Кіріспе

Caxias do Sul (каˈʃi.ɐz du ˈsuw) – Бразилияның оңтүстігіндегі Рио-Гранде-ду-Сул штатында орналасқан қала. Ол штаттың таулы Серра Гауша аймағында жатыр. 1890 жылдың 20 маусымында итальяндық иммигранттармен құрылған. Бүгінде Рио-Гранде-ду-Сул штатының екінші ірі қаласы болып табылады. 2020 жылы Caxias do Sul халқы 517 451 адамға бағаланды, олардың көп бөлігі итальян және неміс тегінен шыққан. Caxias do Sul қаласының тұрғындары Каксиенс деп аталады.

Тарих

Каксиас-ду-Сул тарихы итальяндық иммигранттар келгенге дейін, аймақты малшылар кезіп, жергілікті халықтар мекендеген кезден басталады. Сол кезде бұл аймақ "Индейлер даласы" деп аталды. 1875 жылы Нова Миланода Италиялық иммигранттардың, көбінесе Венето, Ломбардия, Тренто (Солтүстік Италия) және Италияның басқа да аймақтарынан жақсы өмір іздеген шаруалардың келуі басталды. Олар құрал-саймандар, азық-түлік және тұқым сияқты мемлекеттік қолдау алғанмен, барлығын федералдық үкіметке қайтаруға тиіс болды. Екі жылдан кейін Индейлер даласының отарлық бас штабына Каксиас колониясы деген ат берілді. Қала 1890 жылдың 20 шілдесінде құрылды және сол жылдың 24 тамызында мойындалды. 1910 жылдың 1 маусымында Каксиас-ду-Сул қала мәртебесіне ие болды. Сол күні аймақты астанамен байланыстырған алғашқы пойыз келді. Иммигранттар шаруалар болғанымен, олардың көптегені басқа да экономикалық секторларда жұмыс істеді. Олар қоныстанды, аймақты қалалық жағдайға жеткізді және индустрияландырудың қарқынды процесін бастады. Ауыл шаруашылығында жүзім, бидай және жүгері өсіруге баса назар берілді. Үйде жасалған өндіріс пайда бола бастады және артық өнім саудаға түсті. Үйде жасалған өндіріс және Каксиас-ду-Сул шағын шеберханалардан ірі зауыттарға дейін дамыды, олардың кейбіреулері халықаралық деңгейде танымал. Бүгінде Каксиас-ду-Сул аймақтың маңызды орталықтарының бірі болып табылады, оның көлеміне қарамастан, Бразилияның ең әртүрлі экономикаларын қамтиды; өнеркәсіптік парктері, кең жүзімдіктері, шарап саудасы, мал және плантация шаруашылықтары жерге қосымша өлшем береді.

Каксиенс

Caxiense (kaʃiˈẽsi) – Caxias do Sul қаласының азаматы. Caxiense сөзінің ағылшын тіліндегі нұсқасы Caxian болуы мүмкін. Caxiense – Caxias do Sul қаласында штаб-пәтері орналасқан автобус компаниясының атауы. Caxiense Серра Гауша аймағының қалаларына автобус паркі арқылы көлік қызметін ұсынады. Сондай-ақ, Caxiense Caxias do Sul қаласынан Porto Alegre қаласына және Porto Alegre Salgado Filho халықаралық әуежайына автобус қатынайды.

Демография

Келесі кесте IBGE санақ деректері бойынша тұрғындар санының өзгеруін көрсетеді. Демографиялық бейне 2022 2010 2000 Ақ 76,5% 82,5% 88,9% Қара 4,7% 3,4% 2,4% Азиялық 0,1% 0,4% 0,1% Пардо (екі немесе одан көп нәсіл) 18,6% 13,5% 7,9% Үнді миссиясы 0,1% 0,1% 0,2% Белгісіз 0% 0% 0,4%

Тілдер

Португал тілі – ресми мемлекеттік тіл, демек мектептерде басты тіл ретінде оқытылады. Егдеулер көбінесе талиан тілінде сөйлей алады, ол венеция тіліне негізделген, бірақ басқа итальян диалектілерінің де, сондай-ақ португал тілінің де ықпалы бар аймақтық тіл.

География

Caxias do Sul – Рио-Гранде-ду-Сул штатындағы, штаттың таулы Серра-Гауша аймағында орналасқан қала.

Климат

Қала Сера-Гауча тауларында, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Кёппен климаттық жіктелімі бойынша, Каксиас-ду-Сул мұхиттық климатқа ие. Орташа жылдық температурасы 16 °C (60,8 °F). Шілде айы, ең суық айда, орташа ең жоғары температура 17 °C (62,6 °F), ал ең төменгі температура 8 °C (46,4 °F) құрайды; қаңтар айы, ең ыстық айда, тиісінше 26 °C (78,8 °F) және 16 °C (60,8 °F) болады. Қыс айларында аяз жиі болады, қар да жаууы мүмкін, бірақ ол сирек кездеседі. Соңғы маңызды қар жауғаны 2013 жылдың тамызында, қалаға 10–15 см қар жауғанда және 2021 жылдың шілдесінде тіркелген.

Туризм және демалыс

Қалада көптеген туристік тартымдылықтар бар: мұражайлар, шіркеулер, мәдениет, музыка және әртүрлі демалыс түрлері. Табиғатты қаланың өзінде де, айналасында да кездестіруге болады. Қалада Италия мұрасын тойлайтын Ұлттық Жүзім және Шарап Фестивалі де өтеді. Бұл елдегі ең танымал шаралардың бірі, ол Festa da Uva деп аталады, және әр екі жылда (жұп жылдары) ақпан айында қуаныш, шарап ішу, жүзім мен адамдармен толы болады. Келушілер ірімшік, жүзім және түрлі бразилиялық шараптарды тамашалай алады. Аймақтың шараптарына қызығушылық танытқандар 6 ғасылға дейін салынған, қазірде шарап зауыты ретінде жұмыс істейтін Шато Лакаве қамалына да баруға болады. Caxias do Sul – Serra Gaúcha аймағындағы Caminhos da Colônia көркем туристік маршрутындағы төрт елді мекеннің бірі. Әуе тасымалы Hugo Cantergiani аймақтық әуежайы арқылы жүзеге асырылады, оның ұшу-қону жолағының ұзындығы 1,939 метр, ол 186 және 136 жолаушыға арналған Boeing 737 800 және Embraer 195E2 ұшақтарын қабылдай алады, сондай-ақ 200 орынға дейінгі ұшақтарды пайдалануға және жылына 600 мың жолаушы тасымалдауға мүмкіндік береді.

Футбол командалары

Caxias do Sul қаласы S. E. R. Caxias және Juventude футбол клубтарының туған жері. Екі команда да Гаушу штатының чемпионатында жеңіске жеткенімен, "Ювентуде" ұлттық деңгейде үлкен жетістіктерге қол жеткізді – Бразилия чемпионатының бірінші дивизионында он бес маусымнан астам ойнап, 1999 жылы Бразилия кубогын ұтып алды. "Caxias" клубы 2016 жылдан бері төртінші дивизионда өнер көрсетуде. "Ювентуде" 2020 жылы бірінші дивизионға қайта оралды. "Ювентуде" штаттағы үшінші ең көп жанкүйерге ие, одан бұрын штат астанасы Порту-Алегредегі екі ірі команда ғана тұр.