Кіріспе
Винченцо Монти (19 ақпан 1754 – 13 қазан 1828) – итальян ақыны, драматург, аудармашы және ғалым, итальян неоклассицизмінің барлық түрлі кезеңдеріндегі ең көрнекті өкілі. Оның "Илиада" дастанының өлеңмен аудармасы осы саланың ең ұлы туындыларының бірі саналады, оның мәшһүр бастауы ("Cantami, o Diva, del Pelide Achille,/L'ira funesta[ ]", I кітап, 1-2 тармақтары) итальяндықтар арасында кеңінен танымал сөз тіркесіне айналды (мысалы, Microsoft Windows жүйесінде шрифт файлын ашқанда көрсетілетін мәтін).
Өмірбаян
Монти Равенна провинциясының Альфонсин қаласында, Эмилия-Романья аймағында, жер иелері Феделе мен Доменика Мария Маццаридің ұлы болып дүниеге келді. Ол Фаенцадағы семинарияда және Феррара университетінде білім алды, онда медицина және құқық тағылымдарын оқыды.
jurisprudence.
Хронологиясы
1775 жылы ол Аркадия академиясының мүшесі қабылданып, келесі жылы оның алғашқы кітабы жарық көрді: "La visione di Ezechiello" ("Езекиелдің көруі"). 1778 жылы Монти Феррарадағы кардинал және папалық легаттың шақыруымен Римге көшті. Ол одан қыз, Констанца, және ұл, Франческо (соңғысы екі жасында қайтыс болды) тудырды. Ол арқылы әнші Фанни Экерлин оның немере қызы болып шықты. 1785 жылы ол "Аристодемо" трагедиясын жариялады, ол зор ықыласқа ие болды. Оның "Bassvilliana" (1793) атты өлеңі, Римдегі Француз Республикасының елшісі Николя Жан Хугу де Басевильдің қазасынан шабыттанды, сондай-ақ үлкен танымалдылыққа ие болды және алты айда он сегіз рет басылды. 1797 жылы ол Римнен кетіп, Болонья мен Венецияны аралағаннан кейін, ақыры Миланда қоныстанды, бұрынғы Француз төңкерісіне қарсылығын ("Bassvilliana" да білдірілген) тастап, жаңадан құрылған Цизальпин Республикасының қолдаушысы болды. 1799 жылы француздар жеңілген кезде ол қаладан кетуге мәжбүр болды, бірақ Маренго шайқасынан кейін (1800) екі жылдың ішінде қайта оралды. Парижде жүргенде Монти француз және латын тілдерінен аудармалар жасауға көбірек уақыт арнады, олар бүгінде оның ең үздік туындылары саналады: ол Вольтердің "La Pucelle d'Orleans" шығармасын, одан кейін Персидің "Сатирасын" және Гомердің "Илиадасын" (Илиада) жариялады. Отанына оралғаннан кейін Монти өзінің "Caio Gracco" трагедиясын, досы Лоренцо Маскеронидің өліміне арналған "La Mascheroniana" өлеңін және "Bell'Italia" сөздерімен басталатын әдемі және танымал әнұранын жариялады. 1803 жылы Монти Павия университетінде сөз өнерінен профессор болды, ал 1805 жылы Наполеонның таққа отыруымен оның тарихшысы болып тағайындалды. Ол бұл қызметті тарихшы емес, сарай ақыны ретінде атқарды және император мен оның отбасына мақтау өлеңдерін көптеп арнады. Ол оған Құрмет легионының және Темір тәждің кавалері болып тағайындалды және Италия Корольдігі институтының мүшесі болып сайланды. 1815 жылы Наполеон құлағаннан кейін Монти өзінің соңғы жылдары итальян тіл білімін дамытуға кіріспес бұрын "Il mistico omaggio" және "Il ritorno di Astrea" атты соңғы өлеңдерімен австриялық билікке қайта оралуға тырысты.
and a son, Francesco (the latter dies at only two years old). Through her the singer Fanny Eckerlin is his niece. He published in 1785 his tragedy of "Aristodemo," which was received with great favour. His poem entitled "Bassvilliana," (1793), suggested by the murder of Nicolas Jean Hugou de Basseville, envoy of the French Republic at Rome, had also great popularity, and passed through eighteen editions in six months. In 1797 he leaves Rome and, after visiting Bologna and Venice, finally settles in Milan, forsaking his former opposition to the French Revolution (expressed in the "Bassvilliana") and becoming a supporter of the newborn Cisalpine Republic. In 1799, he is forced to leave the city when the French are defeated, but it takes him only two years to come back, following the Battle of Marengo (1800). While in Paris, Monti devotes more and more of his time to translations from French and Latin, which today are considered to be his best works: he publishes "La Pucelle d'Orleans" by Voltaire, soon to be followed by the "Satire" by Persius and the "Iliade" (Iliad) by Homer. Soon after his return, Monti published his tragedy of "Caio Gracco," "La Mascheroniana," a poem on the death of his friend Lorenzo Mascheroni, and his beautiful and popular hymn beginning "Bell'Italia," etc. Monti became in 1803 professor of eloquence at Pavia, and on the coronation of Napoleon, in 1805, was appointed his historiographer. He filled this office rather as court poet than historian, and lavished a profusion of eulogistic verses on the emperor and his family. He was created by him a chevalier of the Legion of Honour and of the Iron Crown, and was chosen a member of the Institute of the Kingdom of Italy. After the fall of Napoleon in 1815, Monti tries to win back the Austrian regime with his last poems "Il mistico omaggio" and "Il ritorno di Astrea", before committing to the development of Italian linguistics during his last years.