Кіріспе

1814 жылғы жапон суретшісі Хокусайдың ағаш кескіндемесі

Балықшының әйелінің арманы (蛸と海女), сондай-ақ қыз-суаршы мен сиыршалар, суаршы және екі сиырша сияқты атаулары бар, – жапон суретшісі Хокусайдың ағаш кескіндемесі. Ол 1814 жылы алғаш жарияланған үш томдық эротикалық кітап ("Жас қарағайлар") құрамына кіреді және Хокусайдың ең танымал дизайны болып саналады. Жапон өнерінде кең таралған тақырыптарды пайдалана отырып, ол жас суаршының екі сиыршамен жыныстық қатынаста суреттелгенін көрсетеді.

Тарих және сипаттама

Балықшының әйелі туралы түс – 1814 жылы үш томдық "Арман" кітабындағы ең танымал сурет. Кітап укийо-э жанрындағы (эротикалық өнер) туындысы. Суретте екі сегізқарғылының қозғалыстарымен оралған әйел бейнеленген. Үлкені оған жыныстық қанағаттандыру жасап жатыр, ал кішірек, оның баласы, әйелдің аузын және сол жақ емшегін лапалап көмектеседі. Сурет үстіндегі мәтінде әйел мен жаратылыстар осы кездесуден алған өзара жыныстық ләззаттарын білдіреді. Кітаптағы барлық суреттер атаусыз; бұл сурет жапон тілінде , ал ағылшын тіліне әртүрлі аударылады. Ричард Дуглас Лейн оны "Суға батушы қыз және сегізқарғылылар" деп атайды; Матти Форрер оны "Жемшүжін іздеуші және екі сегізқарғылы" деп атайды; ал Даниэль Талерико оны "Суға батушы және екі сегізқарғылы" деп атайды. Ашық кітаптың өлшемдері .

Түсіндірме

Ғалым Даниэль Талерико атап көрсетеді, бұл сурет замандас көрермендердің есіне Эдо дәуірінде кең таралған Таматори ханшайымының әңгімесін еске түсіретін болған. Бұл оқиғада Таматори – қарапайым қабық теруші, ол Рюдзин теңіз құдайының отбасынан ұрланған інжуді іздеп жүрген Фудзивара кланынан Фудзивара но Фухитоға үйленеді. Көмектесуге уәде берген Таматори Рюдзиннің су асты сарайы – Рюгу-дзёға сүңгіп түседі, ал оны құдай мен оның теңіз жануарларының әскері, оның ішінде сегізаяқтар қуып жетеді. Ол өзінің кеудесін кесіп, асыл тасты ішіне салады; бұл оған жылдам жүзуге және қашуға мүмкіндік береді, бірақ ол су бетіне жеткеннен кейін жарақатынан көп ұзамай қайтыс болады. Таматори туралы әңгіме укиё-э өнерінде танымал тақырып болды. Суретші Утагава Куниёси оның негізінде туындылар жасады, онда көкірегі ашық суға секірген суқұйғыштан қашып жатқан жануарлардың арасында сегізаяқтар да бейнеленген. Хокусайдың суретінің үстіндегі мәтінде үлкен сегізаяқ қызды Рюдзиннің теңіз асты сарайына алып баратынын айтады, бұл Таматори жырларымен байланысты байланысты күшейтеді. Талерико атап көрсетеді, Эдмонд де Гонкур және Джек Хиллер сияқты ертерек батыс сыншылары бұл туындыны зорлау көрінісі ретінде түсіндірген. Ол бұл ғалымдар оны жинақтан бөлек және мәтін мен көрнекі сілтемелерді түсінбей қарағандықтан, оның бастапқы контекстінен айырылғанын айтады. Крис Уленбек пен Маргарита Винкельдің сөзіне сүйенсек, "[о]сы гравюра – біздің суретті жеке қарағанда және мәтінді түсінбегенде оның қалай бұрмалануы мүмкін екенін көрсетеді".

Ықпал

Сурет көбінесе 20 ғасырдың соңынан бастап жапондық мультфильмдер мен мангаларда танымал болған, автор Тосио Маэда танымал еткен, қолшатырлы эротиканың бастауышы ретінде келтіріледі. Қазіргі заманғы қолшатырлы эротикада әйелдер мен қолшатырлы жандар арасындағы жыныстық қатынас бейнеленеді; қазіргі суреттердегі жыныстық қатынас Хокусайдың өзара ләззат алатын қарым-қатынасына қарағанда, көбінесе мәжбүрлі түрде болады. Психолог және сыншы Джерри С. Пивен Хокусайдың ойыншыл суреті заманауи БАҚ-тағы зорлық-зомбылық бейнелерін түсіндіре алатынына күмәнмен қарайды, олардың екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жапон қоғамында бастан өткерген дүрбелеңнің нәтижесі деп санайды, бұл өз кезегінде мәдени жарақаттардың жасырын ағымдарын көрсетеді. Ғалым Холгер Бриел "мұндай суреттер тек монстрларға құштарлығы бар және сегізаяқтармен қарым-қатынас жасауға дағдыланған қоғамда ғана пайда болуы мүмкін" дейді, Хокусайдың гравюрасын осындай дәстүрдің алғашқы үлгісі ретінде келтіреді. Пикассо кейінірек ағаштан жасалған гравюрадан тікелей шабыттанған туындыларды толыққанды суреттеді, мысалы 1932 жылғы "Жатып жатқан жалаңаш" картинасы, онда ләззат алатын әйел бір мезгілде өзін-өзі ләззаттандыра алатын сегізаяққа айналады. 2003 жылы австралиялық суретші Дэвид Лейтидің "Балықшы әйелінің арманы" атты туындысы Мельбурндағы галереяда көрсетілгенде шағын әдепсіздік дауын тудырды; шағымдар түскеннен кейін полиция тергеп, қаланың порнографияға қарсы заңдарын бұзбағанын анықтады. Хокусайдың гравюрасы заманауи жапон-американдық суретші Масами Тераокаға үлкен әсер етті, ол әйелдердің суреттерін жасады, соның ішінде қайта-қайта келетін "інжу жемдеуші" кейіпкері, әйелдердің жыныстық күшінің символы ретінде баспаяқтылармен бейнеленді. Пьетро Масканьидің "Ирис" операсындағы (1898) "Октопус ариясы" деп аталатын ария Луджи Ильиканың либреттосына осы гравюрадан шабыттанған болуы мүмкін. Басты кейіпкер Айрис бала кезінде будда ғибадатханасында көрген экрандағы суретті сипаттайды, онда жылмайып тұрған жас әйелдің айналасына сегізаяқ өзінің қол-аяқтарын орап, оны өлтіреді. Ол буддист діни қызметкерінің: "Ол сегізаяқ – ләззат. Ол сегізаяқ – өлім!" деп түсіндіргенін есіне алады. Бұл көрініс Кането Шиндоның 1981 жылғы Хокусай туралы фантастикалық фильмі "Эдо Порнода" "сюрреалистік, сәл қорқынышты" түрде қайта жаңғыртылды. Гравюра Пак Чан Вуктың "Қызметші" фильмінде қысқаша көрініс тапқан, Кудзуки ағаның Хидеко ханымды Сук Хиге қанауының бұзық табиғатын көрсетуге арналған. Гравюра Mad Men телесериалының бірнеше эпизодында кеңірек көрсетілді, алдымен жоғары лауазымды бас директордың кеңсе қабырғасында, мүмкін "қауіпті альфа-еркек күшінің" символы ретінде; гравюраны Роджер Стерлинг, Jr. серияның соңына қарай Пегги Олсонға сыйлайды. Олсон гравюраны кеңсесіне ілуді шешеді, бұл оның басшы ретінде қалыптасуының кульминациясының бір бөлігі. Изабель Койксет өзінің "Элиса және Марсела" фильміндегі жыныстық көріністе осы гравюраны "еркек емес жыныстық сілтеме" ретінде әсерлі деп атады.