Көпно қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Кępno – Польшаның оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала. Кępno тарихи Wieluń аймағында жатыр. Ол Ұлы Польша воеводтығының шетінде, Силезия тарихи аймағымен және Лодзь воеводтығымен шектеседі. 2009 жылдың 31 желтоқсанына қарай Кępno-ның халқы 14 760 адамды құрады. Кępno-дағы танымал орындардың бірі – Рынек (базар алаңы).

Тарих

Кюпноның тарихы ортағасырлық поляк бекінісіне барып тоқталады. Кюпно туралы ең көне жазба 1282 жылға дейін барады, ол жерде Польшаның герцогтары, Ұлы Польша герцогы Пржемыслав II және Померания герцогы Мествин II арасында Кюпно шарты жасалған. 1283 жылы қала құқығы берілді. Бастапқыда Польшаның патшалық қаласы болған Кюпно 1365 жылы король Казимир III Ұлымен рыцарьлар мен ақсүйектерге берілді. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісінде Кюпно Пруссия Корольдігіне қосылды. 1793 жылдан 1807 жылға дейін Оңтүстік Пруссия құрамында, ал 1807 жылдан 1815 жылға дейін Наполеонның Варшава Герцогтығы құрамында болды. 1815 жылы Вена конгресінде Кемпен ретінде Пруссияға қайтарылып, Позеннің Ұлы Герцогтығында (1848 жылға дейін) және Позен провинциясында басқарылды, онда ол Кемпен ауданының орталығы болды. Қала 19 ғасырдағы штетл болған. Еврейлердің көп бөлігі 19 ғасырдың екінші жартысында эпидемиялар (холера және т.б.) мен нашар тұрмыс жағдайларына байланысты қаланы тастап кетті. Олар негізінен Вроцлав және айналасы, Берлин және Америкаға көшті. Кемпен (Кепно) иммигранттары Гватемалада қоныстанған алғашқы еврейлер болды және ондағы неміс еврей қауымының негізін қалады. Осы уақытта поляк халқы немісшелендіру саясатына ұшырады. 1918 жылы Польша Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін тәуелсіздігін қайта алды және Ұлы Польша көтерілісі басталды, мақсаты – аймақты Польшамен қайта біріктіру. Жауап ретінде немістер қалаға 1000-нан астам Grenzschutz әскерін орналастырып, жергілікті поляк халқын қуғынға түстірді. 1919 жылдың қаңтар айында немістер алты поляк белсендісін Святошувта тұтқындады. 1939 жылдың 7 қыркүйегінде Кюпнодан кейбір поляктар неміс әскерлері тарапынан жақын маңдағы Вилазлов ауылында өлтірілді. Қала нацистік Германияға қосылып, Кемпен деп аталды және Рейхсгау Вартеланд құрамындағы сол аттас округтің (kreis) бөлігі ретінде басқарылды. Халық бөлінуге, германизацияға, мүліктің тәркіленуіне, тұтқындалуға, қуғынға, мәжбүрлі жұмысқа жіберуге, концлагерьге қамауға және өлім жазасына ұшырады. Немістер қалада нацистік түрме құрып, оны басқарды. Польша ескерткіштері қиратылды. Польша қарсылық қозғалысы 1939 жылдың қарашасында Кюпнода ұйымдастырылды. 1945 жылдың 21 қаңтарында Қызыл Армия әскерлері қаланы басып алды, соғыс аяқталғаннан кейін қала Польшаға қайтарылды, бірақ советтік коммунистік режим орнатылды, ол 1980 жылдары коммунизм құлағанға дейін билікте болды. Польша қарсылық қозғалысы қалада белсенді болды және 1945 жылдың қыркүйегінде жергілікті коммунистік полиция бөлімшесін басып алып, тұтқындарды босатті.

The history of Kępno dates back to a medieval Polish stronghold. The oldest known mention of Kępno comes from 1282, when it was the place of signing of the Treaty of Kępno, between dukes of fragmented Poland, Przemysł II, Duke of Greater Poland and Mestwin II, Duke of Pomerania. In 1283 it enjoyed town rights. Initially a royal city of Poland, in 1365 it was granted by King Casimir III the Great to knight and noble pl. Kępno was annexed by the Kingdom of Prussia in the 1793 Second Partition of Poland. Administered within South Prussia from 1793 to 1807, it was part of the Napoleonic Duchy of Warsaw from 1807 to 1815. As Kempen, it was restored to Prussia in the 1815 Congress of Vienna and administered within the Grand Duchy of Posen (until 1848) and the Province of Posen, within which it was the seat of the district Kempen in Posen. The town was a 19th century shtetl. The majority of the Jews left the city during the second half of the 19th century because of the epidemics (cholera, etc.) and the poor living conditions. They left mainly for Wrocław and surroundings, Berlin, and the Americas. Kempen (Kepno) immigrants were the first Jews to settle in Guatemala, and formed the basis of the German Jewish community there. In the meantime, the Polish population was subject to Germanisation policies. In 1918 Poland regained independence after World War I and the Greater Poland Uprising broke out, the aim of which was to reunite the region with Poland. In response the Germans placed over 1,000 Grenzschutz troops in the town and persecuted the local Polish population. In January 1919, the Germans interned six leading local Polish activists in Świętoszów. Some Poles from Kępno were murdered by German troops already on September 7, 1939, in the nearby village of Wylazłów. The town was annexed by Nazi Germany, renamed Kempen and administered as part of the county or district (kreis) of the same name within Reichsgau Wartheland. Its population was subject to segregation, Germanisation, confiscation of property, arrests, expulsions, deportations to forced labour, imprisonment in concentration camps and executions. The Germans established and operated a Nazi prison in the town. Polish monuments were destroyed. The Polish resistance movement was organized in Kępno in November 1939. Red Army troops took the town on January 21, 1945, and with the end of the war, the town returned to Poland, although with a Soviet installed communist regime, which remained in power until the Fall of Communism in the 1980s. The Polish resistance movement remained active in the town, and in September 1945 it captured the local communist police station and liberated the prisoners.

Ас мәзірі

Кępno – Ұлы Польша лилипут ірімшігін (ser liliput wielkopolski) өндірілетін орындардың бірі. Бұл Польшаның дәстүрлі аймақтық ірімшігі, және Польша Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму министрлігі оны дәстүрлі тағам ретінде қорғауға алған.

Көлік

Польшаның S8 және S11 тас жолдарының қиылысы Кępно қаласының шекарасынан сырт, солтүстік-шығыс жағында орналасқан. Сонымен қатар, теміржол станциясы да бар.

Спорт

Жергілікті футбол клубы – Polonia Kępno [pl]. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.