Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық жазушы және журналист (1903–1966)
British writer and journalist (1903–1966)
Артур Эвелин Сент-Джон Во (ағылш. Arthur Evelyn St. John Waugh; 28 қазан 1903 – 10 сәуір 1966) – роман, өмірбаян және саяхат кітаптарының ағылшын жазушысы; ол сонымен қатар жемісті журналист және кітап сыншысы болды. Оның ең танымал туындылары – «Күлейген және құлаған» (1928) және «Алақандағы шаң» (1934) атты ерте сатиралары, «Брайдсхедке қайта оралу» (1945) романы және «Құрмет қылышы» (1952–1961) атты Екінші дүниежүзілік соғыс трилогиясы. Ол ХХ ғасырдағы ағылшын тілінің көрнекті прозашыларының бірі ретінде танылды. Во баспагердің ұлы, Лансинг колледжінде, содан кейін Оксфордтың Гертфорд колледжінде білім алды. Ол толық уақытты жазушы болғанға дейін қысқа мерзімге мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Жастық шағында ол көптеген әйгілі және аристократ достар таныстырып, ауылдық қоғамға құштарлық танытты. 1930 жылдары ол көп саяхаттап, көбінесе газеттің арнайы тілшісі ретінде жұмыс істеді; 1935 жылы Италияның Абессинияға басып кіру кезінде ол Абессиниядан хабарлады. Во Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық қарулы күштерде қызмет етті, бастапқыда Корольдік теңіз жаяу әскерінде, содан кейін Корольдік атты әскерінде. Ол өзінің туындыларында кездескен адамдардың тәжірибесі мен алуан түрлілігін, көбінесе юмористик әсер үшін пайдаланған білгір жазушы еді. Воның оқшаулануы соншалық, ол 1950 жылдардың басында басынан өткен психикалық күйзелісін көркемдеп суреттеді. 1930 жылы бірінші некесі ажырасқаннан кейін Во католицизмге ауысты. Оның консервативтік ұстанымы оны шіркеуді реформалауға жасалған барлық әрекеттерге қарсы шығуға итерді, ал Екінші Ватикан соборының (1962–65) жасаған өзгерістері оның сезімталдығын қатты мазалады, әсіресе ана тіліндегі миссаның енгізілуі. Оның діни консервативтігіне келген соққы, соғыстан кейінгі әлемдегі әлеуметтік мемлекеттік мәдениетіне деген наразылығы және денсаулығының нашарлауы оның соңғы жылдарын күңгірттеді, бірақ ол жазуын жалғастырды. Ол әлемге бейтараптық маскасын көрсетті, бірақ достарына деген шынайы мейірімділігін аямай сыйлады. 1966 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның туындыларының фильмдер мен телесериалдарға бейімделуі арқасында көптеген жаңа оқырмандар танысты, мысалы, «Брайдсхедке қайта оралу» (1981) телесериалы.
Arthur Evelyn St. John Waugh ('/iː//v//l//ɪ//n// /'/s//ɪ//n//dʒ//ən// /'/w//ɔː/; 28 October 1903 – 10 April 1966) was an English writer of novels, biographies, and travel books; he was also a prolific journalist and book reviewer. His most famous works include the early satires Decline and Fall (1928) and A Handful of Dust (1934), the novel Brideshead Revisited (1945), and the Second World War trilogy Sword of Honour (1952–1961). He is recognised as one of the great prose stylists of the English language in the 20th century. Waugh was the son of a publisher, educated at Lancing College and then at Hertford College, Oxford. He worked briefly as a schoolmaster before he became a full time writer. As a young man, he acquired many fashionable and aristocratic friends and developed a taste for country house society. He travelled extensively in the 1930s, often as a special newspaper correspondent; he reported from Abyssinia at the time of the 1935 Italian invasion. Waugh served in the British armed forces throughout the Second World War, first in the Royal Marines and then in the Royal Horse Guards. He was a perceptive writer who used the experiences and the wide range of people whom he encountered in his works of fiction, generally to humorous effect. Waugh's detachment was such that he fictionalised his own mental breakdown which occurred in the early 1950s. Waugh converted to Catholicism in 1930 after his first marriage failed. His traditionalist stance led him to strongly oppose all attempts to reform the Church, and the changes by the Second Vatican Council (1962–65) greatly disturbed his sensibilities, especially the introduction of the vernacular Mass. That blow to his religious traditionalism, his dislike for the welfare state culture of the postwar world, and the decline of his health all darkened his final years, but he continued to write. He displayed to the world a mask of indifference, but he was capable of great kindness to those whom he considered his friends. After his death in 1966, he acquired a following of new readers through the film and television versions of his works, such as the television serial Brideshead Revisited (1981).
Отбасылық негіздер
Артур Эвелин Сент-Джон Во 1903 жылғы 28 қазанда Артур Во (1866–1943) және Кэтрин Шарлотта Рабан (1870–1954) отбасында дүниеге келді. Оның отбасының тамырлары ағылшын, шотланд, уэльс, ирланд және гугенот мәдениеттеріне жетеді. Атақты туыстарының ішінде шотландтың көрнекті адвокаты және судьясы лорд Кокберн (1779–1854), актуарлық ғылымның негізін қалаушы Уильям Морган (1750–1833), 56 жыл бойы «The Equitable Life Assurance Society» компаниясында қызмет еткен, сондай-ақ табиғат зерттеушісі Филип Генри Госс (1810–1888) болды. Ол ұлы Эдмундтың «Әке мен ұл» атты естеліктерінде діни фанатик ретінде суреттелгенімен әйгілі болды. Вау деген тегі бар ата-бабаларының арасында, пастор Александр Вау (1754–1827) Шотландияның Сецессиялық шіркеуінің дін қызметкері болды. Ол Лондондық миссионерлік қоғамды құруға көмектесіп, өз заманының жетекші нонконформист уағыздаушыларының біріне айналды. Оның немересі Александр Вау (1840–1906) ауылдық дәрігер болып жұмыс істеді, әйелі мен балаларын қатыгездікпен ұрып-сапқылап, Вау отбасында «Жануар» деген лақап атымен танылды. Александрдың екі ұлының үлкені, 1866 жылы туған, Эвелиннің әкесі Артур Во болды. Шерборн мектебі мен Оксфордтың Нью-колледжін бітіргеннен кейін Артур Во баспа ісінде және әдеби сыншы ретінде мансап бастады. 1902 жылы ол Чарльз Диккенстің шығармаларын басып шығаратын «Chapman and Hall» баспасының басқарушы директоры болды. 1893 жылы Кэтрин Рабанға (1870–1954) үйленді. Олардың тұңғыш ұлы Александр Рабан Во (әдетте Алек деп аталды) 1898 жылғы 8 шілдеде дүниеге келді. Кейін Алек Во белгілі романист атанды. Ол дүниеге келген кезде отбасы Солтүстік Лондонда, Хиллфилд-роуд, Вест-Хэмпстедте тұрды. 1903 жылғы 28 қазанда осы жұбайдың екінші ұлы дүниеге келді, «дәрігер Эндрюс келгенге дейін үлкен асығушылықпен», - деп жазды Кэтрин. 1904 жылғы 7 қаңтарда бала Артур Эвелин Сент-Джон Во деп крещениеден өтті, бірақ отбасында және әлемде Эвелин деп танылды.
Arthur Evelyn St. John Waugh was born on 28 October 1903 to Arthur Waugh (1866–1943) and Catherine Charlotte Raban (1870–1954), into a family with English, Scottish, Welsh, Irish and Huguenot origins. Distinguished relatives included Lord Cockburn (1779–1854), a leading Scottish advocate and judge, William Morgan (1750–1833), a pioneer of actuarial science who served The Equitable Life Assurance Society for 56 years, and Philip Henry Gosse (1810–1888), a natural scientist who became notorious through his depiction as a religious fanatic in his son Edmund's memoir Father and Son. Among ancestors bearing the Waugh name, the Rev. Alexander Waugh (1754–1827) was a minister in the Secession Church of Scotland who helped found the London Missionary Society and was one of the leading Nonconformist preachers of his day. His grandson Alexander Waugh (1840–1906) was a country medical practitioner, who bullied his wife and children and became known in the Waugh family as "the Brute". The elder of Alexander's two sons, born in 1866, was Evelyn's father, Arthur Waugh. After attending Sherborne School and New College, Oxford, Arthur Waugh began a career in publishing and as a literary critic. In 1902 he became managing director of Chapman and Hall, publishers of the works of Charles Dickens. He had married Catherine Raban (1870–1954) in 1893; their first son Alexander Raban Waugh (always known as Alec) was born on 8 July 1898. Alec Waugh later became a novelist of note. At the time of his birth the family were living in North London, at Hillfield Road, West Hampstead where, on 28 October 1903, the couple's second son was born, "in great haste before Dr Andrews could arrive", Catherine recorded. On 7 January 1904 the boy was christened Arthur Evelyn St John Waugh but was known in the family and in the wider world as Evelyn.
Голдерс Грин және Хит Маунт
1907 жылы Уо отбасы Хиллфилд-роудтан Артурдың Хэмпстедтің Норт-Энд-роудында, Голдерс-Гринге жақын салып бітірген Андерхилл үйіне көшіп кетті. Голдерс-Грин сол кезде сүт шаруашылықтары, базаршалар мен көк нарғиса гүлді орманды жартылай ауылдық аймақ болатын. Эвелин алғашқы мектеп сабақтарын анасынан алды, олардың арасындағы қарым-қатынас ерекше жақын болды; әкесі Артур Уо одан алыс тұрды, оның үлкен ұлы Алекпен тығыз байланысы болғандықтан Эвелин көбінесе өзін шеттетілгендей сезінетін. 1910 жылдың қыркүйегінде Эвелин Хит-Маунт дайындық мектебінде күндізгі оқушы болып оқуға түсті. Ол сол кезде көптеген қызығушылықтары бар, өте белсенді бала еді және өзінің алғашқы әңгімесі – «Ат жарысының қарғысы» атты туындысын жазып аяқтаған болатын. Оның жазуына мектеп мұғалімі Обри Энсор үлкен әсер етті. Уо Хит-Маунтта алты жылға жуық уақыт бойы өте жайлы жағдайда оқыды; өзінің айтуынша, ол «өте епті бала» болды және сабақтарынан сирек уайымдап немесе қорқып жүрді. Эвелин дене күшімен белсенді, әлсіз балаларды мазалауға бейім болды; оның құрбандарының бірі болашақ әлеуметтік фотограф Сесил Битон еді, ол осы оқиғаны ешқашан ұмытпады. Мектептен тыс уақытта ол және басқа ауыл балалары көбінесе Уо жазған пьесаларды қойды. Шетелдіктерге деген жеккөрушілік, басып кіру туралы әдебиеттердегі жанрлық кітаптар арқылы қалыптасқан, немістердің Ұлыбританияға шабуыл жасауы мүмкін деген оймен, Уо достарын «Пистолет жасағы» деп біріктірді, олар бекініс салды, жаттығулар жасады және импровизациялық формада шеруге шықты. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Уо және Хит-Маунт мектебінің скаут отрядынан басқа балалар кейде Соғыс министрлігінде хабаршы ретінде жұмыс істеді; Эвелин Лорд Киченерді көру үмітімен Соғыс министрлігінде жүріп-тұрды, бірақ оған бұл мүмкіндік бұйырмады. Отбасылық демалыстарды көбінесе Уо туыстарымен Сомерсеттегі Мидсомер Нортонда, май шамдарымен жарықтандырылған үйде өткізеді, осы уақытты Уо көп жылдар өткен соң қуанышпен еске алды. Мидсомер Нортонда Эвелин жоғары дәстүрлі ағылшын шіркеуінің рәсімдеріне қызығушылық танытты, бұл оның рухани жағының алғашқы оянуы болды, ол кейін өміріне деген көзқарасын анықтады, және ол жергілікті ағылшын шіркеуінде алтарь қызметшісі болды. Хит-Маунттағы соңғы жылында Уо «Циник» мектеп журналын құрып, оны басқарды.
In 1907, the Waugh family left Hillfield Road for Underhill, a house which Arthur had built in North End Road, Hampstead, close to Golders Green, then a semi rural area of dairy farms, market gardens and bluebell woods. Evelyn received his first school lessons at home, from his mother, with whom he formed a particularly close relationship; his father, Arthur Waugh, was a more distant figure, whose close bond with his elder son, Alec, was such that Evelyn often felt excluded. In September 1910, Evelyn began as a day pupil at Heath Mount preparatory school. By then, he was a lively boy of many interests, who already had written and completed "The Curse of the Horse Race", his first story. A positive influence on his writing was a schoolmaster, Aubrey Ensor. Waugh spent six relatively contented years at Heath Mount; on his own assertion he was "quite a clever little boy" who was seldom distressed or overawed by his lessons. Physically pugnacious, Evelyn was inclined to bully weaker boys; among his victims was the future society photographer Cecil Beaton, who never forgot the experience. Outside school, he and other neighbourhood children performed plays, usually written by Waugh. On the basis of the xenophobia fostered by the genre books of Invasion literature, that the Germans were about to invade Britain, Waugh organised his friends into the "Pistol Troop", who built a fort, went on manœuvres and paraded in makeshift uniforms. In 1914, after the First World War began, Waugh and other boys from the Boy Scout Troop of Heath Mount School were sometimes employed as messengers at the War Office; Evelyn loitered about the War Office in hope of glimpsing Lord Kitchener, but never did. Family holidays usually were spent with the Waugh aunts at Midsomer Norton in Somerset, in a house lit with oil lamps, a time that Waugh recalled with delight, many years later. At Midsomer Norton, Evelyn became deeply interested in high Anglican church rituals, the initial stirrings of the spiritual dimension that later dominated his perspective of life, and he served as an altar boy at the local Anglican church. During his last year at Heath Mount, Waugh established and edited The Cynic school magazine.|group= n
Ұшу
Әкесі сияқты, Алек Во да Шерборн мектебінде оқыды. Отбасы Эвелин де соңынан келеді деп есептеді, бірақ 1915 жылы мектеп Эвелиннің ағасы Алекті гомосексуалдық қарым-қатынасы белгілі болғаннан кейін мектептен шығарып жіберді. Алек офицерлік дайындықтан өту үшін Шерборннан кетіп, комиссиясын растауды күтіп жүргенде, "Жастық тоқымасы" (1917) атты мектеп өмірінен сыр шертетін роман жазды, онда танымал Шерборн мектебіндегі гомосексуалдық достықтарға сілтеме жасалған. Алектің романы қоздырған жағдай мектептің наразылығын тудырды, нәтижесінде Эвелиннің сол жерде оқуына мүмкіндік болмады. 1917 жылдың мамырында, оның ыңғайсыздығына орай, ол Лансинг колледжіне жіберілді, ол оның пікірінше, әлдеқайда нашар мектеп еді. Мектепте ол мектептің кадет корпусын сынай бастады және "жалыққандар клубын" ("Corpse Club") құрды. Соғыс аяқталғаннан кейін, Дж. Ф. Роксбург сияқты жас ұстаздар мектепке оралды, ол Уоға жазуға ынталандырып, оның жарқын болашағы бар екенін болжады. Тағы бір ұстаз, Фрэнсис Крис, Уоға каллиграфия және декоративтік дизайн өнерін үйретті, ал оның кейбір жұмыстары Чэпмен мен Холл баспасының кітап мұқабаларында пайдалануға лайықты болды. Лансингтегі соңғы жылдары Уо үйдің жетекшісі, мектеп журналының редакторы және пікірсайыс клубының президенті болып табысқа жетті, сондай-ақ көптеген өнер мен әдебиет жүлделерін жеңіп алды. Ол мектеп өмірінен сыр шертетін роман жазуға кірісті, бірақ шамамен 5000 сөз жазғаннан кейін оны тоқтатты. Ол Оксфордтағы Гертфорд колледжінде заманауи тарихты оқуға стипендия алып, 1921 жылдың желтоқсанында Лансингтен кетіп қалды.
Like his father before him, Alec Waugh went to school at Sherborne. It was presumed by the family that Evelyn would follow, but in 1915, the school asked Evelyn's older brother Alec to leave after a homosexual relationship came to light. Alec departed Sherborne for military training as an officer, and, while awaiting confirmation of his commission, wrote The Loom of Youth (1917), a novel of school life, which alluded to homosexual friendships at a school that was recognisably Sherborne. The public sensation caused by Alec's novel so offended the school that it became impossible for Evelyn to go there. In May 1917, much to his annoyance, he was sent to Lancing College, in his opinion a decidedly inferior school. Within the school, he became mildly subversive, mocking the school's cadet corps and founding the Corpse Club "for those who were bored stiff". The end of the war saw the return to the school of younger masters such as J. F. Roxburgh, who encouraged Waugh to write and predicted a great future for him. Another mentor, Francis Crease, taught Waugh the arts of calligraphy and decorative design; some of the boy's work was good enough to be used by Chapman and Hall on book jackets. In his later years at Lancing, Waugh achieved success as a house captain, editor of the school magazine and president of the debating society, and won numerous art and literature prizes. He started a novel of school life, untitled, but abandoned the effort after writing around 5,000 words. He ended his schooldays by winning a scholarship to read Modern History at Hertford College, Oxford, and left Lancing in December 1921.
Оксфорд
Вау Оксфордқа 1922 жылдың қаңтарында келді. Көп ұзамай ол Лансингтегі ескі достарына жаңа өмірінің қуаныштары туралы жазып отырды; ол Том Дрибергке: "Мен мұнда жұмыс істемеймін және ешқашан Чапелге бармаймын" деп хабарлады. Алғашқы екі семестрінде ол әдеттегідей әрекет етті: ол суйын түтінін тартты, велосипед сатып алды және Оксфорд одағында өзінің алғашқы сөзін айтты, "Бұл палата тыйым салуды құптайды" деген ұсынысқа қарсылық білдірді. Вау Оксфорд журналдарына, Червелл мен Изиске одақ пікірталастары туралы баяндамалар жазды және Изистің кино сыншысы болды. Ол сондай-ақ Гертфорд колледжінің талқылау қоғамының хатшысы болды, "ауыр, бірақ құрметке лайық емес лауазым", - деді ол Дрибергке. Вау өзінің стипендиясын болашақ академиялық табысқа қадам тасы емес, бұрынғы күш-жігер үшін сыйақы ретінде қарастырғанмен, ол өзінің алғашқы екі семестрінде "Тарихтың алдыңғы" ісін, маңызды алдын ала тексеруді тапсыру үшін жеткілікті жұмыс істеді. 1922 жылдың қазан айында Оксфордқа келген етондықтар Гарольд Актон мен Брайан Ховард Ваудың Оксфорд өмірін өзгертті. Актон мен Ховард тез арада екіжүзділер клубы деп аталатын авангардтық шеңбердің орталығы болды (Вау клубтың хатшысы болды), оның көркемдік, әлеуметтік және гомосексуалды құндылықтары Вау ынталы түрде қабылдады; кейін ол былай деп жазды: "Бұл менің Оксфордтағы өмірімнің жартысының баспалдағы болды". Ол қатты ішуді бастады және бірнеше гомосексуалды қарым-қатынастардың алғашқысына кірісті, олардың ең ұзаққа созылғандары Хью Лайгон, Ричард Пэрес және Алястер Грэммен (бұл романның көркем кейіпкері Лорд Себастьян Флайттың шабыты болуы мүмкін, "Брайдсхедке қайта оралу" романында, бірақ бұл күмәнді және Стивен Теннантты қоса алғанда көптеген адамдардың қоспасы болуы мүмкін). Ол университет журналдарына сын-пікірлер мен қысқа әңгімелер жазуды жалғастырды және талантты график ретінде беделге ие болды, бірақ ресми оқу көп жағдайда тоқтады. Содан бері екеуінің қарым-қатынасы бір-бірін жек көруге айналды. Вау Оксфордтан кейін де араздықты жалғастырды, ол өзінің алғашқы романдарында Кратвеллдің атын күлкілі, қорқынышты немесе жеккөрінішті кішігірім кейіпкерлер үшін қолданды. Ваудың бос өмір салты Оксфордтағы соңғы жылында, 1924 жылы, жалғасты. Сол жылы Лансингтің досы Дадли Каревке жазылған хатта қатты эмоциялық қысым туралы айтылған: "Мен соңғы үш апта бойы өте қарқынды өмір сүріп келемін. Соңғы екі аптада мен шамамен ақылдан адасып кеттім, мүмкін, бір күні кейін мен сізге болған кейбір нәрселерді айта аламын". Ол 1924 жылдың жазында үшінші сыныптан үздік бағамен соңғы емтихан тапсырды. Алайда, 1921-22 оқу жылының екінші семестріне Гертфордтан бастағандықтан, Вау университетінің жарғысында талап етілген тоғыз емес, сегіз семестрді ғана аяқтады. Оның нашар нәтижелері стипендиясын жоғалтуға әкелді, бұл оның Оксфордқа соңғы семестрде оралуын мүмкін емес етті, сондықтан ол дәрежесін алмай кетті. Үйіне оралғанда Вау "Татчтағы ғибадатхана" атты романын жазды және кейбір екіжүзді әріптестерімен бірге "Қызыл әйел" атты фильмде жұмыс істеді, ол ішінара Андерхиллдің бақшаларында түсірілді. Ол жаздың қалған бөлігін Алястер Грэммен бірге өткізді; Грэм Кенияға кеткеннен кейін, Вау көктемгі Лондонның Хизерлидің өнер мектебінде оқуға түсті.
Waugh arrived in Oxford in January 1922. He was soon writing to old friends at Lancing about the pleasures of his new life; he informed Tom Driberg: "I do no work here and never go to Chapel". During his first two terms, he generally followed convention; he smoked a pipe, bought a bicycle, and gave his maiden speech at the Oxford Union, opposing the motion that "This House would welcome Prohibition". Waugh wrote reports on Union debates for both Oxford magazines, Cherwell and Isis, and he acted as a film critic for Isis. He also became secretary of the Hertford College debating society, "an onerous but not honorific post", he told Driberg. Although Waugh tended to regard his scholarship as a reward for past efforts rather than a stepping stone to future academic success, he did sufficient work in his first two terms to pass his "History Previous", an essential preliminary examination. The arrival in Oxford in October 1922 of the sophisticated Etonians Harold Acton and Brian Howard changed Waugh's Oxford life. Acton and Howard rapidly became the centre of an avant garde circle known as the Hypocrites' Club (Waugh was the secretary of the club), whose artistic, social and homosexual values Waugh adopted enthusiastically; he later wrote: "It was the stamping ground of half my Oxford life". He began drinking heavily, and embarked on the first of several homosexual relationships, the most lasting of which were with Hugh Lygon, Richard Pares and Alastair Graham (potentially the inspiration for the fictional character Lord Sebastian Flyte in the novel Brideshead Revisited, though this is rather disputed and was most likely a blend of numerous individuals including Stephen Tennant). He continued to write reviews and short stories for the university journals, and developed a reputation as a talented graphic artist, but formal study largely ceased. from then on, relations between the two descended into mutual hatred. Waugh continued the feud long after his Oxford days by using Cruttwell's name in his early novels for a succession of ludicrous, ignominious or odious minor characters. Waugh's dissipated lifestyle continued into his final Oxford year, 1924. A letter written that year to a Lancing friend, Dudley Carew, hints at severe emotional pressures: "I have been living very intensely these last three weeks. For the last fortnight I have been nearly insane I may perhaps one day in a later time tell you some of the things that have happened". He did just enough work to pass his final examinations in the summer of 1924 with a third class. However, as he had begun at Hertford in the second term of the 1921–22 academic year, Waugh had completed only eight terms' residence when he sat his finals, rather than the nine required under the university's statutes. His poor results led to the loss of his scholarship, which made it impossible for him to return to Oxford for that final term, so he left without his degree. Back at home, Waugh began a novel, The Temple at Thatch, and worked with some of his fellow Hypocrites on a film, The Scarlet Woman, which was shot partly in the gardens at Underhill. He spent much of the rest of the summer in the company of Alastair Graham; after Graham departed for Kenya, Waugh enrolled for the autumn at a London art school, Heatherley's.
Оқыту және жазу
Уо 1924 жылдың қыркүйек айының соңында Хизерлиде оқуын бастады, бірақ күнделікті жұмыстың жалықтыруынан тез арада курсын тастады. Ол Лондон мен Оксфордта бірнеше апта той жасады, ал ақшаға мұқтаждығы оны агенттік арқылы оқытушылыққа өтініш беруге итермеледі. Көп ұзамай ол 1925 жылдың қаңтарынан бастап Солтүстік Уэльстегі Арнольд Хаус ер балалар дайындық мектебінде жұмысқа орналасты. Өзімен бірге "Татчтағы ғибадатхана" романының жазбаларын алып, бос уақытында оны аяқтауды жоспарлады. Мектептің көңілсіз атмосферасына қарамастан, Уо лауазымының талаптарын орындауға тырысты, бірақ Пасха демалысында Лондон мен Оксфордқа қысқа қайта оралу оның оқшаулану сезімін күшейтті. 1925 жылдың жазында Уоның көңілі қысқа уақытқа көтерілді, өйткені ол Италияның Пиза қаласында шотланд жазушысы К.К. Скотт Монкриффтің хатшысы болып жұмыс істеу мүмкіндігі пайда болды, ол Марсель Прусттың туындыларын аудаумен айналысып жатқан еді. Бұл жұмыс өзіне тиесілі деп ойлап, Уо Арнольд Хаустағы қызметінен кетті. Ол сонымен қатар романның алғашқы тарауларын Эктонға бағалау және сын үшін жіберді. Эктонның жауабы соншалықты салқын болды, Уо дереу қолжазбасын өртеп жіберді; көп ұзамай, Солтүстік Уэльстен кетер алдында, Монкрифф жұмысының сәтсіз аяқталғанын білді. Осы екі жағдай оның өзін-өзі өлтіруді ойлауына себеп болды. Ол жақын маңдағы жағажайға барып, киімдерімен бірге хат қалдырып, теңізге қарай жүрді. Медуза шаққаннан кейін ол ойын өзгертіп, тез арада жағаға қайтып келді. Келесі екі жыл ішінде Уо Букингемширдегі Астон Клинтон (мектеп директорын мас күйінде сүйікті болуға тырысқаны үшін жұмыстан шығарылды) және Лондондағы Ноттинг Хилл мектептерінде сабақ берді. Ол баспа ісі немесе жиһаз жасау саласындағы балама мансаптарды қарастырды және жазуды жалғастыра отырып, Холборн политехникалық институтында ағаш өңдеу бойынша кешкі сабақтарға қатысты. Эксперименталды модернистік стильде жазылған "The Balance" атты әңгімесі 1926 жылы Chapman and Hall баспасынан шыққан "Georgian Stories" антологиясына енгізілген кезде, оның алғашқы коммерциялық жарияланған туындысы болды. Ал Рафаэльдік бауырластық туралы кеңейтілген эссе Алястер Грэммен жеке басылып шығарылды, ол келісім бойынша Stratford upon Avon қаласындағы Шекспир бас баспасының баспасын пайдаланды, онда ол баспагерлікке оқып жатқан еді. Бұл оны 1927 жылы Уо жазған Данте Габриэль Россеттидің толық биографиясы үшін Дуквортс баспасымен келісімшартқа отыруға әкелді. Ол сондай-ақ комик роман жазуды бастады; бірнеше уақытша атаулардан кейін ол "Күреу және құлау" (Decline and Fall) романы болды. Оқытушылықтан бас тарғаннан кейін ол 1927 жылдың сәуір-мамыр айларында "Daily Express" газетінде қысқа, сәтсіз репортер болып жұмыс істегеннен басқа тұрақты жұмыс таппады. Сол жылы ол (мүмкін інісі Алек арқылы) Лорд және Леди Бергклердің қызы Эвелин Гарднермен танысып, ғашық болды.
Waugh began at Heatherley's in late September 1924, but became bored with the routine and quickly abandoned his course. He spent weeks partying in London and Oxford before the overriding need for money led him to apply through an agency for a teaching job. Almost at once, he secured a post at Arnold House, a boys' preparatory school in North Wales, beginning in January 1925. He took with him the notes for his novel, The Temple at Thatch, intending to work on it in his spare time. Despite the gloomy ambience of the school, Waugh did his best to fulfil the requirements of his position, but a brief return to London and Oxford during the Easter holiday only exacerbated his sense of isolation. In the summer of 1925, Waugh's outlook briefly improved, with the prospect of a job in Pisa, Italy, as secretary to the Scottish writer C. K. Scott Moncrieff, who was engaged on the English translations of Marcel Proust's works. Believing that the job was his, Waugh resigned his position at Arnold House. He had meantime sent the early chapters of his novel to Acton for assessment and criticism. Acton's reply was so coolly dismissive that Waugh immediately burnt his manuscript; shortly afterwards, before he left North Wales, he learned that the Moncrieff job had fallen through. The twin blows were sufficient for him to consider suicide. He records that he went down to a nearby beach and, leaving a note with his clothes, walked out to sea. An attack by jellyfish changed his mind, and he returned quickly to the shore. During the following two years Waugh taught at schools in Aston Clinton in Buckinghamshire (from which he was dismissed for the attempted drunken seduction of a school matron) and Notting Hill in London. He considered alternative careers in printing or cabinet making, and attended evening classes in carpentry at Holborn Polytechnic while continuing to write. A short story, "The Balance", written in an experimental modernist style, became his first commercially published fiction, when it was included by Chapman and Hall in a 1926 anthology, Georgian Stories. An extended essay on the Pre Raphaelite Brotherhood was printed privately by Alastair Graham, using by agreement the press of the Shakespeare Head Press in Stratford upon Avon, where he was undergoing training as a printer. This led to a contract from the publishers Duckworths for a full length biography of Dante Gabriel Rossetti, which Waugh wrote during 1927. He also began working on a comic novel; after several temporary working titles this became Decline and Fall. Having given up teaching, he had no regular employment except for a short, unsuccessful stint as a reporter on the Daily Express in April–May 1927. That year he met (possibly through his brother Alec) and fell in love with Evelyn Gardner, the daughter of Lord and Lady Burghclere.
"Ол-Эвелин" және "Ол-Эвелин"
1927 жылдың желтоқсанында Уо мен Эвелин Гарднер Лейди Бурклердің қарсылығына қарамастан, никеге тұруға келісті. Лейди Бурклер Уоның мінездік тұрақтылығы жетіспейді және ол лайықсыз адамдармен араласады деп санады. Достары арасында олар тез арада «Ол – Эвелин», «Ол – Эвелин» деп танылды. Россеттидің өмірбаяны 1928 жылдың сәуір айында жарық көрді және көбінесе жақсы пікірлерге ие болды: «The Observer» журналындағы J. C. Squire кітаптың әдемілігі мен өткірлігін жоғары бағалады; Актон сақтықпен мақұлдады, ал романшы Ребекка Уэст кітаптан алған ләззатын білдіре хат жазды. Уоға «Times Literary Supplement» газетінде оны «Мисс Уо» деп атауы ұнаған жоқ. Бұл Уо мен Гарднерге тойды жылдамдатуға себеп болды. Олар 1928 жылдың 27 маусымында Портман скверіндегі Сент-Пол шіркеуінде үйленді. Қасында Актон, Роберт Байрон, Алек Уо және күйеудің досы Пэнси Пэкенхем ғана болды. Жұбайлар Ислингтондағы Канонбери сквердегі шағын пәтерде тұрды. Некедегі алғашқы айлар қаржы тапшылығымен және Гарднердің күзге дейін сақталған нашар денсаулығымен қиын болды. 1928 жылдың қыркүйек айында «Күрт құлау» кітабы жарық көрді және барлық жағынан мақтауға ие болды. Желтоқсан айына қарай кітап үшінші рет басылып шықты, ал американдық басылым құқықтары 500 долларға сатылды. Сәттіліктің қуанышында Уоға Жерорта теңізіне тегін саяхат жасау үшін саяхат мақалалары жазуға тапсырма берілді. Ол және Гарднер 1929 жылдың ақпанында ұзаққа созылған, кейінге қалған бал айы ретінде саяхатты бастады. Сапар Гарднер пневмонияға шалдыққанда тоқтап қалды және ол Порт-Саидтағы британдық ауруханасына жеткізілді. Жұбайлар оның жазылғаннан кейін маусым айында үйлеріне оралды. Бір айдан кейін Гарднер олардың ортақ досы Джон Хейгейтпен махаббатқа түскенін күтпеген жерден мойындады. Татуласуға жасалған әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, қорқынышқа ұшыраған Уо 1929 жылдың 3 қыркүйегінде ажырасуға өтініш берді. Бірнеше жылдан кейін некелерін жою процесі кезінде жұбайлар тек бір рет кездескен көрінеді.
In December 1927, Waugh and Evelyn Gardner became engaged, despite the opposition of Lady Burghclere, who felt that Waugh lacked moral fibre and kept unsuitable company. Among their friends, they quickly became known as "He Evelyn" and "She Evelyn". The Rossetti biography was published to a generally favourable reception in April 1928: J. C. Squire in The Observer praised the book's elegance and wit; Acton gave cautious approval; and the novelist Rebecca West wrote to express how much she had enjoyed the book. Less pleasing to Waugh were the Times Literary Supplements references to him as "Miss Waugh". This was sufficient for Waugh and Gardner to bring forward their wedding plans. They were married in St Paul's Church, Portman Square, on 27 June 1928, with only Acton, Robert Byron, Alec Waugh and the bride's friend Pansy Pakenham present. The couple made their home in a small flat in Canonbury Square, Islington. The first months of the marriage were overshadowed by a lack of money, and by Gardner's poor health, which persisted into the autumn. In September 1928, Decline and Fall was published to almost unanimous praise. By December, the book was into its third printing, and the American publishing rights were sold for $500. In the afterglow of his success, Waugh was commissioned to write travel articles in return for a free Mediterranean cruise, which he and Gardner began in February 1929, as an extended, delayed honeymoon. The trip was disrupted when Gardner contracted pneumonia and was carried ashore to the British hospital in Port Said. The couple returned home in June, after her recovery. A month later, without warning, Gardner confessed that their mutual friend, John Heygate, had become her lover. After an attempted reconciliation failed, a shocked and dismayed Waugh filed for divorce on 3 September 1929. The couple apparently met again only once, during the process for the annulment of their marriage a few years later.
Тану
Уоның алғашқы өмірбаясын жазған Кристофер Сайкс ажырасқаннан кейін достары Уоның көзқарасында "жаңа қаталдық пен ащылықты көрді немесе көрді деп сенді" деп жазды. Дегенмен, Актонға "осылай бақытсыз болып, тірі қалу мүмкін екенін білмейтінімді" жазған хатына қарамастан, ол көп ұзамай кәсіби және әлеуметтік өмірін қайта бастады. Ол екінші романын, "Vile Bodies" романын аяқтады. Ең көп сатылатын автор ретінде Уо енді журналистикасы үшін жоғары гонорар алатын болды. "The Graphic", "Town and Country" және "Harper's Bazaar" журналдарында тұрақты жұмыс істеп жүріп, ол "Labels" атты кітабын жазды, онда Эвелинмен бірге өткізген бал айы туралы жеке баяндама берді. Лансингте ол ағартушылықтан бас тартып, Оксфордта дінсіз өмір сүрді, бірақ 1920-жылдардың ортасынан бастап оның күнделіктерінде діни талқылаулар мен шіркеуге үнемі бару туралы жазбалар кездеседі. 1925 жылғы 22 желтоқсанда Уо былай деп жазды: "Клод пен мен Одриге кешкі ас беріп, таңғы сағат жетіге дейін Рим шіркеуі туралы пікірталас жасадық". 1927 жылғы 20 ақпандағы жазбасында "Пастор Андерхиллге пасторлыққа қабылдану туралы сұрануға барамын" деп жазды. Осы кезеңде Уоға 1925 жылы дінін өзгерткен досы Оливия Планкет Гриннің ықпалы зор болды. Ол оны иезуит Мартин Д'Арсиге алып барды, ол Уоға "қатаң зияткерлік нанымға негізделген, бірақ сезімдер аз" деп, "христиандық аянның рас екеніне" көндірді. 1949 жылы Уо өзінің дінге қайтуының себебін өмірдің "Құдайсыз түсініксіз және шыдай алмас" екенін түсінгендігімен түсіндірді.
Waugh's first biographer, Christopher Sykes, records that after the divorce friends "saw, or believed they saw, a new hardness and bitterness" in Waugh's outlook. Nevertheless, despite a letter to Acton in which he wrote that he "did not know it was possible to be so miserable and live", he soon resumed his professional and social life. He finished his second novel, Vile Bodies, As a best selling author Waugh could now command larger fees for his journalism. Amid regular work for The Graphic, Town and Country and Harper's Bazaar, he quickly wrote Labels, a detached account of his honeymoon cruise with She Evelyn. He had lost his Anglicanism at Lancing and had led an irreligious life at Oxford, but there are references in his diaries from the mid 1920s to religious discussion and regular churchgoing. On 22 December 1925, Waugh wrote: "Claud and I took Audrey to supper and sat up until 7 in the morning arguing about the Roman Church". The entry for 20 February 1927 includes, "I am to visit a Father Underhill about being a parson". Throughout the period, Waugh was influenced by his friend Olivia Plunket Greene, who had converted in 1925 and of whom Waugh later wrote, "She bullied me into the Church". It was she who led him to Father Martin D'Arcy, a Jesuit, who persuaded Waugh "on firm intellectual convictions but little emotion" that "the Christian revelation was genuine". In 1949, Waugh explained that his conversion followed his realisation that life was "unintelligible and unendurable without God".
Жазушы және саяхатшы
1930 жылдың 10 қазанында Уо бірнеше газеттің өкілі ретінде Хайле Селассидің тәж кию рәсімін жариялау үшін Абиссинияға аттанды. Ол осы оқиғаны «Абиссинияның өркениетті мемлекет екеніне әлемді көндіруге бағытталған әсем пропагандалық күш-жігер» деп сипаттады, императордың билікке варварлық жолмен келгенін жасырды. Кейіннен Британдық Шығыс Африка колониялары мен Бельгия Конгосы арқылы жасаған саяхаты екі кітаптың негізін құрады: «Алыстағы халықтар» (1931) атты саяхат күнделігі және «Қара қасірет» (1932) атты комикалық роман. 1932–1933 жылдардың қысында Уоның келесі ұзақ сапары Оңтүстік Америкадағы Британдық Гвианаға (қазіргі Гайана) жасалды, мүмкін, Тереза Юнгманға деген ұзақ және жауапсыз махаббатынан аулақ болу үшін. Джорджтаунға келгеннен кейін Уо ішкі аймаққа бу кемесімен саяхат ұйымдастырды. Ол бірнеше тоқтау пункттер арқылы Бразилиядағы Боа-Вистаға жетті, содан кейін Джорджтаунға қайтып оралды. Оның түрлі оқиғалары мен кездесулері тағы екі кітапқа жол ашты: «Тоқсан екі күн» атты саяхат есебі мен «Бір уыс тозаң» романы, екеуі де 1934 жылы жарық көрді. Оңтүстік Америкадан оралғаннан кейін Уо католик журналынан әдепсіздік және құдайға қарсылық айыптауларына тап болды. Ол Вестминстер архиепискобы, кардинал Фрэнсис Борнға жазған ашық хатында өзін қорғады, алайда бұл хат 1980 жылға дейін жарияланбады. 1934 жылдың жазында ол Арктикадағы Шпицбергенге экспедиция жасады, бірақ бұл тәжірибе оған ұнаған жоқ және ол оны әдебиетте аз пайдаланды. Отанына оралғаннан кейін, маңызды католик өмірбаянын жазуға бекініп, иезуит шейіті Эдмунд Кампионды тақырыбы ретінде таңдады. 1935 жылы жарық көрген бұл кітап католиктікке жақын, протестанттыққа қарсы ұстанымымен дау тудырды, бірақ авторына Хоторден сыйлығын әкелді. 1935 жылдың тамызында ол «Daily Mail» газеті үшін Екінші итальяндық-абиссиниялық соғыстың бастапқы кезеңдерін жариялау үшін Абиссинияға оралды. Уо бұрынғы сапарының нәтижесінде Абиссинияны «Муссолинидің қолға түсіруге тамаша мүмкіндігі бар жабайы жер» деп санады, деді оның әріптесі Уильям Дидес. Уо аз шайқасқа қатысты және соғыс тілшісі ретінде өзінің міндеттерін толыққанды орындаған жоқ. Дидес қарт жазушының жоғарыпарлықтығын атап өтеді: «Біздің ешқайсымыз оның үйде ұнатып жүрген достарының деңгейіне жете алмадық». Алайда, итальяндық әуе шабуылының қаупі туғанда, Дидес Уоның батылдығын «керемет сенімді» деп бағалады. Уо Абиссиниядағы тәжірибесін «Уо Абиссинияда» (1936) атты кітабында баяндады, Роуз Маколей оны итальяндық көзқарасы үшін «фашистік трактат» деп сынады. Оның одан да белгілі туындысы – «Скұп» (1938) романы, ондағы басты кейіпкер Уильям Бут Дидес прототипінде жазылған. Уоның дос айналымында Диана Гиннес және Брайан Гиннес («Vile Bodies» кітабына арналған), Леди Диана Купер және оның күйеуі Дафф Купер, Нэнси Митфорд және Лайгон әпкелері болды. Уо Оксфордта Хью Патрик Лайгонмен танысқан; енді ол қыздармен және олардың ел үйі – Мадресфилд Кортпен таныстырылды, ол саяхат жылдарында оған ең жақын үй болды. 1933 жылы грек аралдарына жасаған круизде ол әке Д’Арси арқылы Габриэль Гербертпен, марқұм саяхатшы Обри Герберттің үлкен қызымен танысты. Круиз аяқталғаннан кейін Уо Габриэльдің 17 жасар қарындасы Лорамен танысу үшін Герберттер отбасының Портофинодағы вилласына шақырылды.
On 10 October 1930, Waugh, representing several newspapers, departed for Abyssinia to cover the coronation of Haile Selassie. He reported the event as "an elaborate propaganda effort" to convince the world that Abyssinia was a civilised nation which concealed the fact that the emperor had achieved power through barbarous means. A subsequent journey through the British East Africa colonies and the Belgian Congo formed the basis of two books; the travelogue Remote People (1931) and the comic novel Black Mischief (1932). Waugh's next extended trip, in the winter of 1932–1933, was to British Guiana (now Guyana) in South America, possibly taken to distract him from a long and unrequited passion for the socialite Teresa Jungman. On arrival in Georgetown, Waugh arranged a river trip by steam launch into the interior. He travelled on via several staging posts to Boa Vista in Brazil, and then took a convoluted overland journey back to Georgetown. His various adventures and encounters found their way into two further books: his travel account Ninety two Days, and the novel A Handful of Dust, both published in 1934. Back from South America, Waugh faced accusations of obscenity and blasphemy from the Catholic journal The Tablet, which objected to passages in Black Mischief. He defended himself in an open letter to the Archbishop of Westminster, Cardinal Francis Bourne, which remained unpublished until 1980. In the summer of 1934, he went on an expedition to Spitsbergen in the Arctic, an experience he did not enjoy and of which he made minimal literary use. On his return, determined to write a major Catholic biography, he selected the Jesuit martyr Edmund Campion as his subject. The book, published in 1935, caused controversy by its forthright pro Catholic, anti Protestant stance but brought its writer the Hawthornden Prize. He returned to Abyssinia in August 1935 to report the opening stages of the Second Italo Abyssinian War for the Daily Mail. Waugh, on the basis of his earlier visit, considered Abyssinia "a savage place which Mussolini was doing well to tame" according to his fellow reporter, William Deedes. Waugh saw little action and was not wholly serious in his role as a war correspondent. Deedes remarks on the older writer's snobbery: "None of us quite measured up to the company he liked to keep back at home". However, in the face of imminent Italian air attacks, Deedes found Waugh's courage "deeply reassuring". Waugh wrote up his Abyssinian experiences in a book, Waugh in Abyssinia (1936), which Rose Macaulay dismissed as a "fascist tract", on account of its pro Italian tone. A better known account is his novel Scoop (1938), in which the protagonist, William Boot, is loosely based on Deedes. Among Waugh's growing circle of friends were Diana Guinness and Bryan Guinness (dedicatees of Vile Bodies), Lady Diana Cooper and her husband Duff Cooper, Nancy Mitford who was originally a friend of Evelyn Gardner's, and the Lygon sisters. Waugh had known Hugh Patrick Lygon at Oxford; now he was introduced to the girls and their country house, Madresfield Court, which became the closest that he had to a home during his years of wandering. In 1933, on a Greek islands cruise, he was introduced by Father D'Arcy to Gabriel Herbert, eldest daughter of the late explorer Aubrey Herbert. When the cruise ended Waugh was invited to stay at the Herbert family's villa in Portofino, where he first met Gabriel's 17 year old sister, Laura.
Екінші неке
Дініне қайтқаннан кейін Уо Эвелин Гарднер тірі болғанда қайтадан үйлене алмайтынын қабылдады. Дегенмен, ол әйел мен балалы болуды қалағандықтан, 1933 жылдың қазан айында "шынайы келісімнің болмауы" негізінде некелерін жою ісін бастады. Іс Лондондағы діни сотта қарастырылды, бірақ құжаттарды Римге жіберудегі кешігу салдарынан жою 1936 жылдың 4 шілдесіне дейін бекітілмеді. Осы уақытта, Портофинодағы алғашқы кездесуден кейін, Уо Лора Гербертке ғашық болды. 1936 жылдың көктемінде ол хат арқылы үйлену ұсынысын жасады. Бастапқыда аристократтық католик отбасы Герберттер күдікпен қарады, және Лора Герберт Эвелин Гарднердің туысы болғандықтан жағдай одан әрі қиындады. Той сыйлығы ретінде келіннің әжесі жұпқа Глостерширдегі Стинчкомбке жақын орналасқан Пирс Корт атты шалғай үйді сатып алды. Олардың жеті баласы болды, олардың біреуі нәресте кезінде қайтыс болды. Олардың үлкен баласы, қызы Мария Тереза 1938 жылдың 9 наурызында, ал ұлы Оберон Александр 1939 жылдың 17 қарашасында дүниеге келді. Осы оқиғалар арасында 1938 жылдың мамырында "Скуп" жарық көрді, бұл шығарма кең ауқымда сыншылар тарапынан мақтауға ие болды. 1938 жылдың тамызында Уо Лорамен бірге Мексикаға үш айлық сапар жасады, содан кейін ол ондағы тәжірибелеріне негізделген "Заң бойынша тонау" атты кітабын жазды. Кітапта ол өзінің консервативті ұстанымдарын айқын түсіндірді; кейіннен ол кітапты "саяхат туралы аз, саяси мәселелер туралы көп" деп сипаттады.
On his conversion, Waugh had accepted that he would be unable to remarry while Evelyn Gardner was alive. However, he wanted a wife and children, and in October 1933, he began proceedings for the annulment of the marriage on the grounds of "lack of real consent". The case was heard by an ecclesiastical tribunal in London, but a delay in the submission of the papers to Rome meant that the annulment was not granted until 4 July 1936. In the meantime, following their initial encounter in Portofino, Waugh had fallen in love with Laura Herbert. He proposed marriage, by letter, in spring 1936. There were initial misgivings from the Herberts, an aristocratic Catholic family; as a further complication, Laura Herbert was a cousin of Evelyn Gardner. As a wedding present the bride's grandmother bought the couple Piers Court, a country house near Stinchcombe in Gloucestershire. The couple had seven children, one of whom died in infancy. Their first child, a daughter, Maria Teresa, was born on 9 March 1938 and a son, Auberon Alexander, on 17 November 1939. Between these events, Scoop was published in May 1938 to wide critical acclaim. In August 1938 Waugh, with Laura, made a three month trip to Mexico after which he wrote Robbery Under Law, based on his experiences there. In the book he spelled out clearly his conservative credo; he later described the book as dealing "little with travel and much with political questions".
Корольдік теңізшілер және команда
Уо 1 қыркүйек 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Пирс-корттан кетіп, жас отбасымен Сомерсеттегі Пикстон Паркке, Герберттер отбасының ауылдық есігіне көшіп барды. Ол әскери қызмет іздеп жүргенде, бірінші тұлғада баяндауды қолдана отырып, жаңа стильде роман жазуға кірісті, бірақ желтоқсан айында Корольдік теңіз жаяу әскеріне қабылдағаннан кейін оны тастап, Чатемдегі теңіз базасында оқудан өтті. Романды ешқашан аяқтамады: оның фрагменттері кейін "Жұмыс тоқтатылды және басқа да әңгімелер" (1943) деген атпен жарияланды. Уоның күнделікті жаттығулары оның омыртқасын соншалықты қатаңдатты, тіпті қаламды қолға алудың өзі де қиын болды. 1940 жылдың сәуірінде ол уақытша капитандыққа көтеріліп, теңіз жаяу әскерінің ротасына басшылық етті, бірақ ол өзінің адамына жоғарыпарсылық және тікелей болғандықтан, танымал офицер болмады. Тіпті Германияның Төмен елдерді басып алғаннан кейін (1940 жылдың 10 мамыры – 22 маусымы) оның батальоны әрекетке шақырылған жоқ. Уоның полк өміріне бейімделе алмауы оның командалық лауазымын тез жоғалтуына әкелді, содан кейін ол батальонның барлау офицері болды. Осы қызметте ол 1940 жылдың тамызында Батыс Африкадағы Дакар шайқасына жіберілген британдық күштердің бір бөлігі ретінде "Қауіп" операциясына қатысты (1940 жылдың 23-25 қыркүйегі). Операцияның мақсаты – еркін француз күштеріне Виши француз отарлық үкіметін құлатып, генерал Шарль де Гольді билікке орнатуға көмектесу болды. "Қауіп" операциясы тұман мен қаланың қорғанысы туралы бұрмаланған ақпараттың салдарынан сәтсіз аяқталды, британдық күштер 26 қыркүйекте шегінді. Уо осы оқиғаға қатысты: "Ізеттің құнына қан төгілмеді" деді. 1940 жылдың қарашасында Уо коммандо бөліміне жіберілді, одан әрі оқытылғаннан кейін полковник (кейін бригадалық генерал) Роберт Лейкоктың "Лейфорс" құрамына кірді. Мамыр айында "Лейфорс" Критті эвакуациялауға көмектесуге міндеттелді: Уо тәртіпсіздік пен тәртіпсіздікке, сондай-ақ, оның пікірінше, кете жатқан әскерлердің батылдықтарына таң қалды. Шілдеде әскерлік кемемен үйге қайтып келе жатып, ол соғыстың алғашқы айлары туралы "Көбірек туды көтеріңдер" (1942) романын жазды, онда ол 1930 жылдарда қолданған әдеби стиліне оралды. Британияға оралғаннан кейін, одан әрі оқытулар мен күтулерге белсенді қатысты, содан кейін 1942 жылдың мамырында Лейкоктың ұсынысы бойынша Корольдік атты гвардиясына ауыстырылды. 1942 жылдың 10 маусымында Лора төртінші баласы Маргаретті дүниеге әкелді.
Waugh left Piers Court on 1 September 1939, at the outbreak of the Second World War and moved his young family to Pixton Park in Somerset, the Herbert family's country seat, while he sought military employment. He also began writing a novel in a new style, using first person narration, but abandoned work on it when he was commissioned into the Royal Marines in December and entered training at Chatham naval base. He never completed the novel: fragments were eventually published as Work Suspended and Other Stories (1943). Waugh's daily training routine left him with "so stiff a spine that he found it painful even to pick up a pen". In April 1940, he was temporarily promoted to captain and given command of a company of marines, but he proved an unpopular officer, being haughty and curt with his men. Even after the German invasion of the Low Countries (10 May – 22 June 1940), his battalion was not called into action. Waugh's inability to adapt to regimental life meant that he soon lost his command, and he became the battalion's Intelligence Officer. In that role, he finally saw action in Operation Menace as part of the British force sent to the Battle of Dakar in West Africa (23–25 September 1940) in August 1940 to support an attempt by the Free French Forces to overthrow the Vichy French colonial government and install General Charles de Gaulle. Operation Menace failed, hampered by fog and misinformation about the extent of the town's defences, and the British forces withdrew on 26 September. Waugh's comment on the affair was this: "Bloodshed has been avoided at the cost of honour." In November 1940, Waugh was posted to a commando unit, and, after further training, became a member of "Layforce", under Colonel (later Brigadier) Robert Laycock. In May, Layforce was required to assist in the evacuation of Crete: Waugh was shocked by the disorder and its loss of discipline and, as he saw it, the cowardice of the departing troops. In July, during the roundabout journey home by troop ship, he wrote Put Out More Flags (1942), a novel of the war's early months in which he returned to the literary style he had used in the 1930s. Back in Britain, more training and waiting followed until, in May 1942, he was transferred to the Royal Horse Guards, on Laycock's recommendation. On 10 June 1942, Laura gave birth to Margaret, the couple's fourth child.
Көңілді қалдыру, Брайдсхед пен Югославия
Уоның ауысуына қуанышы көп ұзамай, белсенді қызметте мүмкіндік таба алмағаны үшін көңілі тоңды. Әкесінің 1943 жылғы 26 маусымда қайтыс болуы және отбасылық мәселелермен айналысу қажеттілігі, оның бригадасымен бірге Сицилияны басып алу операциясы – «Хаски» операциясының (1943 жылғы 9 шілде – 17 тамыз) бөлігі ретінде Солтүстік Африкаға аттануына кедергі келтірді. Оның ерлігіне күмән болмаса да, әскери тәртіпсіз және басбұйрыс мінезі оны әскери қызметке жарамсыз ететін. Виндзордағы полк қоймасындағы бос уақыттан кейін, Уо Чеширдегі Таттон Паркте парашютпен жаттығуды бастады, бірақ жаттығу барысында дұрыс қонбады және тобуық сүйегін сындырып алды. Виндзорда жазылып жатқанда, ол ойдағы романын жазу үшін үш айлық ақысыз демалыс сұрады. Оның өтініші қабылданды және 1944 жылғы 31 қаңтарда ол Чагфордқа (Девон) кетті, онда оқшауланып жұмыс істей алды. Соның нәтижесінде «Брайдсхедке қайта оралу: капитан Чарльз Райдердің қасиетті және күнәлі естеліктері» (1945) жарық көрді – оның католик дінін көркемдеген алғашқы романы. Биографы Дуглас Лейн Пейти бұл романды «оның жазушылық тағдырына жаңаша сезімталдығын бекіткен кітап» деп атады. Уо 1944 жылғы маусымға дейін демалысын ұзарта алды. Қызметке оралғаннан кейін көп ұзамай, Рэндольф Черчилль оны Югославиядағы Маклин миссиясына қабылдады, ал шілде айының басында Черчилльмен бірге Италияның Бари қаласынан Хорватияның Вис аралына ұшты. Олар Партизандардың коммунистік көшбасшысы маршал Титомен кездесті, ол одақтастардың қолдауымен оккупациялық күштерге қарсы партизандық күресті жүргізіп жатқан еді. Уо мен Черчилль Югославияға ұшу алдында Бариге оралды, бірақ ұшақтары апатқа ұшырап, екеуі де жарақат алды, ал миссиясы бір айға кешікті. Миссия ақыры Топускоға жетіп, онда қараусыз қалған шаруа үйіне орналасты. Топтың британдық армия мен коммунистік партизандар арасындағы байланыс жұмыстары оңай болды. Уо коммунистік партизандарға ықылас көрсетпеді және Титоны жек көрді. Оның басты қызығушылығы Хорватиядағы католик шіркеуінің әл-ауқаты болды, ол серб православие шіркеуінің зорлық-зомбылығына ұшырады деп сенді және коммунистер билікке келгеннен кейін жағдайы нашарлайды деп ойлады. Ол бұл ойларын «Бостандыққа шыққан Хорватиядағы шіркеу мен мемлекет» атты егжей-тегжейлі баяндамасында жазды. Дубровник пен Римде болғаннан кейін, Уо 1945 жылғы 15 наурызда Лондонға оралып, баяндамасын ұсынды, бірақ Сыртқы істер министрлігі Титомен жақсы қарым-қатынас сақтау үшін оны жарияламайтындыққа бел буды.
Waugh's elation at his transfer soon descended into disillusion as he failed to find opportunities for active service. The death of his father, on 26 June 1943, and the need to deal with family affairs prevented him from departing with his brigade for North Africa as part of Operation Husky (9 July – 17 August 1943), the Allied invasion of Sicily. Despite his undoubted courage, his unmilitary and insubordinate character were rendering him effectively unemployable as a soldier. After spells of idleness at the regimental depot in Windsor, Waugh began parachute training at Tatton Park, Cheshire, but landed awkwardly during an exercise and fractured a fibula. Recovering at Windsor, he applied for three months' unpaid leave to write the novel that had been forming in his mind. His request was granted and, on 31 January 1944, he departed for Chagford, Devon, where he could work in seclusion. The result was Brideshead Revisited: The Sacred & Profane Memories of Captain Charles Ryder (1945), the first of his explicitly Catholic novels of which the biographer Douglas Lane Patey commented that it was "the book that seemed to confirm his new sense of his writerly vocation". Waugh managed to extend his leave until June 1944. Soon after his return to duty he was recruited by Randolph Churchill to serve in the Maclean Mission to Yugoslavia, and, early in July, flew with Churchill from Bari, Italy, to the Croatian island of Vis. There, they met Marshal Tito, the Communist leader of the Partisans, who was leading the guerrilla fight against the occupying Axis forces with Allied support. Waugh and Churchill returned to Bari before flying back to Yugoslavia to begin their mission, but their aeroplane crash landed, both men were injured, and their mission was delayed for a month. The mission eventually arrived at Topusko, where it established itself in a deserted farmhouse. The group's liaison duties, between the British Army and the Communist Partisans, were light. Waugh had little sympathy with the Communist led Partisans and despised Tito. His chief interest became the welfare of the Catholic Church in Croatia, which, he believed, had suffered at the hands of the Serbian Orthodox Church and would fare worse when the Communists took control. He expressed those thoughts in a long report, "Church and State in Liberated Croatia". After spells in Dubrovnik and Rome, Waugh returned to London on 15 March 1945 to present his report, which the Foreign Office suppressed to maintain good relations with Tito, now the leader of communist Yugoslavia.
Атақ пен байлық
1945 жылдың мамыр айында Лондонда «Брайдсхед қайтадан келді» романы жарық көрді. Уо кітаптың сапасына сенімді болды, оны «менің алғашқы, емес соңғы романым» деп есептеді. Бұл роман үлкен жетістікке ие болып, авторына атақ, байлық және әдеби бедел әкелді. 1945 жылғы жалпы сайлауда Уинстон Черчилль мен консерваторлардың жеңілісіне қысқа уақыт қуанғанмен, ол Лейбористік партияның билікке келуін – варварлықтың жеңісі және жаңа «Қараңғы дәуірдің» басталуы деп қарады. Алайда, ол келесі жеті жылды Лондонда немесе саяхаттап өткізді. 1946 жылдың наурыз айында ол Нюрнберг процесіне қатысты, ал сол жылы Испанияға Франсиско де Виторияның 400 жылдығын тойлауға барды. Франсиско де Витория халықаралық құқықтың негізін қалаушы саналады. Уо соғыстан кейінгі Еуропа саяхатының қиындықтарын «Скотт Кингтің заманауи Еуропасы» повесінде суреттеді. 1947 жылдың ақпан айында ол «Брайдсхедті» түсіру мәселесін талқылау үшін АҚШ-қа алғашқы сапарын жасады. Жоба сәтсіз аяқталды, бірақ Уо Голливудтағы уақытын Форрест-Лаун зиратын аралауға жұмсады, ол американдықтардың өлімге қатысты көзқарастарының пародиясын жасауға негіз болды. 1953 жылы ол Гоаға барып, 16 ғасырғы иезуит миссионері Франциск Ксавьердің денесі жерлену алдындағы соңғы көрмесіне куә болды. Саяхаттарының арасында Уо ұзақ уақыт жоспарлаған «Ақиқат кресті» тапқан Елена туралы романымен айналысты, оны «мен жазған немесе жазатын ең жақсы кітабым» деп атады. Роман көпшілікке үлкен әсер етпесе де, оның қызы Харриет кейіннен «оның дауыстап оқыған жалғыз кітабы» екенін айтты. 1952 жылы Уо өзінің жартылай автобиографиялық соғыс трилогиясының бірінші кітабы – «Қоралдағы адамдар» романын жариялады, онда ол соғыстың басындағы жеке тәжірибелерін және кездесулерін бейнеледі. Осы кезеңде жарық көрген басқа кітаптары: «When The Going Was Good» (1946). 50 жасқа таяған Уо өзінің жасына қарағанда қартайған, «селективті саңырау, ревматизммен ауырған, ашушаң» және ұйқысыздық пен депрессияны басу үшін алкоголь мен дәрі-дәрмекке тәуелді болды. 1945 жылдан бастап Уо Виктория дәуіріндегі суреттер мен жиһаздар сияқты заттарды жинауға құмар болды. Ол Пирс-кортты Лондонның Портобелло базарынан және үйлерді тазарту сатылымынан сатып алған заттарымен толтырды. Оның кейбір сатып алулары ақылды және көрегендікпен жасалған еді. Ол Россеттидің «Көкаламбүр рухы» суреті үшін 10 фунт төлеп, ақырында үлкен құндылыққа ие болған Виктория дәуіріндегі суреттер жинағын бастады. 1949 жылдан бастап Уо сурет салу тақырыбында білімді мақалалар мен рецензиялар жаза бастады.
Brideshead Revisited was published in London in May 1945. Waugh had been convinced of the book's qualities, "my first novel rather than my last". It was a tremendous success, bringing its author fame, fortune and literary status. Although he took momentary pleasure from the defeat of Winston Churchill and his Conservatives in the 1945 general election, he saw the accession to power of the Labour Party as a triumph of barbarism and the onset of a new "Dark Age". but spent much of the next seven years either in London, or travelling. In March 1946, he visited the Nuremberg trials, and later that year, he was in Spain for a celebration of the 400th anniversary of the death of Francisco de Vitoria, said to be the founder of international law. Waugh wrote up his experiences of the frustrations of postwar European travel in a novella, Scott King's Modern Europe. In February 1947, he made the first of several trips to the United States, in the first instance to discuss filming of Brideshead. The project collapsed, but Waugh used his time in Hollywood to visit the Forest Lawn cemetery, which provided the basis for his satire of American perspectives on death, The Loved One (1948). and in 1953, he travelled to Goa to witness the final exhibition before burial of the remains of the 16th century Jesuit missionary priest Francis Xavier. In between his journeys, Waugh worked intermittently on Helena, a long planned novel about the discoverer of the True Cross that was by "far the best book I have ever written or ever will write". Its success with the public was limited, but it was, his daughter Harriet later said, "the only one of his books that he ever cared to read aloud". In 1952 Waugh published Men at Arms, the first of his semi autobiographical war trilogy in which he depicted many of his personal experiences and encounters from the early stages of the war. Other books published during this period included When The Going Was Good (1946), Nearing 50, Waugh was old for his years, "selectively deaf, rheumatic, irascible" and increasingly dependent on alcohol and on drugs to relieve his insomnia and depression. From 1945 onwards, Waugh became an avid collector of objects, particularly Victorian paintings and furniture. He filled Piers Court with his acquisitions, often from London's Portobello Market and from house clearance sales. Some of his buying was shrewd and prescient; he paid £10 for Rossetti's "Spirit of the Rainbow" to begin a collection of Victorian paintings that eventually acquired great value. Waugh also began, from 1949, to write knowledgeable reviews and articles on the subject of painting.
Бөлімдеу
1953 жылға қарай Уоның жазушы ретіндегі танымалдылығы төмендеді. Ол замананың рухына қарама-қарсы тұрған адам ретінде қабылдалды, ал ол сұраған үлкен гонорарларды алу енді оңай болмады. Ақша тапшылығының кесірінен 1953 жылдың қараша айында ол BBC радиосында сұхбат беруге келісті, онда комиссия агрессивті ұстаным танытты: «Олар мені күлкіге айналдыруға тырысты, бірақ олардың толыққанды сәттілікке жеткенін мен ойламаймын», - деп жазды Уо Нэнси Митфордқа. Питер Флеминг «The Spectator» журналында бұл сұхбатты «матадорлардың бұқаны ашулатуымен» салыстырды. 1954 жылдың басында Уоның дәрігерлері оның денсаулығының нашарлап бара жатқанына алаңдап, ортаны ауыстыруды кеңес берді. 29 қаңтарда ол романын аяқтау үмітімен Цейлонға бағытталған кемеге отырды. Бірнеше күннен кейін ол үйіне хат жазып, «басқа жолаушылардың өзім туралы сыбырлап жатқанын» және дауыстар естігенін, соның ішінде жақындағы BBC сұхбаттасы Стивен Блэктің даусын естігенін айтты. Ол кемеден түсіп, Коломбоға ұшып кетті, бірақ Лораға жазған хатында дауыстар оны артынан еріп келгенін мәлімдеді. Қорқынышқа білінген Лора досы Франсис Дональдсоннан көмек сұрады, оның күйеуі Цейлонға ұшып барып, Уоны үйге қайтаруға келісті. Бірақ шындығында Уо өзі қайтып келді, енді өзінің зұлым күштердің ықпалында екеніне сенді. Жылдам медициналық тексеру Уоның дәрі-дәрмектерінен туындаған бромидтік уланудан зардап шегіп жатқанын көрсетті. Дәрілерін ауыстырғаннан кейін дауыстар мен басқа да көріністер тез жоғалып кетті. Уо қуанып, барлық достарына өзінің ақылдан безгенін жеткізді: «Ондық менің басымнан кетті!». Бұл оқиға бірнеше жылдан кейін «Гилберт Пинфольдтың сынағы» (1957) атты туындысында көркемделіп суреттелді. 1956 жылы Эдвин Ньюман Уо туралы қысқа фильм түсірді. Осы фильмнің барысында Ньюман Уоның қазіргі заманды жек көретінін және екі-үш ғасыр бұрын дүниеге келгенін тілегенін білді. Уо заманауи көлік және байланыс құралдарынан жиіркенді, көлік жүргізуден және телефоннан бас тартты, ал көне түрдегі қаламмен жазды. Ол сондай-ақ американдық жаңалықтар тілшілерінің жиі виски ішпесе жұмыс істей алмайтынын және әрбір американдық кем дегенде бір рет ажырасқанын айтты.
By 1953, Waugh's popularity as a writer was declining. He was perceived as out of step with the Zeitgeist, and the large fees he demanded were no longer easily available. Shortage of cash led him to agree in November 1953 to be interviewed on BBC radio, where the panel took an aggressive line: "they tried to make a fool of me, and I don't think they entirely succeeded", Waugh wrote to Nancy Mitford. Peter Fleming in The Spectator likened the interview to "the goading of a bull by matadors". Early in 1954, Waugh's doctors, concerned by his physical deterioration, advised a change of scene. On 29 January, he took a ship bound for Ceylon, hoping that he would be able to finish his novel. Within a few days, he was writing home complaining of "other passengers whispering about me" and of hearing voices, including that of his recent BBC interlocutor, Stephen Black. He left the ship in Egypt and flew on to Colombo, but, he wrote to Laura, the voices followed him. Alarmed, Laura sought help from her friend, Frances Donaldson, whose husband agreed to fly out to Ceylon and bring Waugh home. In fact, Waugh made his own way back, now believing that he was suffering from demonic possession. A brief medical examination indicated that Waugh was suffering from bromide poisoning from his drugs regimen. When his medication was changed, the voices and the other hallucinations quickly disappeared. Waugh was delighted, informing all of his friends that he had been mad: "Clean off my onion!". The experience was fictionalised a few years later, in The Ordeal of Gilbert Pinfold (1957). In 1956, Edwin Newman made a short film about Waugh. In the course of it, Newman learned that Waugh hated the modern world and wished that he had been born two or three centuries sooner. Waugh disliked modern methods of transportation or communication, refused to drive or use the telephone, and wrote with an old fashioned dip pen. He also expressed the views that American news reporters could not function without frequent infusions of whisky, and that every American had been divorced at least once.
Кейінгі еңбектері
Денсаулығы қалпына келгеннен кейін Уо жұмысына оралып, «Офицерлер мен джентльмендер» романын аяқтады. 1955 жылдың маусым айында Daily Express газетінің журналисі және сыншысы Нэнси Испания, өзінің досы Лорд Ноэль Бакстонмен бірге, шақырусыз Пирс-Кортқа келді және сұхбат беруді талап етті. Уо оларды шығарып салып, The Spectator журналына сатиралық мақала жазды, бірақ оқиға оны мазалады және Пирс-Кортты сатуға шешім қабылдады: «Мен оны ластанған сезіндім», - деді ол Нэнси Митфордқа. 1956 жылдың соңында отбасы Сомерсет округындағы Комб Флори ауылындағы Комб Флори үйіне көшті. 1957 жылдың қаңтарында Уо Испания мен Ноэль Бакстонның кесірінен туған жалақорлыққа қарсы сотқа шағымданып, Daily Express газетінен және Нэнси Испаниядан өтемақы алды. Газетте Испанияның жариялаған мақаласында Уоның кітаптарының сатылымы көрсетілген сандардан әлдеқайда төмен екені және оның журналист ретіндегі құндылығы жоқ екені айтылған. «Менің ақылдан безген кітабым», - деп атады Уо 1957 жылдың жазында жарық көрген «Гилберт Пинфольд» романын. Романның өмірбаяндық емес, өзін-өзі пародизациялау дәрежесі сыншылар арасында пікірталас тудырды. Уоның келесі маңызды еңбегі – оның көп жылдық досы, католик жазушысы және теологы Рональд Нокстың өмірбаяны болды. Нокс 1957 жылдың тамызында қайтыс болды. Зерттеу және жазу екі жылдан астам уақытқа созылды, осы кезеңде Уо басқа ешқандай жұмыс істемеді, соғыс трилогиясының үшінші томын жазуды кейінге қалдырды. 1958 жылдың маусым айында оның ұлы Оуберон Кипрдегі әскери қызметі кезінде оқтан жарақат алды. Уо бұл жағдайға бейжай қарады, Кипрге бармады және Оуберон Британияға оралғаннан кейін бірден онымен кездеспеді. Әдеби сыншы және өмірбаяншы Дэвид Уайкс Уоның осы салқындығын «таң қалдыратын» деп сипаттады, ал отбасының оның мінез-құлқына көңіл бөлмеуін одан да қызық деп бағалады. Уоның көптеген кітаптары жақсы сатылып, журналистік қызметі үшін лайықты сыйақы алғанына қарамастан, оның жоғары шығындары ақша мәселелері мен салық төлемдерін өмірінің тұрақты мәселесіне айналдырды. Ол жеке қаржысын арттыру үшін үй шаруашылығына қатысты заттарды немесе өзінің мүлкін трастқа беру арқылы қаржыландыра алды. 1960 жылы Уоға CBE орденінің марапаты ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты, өйткені оған жоғарырақ мәртебе – рыцарьдық атақ берілуі керек деп есептеді. Қыркүйек айында ол 1959 жылдың қаңтар-наурыз айларында жасаған сапарының негізінде «Африкадағы турист» атты соңғы саяхат кітабын жариялады. Ол сапарды ұнатып, бірақ кітапты «жек көріп» қалды. Критик Сирил Коннолли оны «Мистер Уо жасаған ең жұқа кітап» деп атады. Кітап аяқталғаннан кейін, ол 1961 жылы «Тәуелсіз капитуляция» деген атпен жарық көрген соғыс трилогиясының соңғы бөлімінде жұмыс істеді.
Restored to health, Waugh returned to work and finished Officers and Gentlemen. In June 1955 the Daily Express journalist and reviewer Nancy Spain, accompanied by her friend Lord Noel Buxton, arrived uninvited at Piers Court and demanded an interview. Waugh saw the pair off and wrote a wry account for The Spectator, but he was troubled by the incident and decided to sell Piers Court: "I felt it was polluted", he told Nancy Mitford. Late in 1956, the family moved to Combe Florey House in the Somerset village of Combe Florey. In January 1957, Waugh avenged the Spain–Noel Buxton intrusion by winning libel damages from the Express and Spain. The paper had printed an article by Spain that suggested that the sales of Waugh's books were much lower than they were and that his worth, as a journalist, was low. Gilbert Pinfold was published in the summer of 1957, "my barmy book", Waugh called it. The extent to which the story is self mockery, rather than true autobiography, became a subject of critical debate. Waugh's next major book was a biography of his longtime friend Ronald Knox, the Catholic writer and theologian who had died in August 1957. Research and writing extended over two years during which Waugh did little other work, delaying the third volume of his war trilogy. In June 1958, his son Auberon was severely wounded in a shooting accident while serving with the army in Cyprus. Waugh remained detached; he neither went to Cyprus nor immediately visited Auberon on the latter's return to Britain. The critic and literary biographer David Wykes called Waugh's sang froid "astonishing" and the family's apparent acceptance of his behaviour even more so. Although most of Waugh's books had sold well, and he had been well rewarded for his journalism, his levels of expenditure meant that money problems and tax bills were a recurrent feature in his life. He was able to augment his personal finances by charging household items to the trust or selling his own possessions to it. In 1960, Waugh was offered the honour of a CBE but declined, believing that he should have been given the superior status of a knighthood. In September, he produced his final travel book, A Tourist in Africa, based on a visit made in January–March 1959. He enjoyed the trip but "despised" the book. The critic Cyril Connolly called it "the thinnest piece of book making that Mr Waugh has undertaken". The book done, he worked on the last of the war trilogy, which was published in 1961 as Unconditional Surrender.
Өлу және қайтыс болу
Алтысыншы жасқа таяғанда, Уоның денсаулығы нашарлап, мерзімінен бұрын қартайды, Пейтидің айтуынша, "семіз, саңырау, тынысы қысқа" болды. Оның өмірбаясын жазған Мартин Станард оның сол кездегі сыртқы келбетін "араққа тойып шаршаған алаяқ" деп сипаттады. 1962 жылы Уо өзінің автобиографиясын жаза бастады, сонымен қатар сол жылы өзінің соңғы көркем шығармасын – ұзақ повесть «Базил Сил қайтадан» жазды. «Қара жауыздық» және «Тағы да тудыр» романдарының басты кейіпкерінің осы қайта жаңғыруы 1963 жылы жарық көрді; «Таймс әдебиеттік қосымшасы» оны «жаман кішкентай кітап» деп атады. Бірақ сол жылы ол Корольдік әдебиет қоғамынан (қоғамның ең жоғары наградасы) Әдебиет серігі атағын алды. 1964 жылы автобиографияның бірінші томы «Аз ғылым» жарық көргенде, Уоның көбінесе айналымды тілі мен атын жасырын өзгерткені достарының кейбіреулерінің қорқатын ұяттан сақтады. Уо 1958 жылы Папа Иоанн XXIII-нің таққа отыруын құттықтады және 1963 жылы Папаның қайтысына қатысты ризашылық білдірді. Алайда, ол 1962 жылдың қазан айында Папа Иоанн шақырган және 1965 жылға дейін оның ізбасары Папа Павел VI басқарған Екінші Ватикан кеңесінен шыққан шешімдерге алаңдады. Шіркеу реформасына қатысты қарсылық білдірген Уо, әсіресе жалпыға ортақ латын миссасының ана тіліне ауыстырылуына қатты ренжіді. 1962 жылғы 23 қарашадағы «Spectator» журналындағы мақаласында ол өзгеріске қарсы аргументтерін кейіннен бір сыншы «нақты және ақылға қонымды» деп сипаттады. Ол Нэнси Митфордқа «Шіркеудің бұзылуы мен үшін үлкен қайғы» деп жазды. «Бұл көп нәрсеге пайда бермейді». 1965 жылы «Балаларды сақтау» қорының шарттарындағы анық кемшілікке байланысты жаңа қаржылық дағдарыс туындады және үлкен сомадағы салық төлемі талап етілді. Уоның агенті А.Д. Питерс салық органымен келісімге келді, бірақ қаржыны жинауға уайымдаған Уо бірнеше кітап жазуға келісімшартқа қол қойды, оның ішінде папалық тарих, крест жорықтары туралы суреттелген кітап және екінші томдық автобиография. Уоның физикалық және психикалық денсаулығының нашарлауы осы жобалар бойынша жұмыс істеуге кедергі келтірді, ал келісімшарттар күшін жойды. Ол өзін «тісі жоқ, саңырау, қайғылы, діңгектейтін, тамақ іше алмайтын, есірткіге толы, мүлдем бос» деп сипаттады және «барлық тағдырлар өлімнен де жаман» деген сенімде болды. 1965 жылы оның жалғыз маңызды әдеби қызметі – үш соғыс романын бір томға редакциялау болды, ол «Құрмет қылы» деген атпен жарияланды. 1966 жылғы 10 сәуірде Пасха күні, отбасы мүшелерімен бірге көрші ауылдағы латын миссасына қатысқаннан кейін, Уо 62 жасында Комб Флоридегі үйінде жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол арнайы келісім бойынша Комб Флоридегі Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуінің англикандық зиратының сыртындағы қасиетті жерге жерленді. 1966 жылғы 21 сәуірде Вестминстер соборында латын тілінде реквиемдік мисса өткізілді.
As he approached his sixties, Waugh was in poor health, prematurely aged, "fat, deaf, short of breath", according to Patey. His biographer Martin Stannard likened his appearance around this time to that of "an exhausted rogue jollied up by drink". In 1962 Waugh began work on his autobiography, and that same year wrote his final fiction, the long short story Basil Seal Rides Again. This revival of the protagonist of Black Mischief and Put Out More Flags was published in 1963; the Times Literary Supplement called it a "nasty little book". However, that same year, he was awarded with the title Companion of Literature by the Royal Society of Literature (its highest honour). When the first volume of autobiography, A Little Learning, was published in 1964, Waugh's often oblique tone and discreet name changes ensured that friends avoided the embarrassments that some had feared. Waugh had welcomed the accession in 1958 of Pope John XXIII and wrote an appreciative tribute on the pope's death in 1963. However, he became increasingly concerned by the decisions emerging from the Second Vatican Council, which was convened by Pope John in October 1962 and continued under his successor, Pope Paul VI, until 1965. Waugh, a staunch opponent of Church reform, was particularly distressed by the replacement of the universal Latin Mass with the vernacular. In a Spectator article of 23 November 1962, he argued the case against change in a manner described by a later commentator as "sharp edged reasonableness". He wrote to Nancy Mitford that "the buggering up of the Church is a deep sorrow to me We write letters to the paper. A fat lot of good that does." In 1965, a new financial crisis arose from an apparent flaw in the terms of the "Save the Children" trust, and a large sum of back tax was being demanded. Waugh's agent, A. D. Peters, negotiated a settlement with the tax authorities for a manageable amount, but in his concern to generate funds, Waugh signed contracts to write several books, including a history of the papacy, an illustrated book on the Crusades and a second volume of autobiography. Waugh's physical and mental deterioration prevented any work on these projects, and the contracts were cancelled. He described himself as "toothless, deaf, melancholic, shaky on my pins, unable to eat, full of dope, quite idle" and expressed the belief that "all fates were worse than death". His only significant literary activity in 1965 was the editing of the three war novels into a single volume, published as Sword of Honour. On Easter Day, 10 April 1966, after attending a Latin Mass in a neighbouring village with members of his family, Waugh died of heart failure at his Combe Florey home, aged 62. He was buried, by special arrangement, in a consecrated plot outside the Anglican churchyard of the Church of St Peter & St Paul, Combe Florey. A Requiem Mass, in Latin, was celebrated in Westminster Cathedral on 21 April 1966.
Қасиеттері мен пікірлері
Өмірінің барысында Уо көптеген адаммен жауласқан және оларды ренжіткен; жазушы Джеймс Лис Милн Уоның «Англиядағы ең жаман мінезді адам» болғанын айтты. Уоның ұлы Оберон әкесінің мінез-құлқының күштілігі соншалық болды, оның бойы аз болғанына қарамастан, «генералдар мен қазынашылық канцлері, алты фут алты және әрбір тесіктен өзін-өзі бағалауды білдіреді, оның алдында қорқып қалады». Эвлин Уоның өмірбаянында Паула Берн Эвлин Уоға «снобтық мизантроп» ретінде қарапайым көзқарас карикатура екенін айтты. Ол: «Неге соншалықты жағымсыз адам достардың кең шеңберінде соншалықты сүйікті болады?» деп сұрайды. Жеке адамдарға және себептерге, әсіресе католиктерге деген кеңпейілділігі кішкентай ым-ишараларға дейін созылды; Нэнси Испанияны жамандағаннан кейін, ол оған шампан бөтелкесін жіберді. Гастингс Уоның бөтендерге қарсы жеке шабуылы мүлдем маңызды емес, бірақ «өзінің ақыл-ойы мен тапқырлығына лайық спарринг серіктесін табу» әрекеті болды деді. Басқаларды мазақтаумен қатар, Уо өзін мазақтады – қарт буфер, «қаңқалы полковник» бейнесі, ол кейінірек өмірде ұсынған, ол өзінің шынайы болмысы емес, әзіл-сықақ кейіпкері болды. Ол саналы түрде консервативті болғандықтан, байлық пен лауазымдағы теңсіздікпен қатар, таптар арасындағы жіктелудің табиғи нәрсе екеніне және «бірде-бір үкімет түрін Құдай басқаларынан артық деп белгілеген жоқ» деп сенген. Соғыстан кейінгі «Жай адамның дәуірі» атты еңбегінде ол социализмге («Криппс-Аттли терроризмі») шабуыл жасады және Черчилльдің 1951 жылы сайлануынан кейін «консервативтік партия ешқашан сағатты бір секундқа артқа тартпады» деп шағымданады. Уо ешқашан сайлауда дауыс бермеген; 1959 жылы ол консерваторлар сайлауда жеңіске жетеді деп үміттенгенін білдірді, бірақ оларға дауыс бермейтінін айтып: «Мен өзімді олардың ақымақтығына моральдық кінәлі деп санауым керек» және «Мен өз билеушімді қызметшілерін таңдауда кеңес беруге ұмтылмаймын» деп қосты. Уоның католицизмі негізгі болды: «Шіркеу – бұл адамдардың табиғи жағдайы, одан адамдар өздерін апатты түрде қуды». Ол католик шіркеуінің – әл-ауқат мемлекетінің және жұмысшы тап мәдениетінің таралуына әкеліп соғатын қараңғы ғасырдың шапқыншылығына қарсы соңғы, үлкен қорғаныс екеніне сенді. Қатаң бақылаушы, Уо Диана Куперге өзінің ең қиын міндеті – өз сенімінің міндеттемелерін өзінің адамдарына деген бей-жайлығымен қалай теңестіру екенін мойындады. Нэнси Митфордтың өзімен кездесуі кезінде ол өзінің жиі сынға алынатын мінез-құлқын қалай христиандықпен үйлестіретінін сұрағанда, Уо былай деп жауап берді: «Егер ол христиан болмаса, ол одан да қорқынышты болар еді». Уоның консерватизмі эстетикалық, сондай-ақ саяси және діни болды. Ол Ангус Уилсон, Мюриэл Спарк және В. С. Найпол сияқты жас жазушыларды мақтағанмен, 1950-ші жылдардағы «Қозғалыс» деп аталатын жазушылар тобын сынға алды. Ол әдеби әлем «қара апатқа ұшырап бара жатқанын» және әдебиет отыз жыл ішінде өліп кетуі мүмкін екенін айтты. Мектеп оқушысы болған кезде Уо кубизмді мақтаған, бірақ көп ұзамай көркемдік модернизмге деген қызығушылығынан бас тартты. 1945 жылы Уо Пабло Пикассоның көркемдік мәртебесі «мезмерикалық амалдың» нәтижесі екенін және оның суреттерін «әлеуметтік шеберлер қолданатын терминдермен ақылға қонымды талқылауға болмайды» деп айтты. 1953 жылы радио сұхбатында ол Август Эггті (1816–1863) ерекше құрметтейтін суретші ретінде атады. Саяси айырмашылықтарға қарамастан, Уо Джордж Оруэллге олардың ортақ патриотизмі мен моральдық сезіміне қарап, құрметпен қарады. Оруэлл өз кезегінде Уоның «тұрақты пікірлерді ұстаған кезде болуы мүмкін жақсы романист» екенін айтты. Уо растық және антисемиттік бейімділіктерін білдіргені үшін сынға ұшырады. Уайкс Уоның антисемитизмін «оның ең үнемі байқалатын жағымсыздығы» деп сипаттайды, ал оның ақ нәсілді жоғарылау туралы болжамдары «қоғамдық ұйымның қағидаты ретінде иерархияның табиғилығы мен дұрыстығы туралы көзқарастарының қисынсыз кеңейтілуі» деп сипатталады.
In the course of his lifetime, Waugh made enemies and offended many people; writer James Lees Milne said that Waugh "was the nastiest tempered man in England". Waugh's son, Auberon, said that the force of his father's personality was such that, despite his lack of height, "generals and chancellors of the exchequer, six foot six and exuding self importance from every pore, quail[ed] in front of him". In the biographic Mad World (2009), Paula Byrne said that the common view of Evelyn Waugh as a "snobbish misanthrope" is a caricature; she asks: "Why would a man, who was so unpleasant, be so beloved by such a wide circle of friends?" His generosity to individual persons and causes, especially Catholic causes, extended to small gestures; after his libel court victory over Nancy Spain, he sent her a bottle of champagne. Hastings said that Waugh's outward personal belligerence to strangers was not entirely serious but an attempt at "finding a sparring partner worthy of his own wit and ingenuity". Besides mocking others, Waugh mocked himself—the elderly buffer, "crusty colonel" image, which he presented in later life, was a comic impersonation, and not his true self. As an instinctive conservative, Waugh believed that class divisions, with inequalities of wealth and position, were natural and that "no form of government [was] ordained by God as being better than any other". In the post war "Age of the Common Man", he attacked socialism (the "Cripps–Attlee terror") and complained, after Churchill's election in 1951, that "the Conservative Party have never put the clock back a single second". Waugh never voted in elections; in 1959, he expressed a hope that the Conservatives would win the election, which they did, but would not vote for them, saying "I should feel I was morally inculpated in their follies" and added: "I do not aspire to advise my sovereign in her choice of servants". Waugh's Catholicism was fundamental: "The Church is the normal state of man from which men have disastrously exiled themselves." He believed that the Catholic Church was the last, great defence against the encroachment of the Dark Age being ushered in by the welfare state and the spreading of working class culture. Strictly observant, Waugh admitted to Diana Cooper that his most difficult task was how to square the obligations of his faith with his indifference to his fellow men. When Nancy Mitford asked him how he reconciled his often objectionable conduct with being a Christian, Waugh replied that "were he not a Christian he would be even more horrible". Waugh's conservatism was aesthetic as well as political and religious. Although he praised younger writers, such as Angus Wilson, Muriel Spark and V. S. Naipaul, he was scornful of the 1950s writers' group known as "The Movement". He said that the literary world was "sinking into black disaster" and that literature might die within thirty years. As a schoolboy Waugh had praised Cubism, but he soon abandoned his interest in artistic Modernism. In 1945, Waugh said that Pablo Picasso's artistic standing was the result of a "mesmeric trick" and that his paintings "could not be intelligently discussed in the terms used of the civilised masters". In 1953, in a radio interview, he named Augustus Egg (1816–1863) as a painter for whom he had particular esteem. Despite their political differences, Waugh came to admire George Orwell, because of their shared patriotism and sense of morality. Orwell in turn commented that Waugh was "about as good a novelist as one can be while holding untenable opinions". Waugh has been criticised for expressing racial and anti semitic prejudices. Wykes describes Waugh's anti semitism as "his most persistently noticeable nastiness", and his assumptions of white superiority as "an illogical extension of his views on the naturalness and rightness of hierarchy as the principle of social organization".
Тақырыптар мен стиль
Уайкс Уоның романдары оның өміріндегі маңызды оқиғаларды қайта жасайды және көркемдеп суреттейді, бірақ Уо ертедегі эссесінде былай деп жазған: «Романист байқаған нәрсенің тек көшірмесін ғана жасай алады деп есептеуден артық қорлаушылық жоқ». Дегенмен, «Толық қысқа әңгімелер» жинағына жазған кіріспесінде Энн Пастернак Слейтер «әлеуметтік көзқарастар мен олардың айтылу тілі – Ваудың замандас әлемін мұқият бақылауының бір бөлігі» екенін айтты. Оның таланты дамып, жетіліп келе жатқанда, ол әдебиет сыншысы Эндрю Майкл Робертстің «күлкілі нәрселерді тамаша сезіну қабілеті және жалған көзқарастарды әшкерелеуге шеберлік» қасиетін сақтап қалды. 40 жылдық жазушылық өмірінің алғашқы кезеңдерінде, 1930 жылы католицизмге кірмес бұрын, Уо «Жарық жастар» буынының романисті болды. Оның алғашқы екі романы, «Күлейген және құлаған» (1928) және «Жамандыққа толы денелер» (1930) – екі өлшемді, көбінесе сенбеуге болатын кейіпкерлермен толы, оқырманның эмоцияларын оятуға тырыспайтын, сәтсіз қоғамды бейнелейді. Уоның ерте романдарынан көрінетін ерекшелік – қатысушыларды оңай анықтауға болатын, жылдам, автор аты көрсетілмейтін диалогтар. Уоның католицизмге кіруі оның келесі екі романының – «Қара жаңғырық» (1934) және «Бір уыш тозаң» (1934) сипатын айтарлықтай өзгертпеді, бірақ соңғы романнан фарс элементтері азайды, ал басты кейіпкер Тони Ласт енді комик бейне емес, нағыз адам болып көрінеді. 1930 жылдардың ортасынан бастап, католицизм мен консервативті саясат оның журналистік және ғылыми еңбектерінде жиі кездеседі, одан кейін ол «Скұп» (1938) романымен бұрынғы стиліне оралды, ол журналистика, журналистер және жағымсыз журналистік тәжірибелер туралы айтады. «Жұмыс тоқтап тұр және басқа да әңгімелер» жинағында Уо «нағыз» кейіпкерлерді және бірінші тұлғада баяндаушыны енгізді, бұл бірнеше жылдан кейін «Брайдсхедке қайта оралу» романында қолданатын әдеби стильді білдірді. Құдайсыз адамның өмір мағынасын сұраққа түйретін «Брайдсхедке қайта оралу» романы – Эвелин Уоның консервативті діни және саяси көзқарастарын ашық көрсететін алғашқы романы. Сондықтан, «Хелена» (1950) романы Эвелин Уоның ең философиялық христиандық кітабы болып табылады. «Брайдсхедте» пролетариаттан шыққан кіші офицер Хупер Уоның соғыстан кейінгі туындыларында жиі кездесетін тақырыпты бейнелейді: «Жай адам дәуірінде» орташалықтың көтерілуі. «Скотт Кингтің заманауи Еуропасы» (1947) повесінде Уоның болашаққа деген пессимизмі мектеп мұғалімінің ескертуінде көрінеді: «Менің ойымша, балаларды қазіргі заманға дайындау үшін ешқандай амал жасау өте жаман болар еді». Сол сияқты, осындай цинизм «Кұлағандар арасындағы махаббат» (1953) романына да еніп, дистопиялық, әлеуметтік мемлекеттік Ұлыбританияда өте жағымсыз әлеуметтік жағдайларға байланысты эвтаназия үкіметтің ең көп сұранысқа ие әлеуметтік қызметіне айналады. Соғыстан кейінгі романдардың ішінде «Гилберт Пинфольдтың сынағы» (1957) «бір түрлі жалған роман, ойынға шақыру» екенін Патей айтады. Стильдік тұрғыдан алғанда, бұл соңғы әңгіме 1926 жылғы «Теңдік» атты алғашқы әңгіме сияқты «аты жоқ диалогтардың шабуылымен» басталады.
Wykes observes that Waugh's novels reprise and fictionalise the principal events of his life, although in an early essay Waugh wrote: "Nothing is more insulting to a novelist than to assume that he is incapable of anything but the mere transcription of what he observes". Nevertheless, in the Introduction to the Complete Short Stories, Ann Pasternak Slater said that the "delineation of social prejudices and the language in which they are expressed is part of Waugh's meticulous observation of his contemporary world". As his talent developed and matured, he maintained what literary critic Andrew Michael Roberts called "an exquisite sense of the ludicrous, and a fine aptitude for exposing false attitudes". In the first stages of his 40 year writing career, before his conversion to Catholicism in 1930, Waugh was the novelist of the Bright Young People generation. His first two novels, Decline and Fall (1928) and Vile Bodies (1930), comically reflect a futile society, populated by two dimensional, basically unbelievable characters in circumstances too fantastic to evoke the reader's emotions. A typical Waugh trademark evident in the early novels is rapid, unattributed dialogue in which the participants can be readily identified. Waugh's conversion to Catholicism did not noticeably change the nature of his next two novels, Black Mischief (1934) and A Handful of Dust (1934), but, in the latter novel, the elements of farce are subdued, and the protagonist, Tony Last, is recognisably a person rather than a comic cipher. From the mid 1930s onwards, Catholicism and conservative politics were much featured in his journalistic and non fiction writing before he reverted to his former manner with Scoop (1938), a novel about journalism, journalists, and unsavoury journalistic practices. In Work Suspended and Other Stories Waugh introduced "real" characters and a first person narrator, signalling the literary style he would adopt in Brideshead Revisited a few years later. Brideshead, which questions the meaning of human existence without God, is the first novel in which Evelyn Waugh clearly presents his conservative religious and political views. As such, the novel Helena (1950) is Evelyn Waugh's most philosophically Christian book. In Brideshead, the proletarian junior officer Hooper illustrates a theme that persists in Waugh's postwar fiction: the rise of mediocrity in the "Age of the Common Man". In the novella Scott King's Modern Europe (1947), Waugh's pessimism about the future is in the schoolmaster's admonition: "I think it would be very wicked indeed to do anything to fit a boy for the modern world". Likewise, such cynicism pervades the novel Love Among the Ruins (1953), set in a dystopian, welfare state Britain that is so socially disagreeable that euthanasia is the most sought after of the government's social services. Of the postwar novels, Patey says that The Ordeal of Gilbert Pinfold (1957) stands out "a kind of mock novel, a sly invitation to a game". Stylistically this final story begins in the same fashion as the first story, "The Balance" of 1926, with a "fusillade of unattributed dialogue".