсаты – емделуді күту мерзімін қысқарту. Дегенмен, 2009 жылғы Канаданың федералдық бюджетінен бастап тапшылыққа оралу бұл процеске кедергі келтіруі мүмкін. АҚШ жүйесіндегі тарихи мәселелердің бірі – «жұмысқа байлау» деп аталатын құбылыс, онда адамдар денсаулық сақтануын жоғалту қорқынышынан жұмысынан кетуге батыл бармайды. Бұл еңбек нарығының икемділігін төмендетеді. 1980 жылдардың ортасынан бері қабылданған федералдық заңнама, әсіресе COBRA және HIPAA, осы «жұмысқа байлау» құбылысын азайтуға бағытталған. Алайда, көптеген штаттарда топтық денсаулық сақтану ұсынатын компаниялар тәжірибеге негізделген бағалауды қолдануға құқылы, сондай-ақ АҚШ-та болашақ жұмыс берушілерге жұмысқа қабылдау кезінде үміткердің денсаулығы мен бұрынғы медициналық талаптарын тексеру заңды болып табылады. Мысалы, жақында қатерлі ісік диагнозы қойылған адам денсаулық сақтануын жоғалтудан емес, болашақ жұмыс берушілердің сақтандыру тарифтерінің өсуінен қорқып, оның ауруын емдеуге кететін шығындарды өздерінің денсаулық сақтану қорына қосуға ықыласты болмауына байланысты жұмысынан кетуге мәжбүр болуы мүмкін. Осылайша, ауру диагнозы қойылған адам қазіргі жұмысында қалуға мәжбүр болуы мүмкін.

Канада

Канадада оңшыл және қазір таратылған Реформа партиясы мен оның жалғасы, Канаданың Консервативтік партиясы, Канада жүйесінде жеке сектордың рөлін кеңейтуді қарастырды. Бірақ халықтың қарсылығы салдарынан бұл жоспарлар қабылданбады, ал кейіннен келген консервативтік үкімет барлыққа бірдей медициналық қызмет көрсетуге деген міндеттемесін қайта растады. Канадада консервативтік үкімет билікте болған Альберта провинциясы денсаулық сақтауда жеке сектордың рөлін арттыру бойынша ең көп тәжірибе жасады. Шараларға пациенттерге процедура бағасының бір бөлігін төлеуге рұқсат берілген жеке клиникалар, сондай-ақ жылдық белгілі бір төлемді алдын ала қабылдап, жекелендірілген медициналық қызметтер ұсынатын "бутик" клиникалар кірді.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та президент Билл Клинтон денсаулық сақтау жүйесін айтарлықтай реформалауға тырысты, бірақ үлкен халық қолдауына қарамастан, саяси қарсылық салдарынан бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 2000 жылғы АҚШ сайлауында рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектер маңызды мәселеге айналды, бірақ жүйе түбірімен өзгерген жоқ. 2004 жылғы АҚШ сайлауында денсаулық сақтау кейбір дауыс берушілер үшін маңызды болды, бірақ басты мәселе емес еді. 2006 жылы Массачусетс штаты сақтандырылмаған азаматтардың санын күрт азайтатын жоспарды қабылдады, осылайша одақтағы сақтандырылмаған тұрғындардың ең төмен пайызына ие штатқа айналды. Бұл жоспар әрбір адамның міндетті түрде сақтандыру сатып алуын талап етеді және кірісі төмен адамдарға сақтандыру құнын жылжымалы шкала бойынша субсидиялайды. Кейбір тараптар штаттың бағдарламасының өте қымбат екенін мәлімдеді, бірақ штаттың өзі мұны "жиі қайталап айтылатын миф" деп санайды. 2009 жылы жасалған шағын түзетулерге сәйкес, жоспардан белгілі бір санаттағы азамат емес адамдарға (адам саудасы мен отбасылық зорлық-зомбылық құрбандары, пана сұраушылар және босқындар) стоматологиялық, паллиативтік және квалификациялы медбикелік күтім қызметтері алынып тасталды, бұл шара 30 000 салық төлеуші адамды қамтыды. 2009 жылдың шілдесінде Коннектикут штаты SustiNet деп аталатын жоспарды қабылдады, мақсаты 2014 жылға қарай халқының 98% денсаулық сақтаумен қамтамасыз ету болды. АҚШ президенті Дональд Трамп Қолжетімді денсаулық сақтау заңын жою ниетін білдірген еді, бірақ бұл жоспарды іске асыра алмады.

Жеке көмек

1984 жылғы Канада денсаулық сақтау заңы "мемлекеттік сақтандырылатын қызметтерге жеке қызмет көрсетуді немесе жеке сақтандыруды тікелей тыйым салмайды", бірақ мұндай іс-әрекеттерге қаржылық түрде кедергі келтіреді. "Нью-Ингланд медицина журналында" жарияланған мәліметке сәйкес, "кейбір провинцияларда жеке медициналық көмек көрсетуді шектеуші немесе тыйым салатын заңдар болғанымен, оларды өзгертуге болады". Үкіметтер денсаулық сақтау шығындарын бақылау үшін жалғыз сатып алушы ретінде әрекет етеді, осылайша жеке пациенттерге бағаны көтеруге мүмкіндік бермейді. Қатерлі ісік сияқты шұғыл емес жағдайлары бар адамдар уақыт талап ететін хирургиялық операцияларға өз қаражатынан төлей алмайды және күту тізімінде өз кезегін күтуге мәжбүр. 2005 жылы "Шаулли Квебекке қарсы" ісі бойынша Канада Жоғарғы сотының шешімінде күту тізіміндегі кешігулер "пациенттің өлім қаупін немесе жарақаттарының емделмейтін жағдайға түсу қаупін арттыратыны" айтылды. Шешімде Квебек провинциясының жеке медициналық сақтандыруға тыйым салуы заңсыз деп танылды, себебі ол Квебектің 1975 жылғы Адам құқықтары мен бостандықтары туралы жарғысының қағидаларына қайшы келді.

Тұтынушыны басты назарға алған денсаулық сақтау

АҚШ-та Конгресс тұтынушыға бағытталған денсаулық сақтауды қолдау үшін, денсаулық сақтау жинақтау шоттарын (HSA) енгізді. Бұл шоттар 2003 жылдың 8 желтоқсанында президент Джордж Буш қол қойған Medicare заңымен құрылды. HSA-ның мақсаты – жеке тұлғаларға болашақтағы медициналық және зейнеткерлік денсаулық сақтау шығындарына үнемдеу үшін салық жеңілдіктерін ұсыну. Мұндай шоттарға салынған қаражат салықтан босатылады. HSA-ға құқылы болу үшін, адамдар жоғары шегерімді денсаулық сақтау жоспарына (HDHP) ие болуы керек. Жоғары шегерім медициналық сақтандыру бойынша қаржылық жауапкершіліктің бір бөлігін сақтандыру компаниясынан тұтынушыға ауыстырады. Бұл нарыққа негіделген жүйеге және жеке жауапкершіліктің артуына қарай бұрылыс, АҚШ және Канада жүйелері арасындағы айырмашылықты күшейтті. Ұлттық денсаулық сақтау ұсыныстарын зерттеген экономистердің кейбіреуі, тұтынушыға бағытталған денсаулық сақтау қозғалысы жоғары және төмен тәуекелді топтарды біріктіретін сақтандырудың әлеуметтік қайта бөлу әсерін төмендетуі мүмкін деп алаңдайды. Осы алаңдаушылық Пациенттерді қорғау және қолжетімді күтім туралы заңның (бейресми Обамакеар деп аталады) HSA қаражатымен жасалатын сатып алу түрлерін шектейтін ережелерін жасауға түрткі болды. Мысалы, 2011 жылдың 1 қаңтарынан бастап, бұл қаражатты рецептсіз дәрі-дәрмектерді сатып алуға болмайды.