Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Толкиннің Орта Жеріндегі ойдан шығарылған жарты эльф, ойдан шығарылған кейіпкер.
Fictional half elf in Tolkien's Middle Earth
the fictional character
Арвен Ундомиел – Дж. Р. Р. Толкиннің Орта Жерінің аңыздар жинағындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Ол «Сақиналар Иесі» романында кездеседі. Арвен – Үшінші дәуірде өмір сүрген жарты эльфтердің бірі; оның әкесі Эльронд, жарты эльф және Ривенделл эльфтердің қасиетті орнының иесі, ал анасы – Эльф Келебриан, Эльф патшайымы Галадриелдің қызы, Лотлориеннің билеушісі. Ол Арнор мен Гондордың патшасы болған Арагорнға үйленеді. Питер Джексонның фильмде Арвен рөлін Лив Тайлер ойнайды. Ол кітапқа қарағанда фильмде анағұрлым белсенді рөл атқарады, Брюинен өткеліндегі Қара Шабандыздан (кітапта Глорфиндел ойнаған рөл) Хобит Фродоны жеке құтқарады.
Arwen Undómiel is a fictional character in J. R. R. Tolkien's Middle earth legendarium. She appears in the novel The Lord of the Rings. Arwen is one of the half elven who lived during the Third Age; her father was Elrond half elven, lord of the Elvish sanctuary of Rivendell, while her mother was the Elf Celebrian, daughter of the Elf queen Galadriel, ruler of Lothlórien. She marries the Man Aragorn, who becomes King of Arnor and Gondor. In Peter Jackson's film adaptation, Arwen is played by Liv Tyler. She plays a more active role in the film than in the book, personally rescuing the Hobbit Frodo from the Black Riders at the Fords of Bruinen (a role played by Glorfindel in the book).
Жазба
Арвен – Эльрондтың кіші баласы, Эльфтердің Ривенделл ғибадатханасының иесі және Үшінші дәуірдің соңында Орта жерде қалған Жоғарғы Эльфтердің басшысы, ал Галадриелдің қызы Селебриан – Лотлориеннің Эльфтер орманының билеушісі. Оның ағалары – Елладан мен Эльрохир егіздер еді. Оның "Арвен" деген аты синдарин тілінде "асыл қыз" дегенді білдіреді. Ол "Кеш жұлдызы" деген атаққа ие болды, өйткені ол Орта жердегі Жоғарғы Эльфтердің соңғы ұрпағының ішіндегі ең сұлуы болды. "Арагорн мен Арвен туралы әңгімеде" айтылғандай, Арагорн жиырма жасында Арвенмен алғаш рет Ривенделде кездесті, ол жерде ол Эльрондтың қорғауында өмір сүрді. Ол кезде 2700 жылдан астам жастағы Арвен Лотлориенде әжесі Галадриелмен бірге тұрғаннан кейін, әкесінің үйіне қайта оралған еді. Арагорн Арвенді бір көргеннен кейін ғашық болды. Отыз жылдан кейін екеуі Лотлориенде қайта кездесті. Арвен Арагорнның махаббатына жауап берді және Серен Амроттың төбесінде олар бір-біріне үйленуге уәде берді. Бұл таңдауды жасағанда, Арвен Эльрондтың қызы ретінде қол жетімді Эльфтердің өлместігінен бас тарды және Өлмейтін жерлерге барудың орнына Орта жерде қалуға келісті. Арвен алғаш рет "Сақиналардың Иесі" кітабында Фродо Бэггинс Элронд үйінде оянғаннан кейін көп ұзамай пайда болады: ол әкесінің жанында мерекелік тойда отырады. Сақина Достары Лотлориенге келгенде, Арагорн Арвенмен бұрынғы кездесуін еске алып, құрметпен тоқтайды. Арагорн Өлгендердің жолына бас бұрмас бұрын, оған Арвеннің ағалары Элладан мен Эльрохирдің еріп келген өз халқының отряды қосылады. Олар Арвеннен сыйлық әкеледі: қара матадан жасалған ту. Ту Пеленнор шайқасында ашылады, онда митрил, асыл тастар мен алтыннан жасалған Элендилдің белгісі көрсетіледі; бұл патшаның оралуы туралы алғашқы ресми хабарлама болады. Сақина жойылғаннан кейін Арагорн Арнор мен Гондордың патшасы болады. Арвен Минас Тиритке келіп, олар үйленеді. Ол Фродоға Кеш жұлдызын – ақ таспен әшекейленген мойын алқасын сыйлайды, оның жараларына көмектесу үшін. Арвен Арагорнға шабыт пен күш береді, ол Эльронд оған үйленуге рұқсат бермес бұрын Арнор мен Гондордың патшасы болуы керек. Арвен ата-анасының екеуі арқылы ежелгі Эльфтер үйінің тікелей ұрпағы болды. Сонымен қатар, Арвен Берен мен Лутиеннің ұрпағы еді, олардың тарихы оның тарихына ұқсас еді. Шындығында, Арвен Лутиеннің қайта келгені деп есептелді, ол барлық Эльфтердің арасында ең сұлуы, оны Түнқұйрық (Tinúviel) деп атады. Бұрын ол Арагорнның Роханның патшалық отбасынан Эовинге үйленуін қарастырған болатын. Арвен өте әдемі болып суреттелген; Мифлордағы Мелисса Хатчердің пікірінше, ол "жетілмейтін символы, Эовиннің көзінде қол жеткізбейтін Арагорнға лайықты". Кэрол Лейбигер Дж. Р. Р. Толкин энциклопедиясында Арвеннің араласпауы Сильмариллионда қалыптасқан және "Сақиналардың Иесінде" жалғасқан Эльфтердің жалпы үлгісіне сәйкес келеді деп жазды, олар қауіпсіз жайларға шегінеді. Ағылшын әдебиетінің ғалымы Нэнси Энрайт Арвеннің, Мәсіх сияқты, өз еркімен өлместіктен бас тарған мәңгілік екенін жазды, оның жағдайында Арагорнға деген махаббаты үшін. Ол Арвеннің көзге түсетін кейіпкер емес екенін және Эовин сияқты шайқасқа аттанбайтынын мойындады, бірақ оның ішкі күші роман бойы "жай түрде берілгенін" айтты.
Arwen was the youngest child of Elrond, lord of the Elvish sanctuary of Rivendell and leader of the High Elves remaining in Middle earth at the end of the Third Age, and Celebrían, daughter of Galadriel, ruler of the Elvish forest realm of Lothlórien. Her elder brothers were the twins Elladan and Elrohir. Her name "Ar wen" means 'noble maiden' in Sindarin. She was given the name "Evenstar" as the most beautiful of the last generation of High Elves in Middle earth. As told in "The Tale of Aragorn and Arwen", in his twentieth year Aragorn met Arwen for the first time in Rivendell, where he lived under Elrond's protection. Arwen, then over 2,700 years old, had recently returned to her father's home after living with her grandmother, Galadriel, in Lothlórien. Aragorn fell in love with Arwen at first sight. Thirty years later, the two were reunited in Lothlórien. Arwen reciprocated Aragorn's love, and on the mound of Cerin Amroth they committed themselves to marrying each other. In making that choice, Arwen gave up the Elvish immortality available to her as a daughter of Elrond, and agreed to remain in Middle earth instead of travelling to the Undying Lands. Arwen first appears in the text of The Lord of the Rings in Rivendell, shortly after Frodo Baggins wakes in the House of Elrond: she sits beside her father at the celebratory feast. When the Fellowship of the Ring comes to Lothlórien, Aragorn remembers his earlier meeting with Arwen and pauses in reverence. Shortly before Aragorn takes the Paths of the Dead, he is joined by a contingent of his people accompanied by Arwen's brothers, Elladan and Elrohir, who bring him a gift from Arwen: a banner of black cloth. The banner is unfurled at the Battle of the Pelennor Fields to reveal the emblem of Elendil figured in mithril, gems, and gold; this becomes the first triumphant public announcement of the king's return. After the ring is destroyed, Aragorn becomes king of Arnor and Gondor. Arwen arrives at Minas Tirith, and they are married. She gives Frodo the Evenstar: her necklace with a white stone, to aid him when his injuries trouble him. Arwen serves as inspiration and motivation for Aragorn, who must become King of both Arnor and Gondor before Elrond will allow her to marry him. Through both of her parents, Arwen was a direct descendant of the ancient Elven House of Finwë. Furthermore, Arwen was a descendant of Beren and Lúthien, whose story resembled hers. Indeed, Arwen was held to be the reappearance in likeness of Lúthien, fairest of all the Elves, who was called Nightingale (Tinúviel). Prior to this, he had considered having Aragorn marry Éowyn of the royal family of Rohan. Arwen is depicted as extremely beautiful; she is in Melissa Hatcher's view in Mythlore "a symbol of the unattainable, a perfect match for the unattainable Aragorn in Éowyn's eyes." Carol Leibiger wrote in the J. R. R. Tolkien Encyclopedia that Arwen's lack of involvement follows the general Elvish pattern, already established in The Silmarillion and continued in The Lord of the Rings, of retreating to safe havens. The scholar of English literature Nancy Enright wrote that Arwen, like Christ, is an immortal who voluntarily chooses mortality out of love, in her case for Aragorn. She granted that Arwen is not a conspicuous character, and unlike Éowyn does not ride into battle, but stated that her inner power is "subtly conveyed" and present throughout the novel.
Питер Джексонның фильмдер сериясы
Питер Джексонның "Сақиналардың иесі" фильм трилогиясында Арвенді Лив Тайлер ойнайды. Фильмдер оған әдебиеттегі нұсқасына қарағанда маңыздырақ рөл береді. "Екі мұнара" фильмінің бейімделуінде жарақат алған Арагорн Арвеннің арманы немесе көрінісі арқылы қайта тіріледі, ол оны сүйіп, Валарлардан оны қорғауын сұрайды. Фильмде Арвен Арагорнға өзі тіккен туды жібермейді; керісінше, Эльронд Даунхарроудағы Арагорнға Андюрил ретінде қайта соғылған Нарсил қылышын алып келіп, Арвеннің тағдыры Бір Сақинамен байланысқан және ол өліп бара жатқанын айтады. Толкин зерттеушісі Джанет Бреннан Крофт Джексон Арвенді бейкүнә қылып, оның тәуелсіз ойлау қабілетін жоққа шығарады дейді; ол тұрақты қолдау көрсетуден гөрі, Арагорнға алаңдатушы, тіпті оны азғырушы рөлге ие болады, Крофт оны "американдық супербатырымен" салыстырады, ал кітапта оның заңды патшалығының белгісі болған олардың некесі, фильмде ол оған сотталғандай қабылдайды. [[Файл:Джон Дункан (1911) Сидхтің аттылары.jpg|thumb|upright=1.35|"Арвеннің көрінісі" фильміндегі сахна Джон Дунканның 1911 жылғы "Сидхтің аттылары" картинасынан визуалды элементтерді алған. Толкин зерттеушісі Димитра Фими "Арвеннің көрінісі" сахнасындағы Эльфтер шеруінің Джон Дунканның 1911 жылғы Рафаэльге дейінгі "Сидхтің аттылары" картинасының "кельттік" бейнелерінен визуалды түрде шабыттанғанын айтады. Саурон Арагорнға болашақтағы Арвеннің өлімін көрсету үшін Палантирді пайдаланады, оның жігерін жоюға тырысады. Сыншы Джон Д. Рэтелифф "Арвен, жауынгер ханшайым" деп атаған эпизодтың жойылғанын мақұлдады, бірақ бұл "соңғы екі фильмнің көп бөлігінде оны Шаллот әйелінің құлдырауына түсіргеніне" баға берді. Мифопоэтикалық қоғамның "Толкин фильмінде: Питер Джексонның "Сақиналардың иесі" туралы эсселерінде" Кэти Акерс Джордан, Виктория Гейдосик, Джейн Ченс және Морин Тюм Джексон фильмдеріндегі Арвен және басқа әйелдердің бейнеленуі, айырмашылықтарға қарамастан, Толкиннің жазбаларымен тематикалық тұрғыдан үйлесімді немесе сәйкес келеді деп мәлімдейді.
In Peter Jackson's The Lord of the Rings film trilogy, Arwen is played by Liv Tyler. The films give her a more prominent role than her literary counterpart. In the film adaptation of The Two Towers, the injured Aragorn is revived by a dream or vision of Arwen, who kisses him and asks the Valar to protect him. In the film, Arwen does not send Aragorn the banner she has made; instead, Elrond takes the sword Narsil, reforged as Andúril, to Aragorn at Dunharrow, and tells him that Arwen's fate has become bound to the One Ring, and that she is dying. The Tolkien scholar Janet Brennan Croft comments that Jackson makes Arwen passive, denying her independence of mind; from being a constant support, she is a distraction, even a temptation, to Aragorn, whom Croft likens to "the American Superhero", and their marriage, in the book a sign of his rightful kingship, is in the film something he accepts as if he was condemned to it. [[File:John Duncan (1911) Riders of the Sidhe. jpg|thumb|upright=1.35|The film scene "Arwen's vision" borrows visually from Riders of the Sidhe by John Duncan, 1911. The Tolkien scholar Dimitra Fimi comments that the procession of Elves in the scene "Arwen's vision" in the extended version borrows visually from the "Celtic" imagery of John Duncan's 1911 Pre Raphaelite painting Riders of the Sidhe. Sauron uses the Palantír to show Aragorn a dying Arwen (a scene from the future) in the hope of weakening his resolve. The critic John D. Rateliff wrote approvingly of the deletion of what he calls "Arwen, Warrior Princess", even though it came "at the cost of reducing her to a sort of Lady of Shallott languishing for most of the final two films". In the Mythopoeic Society's Tolkien on Film: Essays on Peter Jackson's The Lord of the Rings, Cathy Akers Jordan, Victoria Gaydosik, Jane Chance, and Maureen Thum all contend that the portrayal of Arwen and other women in the Jackson films is thematically faithful to or compatible with Tolkien's writings, despite the differences.
Басқа
1981 жылы BBC радиосында "Сақиналардың Иесі" радиосериалында Арвеннің дауысын Соня Фрейзер орындады. "Сақиналардың Иесі" мюзиклдік қойылымында Арвенді 2007 жылы Лондонда Розали Крейг ойнады, ол прологты және үш музыкалық нөмірді орындады: "Үміт Әні", "Эарендилдің Жұлдызы" (эльфтер хорымен бірге) және "Үміт Әні Дуэті" (Арагорнмен бірге). 2009 жылы түсірілген "Голлумды іздеу" атты жанкүйерлік фильмде Арвенді Рита Рамнани сомдады. "Сақиналардың Иесі" тақталық ойыны Джексонның концептуалды дизайнері, иллюстратор Джон Хоудың Арвенді бейнелеуін пайдаланды; бұл жұмыс француз актрисасы Изабелла Аджаниден шабыттанды.
In the 1981 BBC radio serialisation of The Lord of the Rings, Arwen is voiced by Sonia Fraser. In the musical theatre adaptation of Lord of the Rings, Arwen, played in London in 2007 by Rosalie Craig, sings the Prologue, and three musical numbers: "The Song of Hope", "Star of Eärendil" (with the Elven chorus) and "The Song of Hope Duet" (with Aragorn). In the 2009 fan film The Hunt for Gollum, Arwen is played by Rita Ramnani. The Lord of the Rings board game made use of a rendition of Arwen by Jackson's conceptual designer, the illustrator John Howe; the work was inspired by the French actress Isabelle Adjani.