Кіріспе

Шотланд жазушысы, редакторы және лекторы (1742–1818) Уильям Престон

Уильям Престон (7 тамыз 1742 – 1 сәуір 1818) – Эдинбургте дүниеге келген шотланд жазушысы, редакторы және лекторы. Ол мектепте және колледжде оқығаннан кейін, әкесі қайтыс болған соң оның қамқоршысы болған лингвист Томас Руддиманның хатшысы болды. Томас қайтыс болғаннан кейін Престон Томас ағасы Уолтер Руддиманның баспаханасында жұмыс істеді. 1760 жылы ол Лондонға көшіп, баспагер Уильям Стреханмен бірге көрнекті мансапты бастады. Ол масон болып, оқыту лекцияларының жүйесін құрды және бірнеше рет қайта басылған «Масондық туралы иллюстрациялар» атты еңбегін жариялады. Престон басшылығымен Антиквар ложасы «Модернс» Ұлы ложасынан бөлініп, он жыл бойы «Трент өзенінің оңтүстігіндегі бүкіл Англияның Ұлы ложасы» атанды. Ол ұзақ аурудан кейін 1818 жылдың 1 сәуірінде қайтыс болды және Санкт-Пол соборында жерленді.

Ерте өмір

Престон 1742 жылдың 7 тамызында Эдинбургте дүниеге келді. Оның әкесі, сондай-ақ Уильям Престон, заңгердің бір түрі – мөртабанның хатшысы болды. Оның екінші және жалғыз тірі қалған баласы классикалық білім алуға ынталандырылды, алты жасында Эдинбургтегі Корольдік жоғары мектепке қабылданды, онда ол латын тілінде өте жақсы оқып, грек тілін де оқыған болар еді. Ол классикалық зерттеулерін колледжде жалғастырды, содан кейін соқыр болғандықтан көмекке мұқтаж болған классикалық ғалым Томас Руддиманның хатшысы болды. Осы уақытта Престон әкесінің денсаулығы нашарлап, нашар инвестициялар жасауы мен 1745 жылғы көтерілісте дұрыс жақты таңдамауы салдарынан қаржылық жағдайы да қиын болды. 1751 жылы Руддиман қайтыс болғаннан кейін, жас Уильямның қамқоршысы болды. Ол Томас Руддиманның інісі Уолтер Руддиманның баспаханасында шәкірттікке алынды, бірақ Томас 1757 жылы қайтыс болғанға дейін уақытының көп бөлігін оған оқып, оның еңбектерін көшіріп, редакциялаумен өткізді. 1760 жылы Руддиманның ұсынған хаттарымен Престон Лондонға келді, онда ол Уильям Стреанмен жұмысқа орналасты, кейіннен Корольдің баспашысы болған және Престонмен бір мектепте оқыған бұрынғы оқушы. Ол өмірін редактор ретінде осы жерде өткізіп, Дэвид Юм және Эдвард Гиббон сияқты жазушылардың құрметіне ие болды.

Фримасондық

Престон Лондонға келгеннен кейін көп ұзамай, Англия астанасында тұратын Эдинбург масондарының бір тобы өздерін ложа ретінде құруды шешті. Шотландияның Ұлы ложасы оларға конституция бере алмайтынын түсінді, себебі олар астанадағы Ескілердің Ұлы ложасының билігін мойындады. Сондықтан, олар 1763 жылдың 20 сәуірінде Strand көшесіндегі "Ақ жүрек" тавернасында No 111 ложасы ретінде құрылды. Осы жиында Престон олардың екінші кіріктірілгені болған болуы мүмкін. Олар өздерінің бөлігі болған салыстырмалы түрде жаңа Ұлы ложаның мәртебесіне қанағаттанбады, сондықтан Престон және басқа бірнеше адам Англияның түпнұсқа Ұлы ложасына қарасты ложаға қатыса бастады және ағайындарын адалдығын өзгертуге көндірді. Осыған сәйкес, 1764 жылдың 15 қарашасында Ескілердің No 111 ложасы "Заманауилар" деп жаңа ғана атала бастаған конституция бойынша Каледонияның No 325 ложасына (қазір 134) айналды. "Ескі" және "Заманауи" терминдері тиісті конституцияларда қолданылатын рәсімдерді білдіреді, Ұлы ложалардың жасын емес. Адалдықтың өзгеруі Каледония ложасы мен олардың бұрынғы Ұлы ложасы арасында өткір хат алмасуға себеп болды. Кейін Каледония ложасы Корольдік аркалық масондығының алғашқы Ұлы тарауының маңызды бөлігіне айналды. Престон көп ұзамай масондық зерттеулердің кең ауқымды бағдарламасын бастады. Ол мүмкіндігінше сұхбат алып, Ұлыбритания мен шетелдегі масондармен кеңінен хат алмасып, масондық білімнің мол қорын жинады, оны бастапқыда масондықтың үш дәрежесіне байланысты лекцияларды түсіндіруге және ұйымдастыруға қолданды. Ол достарымен аптасына бір-екі рет кездесіп, өз баяндамасын сынап, жетілдіріп отырды. 1772 жылдың 21 мамырында ол Strand көшесіндегі Crown and Anchor тавернасында өзінің жүйесімен Ұлы офицерлер мен басқа да көрнекті масондарды таныстыру үшін гала кешін ұйымдастырды, бұл үшін ол көп шығын жұмсады. Сол күні оның сөйлеген сөзінің сәттілігі сол жылдың соңында оның "Масондық туралы иллюстрациялар" атты еңбегін жариялауға әкелді, ол автордың өмірінде он екі ағылшын тілінде басылып шықты, сондай-ақ басқа тілдерге аударылды. 1774 жылы ол өзінің материалдарын Fleet Street көшесіндегі Mitre Tavern тавернасында өткізген лекциялық курстарға жинақтады. Әр дәрежеге бір гинеядан он екі лекция оқылды. Галада Ескілік ложасының екі мүшесі болды (бұрын Goose and Gridiron ретінде Ұлы ложаның негізін қалаушылардың бірі). Джон Боттомли сол кезде ложаның шебері болды, ал Джон Нортхоук Престонның Страхан баспасындағы әріптесі болды. Ескілік ложасы мүшелерінің азаюынан зардап шекті, осы екі адам Престонды жалдап, ложаны қайта жаңғырту идеясын ойлап тапты. Ол 1774 жылдың 1 маусымында мүше болып сайланды. Ол мүше ретінде алғаш рет қатысқанда, екі аптадан кейін ложаның шебері болып сайланды. Ложа осылай гүлденді, бұл Бро Нортхоукқа ұнамады. Ол қазір ложаға жиналған жас масондардың барлығы Престонның шәкірттері екенін, бұл оған үш жарым жыл бойы шебер креслосында отыруға мүмкіндік берді деп шағымданады.

Мұра

Престонның Ұлы Ложадан қуылғаны масондыққа оның қосқан үлесінің азаюын білдірді. 1781 жылы отставкаға кеткен кезде ол бір жыл бойы ложаға келмеген. Оның ағалары оны бес жылдан кейін қайта оралуға көндірді, бұл тағы бір төмендеу кезеңін тоқтатты. Ол қарсылық көрсеткен Ұлы Ложадағы жер аударылу кезеңінде бірнеше ложаны құрғанын айтты, бірақ олардың тек екеуі ғана расталды. Қазіргі заманғы ложаға қайта қабылдануымен бірге ол Хародим орденін (немесе Ұлы Бапты) құрды, ол оның лекцияларында баяндалған масондық туралы өз ойларын жеткізуге арналған құрал болды. Бұл орден шамамен 1800 жылы тарап кетті. Престон екі Ұлы Ложаның бірігу процесіне қатыспады және бұл мәселеде ешқандай пікір білдірмеді. Оның масондық мұрасының ең бастысы – оның "Масондық суреттері" еңбегі болып табылады, ол оның 1818 жылы ұзақ аурудан кейін қайтыс болғаннан соң да жаңа басылымдармен жарияланып тұрды. Престонның ұзаққа созылған әсері – масондықты барлар мен дастарханнан ауыстырып, оған зихилықпен қарауға мүмкіндік бергенінде. Престон сонымен қатар Ұлы хатшы Джеймс Хесселтин және Томас Данкерлимен бірге масондық жиналыстарын мейрамханалардан арнайы масондық ғимараттарына көшірумен байланысты.