Кіріспе

Гойас (сондай-ақ Гойас Велью, Ескі Гойас) – Бразилиядағы Гойас штатындағы муниципалитет. 2020 жылғы бағалау бойынша халқы 22 381 адамды құрайды және ауданы 3 108 км²-ге жетеді. Бұл штаттың бұрынғы астанасы және өзінің отарлық мұрасының көп бөлігін сақтап келген. 2002 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енді.

Дүниежүзілік мұралық нысан

Ол 1937 жылға дейін Гояс штатының ескі астанасы болды, содан кейін үкімет орталығы жаңадан салынған Гоянияға көшірілді. Оны белгілі бандерант саяхатшысы Бартоломеу Буэно да Сильва құрды, оған Anhangüera есімі берілді және отарлық дәуірде Vila Boa de Goyaz ("Гоястың жақсы ауылы" ежелгі португал тілінде) деп аталды. Тарихи маңыздылығын ескере отырып, Гоястың тарихи орталығы 2001 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне қосылды.

Экономика

Өңірдің экономикасы туризмге, мал шаруашылығына және ауыл шаруашылығына тәуелді. Мал басы 241 000 болды. Басты ауыл шаруашылығы өнімдері: банан, апельсин, пальма жүрегі, күріш (2 600 гектар), бұршақ, жүгері (3 800 гектар), соя және бидай.

Тарих

Гояс Велхо 1727 жылы құрылған, оның атауы еуропалықтар келгенге дейін осы аймақтың тұрғындары болған Гояз үндістеріне жасалған құрметті білдіреді. Оның үйлері, капеллалары мен шіркеулері алтын асыру дәуірінің шарықталу кезеңіне куәлік етеді. Гояс штатының тарихымен тығыз байланысқан қаланың тарихы және өткен ғасырлардағы алтынмен қашалған байлықтың іздері Museu das Bandeiras (1761 жылы салынған), доминикан монахтары құрған Colégio Sant'Ana (1879 жылы), көк және алтын түстермен боялған алтарі бар Nossa Senhora d'Abadia шіркеуі (1790 жылы салынған) және 1752 жылдан бері кеннен алынған алтынды құйған Casa da Fundição сияқты жерлерде көрініс береді. Сера-Дурада тауларымен оралынған Гояс Велхо – ақын Ана Линс дос Гимараес Пейшото Бретас (1889-1985), Кора Коралина есімімен танымал, туған қаласы. Ол 14 жасында жазуды бастағанмен, алғашқы кітабын 75 жасында жариялады. Көректену үшін кристаллданған тәттілер жасап сатқан. Ол тұрған үй, қаладағы ең көне ғимараттардың бірі, 1782 жылға дейін сақталған, қазір мұражайға айналдырылған. Мұражайда оның жиһаздары, жеке заттары, құжаттары және белгілі ақындар мен жазушылардың хаттары, мысалы, ақын Карлос Драммонд де Андраде (1902-1987) мен Баиялық жазушы Хорхе Амадо, Солтүстік-Шығыс аймағы әдебиетінің көрнекті өкілі және ел ішінде де, сыртында да ең көп оқылатын бразилиялық авторлардың бірі сақталған.

Фестивальдар

Гояс штатында ең танымал мерекелердің бірі – Пасха жексенбісіне дейінгі сәрсенбіде өтетін Фогареу шеруі. Бұл Бразилиядағы Киелі аптаның ең дәстүрлі шараларының бірі және осындай шеру тек Ангра-дус-Рейс қаласында ғана ұйымдастырылады. Салтанатты рәсім кезінде farricocos (ортағасырлық киім және капюшон киген, өкініш процессиясын сүйемелдейтін адамдар) түн ортасында қала көшелерінде барабандардың ырғағымен факелдерді алып жүгіріп, римдік сарбаздардың Исаны тұтқындауын сомдайды. Бұл дәстүр Испанияда, әсіресе Толедо мен Севильяда жылдың осы уақытында өтетін кейбір дәстүрлерге ұқсас. Қараңғылық, факелдер және бетін жапқан адамдардың жылдамдығы ортағасырлық атмосфераны жасайды. Бұл түні қала көшелерінде шайтанның бос жүріп, баршаға, әсіресе балаларға үрей келтіретініне сенді. Алғашқыда тек ер адамдар ғана қатыса алатын, бірақ қазір бұл өзгерді. Бұл мерекеде қасқыр және бассыз есек сияқты наным-сенімдер де орын алады. Көрермендер бұл тамашаны алыс-жақын елдерден аралап келеді. 2006 жылы Гояния қаласының «Диарио да Манха» газеті хабарлағандай, шеруді тамашалау үшін 10 000 турист келді. Қалада жыл сайын өтетін тағы бір маңызды фестиваль – FICA (Festival Internacional de Cinema e Video Ambiental, яки Халықаралық экологиялық кино және бейнефестиваль). FICA-ның мақсаты – қоршаған ортаға қатысты тақырыптарды қамтыған анимациялық, көркем және деректі фильмдерді ілгерілету, көрсету және марапаттау, сондай-ақ кино және экология салаларында өндіріс пен білім беру шараларын қолдау. Фестиваль жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен туристерді қызықтырады.