Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үкіметтік орган бұйырған оқиғалар мен әрекеттерді ресми қарау.
Official review of events or actions ordered by a government body
Қоғамдық сауалнама, сондай-ақ сауалнама трибуналы, үкіметтік сауалнама немесе жай ғана сауалнама деп аталады, бұл үкіметтік орган бұйырған оқиғалар мен әрекеттерді ресми қарау болып табылады. Көптеген жалпы құқық елдерінде, мысалы, Ұлыбритания, Ирландия, Австралия және Канадада, мұндай сауалнама корольдік комиссиядан ерекшеленеді, себебі қоғамдық сауалнама дәлелдерді қабылдайды және тыңдауларын ашық түрде өткізеді, сондай-ақ нақты бір оқиғаға назар аударады. Мүдделі азаматтар мен ұйымдар көптеген сауалнамалардағыдай жазбаша дәлелдер ұсынуға, сондай-ақ басқа тараптардың ауызша дәлелдерін тыңдауға мүмкіндік алады. Қоғамдық сауалнамаларға себеп болатын әдеттегі оқиғалар – көп адамның қаза болуына әкелетін жағдайлар, мысалы, қоғамдық көліктің апаттары немесе жаппай кісі өлтіру. Сонымен қатар, Ұлыбританияда Жоспарлау инспекциясы, Қоғамдық және жергілікті басқару департаментінің мекемесі, жерді пайдаланудың маңызды және шағын жобалары, соның ішінде автомобиль жолдары және басқа да көлік жобалары бойынша жүйелі түрде қоғамдық сауалнамалар өткізеді. Әртүрлі мәселелер бойынша қоғамдық сауалнамалар өткізуді жақтас топтар мен оппозициялық саяси партиялар сұрайды. Үкімет әдетте мұндай өтініштердің бір бөлігін ғана қанағаттандырады. Кез келген оқиға бойынша қоғамдық сауалнама тағайындау туралы саяси шешім бірнеше факторға байланысты болып табылады. Біріншісі – оқиғаның бұқаралық ақпарат құралдарында қаншалықты жарияланғаны; көбірек назар аударған оқиғаларға сауалнама тағайындалуы мүмкін. Екіншіден, қоғамдық сауалнаманы әдетте министрлер тағайындайды, сондықтан тиісті министрдің кінәсіне қатысты айыптаулар бар оқиғалар қоғамдық сауалнама арқылы тергелуі аз мүмкін. Үшіншіден, қоғамдық сауалнама әдетте ұзаққа созылады және оның ашық сипатынан шығындары жоғары болады. Сондықтан, үкімет қандай да бір тақырып бойынша қоғамдық сауалнамадан бас тартса, әдетте, бұл себептердің біріне байланысты болады. Сауалнаманың қорытындылары жазбаша есеп түрінде ұсынылады, ол алдымен үкіметке беріледі, содан кейін көпшілыққа жарияланады. Есепте әдетте болашақта үкіметтік басқарудың немесе мемлекеттік ұйымдардың басқаруын жақсарту бойынша ұсыныстар беріледі. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, қоғамдық сауалнамалардың есебі аталған оқиғаға қатысты қоғамдық пікірді өзгертуге тиімді емес. Қоғамдық сауалнама тағайындау тергеліп жатқан мәселеге бұқаралық ақпарат құралдарының назарын азайтады деген пікірге қарамастан, эмпирикалық зерттеулер мұндай тұжырымды қолдамайды. Қоғамдық сауалнамалар туралы есептер үкіметке сынды баға берген кезде ғана халықтың сеніміне ие болады, ал үкіметтің кінәсі табылмаған жағдайда сенімділігін жоғалтады.
A public inquiry, also known as a tribunal of inquiry, government inquiry, or simply inquiry, is an official review of events or actions ordered by a government body. In many common law countries, such as the United Kingdom, Ireland, Australia and Canada, such an inquiry differs from a royal commission in that a public inquiry accepts evidence and conducts its hearings in a more public forum and focuses on a more specific occurrence. Interested members of the public and organisations may make (written) evidential submissions, as is the case with most inquiries, and also listen to oral evidence given by other parties. Typical events for a public inquiry are those that cause multiple deaths, such as public transport crashes or mass murders. In addition, in the UK, the Planning Inspectorate, an agency of the Department for Communities and Local Government, routinely holds public inquiries into a range of major and lesser land use developments, including highways and other transport proposals. Advocacy groups and opposition political parties are likely to ask for public inquiries for all manner of issues. The government of the day typically only accedes to a fraction of these requests. The political decision whether to appoint a public inquiry into an event was found to be dependent on several factors. The first is the extent of media coverage of the event; those that receive more media interest are more likely to be inquired. Second, since the appointment of a public inquiry is typically made by government ministers, events that involve allegations of blame on the part of the relevant minister are less likely to be investigated by a public inquiry. Third, a public inquiry generally takes longer to report and costs more on account of its public nature. Thus, when a government refuses a public inquiry on some topic, it is usually on at least one of these grounds. The conclusions of the inquiry are delivered in the form of a written report, given first to the government, and soon after published to the public. The report will generally make recommendations to improve the quality of government or management of public organisations in the future. Recent studies have shown that the reports of public inquiries are not effective in changing public opinion regarding the event in question. Despite claims that appointing a public inquiry leads to a decline in media attention to the inquired issue, empirical studies do not find support for this claim. Public inquiry reports appear to enjoy public trust only when they are critical of the government, and tend to lose credibility when they find no fault on the part of the government.
Франция
Францияда жеке меншікті міндетті түрде сатып алуды талап ететін кез келген маңызды жоба, мақұлдану алдында, қоғамдық тыңдауға (әдетте жоба жүзеге асырылатын аймақ немесе департамент префекті арқылы) ұшырауы тиіс; мұндай тыңдаудың сәтті аяқталуы – бұл декларация d'utilité publique, жобаның қоғамдық пайда әкелетіні туралы ресми шешім. Бұл процедура 1833 жылғы 7 шілдеде қабылданған, 1810 жылғы бұрынғы заңды кеңейткен, жерді мәжбүрлеп сатып алу туралы заңмен белгіленген.
In France, any major project which requires the compulsory acquisition of private property must, before being approved, be the subject of a public inquiry (usually by the prefect of the region or department in which the project will take place); the favourable outcome of such an inquiry is a déclaration d'utilité publique, a formal finding that the project will produce public benefit. This procedure was established by the law on expropriation enacted on 7 July 1833, which extended an earlier law enacted in 1810.
Оңтүстік Африка
1994 жылы толық демократия орнағаннан бері Оңтүстік Африкада көптеген тарихи маңызы бар қоғамдық тергеулер өтті. Олардың бірқатары апартеид кезіндегі жүйелі адам құқықтарын бұзу сияқты немесе кең ауқымды жемқорлық сияқты ұлттық деңгейдегі оқиғаларды зерттеді.
A number of historically important public inquiries have taken place in South Africa since the advent of full democracy in 1994. A number of which have looked into national scale events such as systematic human rights abuses during apartheid or wide scale corruption.
Гонконг
Гонконгта мұндай комиссия құру үшін Тергеу комиссиялары заңы қабылданды. 2012 жылы Ламма аралындағы паром соқтығысынан кейін құрылған комиссия өз қорытындыларының есебін жасады және оны жария етті; ішкі есеп құпия сақталды. 2019-20 жылдарғы Гонконг наразылықтарында наразылық білдірушілердің бес маңызды талабының бірі – наразылықтарды зерттеу үшін тағы бір комиссия құру болды.
In Hong Kong, the Commissions of Inquiry Ordinance was enacted for establishing such a commission. The commission established after the 2012 Lamma Island ferry collision produced a report of its findings which they made public; an internal report was kept confidential. In the 2019–20 Hong Kong protests, one of the five key demands of the protesters, was establishing another commission for the protests itself.