Кіріспе
Агапе мейрамы немесе сүйіспеншілік мейрамы (басқаша сүйіспеншілік мейрамы деп те жазылады, кейде үлкен әріппен жазылады) – христиандар арасындағы әртүрлі ортақ тамақтарды білдіретін термин. Бұл атау грекше ἀγάπη (агапе) сөзінен шыққан, ол бауырластық немесе отбасылық махаббатты білдіреді. Агапе тамағы ерте шіркеуде пайда болған және сенушілер үшін әрекеттестік уақыты болды. Евхаристия алғашқы кезде махаббат мейрамының бір бөлігі болды, бірақ кейін (шамамен бірінші ғасырдың соңы мен 250 жыл аралығында) екеуі бөлініп кетті. Сондықтан, осы дәстүрдің қазіргі заманғы қайта жаңғыруларында «Lovefeast» термині Евхаристиядан өзге тамақтарды білдіреді. Шығыс православие және пиетистік дәстүрлерде тойланатын мұндай махаббат мейрамдары, қауым мүшелері арасындағы бауырластық байланысты нығайтуға көмектеседі. Ортақ тамақтар туралы сілтемелер Антиохиялық Игнатийдің Смирналықтарға жолдаған хатында, онда «агапе» термині қолданылады, сондай-ақ Плиний Кішінің Траянға жолдаған хатында (шамамен 111 ж.) кездеседі. Онда христиандар таңертең ерте кездесіп, «Христосқа құдай ретінде дұға етеді», ал күнінің соңында «ортақ тамақ жейтіні» айтылады. 692 жылғы Квинесест соборында бұл мейрам әлі де еске алынса да, көп ұзамай ол Ефиопия мен Үндістан шіркеулерінен басқа жерлерде тоқтатылды. Сонымен қатар, XVIII ғасырда пайда болған радикалды пиетистік топтар, мысалы, Шварцнау ағайындары мен Моравия шіркеуі махаббат мейрамын тойлайды. Методист шіркеулері де осы дәстүрді жалғастыруда. Ұқсас амалдар басқа топтар арасында да жақында қайта жандандырылды немесе жаңадан құрылды, оның ішінде англикандықтар бар. Қазіргі заманғы махаббат мейрамы көбінесе экуменикалық жағдайларда, мысалы, методистер мен англикандықтар арасында қолданылады. Бұл рәсім жалпы тамақтанумен байланысты. Ол толыққанды тамақтан тұрады, қатысушылар өздерінің тағамын әкеледі, бірақ ортақ бөлмеде тамақтанады. Күткендей, кейде ол жай ғана ішіп-жеуге немесе қауымның бай мүшелерінің мақтанышпен көрсетуіне айналуы мүмкін, бұл Қорынтта болған жағдайға ұқсас. Пауыл былай дейді: «Сіздер қауымға жиналғанда араларыңызда жікке бөлінудің бар екенін естіп жүрмін. Әрине, сіздердің араларыңызда жікке бөлінудің қажеті де бар, осылай сенімділердің кімдері анықталады. Бірге келгенде сіздер Иеміздің соңғы тамағын жемейсіздер, себебі әркім өз тамағын жеуге асығады, ешкім екіншісін күтпейді. Бірі аш, екіншісі мас болады. Сіздерде ішіп-жеуге үйлеріңіз жоқ па? Немесе Құдайдың қауымын жек көріп, мұқтаждарды ұялтасыздар ма?» «Агапе» (ἀγάπη) термині тамақтарға қатысты да қолданылады. 100 жылдан кейін Антиохиялық Игнатий агапе мейрамына сілтеме жасайды. 112 жылы Траянға жолдаған 97-хатында Плиний Кіші христиандардың ортақ тамақ жеу үшін жиналатынын айтады, бұл агапе мейрамы болуы мүмкін. Агапе тамағының қайта кестеленуі коринфтіктердің өзімшілдігі мен тамаққұмарлығынан туындады. Тертуллиан да осы тамақтар туралы жазған көрінеді, бірақ оның не жазғаны нақты емес. Кейде олар осы той-томалақтардың әдепсіздікке толы екенін айыптап, оларға қарсы шықты. Клемент Александриялықтың «Stromata» (III, 2) еңбегіне сілтеме жасай келе, Филип Шафф былай түсіндірді: «Христиандық агапеяның ерте жоғалып кетуіне, бәлкім, осы жерде айтылған сөзді бұзылған Карпократтардың қорқынышты пайдалануы себеп болған шығар. Шынайы агапе елшілердің ісі (2 Пет. II. 13; Яһуда 12), бірақ оны екі жүзділер жиі қорлады, тіпті елшілердің көз алдында да (1 Коринфтерге 11:21). Галликан шіркеуінде осы қайырымдылық мейрамдарының сақталуы немесе реликвиясы pain béni; ал Шығыс православие шіркеуінде ἀντίδωρον (antidoron) немесе eulogiæ, сондай-ақ prosphora деп аталады, ол құдайлық литургияның (Евхаристия) соңында қауымға кірмейтіндерге таратылады, одан тоқты (Host) және басқа да бөліктер дайындалу литургиясы кезінде кесіледі». Аугустин Гипполық та өзінің туған жерінде, Солтүстік Африкада, жерлеу немесе еске алу шараларында кейбіреулер мас болғанша ішіп-жеген, ал ол оларды Евхаристияның дұрыс тойлауынан ажыратып: «Мәсіхтің денесін бізге тіпті денемізді қолдап тұратын нанды жеуге тыйым салынған адамдармен араласайық». Ол өзінің Миланда болған уақытынан бұрын-ақ бұл әдет-ғұрыпқа тыйым салынғандығын айтады. Лаодикия соборының (364) 27 және 28-кеңестерінде ғибадатханаға арналған тағамдардың бір бөлігін үйге алып кетуге және ғибадатханада тамақтануға тыйым салынған. Карфагеннің үшінші соборы (393) және Орлеанның екінші соборы (541) шіркеуде той жасауға тыйым салды, ал 692 жылғы Трул соборы бал мен сүтті тәрелкеге қоюға тыйым салды (57-кеңес) және шіркеуде махаббат мейрамын өткізгендерді шіркеуден шығаруға бұйрық берді (74-кеңес). Үндістанның ежегісент Томас христиандары агапа мейрамдарын тойлауды жалғастырды, олардың әдеттегі тағамы – аппам.
An agape feast or lovefeast (also spelled love feast or love feast, sometimes capitalized) is a term used for various communal meals shared among Christians. The name comes from the Greek word ἀγάπη (agape), which implies love in the sense of brotherly or familial affection. Agape meals originated in the early Church and was a time of fellowship for believers. The Eucharist was a part of the lovefeast in the earliest times, although at some point (probably between the latter part of the 1st century AD and 250 AD), the two became separate. Thus, in modern time revivals of this tradition, terms such as "Lovefeast" refer to meals distinct from the Eucharist. Such lovefeasts, celebrated within the Eastern Orthodox tradition and also in pietistic traditions, seek to strengthen the brotherly bonds between parishioners. References to communal meals are discerned in and in Saint Ignatius of Antioch's Letter to the Smyrnaeans, where the term agape is used, and in a letter from Pliny the Younger to Trajan, (ca. 111 A. D.) in which he reported that the Christians, after having met "on a stated day" in the early morning to "address a form of prayer to Christ, as to a divinity", later in the day, would "reassemble, to eat in common a harmless meal". Though still mentioned in the Quinisext Council of 692, the agape meal fell into disuse soon after, except among the churches in Ethiopia and India. In addition, Radical Pietist groups originating in the eighteenth century, such as the Schwarzenau Brethren and the Moravian Church, celebrate the lovefeast. Methodist churches also continue the practice. Similar practices have been revived or created more recently among other groups, including Anglicans, The modern lovefeast has often been used in ecumenical settings, such as between Methodists and Anglicans. indicates that the rite was associated with participation in a meal of a more general character. It apparently involved a full meal, with the participants bringing their own food but eating in a common room. Perhaps predictably enough, it could at times deteriorate into merely an occasion for eating and drinking, or for ostentatious displays by the wealthier members of the community, as happened in Corinth, drawing the criticisms of Paul: "I hear that when you come together as a church, there are divisions among you, and to some extent I believe it. No doubt there have to be differences among you to show which of you have God's approval. When you come together, it is not the Lord's Supper you eat, for as you eat, each of you goes ahead without waiting for anybody else. One remains hungry, another gets drunk. Don't you have homes to eat and drink in? Or do you despise the church of God and humiliate those who have nothing?" The term agape (ἀγάπη) is also used in reference to meals in and according to a few manuscripts of
Soon after the year 100, Ignatius of Antioch refers to the agape feast. In Letter 97 to Trajan in 112, Pliny the Younger mentions that Christians are known to assemble for a common meal which may be the agape meal: The rescheduling of the agape meal was triggered by Corinthian selfishness and gluttony. Tertullian too seems to write of these meals, though what he describes is not quite clear. Accusations of gross indecency were sometimes made against the form that more indulgent banquets took. Referring to Clement of Alexandria's Stromata (III, 2), Philip Schaff commented: "The early disappearance of the Christian agapæ may probably be attributed to the terrible abuse of the word here referred to, by the licentious Carpocratians. The genuine agapæ were of apostolic origin (2 Pet. ii. 13; Jude 12), but were often abused by hypocrites, even under the apostolic eye (1 Corinthians 11:21). In the Gallican Church, a survival or relic of these feasts of charity is seen in the pain béni; and, in the Eastern Orthodox Church in the ἀντίδωρον (antidoron) or eulogiæ, also known as prosphora distributed to non communicants at the close of the Divine Liturgy (Eucharist), from the loaf out of which the Lamb (Host) and other portions have been cut during the Liturgy of Preparation." Augustine of Hippo also objected to meals in his native North Africa, typically in funerary or commemorative settings, in which some indulged to the point of drunkenness, and he distinguished them from proper celebration of the Eucharist: "Let us take the body of Christ in communion with those with whom we are forbidden to eat even the bread which sustains our bodies." He reports that even before the time of his stay in Milan, the custom had already been forbidden there. Canons 27 and 28 of the Council of Laodicea (364) restricted the abuses of taking home part of the provisions and of holding the meals in churches. The Third Council of Carthage (393) and the Second Council of Orléans (541) reiterated the prohibition of feasting in churches, and the Trullan Council of 692 decreed that honey and milk were not to be offered on the altar (Canon 57), and that those who held love feasts in churches should be excommunicated (Canon 74). The ancient Saint Thomas Christians of India continued to celebrate their agapa feasts, using their typical dish called appam.
Реформация
Протестанттық реформациядан кейін, христиандардың бір бөлігі Жаңа Өсиет шіркеуінің дәстүрлеріне оралуға тырысты. Мұндай топтардың бірі – 1708 жылы құрылған Шварцнау бауырлары, олар "сырттан көрінетін, бірақ қасиетті" рәсімдеріне аяқ жуу, Агапе дастарқаны және Евхаристиядан тұратын Махаббат мейрамын жатқызды. Тағы бірі – граф Зинзендорф жетекшілігіндегі моравиялықтар, олар қарапайым тамақ бөлісу түрін қабылдады, содан кейін куәліктер немесе діни сөздер айтылып, миссионерлердің хаттары оқылды. Медодизмнің негізін қалаушы Джон Уэсли моравиялықтармен бірге Америкаға сапар шекті және олардың сенімі мен тәжірибесіне жоғары баға берді. 1738 жылы дінге келгеннен кейін ол Махаббат мейрамын методистік қозғалысқа енгізді. Медодизмде дін қызметкерлерінің жетіспеуіне байланысты Махаббат мейрамы өзінің жеке дамуын басынан өтті, өйткені қасиетті тамаққа (коммунияға) қатысу мүмкіндігі өте шектеулі болды. Осылайша, алғашқы методистер Махаббат мейрамын тойлады, бірақ 19 ғасырда жаңару баяулаған кезде оның маңызы азайды.
Шығыс православие
Бұл дәстүрді, кем дегенде, кейбір шығыс православиелік шіркеулер, соның ішінде Үндістанның Сент-Томас христиандары сақтап келеді. Мұндай шаралар көбінесе жаңа дін қызметкеріне (рухани) орден берілген кезде өткізіледі, ал қатысушылар оған сыйлықтар әкеледі. Сенімсіз дереккөз: дата=тамыз 2019
Бауырластар
Шварцнаулық бауырлар тобы (ең ірісі – Бауырлар шіркеуі) үнемі агапе мейрамдарын ( "Махаббат мейрамы" деп аталады) өткізеді, оған аяқ жуу, кешкі ас және қасиетті тамақ (коммуния), ғибадат қызметі барысында әндер мен қысқаша жазба оқулармен араласады. Шварцнау бауырларынан тараған Бауырлар шіркеуі, Бауырлар шіркеуі, Ескі неміс баптист бауырлары және Дункард бауырлары сияқты топтар Мәсіхтің соңғы кешкі асы туралы Жаңа өсиеттегі сипаттамаларға негізделген Махаббат мейрамын үнемі өткізеді. Бауырлар агапе тамағын (әдетте қой немесе сиыр етінен және бір ыдыш сорпадан тұрады) тамақтан бұрын аяқ жуумен және одан кейін қасиетті тамақпен (коммуниямен) біріктіреді. Осы жағдайда "Махаббат мейрамы" термині көбінесе тек тамақты ғана емес, осы үш рәсімнің барлығын білдіреді. 18 ғасырдың басында неміс радикалды пиетистерінің ықпалымен, Махаббат мейрамы Моравиялықтар бұл тәжірибені қабылдамас бұрын Бауырлар арасында құрылды.
Моравия тілі
Моравия шіркеуінің махаббат мейрамы Агапе мейрамы мен Киелі кітаптағы Елшілердің істері кітабында сипатталған ертедегі шіркеулердің тамақтануына негізделген, олар бірлік пен махаббатпен бөлісілген. Еуропалық, канадалық және американдық махаббат мейрамдарында дәстүрлі түрде динерлер (неміс тілінен аударғанда 'қызметшілер') қауымға тәтті нан мен кофе (Германияда, Нидерландыда және Англияда тәттіленген сүтті шай) ұсынады; тамақтан алдын ала қарапайым үстел дұғасы оқылады. Қауымнан тұтынылатын тағамдар мен сусындар әртүрлі болуы мүмкін, қауымның мүмкіндігіне қарай бейімделеді. Мысалы, кейбір отарлық дәуірдегі махаббат мейрамдарында қарапайым нан мен су пайдаланылған; кейбіреулері Салемде сыра ұсынғандығы белгілі. Моравия махаббат мейрамы ән шырқауға және орган немесе хордан естілетін музыканы тыңдауға да бағытталған. Таңдалған әндер мен әнұрандар көбінесе махаббат пен үйлесімді бейнелейді. Қауым мүшелері Мәсіхтегі бауырластарымен Құдаймен рухани байланыстары туралы ашық сөйлесе алады. Рождество кешіндегі махаббат мейрамдары қауым таңдаған музыка мен аспаптардың әсерімен ерекше тартымды бола алады. Көптеген шіркеулер махаббат мейрамына шақыру ретінде тромбон хорларын немесе шіркеу оркестрлерін ойнатады. Моравия қауымы шіркеуінің құрылған күні сияқты кез келген ерекше жағдайларда махаббат мейрамын өткізе алады, бірақ махаббат мейрамдары тұрақты түрде атап өтілетін белгілі бір күндер бар. Олардың ішінде "Түн күзеті", "Жақсы жұма", 13 тамыздағы мереке (1727 жылы Моравия шіркеуінің жаңаруы немесе қайта тууы) және Рождество кеші, онда қауымның әрбір мүшесі қызмет соңында нан мен кофемен бірге шам алады.
Методист
Методистер сүйіспеншілік тойларын да өткізеді, көбінесе тоқсан сайын, сондай-ақ маңызды мереке күндерінің кештерінде. 1776 жылдың шілдесінде жазылған бір хабарламада сүйіспеншілік тойында қатысушылардың жаңа өмірге келу және толықтай қасиеттену тәжірибелері баяндалған:
Веслиан методистік шіркеуінде сүйіспеншілік тойлары сүйіспеншілік тостағанға толы нан мен судан тұратын. Бұл тойлар "тақуалықты, өзара сүйіспеншілікті және ынтаны" арттырады делінеді. Первобыт методистік шіркеуінің қауымдары өз мүшелері арасында үлкен, бірлескен дастархан түрінде Lovefeast тойларын өткізеді. Евангелиелік Веслиан шіркеуінің Тәртібінің 108-тармағында: "Әрбір округте кем дегенде үш айда бір рет Сүйіспеншілік тойы өткізілуі керек. Ол әдетте нан үзу, мадақтау және куәлік беруден тұрады" делінген. Аллегений Веслиан Методистік Қауымының Тәртібінің 244-тармағы пасторлардың міндеттерінің бірі – "сүйіспеншілік тойларын өткізу" екенін көрсетеді.
Шығыс православие
Бірқатар шығыс православиелік христиандық приходтарда жексенбі күндері және Құдайға арналған литургиядан кейінгі мерекелерде, әсіресе Пасхалық күткеннен кейін, агапе тамағы (түрікше: sevgi ziyafeti), көбінесе «кофе сағаты» (испанша: café comunitario) деп аталады.
Рим католиктері
Агапе – католиктік неокатехуменалдық жолдың кең таралған ерекшелігі, онда жол мүшелері белгілі бір жағдайларда Евхаристия тойынан кейін жеңіл дастарқанға қатысады. Басқа жағдайларда, кейде "агапе" деп аталатын, көптеген жергілікті ерекшеліктері бар махаббат дастарқандарының дәстүрі бар: мысалы, приходтың қасиетті қамқоршысы немесе Корпус Кристи сияқты үлкен мерекелер көбінесе көптеген тағам мен сусынмен бірге приходтық тоймен аталып өтеді. Америкалықтар жексенбілік әзірленген миссадан кейін "кофе мен пончик" дәстүрін сақтайды, ал ерте таңғы Рорате миссасы көбінесе бірлескен таңғы аспен жалғасады. Алайда, көптеген приходтар топтасып, жергілікті мейрамханаға, кафеге немесе пабқа барумен шектеледі. Мысалы, қасиетті сағаттан кейін көбінесе "қуаныш сағаты" болады. (Германияның Frühschoppen дәстүрі де осыдан туындаған.) Махаббат дастарқанын тойлаудың ең негізгі жолы (көбінесе осылай мақсатты түрде жасалмайды) – демалыс күнгі мерекелік отбасылық кешкі ас.
Адвентист
Жаратылыс жетінші күнгі адвентистері жаңа айды тойлау рәсімінің бір бөлігі ретінде агапе дастарқанына қатысады, ол әдеттегі кешкі ас соңында өткізілетін, табиғи өнімдерден жасалған ресми тамақ түрінде болады.