Кіріспе

Вествлетрен (Brouwerij Westvleteren) – 1838 жылы Бельгияның Влетрен қаласындағы Сент-Сикст траппистік аббатханасында құрылған сыра зауыты. Оның үш сырасы тамаша дәмі мен сапасы үшін халықаралық деңгейде танымал; кейбірлер Westvleteren 12 сырасын әлемдегі ең жақсы сыра деп санайды. Сыра коммерциялық сұранысқа қарай пісірілмейді, апта сайын монастырь есігінен шағын көлемде жеке сатып алушыларға алдын ала тапсырыс бойынша сатылады.

Тарих

Францияның Мон де Кэтс монастырының траппист монахтары 1831 жылы Сент-Сикст монастырын құрды. 1838 жылы Вестфлетеренде сыра қайнату басталды. 1850 жылы монахтардың бір бөлігі Notre Dame de Scourmont монастырын негіздеді, ол Chimay деп аталатын траппист сырасын да қайнатады. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде Вестфлетерен сыра зауыты жұмысын тоқтатпады, бірақ өндіріс көлемі азайды. 1914-18 және 1939-45 жылдары басқа сыра зауыттарының мыс ыдыстарын неміс оккупациялық күштері алып қойғанда, Вестфлетерен сыра зауыты ғана мыс ыдыстарын сақтап қалды. Бірінші дүниежүзілік соғыста мұның себебі – аббатхана немістер тарапынан басылып алынбады, ол одақтас әскерлерінің жаралы салдарын күтуге арналды. Сол жылы аббатхана ескі жабдықтардың орнына жаңа сыра зауытын ашты.

Коммерциялық бағыттар

Барлық басқа траппистік сыраханалар сияқты, сыра тек монастырды және басқа да қайырымдылық мақсаттарды қаржылай қолдау үшін сатылады. Сырахана ресми түрде кәсіпорын болғанымен (оның мақсаты ақша табу), ол таза пайда табу үшін құрылмаған және жарнама жасамайды. Монахтар бірнеше рет олар монастырды ұстау үшін жеткілікті сыра пісіретіндіктерін және сұранысқа қарамастан, қажетті мөлшерден артық сыра шығармайтындықтарын мәлімдеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сыра зауыты көтерме саудамен айналысуды тоқтатты, содан бері тек жеке сатып алушыларға сыра зауытында немесе оның қарсы жағындағы келушілер орталығында сатады. Бұл әдістер заманауи бизнес әдістеріне қайшы келеді; алайда, жаңа сыра зауытының ашылуында Әке Аббат айтқандай: "Біз сыра қайнатқыштар емеспіз. Біз монахтармыз. Монах болып өмір сүруге мүмкіндік беру үшін біз сыра пішіреміз".

Қолжетімділік

Сатып алушылар бастапқыда бір машинаға 24 бөтелкеден тұратын 10 жәшікке дейін шектелген, бірақ сыраның танымалдылығы артуымен бұл алдымен беске, содан кейін үшке, ал қазір екі немесе бір жәшікке дейін қысқарды. 2009 жылы Westvleteren 12 үшін бұл бір жағдаймен шектелді. Қазір тапсырыс берген кезде сатылатын сыраның түрі мен мөлшері көрсетіледі. Сату әр адам үшін әр 60 күнде бір рет, тіркеу нөмірі мен телефон нөмірі бойынша шектеледі. Сонымен қатар, сыраны аббатхананың веб-сайты арқылы онлайн резервтеу керек, ал тіркеу жоспарланған алу күнінен бірнеше апта немесе тіпті ай бұрын жүргізіледі. 2019 жылы «сыра телефоны» онлайн жүйемен ауыстырылды. Монахтар абатханаға келіп сыра сатып алуға үміттенген адамдарға сыра сатпайды. Мұның себебі – коммерциялық қайта сатуды жою және барлық келушілерге өнімді сатып алуға мүмкіндік беру. Қазіргі өндіріс жылына 475 килолитр (60,000 қорап) және 1946 жылдан бері өзгерген жоқ. Аббатхананың қарамағындағы кафе мен келушілер орталығы бар. Барлық сыраларды сол жерде бірден ішуге немесе қолжетімділікке қарай алып кетуге болады (бірақ бағалары аббатханадағыдан жоғары). Көбінесе дүкенде сыра қалмайды. Дүкенде сондай-ақ аббатханада жасалған ірімшіктер, ашытқы таблеткалары (сыра жасауға арналған емес, денсаулыққа пайдалы өлі ашытқы) және басқа да траппист өнімдері сатылады. Сыра сатып алушылар «Бұдан әрі сатуға болмайды» деген жазуы бар түбіртек алады. Аббатхана сыраның қайта сатылуына қарсы және сырасы тек аббатхананың екі ресми сату орнында ғана сатылуын қалайды. Сондықтан әлемнің кез келген жерінде сатылатын Westvleteren сырасы сұр немесе қара нарықта сатылатын тауар болып табылады, себебі сыраны жеткізуші көтерме саудагерлер жоқ. Аббатхана заңсыз сатуды жою үшін белсенді жұмыс істейді. Сыра зауыты мен бельгиялық бөлшек саудагер Colruyt сатуға сыйлық жиынтығын (6 бөтелке Westvleteren 12, плюс 2 стақан) ұсынады, ол тек таңдалған бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған жарнамалық купондармен алмастырылады. Сатудың мақсаты – монастырдың шұғыл және дереу жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін қаражат жинау. 2011 жылдың 2 қарашасынан бастап сату 93,000 жиынтықпен шектелді, бір жиынтықтың бағасы 25 евро болды. Сатудан түскен барлық табыс жөндеу жобасына жұмсалмақ. Бұл сыра зауытының алғашқы рет мұндай әрекеті болды. 2011 жылдың 4 қарашасында 7760 сыйлық жиынтығы (әрқайсысында 6 бөтелке Westvleteren 12 және 2 стақан) 2012 жылдың сәуірінен бастап АҚШ-тағы Shelton Brothers компаниясы импорттайтыны туралы хабарланды. 2012 жылдың маусым айында өткен Shelton Brothers сыра фестивалінде сыйлық жиынтықтары қатысушыларға 85 доллар бағамен ұсынылды. Бастапқы келісімде Manneken Brussels Imports Austin, Texas, батыс штаттар үшін қосымша дистрибьютор ретінде көрсетілген, бірақ Manneken Brussels келісімі 2012 жылдың мамырында орындалмады. 2012 жылдың 12 желтоқсанында АҚШ-та қысқа мерзімге сыйлық жиынтықтары сатылды. Алдыңғы шығарылымдағыдай, сыйлық жиынтықтарында Westvleteren 12 6 бөтелкесі және 2 әсемделген стақан болды. Олар 22 штаттың таңдалған жерлеріне таратылып, 84,99 долларға сатылды. 2012 жылдың 12 желтоқсанында алты бөтелкеден тұратын жиынтық (76,85 CAD) Онтариодағы LCBO-ның түрлі орналасқан жерлерінде сатылып болды.

Халықаралық бедел

Көптеген сыра ішушілер Westvleteren 12 сырасын ең сүйіктілерінің бірі санайды. 8 және Блондинка сыралары да сыра рейтингісіндегі сайттарда жоғары бағаланады. 2005 жылдың маусым айында Westvleteren 12 тағы да "Әлемдегі ең жақсы сыра" деп жарияланғанда, жаңалықтар агенттіктері осы жаңалықты қамтыды және сыраның рейтингісі мен ерекше бизнес саясатын көрсететін мақалалар халықаралық баспасөзде жарияланды. 2014 жылы Ratebeer.com сайты оны әлемдегі ең жақсы сыра деп бағалады. Осы оқиғалардан кейін Westvleteren сырасына деген қызығушылық артып, аббатхана қорында сыраның азайып қалғаны туралы әңгімелер тарады, бұл монахтарды әрбір клиентке сатылатын сыра мөлшерін азайтуға мәжбүр етті. Сұхбат беру кезінде монах Марк Боде аббатхананың сұранысқа қарамастан өндірісті арттыру ниеті жоқ екенін түсіндірді: "Біз сыраны өмір сүру үшін жасаймыз, бірақ сыра үшін өмір сүрмейміз". Көпшіліктің сүйіспеншілігіне қарамастан, Сент-Сикст монахтары барлық сұхбат және сапар сұрауларын қабылдаудан бас тартты және оларға көрсетілген назарды толық пайдаланбады. Аббатханаға діни емес қонақтар көбінесе кері қайтарылады, олардың орнына аббатхана мен сыра зауыты туралы ақпарат бар қарсы жаққа орналасқан қонақтар орталығына бағытталады. Олар тек қауымды қаржыландыруға қажетті мөлшерде сыра өндіруге ниетті екенін айтты.