Кіріспе

1534 жылы Францияда католиктерге қарсы наразылық

"Плакаттар ісі" – 1534 жылғы 17-18 қазан түнде Париж және төрт ірі провинциялық қала – Блуа, Руан, Тур және Орлеан қалаларының қоғамдық орындарында католиктерге қарсы плакаттар пайда болған оқиға. Бір плакат король Франциск I-нің Амбоазедегі жатын бөлмесінің есігіне жабыстырылды, бұл оның қадірін төмендету және қауіпсіздікті бұзу болды, одан король қатты қорқып қалды. "Плакаттар ісі" Францисктің бұрынғы татуластыру саясатына нүкте қойды, ол протестанттарды Париж Парламентінің қатаң шараларынан және Филип Меланхтонның қоғамдық өтініштерінен, яғни жайлылық танытуын сұрауынан қорғауға тырысқан.

Плакаттар

Плакаттарда "Біздің жалғыз делдал және жалғыз құтқарушы Иса Мәсіхтің қасиетті соңғы кешкі асымен тікелей қайшы келетін, папалық миссаның қорқынышты, ұлы және шыдай алмассыз зұлпылары туралы нағыз мақалалар" деген тақырып жазылған. Бұл қаушатыр тақырып католиктердің Евхаристияға қатысты түсініктеріне тікелей шабуыл болды. Мәтін Цвинглидің миссаға қатысты ұстанымын қолдады, ол Евхаристияда Мәсіхтің нақты қатысуын жоққа шығарды. Плакаттардың басты шабыттандырушысы, тіпті тікелей авторы деп саналатын француз протестант көшбасшысы Гийом Фарель болды, бірақ оның нағыз авторы Пикардиядан келген Нойшатель пасторы Антуан де Маркорт болуы мүмкін: Антуан Фромент "осы плакаттарды Швейцариядағы Нойшательде Антуан Маркоур жасаған" деп куәланды. Келесі айда анонимді түрде жазған Маркорт, өзінің 16 қараша 1534 жылы Нойшательде жарық көрген анонимді "Қасиетті Евхаристия туралы ең пайдалы және құтты кішкентай трактатының" жолдауында плакаттарды өзіне жатқызды. Онда ол: "Мен шын ниетпен миссаның шыдай алмассыз зұлпылары туралы нағыз мақалаларды жазып, редакциялауға бейімделдім. Осы мақалаларды жариялап, елдің барлық қоғамдық орындарына ілуге ниеттенемін" деді.

Салдары

Келесі жексенбіде Париждің барлық приходтарында процессиялар жарияланды. Парижде патшаның өзі әдетте Ең Қасиетті Евхаристия тасымалданатын шатырдың астында тұрып, айқын саяси мәлімдеме жасады. Сонымен қатар, қылмыскерді немесе қылмыскерлерді ұстауға көмектесетін ақпарат бергендерге жүз эку сыйақы жарияланды, олар тірідей өртенуге тиіс болды. Протестант жақтастары тез анықталып, Шательге жіберілді. Алғашқы айыптаулар 10 қарашада жарияланды; алғашқы тірідей өртенген адам, 13 қарашада, Бартеми Милон есімді мүгедек болды. Католик шіркеуіне қарсы пікір талас католиктерді қатты қорлағандықтан, патша енді өз католиктік сенімін ашық түрде растады. Жедел халықтың наразылығы салдарынан Джон Кальвин сияқты бірнеше көрнекті протестант көшбасшылары, сондай-ақ Клемент Маро сияқты ғалымдар мен ақындар қашуға мәжбүр болды. Франсуа жақында Парижге оралған 13 қаңтарда тағы да қауқыпты әрекет жасалып, ғибадаттар туралы трактаттың үлкен парақтары Париждің көшелері мен есіктеріне таратылды. Кейіннен патша жарлығымен баспаға тыйым салынды.