Кіріспе

Толкиннің "Сақиналар Иесі" романындағы ағаш алып, ағашқа ұқсайтын алып. Ол – Энт, және Гендальф оны "Орта Жердегі Күн астында әлі де жүретін ең көне тірі нәрсе" деп айтады. Ол өзінің атын берген ежелгі Фангорн ормансында тұрады. Ол Тұманды Таулардың оңтүстік шетінде жатыр. Оның бойы шамамен 4,5 метр, сырт келбеті қайынға немесе еменге ұқсас. Гандальф бастаған делегация Исенгардқа келеді және Гандальфтан басқалары оның қиратылғанына таңғалады. Ағаш адам Саруманның мұнарада қалуына уәде береді. Ағаш адам әлі де Исенгардта, енді Ортанктың Ағаш бағы деп аталғанда, Гондордың патшасы Арагорн бастаған топ Сауронды жеңгеннен кейін келеді, бұл енттер Саруманның күштерін жоюға көмектескендіктен мүмкін болды. Ағаш адам Саруманды жібергенін мойындайды. Гандальф оны жұмсақ сөккісімен, Саруманның "дауысының уы" арқылы Ағаш адамды өзін жіберуге көндіргенін айтады. Ағаш адам Ортанктың кілттерін патшаға тапсырады, ол Ортанк аңғарын Ағаш адам мен оның энттеріне береді.

Шығармашылықтың шығу тегі

Толкиннің эльф тілдерінің бірі – синдарин тілінде "Фангорн" сөзі "фанга" ("сақал") және "орне" ("ағаш") сөздерінен құралған, сондықтан ол ағылшын тіліндегі "Treebeard" ("Ағаш сақал") сөзімен мағынасы жақын. Роханның аттылары Фангорн орманын "Энт орманы", яғни Энттердің орманы деп атаған. Ағаш адамдар оған квеня тілінде әртүрлі есімдер берді: "Амбарона" – "көтерілу, күн шығысы, шығыс" мағынасын білдіреді, себебі "амба" сөзі "жоғары", ал "рона" сөзі "шығыс" дегенді білдіреді. "Алдаломэ" – "ағаш көлеңкесі" дегенді білдіреді, ол "алда" ("ағаш") және "ломэ" ("көлеңке, сумерек") сөздерінен тұрады. "Тауреморна" – "қараңғы орманы" дегенді білдіреді, себебі "таур" сөзі "орман", ал "морна" сөзі "қараңғы" мағынасын береді.

Ортағасырлық эхо

"Ent" сөзі көне ағылшын тіліндегі "ent" немесе "eoten" сөзінен алынған, яғни "алпаст" дегенді білдіреді. Толкин бұл сөзді ағылшын-саксондық "The Ruin" және "Maxims II" поэмаларындағы "orþanc enta geweorc" ("алпастардың шеберлігі") деген сөз тіркесінен алған, ол Ұлыбританиядағы римдік қираған жерлерді сипаттайды. Филолог және Толкин зерттеушісі Том Шиппидің айтуынша, Ағашқақал эльф басшылары Селеборн мен Галадриелмен "көп уақыт бұрын ағаштардың түбінде немесе тасқа соғып кездескенбіз" деген сөздермен құрметпен қоштасады. Ральф Бакшидің 1978 жылы түсірілген "Сақиналардың иесі" мультфильмінде Джон Уэстбрук Ағашқақалдың дауысын берген. Стивен Торн 1981 жылы BBC радиосының сериалдастыруында осы кейіпкердің дауысын орындаған. Питер Джексонның "Сақиналардың иесі: Екі мұнара" (2002) және "Сақиналардың иесі: Патшаның оралуы" (2003) фильмдерінде Ағашқақал үлкен аниматроникалық модель мен компьютерлік графиканың (CGI) үйлесімінен жасалған; оның дауысын Джон Рис-Дэвис орындайды, ол сонымен қатар Гимли рөлін сомдайды. Джексонның Ағашқақалды бейнелеуі оны Толкиннің кітабындағыдан гөрі хоббиттерге (мүмкін орктар) көбірек күдікпен қарауға және орманға келтірілген зиянды көріп білмейінше Саруманмен соғысуға тартындыруға әкеледі. Толкиннің шөбересі Тим Толкиннің 6 метрлік Ағашқақал мүсіні Толкиннің өскен қаласы Бірмингемде орнатуға рұқсат алды. The Tolkien Ensemble тобының "At Dawn in Rivendell" альбомында Ағашқақалдың дауысын Кристофер Ли орындаған.