Кіріспе

Американдық саясаткер

Тенч Кокс (22 мамыр 1755 – 17 шілде 1824) – американдық саяси экономист және 1788–1789 жылдары Континенттік Конгресске Пенсильвания штатынан делегат. Ол «Пенсильваниялық» деген псевдониммен жазды және саяси қарсыластары арасында «Екі жаққа бұрылатын мырза» деп танылды.

Өмірбаян

Кокс 1755 жылғы 22 мамырда Филадельфияда (Пенсильвания штаты) дүниеге келген. Оның анасы Тенч Фрэнсис ағаның қызы еді. Оның әкесі Америка істерінде танымал отбасынан шыққан. Оның арғы атасы Батыс Джерсидің губернаторы Дэниел Кокс болды. Тенч білімін Филадельфия мектептерінде алды және заңгер болуды жоспарлаған, бірақ әкесі оны саудагер етуге шешім қабылдады, сондықтан ол Coxe & Furman компаниясының есепханасында жұмыс істеді және жиырма бір жасында серіктес атанды. Патриоттар билікке келгеннен кейін Кокс Филадельфиядан бірнеше айға кетіп, 1777 жылдың қыркүйегінде британдық генерал Хоу қаланы басып алғанда ғана қайтып келді. Кокс 1778 жылы британдықтар кеткеннен кейін Филадельфияда қалды, бірақ кейбір патриоттар оны роялисттік көзқарастарды ұстанды және британдық армияда (қысқа мерзімге) қызмет еткен деп айыптады. Британдық оккупация кезеңінде Кокстің саудадағы табысы осы айыптауларды күшейтті және ол тұтқындалды; алайда, ешқандай дәлел табылмады және ол кешірілді. Пенсильвания милициясының 1780, 1787 және 1788 жылдарғы тізімдерінде Кокс қарапайым сарбаз ретінде тіркелген. Милиция туралы Кокс былай деп жазды:

"Милиция кімдер? Олар – өзіміз емес пе? Демек, әрқайсымыз өз қаруымызды бір-бірімізге бұрып, өзіміздің кеудемізге бағыттаймыз ба? Конгресс милицияны қарусыздандыруға құқылы емес. Олардың қылыштары және сарбаздың басқа да барлық қарулары – американдықтардың туғаннан берген құқығы. Қылыштың шексіз билігі федералды немесе штаттық үкіметтердің қолында емес, мен Құдайға сенемін, ол әрқашан халықтың қолында болады."

Кокс вигтерге қосылды және ұзақ саяси мансабын бастады. 1786 жылы ол Аннаполис конвенциясына, ал 1788 жылы Континенталдық конгреске жіберілді. Кейін Кокс федералист болды. АҚШ-тың алғашқы жылдарында индустриализацияны қолдаған Кокс Александр Гамильтонмен бірлесіп 1791 жылғы "Өндіріс туралы есепті" жазды, оған көптеген статистикалық деректерді қосты. 1789 жылғы 11 қыркүйекте Александр Гамильтон Қаржы министрі болған кезде ол Қаржы министрлігінің көмекші хатшысы болып тағайындалды. Кокс сонымен қатар Филадельфияның Өндірісшілер қоғамын басқарды. 1792 жылғы 30 маусымда президент Джордж Вашингтон оны кіріс комиссары етіп тағайындады және президент Джон Адамс оны қызметтен шетіншетегенге дейін қызмет етті. 1796 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Содан кейін Кокс демократиялық-республикашыл болды және 1800 жылғы сайлау кампаниясында Пинкиге қатысты Адамстың танымал хатын жариялады. Осы үшін федералистер оны сатқын, тори және британдық жетекші деп айыптады, ал президент Томас Джефферсон оны мемлекеттік жабдықтаушы болып тағайындады; ол 1803 жылдан 1812 жылға дейін қызмет етті және Солтүстік Каролина штатының Полк округінде Грин Ривер плантациясын сатып алды. Оның немересі Экли Кокс Пенсильвания штатының Фриленд қаласында MMI дайындық мектебін құрды.