Америкалық ақын Джеймс Уиткомб Райли және оның өлеңдері

Кіріспе

Индианаполистік американдық ақын Джеймс Уиткомб Райли (7 қазан 1849 – 22 шілде 1916) – американдық жазушы, ақын және бестселлер автор. Өмірінде ол диалектідегі шығармалары мен балалар поэзиясы үшін «Хузиер ақыны» және «Балалар ақыны» деп белгілі болды. Оның өлеңдері көбінесе әзілге толы немесе сезімтал болып келеді. Райли жазған шамамен 1000 өлеңнің көп бөлігі диалектіде жазылған. Оның ең танымал туындылары – «Кішкентай жетім Энни» және «Жыртық киімді адам». Райли мансабын жарнама тақталарына жазушы ретінде бастап, өлеңдерін газеттерге жіберу арқылы жалғастырды. Ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоның қолдауының арқасында ол 1870-ші жылдардың соңында Индиана штатындағы газеттерде жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды. 1880-ші жылдары өлең оқу кештері арқылы оның даңқы біртіндеп артты. Ол алдымен Орта Батыста, содан кейін бүкіл ел бойынша гастрольдік сапарлар жасап, өзі жеке немесе басқа белгілі таланттармен бірге өнер көрсетті. Осы кезеңде Райлидің ұзақ жылдар бойы алкогольге тәуелділігі оның өнерге қабілетіне кері әсер ете бастады, соның салдарынан ол қаржылық қиындықтарға тап болды. Алайда, оның табысын шектеуге бағытталған, дұрыс келісім шарттардан құтылғаннан кейін, ол байлық жинауға кірісіп, ақыры қаржылық жағдайы жақсарды. 1890-шы жылдарға қарай Райли бестселлер автор ретінде танымал болды. Оның балалар өлеңдері Говард Чандлер Кристи салған суреттермен бірге кітапқа жинақталды. «Балалық шақ жырлары» деп аталған бұл кітабы ең танымал болды және миллиондаған данада сатылды. Райли өмірінде ақын ретінде ерекше даңққа ие болды. АҚШ-та жыл сайынғы Райли күні тойланды және ол ұлттық іс-шараларда өлең оқуға жиі шақырылатын. 1910 жылы инсульт оның оң қолын қозғалмас ететінге дейін, ол өлең жазуды және оқуды жалғастырды. Райлидің ең маңызды мұрасы – Орта Батыс мәдениетін қалыптастыруға қосқан үлесі және Индиана әдебиетінің алтын ғасырына жасаған зор үлесі. Оның замандастарымен бірге ол Орта Батыс халқының карикатуралық бейнесін жасауға көмектесті және шығыс әдебиетімен бәсекелесетін әдеби қауымдастықты құрды. Райлиге арналған көптеген ескерткіштер бар, соның ішінде Джеймс Уиткомб Райли атындағы балалар ауруханасы.

American poet from Indianapolis
the former passenger train

James Whitcomb Riley (October 7, 1849 – July 22, 1916) was an American writer, poet, and best selling author. During his lifetime he was known as the "Hoosier Poet" and "Children's Poet" for his dialect works and his children's poetry. His poems tend to be humorous or sentimental. Of the approximately 1,000 poems Riley wrote, the majority are in dialect. His famous works include "Little Orphant Annie" and "The Raggedy Man". Riley began his career writing verses as a sign maker and submitting poetry to newspapers. Thanks in part to poet Henry Wadsworth Longfellow's endorsement, he eventually earned successive jobs at Indiana newspaper publishers during the late 1870s. He gradually rose to prominence during the 1880s through his poetry reading tours. He traveled a touring circuit first in the Midwest, and then nationally, appearing either alone or with other famous talents. During this period Riley's long term addiction to alcohol began to affect his performing abilities, and he suffered financially as a result. However, once he extricated himself from a series of poorly negotiated contracts that sought to limit his earnings, he began to accumulate wealth and eventually became a financial success. By the 1890s, Riley had become known as a bestselling author. His children's poems were compiled into a book illustrated by Howard Chandler Christy. Titled Rhymes of Childhood, it was his most popular and sold millions of copies. As a poet, Riley achieved an uncommon level of fame during his lifetime. He was honored with annual Riley Day celebrations around the United States and was regularly called on to perform readings at national civic events. He continued to write and hold occasional poetry readings until a stroke paralyzed his right arm in 1910. Riley's chief legacy was his influence in fostering the creation of a Midwestern cultural identity and his contributions to the Golden Age of Indiana Literature. With other writers of his era, he helped create a caricature of Midwesterners and formed a literary community that produced works rivaling the established eastern literati. There are many memorials dedicated to Riley, including the James Whitcomb Riley Hospital for Children.

Отбасы және шыққан тегі

Джеймс Уиткомб Райли 1849 жылғы 7 қазанда Индиана штатының Гринфилд қаласында Рубен Эндрю мен Элизабет Марин Райлидің алты баласының үшіншісі болып дүниеге келді. Райлидің әулеті Ирландиядан Пенсильванияға көшіп, кейін Орта Батысқа қоныс аударған. Райлидің әкесі заңгер болған, ал ол туғанға бір жыл бұрын Индиана штатының Өкілдер палатасына демократ ретінде сайланған. Ол Индиананың губернаторы Джеймс Уиткомбпен достық қарым-қатынас орнатқан, және ұлына оның құрметіне сол есімді берген. Райлидің ағасы Мартин Райли – әуесқой ақын, ол кейде жергілікті газеттерге өлеңдер жазатын. Райли ағасын жақсы көріп, оның поэзияға деген қызығушылығына ықпал еткен. Ол дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай отбасы қала ішіндегі үлкен үйге көшіп өтеді. Райли "тыныш, көп сөйлемейтін, көбінесе бір көзін жұмып, айналасын мұқият қарап, ойға далаласқан бала еді". Анасы оны 1852 жылы жергілікті мектепке жібермес бұрын үйде оқуға және жазуға үйреткен. Ол мектепте оқуды қиындыққа тапты және жиі проблема тудыратын. Көп жазаланғандықтан, ол өзінің жазбаларында ұстаздары туралы жақсы пікір білдірмеген. Оның "Білімгер" атты өлеңі ақылды, бірақ қатыгез мұғалім туралы айтады және бұл оның бір ұстазының прототипі болуы мүмкін. Райли мектепке жиі қатыспаған, және 1869 жылы 20 жасында сегізінші сыныпты бітірген. 1892 жылғы газет мақаласында Райли математика, география және ғылым туралы білімі аз екенін, сондай-ақ грамматиканы толық меңгермегенін мойындаған. Кейінгі сыншылар, мысалы Генри Бирс, оның нашар білімі жазудағы табысына себеп болғанын айтқан; оның прозасы қарапайым халықтың тілімен жазылған, бұл оның танымалдығын арттырған.

Балалық шағы әсері

Райли 21 жасқа дейін ата-анасының үйінде тұрды. Бес жасында ол Гринфилдке жақын орналасқан Брэндивайн өзенінің жанында уақыт өткізе бастады. Оның "Жалаңаяқ бала" және "Ескі жүзу орыны" атты өлеңдері сол кездегі естеліктеріне толы. Анасы оған әжелер, тролльдер және алыптар туралы әңгімелер айтып, балаларға арналған өлеңдер оқып беретін. Ол өте сенімді болғандықтан, Райлидің көптеген нанымдарына әсер етті. Олар екеуі де үстелдер мен бюролар сияқты жерлерге "рухтардың шақыруларын" қойып, айналып жүрген рухтарды ұстауға тырысты. Бұл әсер оның көптеген шығармаларында, соның ішінде "Түннің ұшатын аралдары" шығармасында байқалады. Сол заманғыдай, Райли мен оның достарында аз ойыншық болды және олар әртүрлі ойын-сауықтармен көңіл көтеріп жүрді. Анасының көмегімен Райли пьесалар мен театрлық қойылымдар жасай бастады, оларды ол және оның достары жергілікті дүкеннің артында ойнап көрсетті. Ол өскен сайын, ұлдар өздерінің труппасын "Адельфиандар" деп атады және үлкен залдары бар сарайларда қойылымдарын өткізе бастады. Райли өзінің "When We First Played 'Show" ("Бірінші рет қойылым қойғанда") атты өлеңінде осы ерте қойылымдар туралы жазып, өзін "Джеймси" деп атады. Райлидің көптеген өлеңдері музыкалық сілтемелерге толы. Оның музыкалық білімі болмады және нота оқи алмады. Әкесі оған гитарада ойнауды, ал досы скрипкада ойнауды үйретті. Ол екі жергілікті музыкалық топта өнер көрсетіп, скрипкада шеберлікке жетті, сондықтан бірнеше шараларда ересектер тобымен ойнауға шақырылды. Оның кейбір кешкі өлеңдері музыкаға қойылды, ең танымалдарының бірі – "A Short'nin' Bread Song—Pieced Out" ("Қысқартылған нан әні – тігілген"). Райли 10 жасқа келгенде, оның туған қаласында алғашқы кітапхана ашылды. Ол ерте жасынан бастап әдебиетке деген сүйіспеншілігін дамытты. Ол достарымен кітапханада уақыт өткізіп, кітапханашы оларға әңгімелер мен өлеңдер оқып беретін. Чарльз Диккенс Райлидің сүйікті жазушыларының біріне айналды және "Сент Лиррипер", "Рождество маусымы" және "Құдай бізді барлығымызды иесіз қылсын" өлеңдеріне шабыт берді.

Өлеңді табу

Райлидің әкесі соғыстан жартылай парализге ұшырап оралды. Ол заңгерлік тәжірибасын жалғастыра алмады, ал отбасы тез арада қаржылық қиындыққа түсті. Соғыстың жағымсыз әсері оның отбасымен қарым-қатынасын нашарлатты. Ол Райлидің поэзияға деген қызығушылығына қарсы болды және оған басқа мамандық табуға кеңес берді. Соңында отбасының қаржысы құлдырады. 1870 жылдың сәуір айында олар қалалық үйлерін сатуға мәжбүр болды және ауылдық шаруашылық фермаларына оралды. Райлидің анасы отбасыда бейбітшілікті сақтады, бірақ тамыз айында жүрек ауруынан қайтыс болғаннан кейін Райли мен оның әкесі арасы түйіліп қалды. Ол анасының соңғы күндері күтімсіз қалғаны үшін әкесін кінәлады. Ол балалық шағындағы үйін жоғалтқанына өкініш сезіне берді. Ол соғыс, кедейлік және анасының өлімі салдарынан оның өмірінен қалай қатыгездікпен тартып алынғаны туралы жиі жазды. 1870 жылғы оқиғалардан кейін ол алкогольге тәуелді болып, өмірінің соңына дейін осымен күресті. Әкесіне деген ашуы күшейген Райли отбасылық үйден шығып, 1870 жылдың қарашасында Гринфилдтен кетпес бұрын қысқа мерзімге үйлерді бояумен айналысты. Ол Индиана штатының Рашвилл қаласына жақын жерде Киелі кітаптарды сатумен айналысты. Жұмыс аз табыс әкелді, сондықтан ол 1871 жылдың наурыз айында Гринфилдке оралып, суретшінің шәкірті болды. Ол оқуын аяқтап, Гринфилдте белгілер жасау және оларды күтіп ұстау бизнесін ашты. Оның ең ерте белгілі өлеңдері - клиенттеріне арналған тартымды жарнамалар ретінде жазылған өлеңдері. Райли қосымша табыс табу үшін Адельфиандармен бірге жергілікті театрлық қойылымдарға қатыса бастады. Қыс айларында сурет салуға сұраныс азайған кезде Райли Индианаполисте тұратын ағасына хат арқылы өлеңдерін жібере бастады. Ағасы Райлидің әгенті ретінде әрекет етіп, өлеңдерін Индианаполис Мирр газетіне ақысыз ұсынды. Оның алғашқы өлеңі 1872 жылдың 30 наурызында "Джей Уит" псевдонимімен жарияланды. 1872 жылдың шілдесінде, саудадан көбірек табыс таба алатынына көз жеткізгеннен кейін, ол Индиана штатының Андерсон қаласында орналасқан McCrillus компаниясына қосылды. Компания Индиана штатында шағын саяхаттау шоуларын пайдалана отырып, патенттелген дәрі-дәрмектерді сатты. Райли өзін "Суретші-ақын" деп атап, саудагер ретінде жұмыс істеді. Ол өнерге қатысып, өлеңдер жазып, шоуларда өнер көрсетті. Кейде ол адалдықтан шығып, көрермендерге тониктерді сату үшін түрлі амалдар жасады. Бірде Райли өзін бұрын соқыр болған, бірақ тоникпен емделген суретші ретінде таныстырып, оны сатып алуға көндіру үшін өзін мысал ретінде келтірді. Райли 1873 жылдың ақпан айында ағасына қайтадан өлеңдер жібере бастады. Сонымен қатар ол бірнеше досымен бірге жарнама компаниясын құрды. Олар Индиана штатында саяхаттап, ғимараттар мен сарайлардың қабырғаларына, алыстан көрінетін үлкен жарнама тақталарын орнатты. Компания қаржылық тұрғыдан сәтті болды, бірақ Райли поэзияға деген құштарлығын тоқтата алмады. Қазан айында ол Саут-Бендке сапар шегіп, бір ай бойы Стокфорд және Блоуниде жұмыс істеді. Бұл жұмыста оның аз уақыт жұмыс істеуі сол кездегі мас күйіне байланысты болуы мүмкін. 1874 жылдың басында Райли толық уақытты жазушы болу үшін Гринфилдке оралды. Ақпан айында ол Коннектикут штатының Danbury News газетіне "Соңғысы" атты өлеңін жіберді. Редакторлар оны қабылдап, ақысын төлеп, одан да көп өлеңдер жіберуін сұрады. Райли бұл хатты және алғашқы төлемін жігерлендіретін деп тапты. Ол редакторларға үнемі өлеңдер жібере бастады, бірақ газет 1875 жылы жабылғаннан кейін Райли төлем алатын баспагерсіз қалды. Ол жаңа баспагер іздеп жүргенде, ақша табу үшін Индиана штатының орталық айманында Адельфиандармен бірге саяхаттап, өнер көрсетті. 1875 жылдың тамызында ол Wizard Oil Company компаниясының басқаратын тағы бір саяхаттаушы тоник шоуына қосылды.

Riley's father returned from the war partially paralyzed. He was unable to continue working in his legal practice, and the family soon fell into financial distress. The war's negative effects soon caused his relationship with his family to deteriorate. He opposed Riley's interest in poetry and encouraged him to find a different career. The family finances finally disintegrated. They were forced to sell their town home in April 1870 and return to their country farm. Riley's mother was able to keep peace in the family, but after her death in August from heart disease, Riley and his father had a final break. He blamed his mother's death on his father's failure to care for her in her final weeks. He continued to regret the loss of his childhood home. He wrote frequently of how it was so cruelly snatched from him by the war, subsequent poverty and his mother's death. After the events of 1870, he developed an addiction to alcohol and struggled with it for the rest of his life. Becoming increasingly belligerent toward his father, Riley moved out of the family home and briefly took a job painting houses before leaving Greenfield in November 1870. He was recruited as a Bible salesman and began working in the nearby town of Rushville, Indiana. The job provided little income and he returned to Greenfield in March 1871 where he started an apprenticeship to a painter. He completed it and opened a business in Greenfield creating and maintaining signs. His earliest known poems are verses he wrote as clever advertisements for his customers. Riley began participating in local theater productions with the Adelphians to earn extra income. During the winter months, when the demand for painting declined, Riley began writing poetry which he mailed to his brother who lived in Indianapolis. He acted as Riley's agent and offered the poems to the Indianapolis Mirror newspaper free of charge. His first poem was featured on March 30, 1872, under the pseudonym "Jay Whit". In July 1872, after becoming convinced sales would provide more income than sign painting, he joined the McCrillus Company based in Anderson, Indiana. The company sold patent medicines that they marketed using small traveling shows around Indiana. Riley joined the act as a huckster, calling himself the "Painter Poet". He traveled with the act, composing poetry and performing at the shows. After his act he sold tonics to his audience, sometimes employing dishonesty. During one stop, Riley presented himself as a formerly blind painter who had been cured by a tonic, using himself as evidence to encourage the audience to purchase it. Riley began sending poems to his brother again in February 1873. About the same time he and several friends began an advertisement company. The men traveled around Indiana creating large billboard like signs on the sides of buildings and barns and in high places that were visible from a distance. The company was financially successful, but Riley was continually drawn to poetry. In October, he traveled to South Bend where he took a job at Stockford & Blowney painting verses on signs for a month; the shortness of his stay at this job may have been due to his frequent drunkenness at that time. In early 1874, Riley returned to Greenfield to become a full time writer. In February, he submitted a poem titled "At Last" to a Connecticut newspaper the Danbury News. The editors accepted it, paid him for it, and wrote him a letter encouraging him to submit more. Riley found the note and his first payment inspiring. He began submitting poems regularly to the editors, but after the newspaper shut down in 1875, Riley was left without a paying publisher. He began traveling and performing with the Adelphians around central Indiana to earn an income while he searched for a new publisher. In August 1875, he joined another traveling tonic show run by the Wizard Oil Company.

Газеттерде жұмыс

Райли 1875 жылдың соңында белгілі американдық ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоуға хат жаза бастады. Ол көптеген өлеңдерін Лонгфеллоуға тапсырды, оны ең ұлы өмір сүретін ақын деп санайды. Ол тез жауап ала алмады, сондықтан Джон Таунсенд Троубриджге және басқа да бірнеше көрнекті жазушыларға қолдау сұрап, ұқсас хаттар жіберді. Ақырында Лонгфелло қысқаша хат жазып, Райлиге былай деп жауап берді: "Мен [поэмаларды] үлкен қуанышпен оқыдым және олардың поэзиялық қабілет пен көрегендікті көрсетеді деп ойлаймын". Райли бұл хатты өзімен бірге барлық жерде алып жүрді және жұмыс ұсынысын алуға және өлеңдеріне нарық құруға үміттеніп, оншаған газетке Лонгфеллоудың қолдауымен өлеңдер жібере бастады. Оның өлеңдеріне қызығушылық танытқан газеттердің арасында Индианаполис журналы болды, бұл Индианадағы ірі республикалық партиялық газет. Оның алғашқы өлеңдерінің арасында "Жаңа жыл жыры", "Баспалы ұя" және "Қызық адам" атты әңгімесі бар. Андерсон Демократтың редакторлары Райлидің өлеңдерін Индианаполис журналында тауып, оған 1877 жылдың ақпан айында репортер ретінде жұмыс ұсынды. Райли келісті. Ол жергілікті жаңалықтарды жинап, мақалалар жазып, баспаға шығаруға көмектесті. Ол газетке өлең жазуды және басқа өлеңдерін ірі газеттерге сатуды жалғастырды. Райли Андерсонда жұмыс істеген жылы Эдора Майзерспен танысып, оған ғашық болды. Ерлі-зайыптылар бір-біріне қосылып, бірақ тамыз айында некеге тұрмауды шешкеннен кейін қарым-қатынастарын тоқтатты. Оның өлеңдерін жариялаудағы жергілікті табысқа қарамастан, оның ұсыныстарын шығыстағы тұрақты басылымдар өздерінің стандарттарынан төмен деп қабылдамай отырды. Райли өзінің еңбегінің сапасы жақсы екенін және оның аты шығыста белгісіз болғандықтан ғана қабылданбағанын дәлелдеу үшін жоспар құра бастады. Ол Эдгар Аллан По стилін еліктеп өлең жазды және оны Кокомо Диспетчеріне ойдан шығарылған есіммен, бұл ұзақ уақыт жоғалған По өлеңі деп тапсырды. "The Dispatch" газетінде өлең жарияланып, ол туралы осындай мақалалар жазылған. Райли мен оның екі серігі екі апта бойы поэманың Чикаго, Бостон және Нью-Йорктегі ірі газеттерде жариялануын күтіп, олардың реакциясын өлшеді; олар көңілі қалды. Бірнеше газет поэманың шынайы екеніне сенсе де, көпшілігі бұлай ойламады, өйткені Поның өзі жазған сапасы тым нашар деп мәлімдеді. Диспетчерлік бөлімнің қызметкері оқиғаның шындығын біліп, оны Кокомо Трибьюнеге хабарлаған, ол Рилиді алдамшы ретінде ашқан шолу жариялаған. Бұл жайттың ашылуы Диспетчерлердің сенімін бұзды және Райлидің беделін бұзды. По туралы сөз болғаннан кейін Райли Демократтардан шығарылды. Ол Гринфилдке оралып, уақытын өлең жазуға арнады. Ол әкесі үйінде тұратын мектеп мұғалімі Клара Луиза Боттсфордпен танысады. Олардың ортақ нәрселері көп екені белгілі болды, әсіресе әдебиетке деген сүйіспеншіліктері. Бұл жұп 12 жыл бойы ара-тұра қарым-қатынаста болды, Райлидің қарым-қатынасы ең ұзақ болды. 1878 жылдың ортасында Райлидің ішімдікке тәуелділігімен жұптың алғашқы ажырасуы болды. Ол ішімдікті тастауға тырысып, жергілікті бір ұйымға қосылды, бірақ бірнеше аптадан кейін тастады.

Riley began writing to the well known American poet Henry Wadsworth Longfellow during late 1875 seeking his endorsement to help him start a career as a poet. He submitted many poems to Longfellow, whom he considered the greatest living poet. Not receiving a prompt response, he sent similar letters to John Townsend Trowbridge and several other prominent writers asking for an endorsement. Longfellow finally replied in a brief letter, telling Riley, "I have read [the poems] in great pleasure, and think they show a true poetic faculty and insight." Riley carried the letter with him everywhere and, hoping to receive a job offer and to create a market for his poetry, he began sending poems to dozens of newspapers touting Longfellow's endorsement. Among the newspapers to take an interest in his poems was the Indianapolis Journal, a major Republican Party metropolitan newspaper in Indiana. Among the first poems it purchased from him were "Song of the New Year", "An Empty Nest", and a short story entitled "A Remarkable Man". The editors of the Anderson Democrat discovered Riley's poems in the Indianapolis Journal and offered him a job as a reporter in February 1877. Riley accepted. He worked gathering local news, writing articles, and assisting with typesetting. He continued to write poems regularly for the newspaper and to sell other poems to larger newspapers. During the year, Riley spent working in Anderson, he met and courted Edora Mysers. The couple became engaged, but ended the relationship after they had decided against marriage in August. Despite local success at having his poems published, his submissions continued to be rejected by established eastern periodicals as being below their standards. Riley began formulating a plot to prove his work was of good quality and that it was being rejected only because his name was unknown in the east. He wrote a poem imitating the style of Edgar Allan Poe and submitted it to the Kokomo Dispatch under a fictitious name claiming it was a long lost Poe poem. The Dispatch published the poem and reported it as such. Riley and two other men who were part of the plot waited two weeks for the poem to be published by major newspapers in Chicago, Boston, and New York to gauge their reaction; they were disappointed. While a few newspapers believed the poem was authentic, most did not, claiming the quality was too poor to be written by Poe. A Dispatch employee learned the truth of the incident and reported it to the Kokomo Tribune, which published an exposé that outed Riley as a conspirator behind the hoax. The revelation damaged the Dispatchs credibility and harmed Riley's reputation. In the aftermath of the Poe plot, Riley was dismissed from the Democrat. He returned to Greenfield to spend time writing poetry. He met Clara Louise Bottsford, a school teacher boarding in his father's home. They found they had much in common, particularly their love of literature. The couple began a 12 year, intermittent relationship, Riley's longest. In mid 1878, the couple had their first breakup caused partly by Riley's alcoholism. Riley made a first attempt to give up liquor by joining a local temperance organization but quit after a few weeks.

Өлең орындаушы

Оның тұрақты табысы болмағандықтан, қаржы жағдайы нашарлап кетті. Райли өлеңдерін танымал әдеби журналдарға, соның ішінде Scribner's Monthly журналына тапсыра бастады, бірақ оған өзінің шығармалары үміт берерлік болғанымен, олардың басылымдарында пайдалану үшін қажетті стандарттарға жетпегендігі туралы хабарланды. Жергілікті жерде ол әлі де По ісіне байланысты қорлыққа тап болып жүрді. "Индианаполис Журнал" және басқа газеттер оның өлеңдерін қабылдаудан бас тартты, бұл оны асығыс табыс іздеуге мәжбүр етті. 1878 жылғы қаңтарда досының кеңесімен Райли поэзия оқып беру үшін көшпелі лекция айналымына қатысу үшін кіру ақысын төледі. Оның орнына, ол өнер көрсетулерінен түскен пайданың бір бөлігін алды. Бұл айналымдар сол кезде танымал болды, және Райли өте жылдам жергілікті жұртшылық арасында өнерлі оқуларымен танымал атанды. 1878 жылғы тамызда ол Индиана губернаторы Джеймс Д. Уильямстың артынан Индианаполис маңындағы шағын қаладағы азаматтық шарада сөз сөйледі. Ол жақында жазылған "Ескі кездердегі балалық үйім" атты өлеңін оқыды, ол пионерлік Индианадағы өмір туралы айтты. Өлең жақсы қабылданып, бірнеше газетте мақтауға ие болды. "Түннің ұшқы аралдары" – Райли жазып, жариялаған жалғыз пьеса. Адельфиандармен саяхаттаған кезде жазылған, бірақ ешқашан қойылмаған бұл пьесада Райли үлгі ретінде пайдаланған "Жазғы түнгі арман" пьесасына ұқсастық бар. Онда зұлым патшайымның шабуылына ұшыраған және ақырында періштедей кейіпкермен жеңіліске ұшыраған мемлекет туралы айтылады. Көптеген сын-пікірлер оң болды. Райли пьесаны жариялады, ол 1878 жылдың соңында Орталық Индиана аймағында танымал болды, бұл оған газеттерді өлеңдерін қайта қабылдауға көндіруге көмектесті. 1879 жылғы қарашада оған "Индианаполис Журнал" газетінде тілші лауазымы ұсынылды және газеттің бас редакторы Э. Б. Матиндейлдің ынталандыруымен ол оны қабылдады. Пьесасы мен газеттегі жұмысы оны кең аудиторияға таныстырғанымен, оның танымалдылығының басты себебі – лекция айналымындағы өнер көрсетулері болды. Ол өлеңдерін драмалық және комедиялық стильде оқыды, ал 1879 жылдың басында өнер көрсету кезінде үлкен көрермендерге кепілдік бере алды. 1894 жылғы мақаласында Хамлин Гарланд Райлидің атақтылығы оның оқу талантына байланысты екенін былай деп жазды: "оның жанды жеке дауысы, иілгіш еріндері, оның қызықты көзі, оны бірден ақын және комедияшы етіп біріктірді – көз жасы мен күлкіге себеп болатын комедияшы". Ол жақсы орындаушы болғанымен, оның стилі толығымен түпнұсқа емес еді; ол жиі Сэмюэл Клеменс пен Уилл Карлтонның тәжірибелерін көшіріп алды. 1880 жылғы сапары оны Индиананың барлық қалаларына алып барды, онда оны жергілікті беделді тұлғалар мен басқа да танымал адамдар, соның ішінде романшы Морис Томпсон таныстырды, ол онымен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Танымалдылығын арттыру және оны сақтау – оның аты шулы болған сайын оның көбірек назарын қажет ететін жұмысқа айналды. Алкогольге тәуелділігін жасыру, қарапайым ауыл ақыны және мейірімді адам бейнесін сақтау ең маңызды болды. Райли 1880-ші жылдардың ортасында осы қасиеттерді өзінің танымалдылығының негізі ретінде анықтады және ойдан шығарылған бейнені сақтау қажеттілігі туралы жазды. 1880 жылға қарай оның өлеңдері ұлттық деңгейде жарияланып, оң пікірлер алды. "Том Джонсонның кетіп қалғаны" жиырма штаттың газеттерінде жарияланды, бұл оның танымалдығын мұқият өсірудің нәтижесі болды. Райли өзінің танымалдылығына қарамастан, қаржылық табысқа жету қиын екенін сезінді. 1880-жылдардың басында Райли тұрақты өнер көрсетумен қатар, табысын арттыру үшін көптеген өлеңдер жаза бастады. Оның өлеңдерінің жартысы осы кезеңде жазылған. Үнемі жұмыс істеу оның денсаулығына кері әсер етті, ал ішімдік ішуі оның денсаулығын нашарлатты. Морис Томпсонның кеңесімен ол тағы да ішімдік ішуді тоқтатуға тырысты, бірақ бірнеше айдан астам уақыт бойы одан бас тарта алмады.

Without a steady income, his financial situation worsened. Riley began submitting his poems to more prominent literary magazines, including Scribner's Monthly, but was informed that although it showed promise, his work was still short of the standards required for use in their publications. Locally, he was still dealing with the stigma of the Poe plot. The Indianapolis Journal and other newspapers refused to accept his poetry, leaving him desperate for income. On the advice of a friend, in January 1878 Riley paid an entrance fee to join a traveling lecture circuit where he could give poetry readings. In exchange, he received a portion of the profit his performances earned. These circuits were popular at the time, and Riley quickly earned a local reputation for his entertaining readings. In August 1878, he followed Indiana Governor James D. Williams as speaker at a civic event in a small town near Indianapolis. He recited a recently composed poem, "A Childhood Home of Long Ago", telling of life in pioneer Indiana. The poem was well received and was given good reviews by several newspapers. Flying Islands of the Night is the only play Riley wrote and published. Written while he was traveling with the Adelphians but never performed, the play has similarities to A Midsummer Night's Dream, which Riley may have used as a model. It concerns a kingdom besieged by evil forces of a sinister queen who is defeated eventually by an angel like heroine. Most reviews were positive. Riley published the play, and it became popular in the central Indiana area during late 1878, helping him to convince newspapers to accept his poetry again. In November 1879, he was offered a position as a columnist at the Indianapolis Journal and accepted after being encouraged by E. B. Matindale, the paper's chief editor. Although the play and his newspaper work helped expose him to a wider audience, the chief source of his increasing popularity was his performances on the lecture circuit. He gave both dramatic and comedic readings of his poetry, and by early 1879 could guarantee large crowds when he performed. In an 1894 article, Hamlin Garland wrote that Riley's celebrity resulted from his reading talent saying, "his vibrant individual voice, his flexible lips, his droll glance, united to make him at once poet and comedian—comedian in the sense in which makes for tears as well as for laughter". Although he was a good performer, his acts were not entirely original in style; he frequently copied practices developed by Samuel Clemens and Will Carleton. His tour in 1880 took him to every city in Indiana where he was introduced by local dignitaries and other popular figures, including novelist Maurice Thompson with whom he began to develop a close friendship. Developing and maintaining publicity became a constant job requiring more of his attention as his fame grew. Keeping his alcohol addiction secret, maintaining the persona of a simple rural poet and a friendly common person became most important. Riley identified these traits as the basis of his popularity during the mid 1880s and wrote of his need to maintain a fictional persona. By 1880 his poems were published nationally and receiving positive reviews. "Tom Johnson's Quit" was carried by newspapers in twenty states, thanks in part to the careful cultivation of his popularity. Riley became frustrated that despite his growing acclaim he found it difficult to achieve financial success. In the early 1880s, in addition to his steady performing, Riley began producing many poems to increase his income. Half of his poems were written during this period. The constant labor had adverse effects on his health, which was worsened by his drinking. At the urging of Maurice Thompson, he again attempted to stop drinking liquor, but was unable to give it up for more than a few months.

Газет ақыны

Райли 1879 жылдың соңында Индианаполиске көшіп, Индианаполис журналында жұмыс істей бастады. Бұл газет күнделікті басылыммен шыққан және оқырмандары көп болған жалғыз қалалық газет болды. Ол әдеттегідей қоғамдық баған жазып, өлеңдерін жазатын. Содан кейін Райли көптеген танымал адамдармен танысып, Юджин В. Дебспен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Ол Райлидің шығармаларын жақсы көретін, оның сезімдерін жиі мақтаған. Райли өлең жаза бастағаннан бері "Джей Уит" деген псевдонимді қолданған, бірақ ақыры 1881 жылдың сәуірінде өз атын қолдана бастады. Райли 1880 жылы Ботсфордпен қарым-қатынасын жаңартты және екеуі жиі хат алмасты. Алайда Раили оны қатты жақсы көретін болды. Ол оның "Күлкі әйел" поэмасын жазды, ол бірден жын-періге айналуы мүмкін кемелді әйел туралы айтты. Ботсфорд Райлиге бірнеше рет үйленуге қысым жасады, бірақ ол бас тартты. Олар 1881 жылы екінші рет қарым-қатынастарын бұзған кезде, ол оның басқа екі әйелмен хат алысып жатқанын және оның Висконсинге олардың бірімен жасырын демалыс жасағанын анықтады. Райлидің алкоголизмі оның кейбір өлеңдеріне әсер етті. Олардың ішінде "Калифорнияны тастау туралы", "Джон Голлихердің үшінші әйелі" және "Титтің қайғылы тағдыры" бар, олардың әрқайсысы ішімдікке байланысты делириумға қатысты. Райли дау туғызатын ештеңе жарияламаса да, сол кезеңнен жарық көрген кейбір өлеңдері, соның ішінде "Afterwhiles" есірткі пайдалануына сілтеме жасап, жыныстық қатынасқа қатысты белгісіз сілтеме жасайды. 1880-жылдардың басында Райли элиталық әдеби мерзімді басылымдарға әлі де ұсыныстар жасады, бірақ одан әрі қабылданбайды. Бұл Ралиді қатты жігерлендіре алғанмен, ол табандылық танытты. Ол өзінің шығармаларын беделді басылымдар жарияламайынша, өзін әдебиет қайраткері ретінде танымайтынына сенген.

Лицейлік контур

Райли Индиана штатында кез келген уақытта кітап оқу турларын өткізді, ал 1880 жылдың тамызында Асбери университетінде өнер көрсетуге шақырылды. Оның өнер көрсетуі жергілікті Phi Kappa Psi бөлімінде үлкен әсер қалдырды, оны құрметті мүше ретінде қабылдады. Осы бірлік арқылы ол Индианаполис аймағындағы жазушы және дін қызметкері Роберт Джонс Бердетпен танысты. Бердет Бостонның Redpath Lyceum бюросының мүшесі болды, бұл бюроның көрнекті лекциялық айналымында Ральф Уолдо Эмерсон сияқты тұрақты спикерлер болды. Бердет Райлиді Чикагодағы филиал арқылы айналымға қосылуға ынталандырды. 1881 жылы Райлидің жинақталған қарызы мен төмен табысы оған қиындық туғызды, сондықтан ол лекциялық айналымға қайта қосылудың қажетті қаржыны қамтамасыз ететініне шешім келді. Оның айналымдағы жұмысын жалғастыру туралы келісім 1881 жылдың сәуірінен басталатын алғашқы маусымда көрермендерді тарту қабілетіне байланысты болды. Ол сәттілікке жетті, Чикаго мен Индианаполисте ең көп көрермен жиналды. Орта Батыстағы жетістігіне байланысты, айналым жетекшілері оны 1882 жылдың ақпанында Бостондағы Тремонт ғибадатханасынан басталатын шығыс жағалауына саяхатқа шақырды. Райли келісіп, он жылдық келісімге қол қойды және түскен табысының жартысын агентіне берді. Өнер көрсетуінен бұрын ол Массачусетс штатындағы Лонгфеллоудың үйіне сапар шегіп, оны кездесуге келісуге көндірді. Олардың қысқа кездесуі Райли үшін ең қымбат естеліктердің бірі болды, ол Лонгфеллоудың бір айдан кейін қайтыс болғаннан кейін осы туралы ұзақ мақала жазды. Лонгфеллоу Райлиді поэзияға назар аударуға шақырды және алдағы өнер көрсетуі үшін кеңес берді, онда Райли жақсы қабылдады. Оның өлеңдері күлкімен қарсы алынып, қалалық газеттерде мақтауға ие болды. Бостон сол кезде АҚШ-тың әдеби орталығы болды, ал Райлидің қаладағы әдеби қауымдастықтағы әсері беделді журналдарды оның шығармаларын жариялауға ынталандырды. "The Century Magazine" бұл жөнінде алғашқы болып, 1883 жылғы қыркүйек санында "In Swimming Time" атты өлеңін жариялады. 1890 жылдарға дейін ол Райлидің шығармаларын жариялаған жалғыз ірі әдеби журнал болып қалды. Журналдың жоғары стандарттарын білетін Райли жыл сайын ең жақсы жұмыстарын оған ұсынып отырды, соның ішінде 1887 жылы өзінің сүйікті туындыларының бірі "The Old Man and Jim" өлеңін. 1882 жылдың соңында Райлидің қаржы жағдайы өнер көрсетулерінен түскен табысқа байланысты күрт жақсара бастады. 1883 жылы ол "Бун округінің Бенджамин Ф. Джонсон" деген псевдониммен "Бун округінің" өлеңдерін жаза бастады. Олар көбінесе диалектпен жазылған және XIX ғасырдың басындағы ауыл өмірінің тақырыптарына баса назар аударды, көбінесе ностальгия мен ауыл өмірінің қарапайымдылығын элементтер ретінде пайдаланды. "The Old Swimmin' Hole" және "When the Frost Is on the Punkin'" ең танымал болды және бүкіл серияны сыншылардың мақтауына ие болды. Оқырманға балалық шағын еске түсіретін тақырыптар көпшілікке ұнады. Merrill, Meigs & Company (кейіннен Bobbs Merrill Company деп аталды) Райлиге өлеңдерді кітапқа жинақтауды ұсынды. Райли келісіп, оның алғашқы кітабы 1883 жылдың тамызында "The Old Swimmin' Hole and 'Leven More Poems" деген атпен жарық көрді. Кітаптың танымалдылығы сол жылдың соңына дейін екінші рет басылып шығуын қажет етті. Осы кезеңде Райли өзінің ең танымал өлеңдері ауыл өмірінің тақырыптары екендігін анықтады және оны болашақ шығармаларындағы ортақ тақырып ретінде пайдалана бастады. Кітабынан түскен табыс Райлиге жұмыс кестесін жеңілдетуге мүмкіндік берді; ол журналға мақалаларды жиі жібермей, лекцияларды азайтып қойды. Ол өлеңдерін азырақ жазды, бірақ олардың сапасы жақсарды; ол өзінің ең танымал өлеңдерін 1880-ші жылдардың ортасында жазды, соның ішінде "Little Orphant Annie". Райли журналдан кету үшін мерзімді басылымда жаңа жұмыс іздеуге тырысты, бірақ журналдар оны басқа жерге көшпесе жұмысқа қабылдамады. Райли Индианадан кетуден бас тартты, журналистерге өзінің ауыл үйі оның шабыты екенін және одан кету поэзиясын жоятынын айтты. Райли 1883 жылы үшінші және соңғы рет Боттсфордпен қарым-қатынасын жаңартты. Олар жиі хат жазысып, жасырын кездесулер өткізді. Ол басқа әйелдерге баруды тоқтатты, ал олардың қарым-қатынасы одан әрі берік және тұрақты болды. Алайда, Боттсфорд Райлидің басқа әйелмен кездесіп жүргеніне сенімді болды және олар 1885 жылдың қаңтар айында қарым-қатынастарын аяқтады. Райлидің қарындасы Мэри Боттсфордпен жақын дос болып, оны өзіне жамандық жасағаны үшін сөгіп жүрді. Оның беделі бұл оқиғадан зардап шекті, ал екеуі ажырасып кеткеннен кейін ол жұмыс табуда қиындыққа тап болды. 1884 жылы Райли АҚШ-тың шығыс жағындағы ірі қалаларға тағы да сапар шекті. Лекциялардан кейін ол өлеңдердің екінші кітабын жинақтауды бастады. Ол оны шілде айында аяқтады, ал Bowen Merrill оны желтоқсан айында "The Boss Girl, A Christmas Story and Other Sketches" деген атпен жариялады. Кітап, юмористик өлеңдер мен әңгімелерді қамтыды, аралас пікірлерге ие болды. Ол Индиана штатында танымал болды, онда оның көптеген даналары сатылды. Бірақ бір рецензент өлеңдерді "ерекше, қорқынышты және қызықсыз" деп сипаттап, Эдгар Аллан Поның туындыларымен салыстырды. Райли кітабын жазып жатқанда, ұлттың көптеген көрнекті артистерінің агенті болған Джеймс Б. Пондтан Нью-Йорк қаласында жүз түнгі қойылымға қатысуға шақырылды, онда Сэмюэл Клеменс және Дадли Уорнер де қатысатын болды. Райли Redpath бюросымен келісе алмады, олар келісімшарттарының талаптарына сәйкес басқа өнер көрсетулеріне рұқсат беруі керек болды. Ол Redpath бюросымен жасасқан келісімшартының мүмкіндіктерін шектегенін сезінді, ал оның агентімен қарым-қатынасы шиеленісті болды.

Riley undertook occasional reading tours around Indiana, and in August 1880 he was invited to perform at Asbury University. His performance there so impressed the local Phi Kappa Psi chapter, he was invited to join as an honorary member. Through the fraternity he met Robert Jones Burdette, a writer and minister in the Indianapolis area. Burdette was a member of the Redpath Lyceum Bureau of Boston, a prominent lecture circuit whose regular speakers included Ralph Waldo Emerson. Burdette encouraged Riley to join the circuit through its Chicago branch. Riley's accumulated debt and low income began causing him trouble in 1881, and he decided that rejoining a lecture circuit would provide much needed funds. His agreement for continued employment with the circuit depended on his ability to draw audiences during the first season, beginning in April 1881. He succeeded, drawing the largest crowds in Chicago and Indianapolis. Because of his success in the Midwest, the circuit leaders invited him to make an east coast tour, starting in Boston at the Tremont Temple in February 1882. Riley agreed, signing a ten year agreement and granting half his receipts to his agent. Before his performance, he traveled to Longfellow's home in Massachusetts and convinced him to agree to a meeting. Their brief meeting was one of Riley's fondest memories, and he wrote a lengthy article about it after Longfellow's death only a month later. Longfellow encouraged Riley to focus on poetry and gave him advice for his upcoming performance where Riley was well received. His poems were greeted with laughter and praised in the city's newspaper reviews. Boston was the literary center of the United States at the time, and the impression Riley made on the city's literary community finally encouraged prestigious periodicals to publish his work. The Century Magazine was the first to do so, running "In Swimming Time" in its September 1883 issue. Until the 1890s, it remained the only major literary magazine to publish Riley's work. Knowing the high standards of the magazine, Riley reserved his best work each year to submit to it, including one of his favorites, "The Old Man and Jim" in 1887. By the end of 1882, Riley's finances began improving dramatically, thanks largely to the income from his performances. During 1883 he began writing his "Boone County" poems under the pseudonym "Benjamin F. Johnson of Boone". They were almost entirely written in dialect and emphasized topics of rural life during the early nineteenth century, often employing nostalgia and the simplicity of country life as elements. "The Old Swimmin' Hole" and "When the Frost Is on the Punkin'" were the most popular and helped earn the entire series critical acclaim. The topics were popular with readers, reminding many of them of their childhood. Merrill, Meigs & Company (later renamed Bobbs Merrill Company) approached Riley to compile the poems into a book. Riley agreed and his first book was published in August 1883, titled The Old Swimmin' Hole and 'Leven More Poems. The book's popularity necessitated a second printing before the end of the year. During this period Riley determined that his most popular poems were those on topics of rural life, and he began to use that as a common theme throughout his future work. The income from his book allowed Riley to ease his busy work schedule; he submitted articles to the Journal less often and made fewer lecture stops. He wrote fewer poems but their quality improved; he wrote his most famous poems during the mid 1880s, including "Little Orphant Annie". Riley attempted to secure a new job at a periodical and leave the Journal, but the magazines would not hire him unless he was willing to relocate. Riley was steadfast in his refusal to leave Indiana telling reporters that his rural home was his inspiration and to leave would ruin his poetry. Riley renewed his relationship with Bottsford for a third and final time in 1883. The two corresponded frequently and had secret lovers' rendezvous. He stopped visiting other women and their relationship became more dedicated and stable. Bottsford became convinced Riley was seeing another woman, however, and they ended their relationship in January 1885. Riley's sister, Mary, had become a close friend of Bottsford and scolded him for his mistreatment of her. Her reputation was tarnished by the affair, and she found it difficult to find employment once their relationship was over. In 1884, Riley toured the major cities in the eastern United States again. Following the lectures, he began compiling a second book of poetry. He completed it during July, and Bowen Merrill published it in December with the title The Boss Girl, A Christmas Story and Other Sketches. The book, which contained humorous poetry and short stories, received mixed reviews. It was popular around Indiana, where most of its copies were sold. One reviewer, however, called the poems "weird, nightmarish, and eerie" and compared them to Edgar Allan Poe's works. While Riley was working on his book, he was unexpectedly invited by James B. Pond, the agent for many of the nation's major performers, to join a one hundred nights' engagement in New York City in a show that included Samuel Clemens and Dudley Warner. Riley was unable to agree with the Redpath Bureau who had to authorize any other performance under the terms of their contract. He believed his contract with the Redpath Bureau was limiting his opportunities, and his relationship with his agent became strained.

Батыс жазушылар қауымдастығы

Оның соңғы кітабының Индиана штатының шегінен тыс жерде үлкен сәттілікке ие болмауына байланысты, Райли орта батыстың басқа жазушыларымен бірлесіп, олардың туындыларын насихаттау үшін бірлестік құруға көнді. «Бен-Хур» романының авторы, Индиананың танымал жазушысы Лью Уоллес осы бастаманың негізгі қолдаушысы болды. 1885 жылы топқа жүзден астам жазушы қосылды. Олар шілде айында алғашқы жиналысын өткізіп, өздерін Батыс Жазушылар Бірлестігі деп атады. Жиын кезінде Морис Томпсон президент, ал Райли вице-президент болып сайланды. Бірлестік күшті жарнамалық күш құру мақсатына жете алмады, бірақ әлеуметтік клубқа айналып, шығыс жазушылар қауымдастығына қарсы әдеби ортаға айналды. Райли топтың жетіспеушіліктеріне көңілі толмады, бірақ ол әдеттегі қарбалас кестесінен қашу үшін, олардың тұрақты жиналыстарына қатысуға бастады. Осы бірлестік арқылы Райли АҚШ-тың орталық батысындағы ең белгілі жазушылардың көпшілігімен танысты, соның ішінде Чикаголық юморист Эдгар Уилсон Най. 1885 жылы лекциялық турнесін аяқтағаннан кейін Райли Наймен және оның агентімен серіктестік құрып, жаңа турне ұйымдастырды. Redpath бюросы Райлиге Наймен бірге гастрольдеуге рұқсат берді, бірақ олармен жасасқан қаржылық келісімдерін сақтау шартымен. Гастрольдеумен қатар, Райли мен Най «Най мен Райлидің теміржол жолшырауы» атты кітапты бірлесіп жазды, ол сол кездегі танымал туристік әдебиеттерді пародиалау мақсатындағы күлкілі оқиғалар мен өлеңдер жинағы болды. 1888 жылы жарық көрген бұл кітап белгілі бір сәттілікке ие болды және үш рет қайта басылды. Сауығып кеткен соң, Райли қысқа мерзімге Нью-Йорк қаласында қалды, ол Эдгар Най, Сэмюэл Клеменс және басқа да жазушылармен бірге Чикеринг Холлдағы қойылымға қатысты. Райлиді Джеймс Рассел Лоуэлл өнер көрсетуінен бұрын көпшілікке таныстырды, ал Лоуэлл Райлиге жылы лебіз білдірді. «Нью-Йорк Сан» газетінің мәліметінше, оның өлеңдері көз жасын да, күлкіні де әкелді. Сол заманғы көрнекті әдеби сыншылардың бірі Эдмунд Кларенс Стетман Райлидің диалекттік өлеңдерінің «жай адамның жүрегін нәзік, тікелей, сенімді және мейірімді поэзиямен ашатынын» айтты. Нью-Йорктегі өнер көрсетілісінен кейін оның есімі мен суреті барлық ірі шығыс газеттерінде жарияланды, соның салдарынан ол бүкіл Америка Құрама Штаттарында танымал болды. «Босс қыз» романының сатылымы артып, бесінші және ең ірі басылымы жарық көрді, соның нәтижесінде Райли көптен іздеген кең танылуға қол жеткізді. 1888 жылдың басында турнесінен оралғаннан кейін Райли үшінші кітабын, «Ескі үлгідегі раушандар» атты жинағын аяқтады. Британдық оқырмандарға ұнайтын етіп жазылған бұл кітапта оның диалекттегі өлеңдерінің азы ғана бөлігі болды және көбінесе сонеттерден тұрды. Кітап Райлидің бұрын жариялаған көптеген өлеңдерін қайта басып шығарды, сонымен қатар осы кітап үшін жазған жаңа өлеңдерін де қамтыды, олардың ішінде «The Days Gone By», «The Little White Hearse» және «The Serenade» бар. Бұл кітап Райлидің сүйіктісі болды, өйткені онда оның ең жақсы туындылары жиналған және беделді Лонгманс, Грин баспасымен жоғары сапалы баспа және мұқабамен шығарылды. 1888 жылдың соңында ол төртінші кітабы «Pipes o' Pan at Zekesbury» жұмысын аяқтады, ол АҚШ-та үлкен ықыласқа ие болды. Индиана штатындағы ойдан шығарылған қалаға негізделген Райли оның тұрғындары мен өмір салты туралы көптеген әңгімелер мен өлеңдерді ұсынды. Кітап әдеби сыншылардан аралас пікірлер алды, олар Райлидің әңгімелері оның поэзиясымен бірдей деңгейде емес деп жазды. Алайда, кітап көпшілік арасында өте танымал болды және көптеген қайта басылымдарға ие болды. Райли кітаптары мен гастрольдерінен жылдам байыды, 1888 жылы шамамен 20 000 доллар табыс тапты. Ол енді журналдағы жұмысына мұқтаж болмады және сол жылдың соңында жұмыстан кетті. Газет оның атақ-даңққа ие болуына көмектесті және оның жүздеген мақалаларын, әңгімелерін және өлеңдерін жариялады.

Due in part to the limited success of his latest book outside Indiana, Riley was persuaded to begin working with other midwestern writers to form an association to promote their work. Popular Indiana writer Lew Wallace, author of Ben Hur, was a major promoter of the effort. During 1885, more than one hundred writers joined the group. They held their first meeting in July, naming themselves the Western Association of Writers. At the meeting Maurice Thompson was named president, and Riley vice president. The association never succeeded in its goal of creating a powerful advertising force, but became a social club and a rival literary community to the eastern writing establishment. Riley was disappointed with the shortcomings of the group but came to depend on its regular meetings as an escape from his normally hectic schedule. Through the association, Riley became acquainted with most of the notable writers in the Midwestern United States, including humorist Edgar Wilson Nye of Chicago. After completing his lecture circuit in 1885, Riley formed a partnership with Nye and his agent to begin a new tour. The Redpath Bureau agreed to allow Riley to tour with Nye, provided he maintained his financial agreements with them. In addition to touring, Riley and Nye collaborated on a book, Nye and Riley's Railway Guide, a collection of humorous anecdotes and poems intended to parody popular tourist literature of the day. Published in 1888, the book was somewhat successful and had three reprints. After recovering, Riley remained briefly in New York to participate in a show at Chickering Hall with Edgar Nye, Samuel Clemens, and several others. Riley was introduced by James Russell Lowell before his performance, and Lowell gave Riley a glowing endorsement to the crowd. His poetry brought both tears and laughter according to The New York Sun. Critic Edmund Clarence Stedman, one of the foremost literary critics of the era, was present and wrote that Riley's dialect poems were the finest he had ever heard, "in which a homely dramatis persona's heart is laid open by subtle indirect, absolutely sure and tender" poetry. As a result of his New York performance, his name and picture were carried in all the major eastern papers, and he quickly became well known throughout the United States. Sales of The Boss Girl increased, resulting in the fifth and largest printing, and Riley finally began to achieve the widespread fame he sought. After returning home from his tour in early 1888, Riley finished compiling his third book, titled Old Fashioned Roses. Arranged to appeal to British readers, it included only a few of his dialect poems and consisted mostly of sonnets. The book reprinted many poems Riley had already published but included some new ones he wrote specifically for the book, including "The Days Gone By", "The Little White Hearse", and "The Serenade." The book was Riley's favorite because it included his finest works and was published by the prestigious Longmans, Green Publishers with high quality printing and binding. In late 1888 he finished work on a fourth book, Pipes o' Pan at Zekesbury which was released to great acclaim in the United States. Based on a fictional town in Indiana, Riley presented many stories and poems about its citizens and way of life. It received mixed reviews from literary critics who wrote of it that Riley's stories were not of the same quality as his poetry. The book was very popular with the public and went through numerous reprints. Riley was quickly becoming wealthy from his books and touring, earning nearly $20,000 in 1888. He no longer needed his job at the journal and left it near the end of that year. The newspaper had served to earn him fame and had published hundreds of his articles, stories, and poems.

Саясат

1888 жылдың наурыз айында Райли Вашингтон қаласына сапар шегіп, Ақ үйde Халықаралық авторлық құқық лигасының басқа мүшелерімен және президент Гровер Кливлендпен бірге кешкі ас ішті. Райли шараға қатысқан құрметті қонақтар үшін қысқаша өнер көрсетіп, содан кейін халықаралық авторлық құқықты қорғау қажеттігі туралы сөз сөйледі. Кливленд Райлидің өнеріне қатты риза болып, оны жеке кездесуге шақырды, онда екеуі мәдени тақырыптарды талқылады. 1888 жылғы президенттік сайлау кампаниясында Райлидің танысы Бенджамин Харрисон республикалық партиядан кандидат ретінде ұсынылды. Райли өмірінің көп бөлігінде саясаттан қашып жүрсе де, Харрисонды жеке қолдады және қаржы жинау шараларына, сайлау науқанына қатысты. Индиана штатындағы сайлау өте қатысты болды, Райли кампания атмосферасын қиын сезінді және енді ешқашан саясатқа араласпауға уәде берді. Харрисон сайланғаннан кейін, ол Райлиді ұлттық ақын етіп тағайындауды ұсынды, бірақ Конгресс бұл ұсынысты қарастырмады. Дегенмен, Райли Харрисонның құрметіне ие болды және бірнеше рет Ақ үйге барып, қоғамдық шараларда өнер көрсетті.

Төлем проблемалары мен жанжал

Райли мен Най 1888 және 1889 жылдары Джеймс Пондпен екі ұлттық турнеге шығуға келісім жасады. Олар өте танымал болды және көбінесе толық сатылып кететін, жүздеген адамдар кері қайтарылды. Шоулар әдетте қырық бес минуттан бір сағатқа дейін созылып, Райлидің Найдың әңгімелері мен әзілдерімен араластырылған көбінесе әзіл-қалжың өлеңдерін оқуынан тұрды. Шоулар бейресми болды, екі артист өнер көрсетулерін көрермендердің реакциясына қарай бейімдеді. Райли өзінің жан-жақтылығын арттыру үшін шоуларға арналған қырық өлеңін жаттап алды. Көптеген көрнекті әдебиетшілер мен театр қайраткерлері қойылымдарға қатысты. 1888 жылдың наурыз айында Нью-Йорктегі қойылымда Огастин Дейли оған қатты әсер етіп, екі артисті бірнеше белгілі Бродвей театр актерлерімен бірге банкетке шақырды. Райли актінің басты тартымдылығы болғанына қарамастан, кәсіпкерлікте тең серіктес болуға рұқсат алған жоқ. Най мен Понд таза пайданың пайызын алды, ал Райли әр қойылым үшін бір реттік төлем алды. Бұған қоса, Redpath Lyceum Bureau-мен жасаған келісіміне байланысты Райли өзінің гонорарының жартысын агенті Амос Уокерге төлеуге міндетті болды. Бұл басқа адамдар Райлидің өзінің еңбегінен Райлиден гөрі көп пайда көруіне әкелді. Уокер Райлиді қадағалап, оған спирттік ішімдіктерді ішуге тыйым салды, бірақ ол одан қашудың жолдарын тапты. 1890 жылдың қаңтарында Луисвиллдегі (Кентукки штаты) Мейсон ғибадатхана театрында тоқтаған кезде Райли қонақүйдің барменіне өз бөлмесіне виски жеткізіп беру үшін ақша төледі. Ол өнер көрсетуге тым мас болып, келесі аялдамаға бара алмады. Най олардың серіктестігін және турнесін тоқтатты. Бөліну себебі құпия сақталмады, және қонақүй қызметкерлері Луисвилл курьер журналына Райлидің мас күйде қонақ үйде жүргенін хабарлады. Бұл оқиға бүкіл елге тарады, Райли өзінің мансабының құлауынан қорқып қалды. Ол Луисвилльден түнгі уақытта жасырын шығып, Индианаполиске пойызбен оралды. Эйтел оны баспасөз алдында қорғап, Райлиге деген жанашырлықты арттыру үшін серіктестері жасаған теріс қаржылық келісімдерді түсіндірді. Алайда Райли журналистермен сөйлесуден бас тартып, бірнеше апта бойы жасырын өмір сүрді. Райлидің таңғалысы, жаңалықтар оны бұрынғыдан да танымал етті. Көптеген адамдар оқиғаларды әдейілеп ұлғайтылған деп ойлады, ал Райлидің мұқият қалыптасқан бейнесі оның алкоголик екеніне жұртшылықтың сене қоймауына себеп болды. Райли сол кезде газеттер мен журналдарға өлеңдерін жіберуді тоқтатты, бірақ олар көп ұзамай оған хат жазып, жазуды қайта бастауын сұрады. Бұл Райлиге жігер берді, және ол қоғамдық өміріне оралып, ішімдікті тастауға тағы бір рет тырысты. Алайда, жағымсыз баспасөз тоқтаған жоқ, өйткені Най мен Понд турненің мерзімінен бұрын аяқталуына себеп болғандығы үшін Райлиді сотқа берумен қорқытты. Олар 20 000 доллар шығынға ұшырағанын мәлімдеді. Уокер 1000 доллар талап етіп, жеке сот ісін бастаумен қорқытты. Райли өзінің мүддесін қорғау үшін Индианаполис қаласының заңгері Уильям П. Фишбекті жалдады, және тараптар соттан тыс келісімге келді. Келісімнің толық егжей-тегжейі жария етілмеді, бірақ қандай жағдай болмасын, Райли ақыры ескі келісімдерінен босап, еркін агент атанды. Райлиге қарсы сот процесінде талап етілген үлкен сома оның серіктестерімен дұрыс қарым-қатынаста болмағанын және оның беделін сақтауға көмектескенін жұртшылық пікірін күшейтті. Най мен Райли жақсы достар болып қалды, ал Райли кейін Понд пен Уокер мәселенің себебі екенін жазды. Райлидің поэзиясы Ұлыбританияда, көбінесе оның "Ескі заманғы розалар" кітабының арқасында танымал болды. 1891 жылдың мамыр айында ол Англияға саяхатқа барып, әдеби паломничество жасады. Ол Ливерпульге келіп, алдымен Шотландияның Дамфриске, Роберт Бернстің үйіне және жерленген жеріне барды. Сыншылар Райлиді ұзақ уақыттан бері Бернспен салыстырып келді, өйткені екеуі де поэзиясында диалектті қолданды және ауылдық өмірден шабыт алды. Содан кейін ол Эдинбургке, Йоркке және Лондонға сапар шегіп, әр аялдамада жиналыстарда поэзия оқыды. Огастин Дейли оны Лондонға танымал британдық актерлерге өлең оқып беру үшін дайындады. Райли өзінің туған жеріне деген сағыныш сезімін күшейтті, және туған елiне оралуды армандады. Ол сапарын қысқартып, тамыз айында Нью-Йоркке оралды. Ол келесі айларды Гринфилдтегі үйінде эпикалық өлең жазуға тырысты, бірақ бірнеше рет әрекеттенгеннен кейін, қабілеті жетпейтініне көз жеткізіп, бас тартты. 1890 жылға қарай Райли өзінің барлық атақты өлеңдерін жазған болатын. 1890 жылдары жазған өлеңдері көпшілікке осы деңгейде ұнаған жоқ. Райлидің 1894 жылы "Армазинди" кітабында жарияланған жаңа өлеңдері өте жағымсыз пікірлерге ие болды, "Кішкентай Ит Вогги" және "Жаргон Жинглы" сияқты өлеңдер "мағынасыз сөздер" деп сипатталды, ал Райли "тозығы жеткен гений" деп аталды. Гласс Райлидің жаңа кітаптарының шығуымен оның турнелерін сәйкестіру үшін Райлидің баспагерлерімен тығыз жұмыс істеді және оның турнелері елдің барлық аймақтарында оның танымалдылығын сақтау үшін географиялық түрде жеткілікті түрлендірілгенін қамтамасыз етті. Ол тығыз кестелерді жасамауға тырысты; Райли аптасына тек төрт рет өнер көрсетті және турнелер үш айға дейін созылды. 1893 жылғы турнесінде Райли көбінесе АҚШ-тың батыс штаттарында лекция оқыды, ал 1894 жылғы турнесінде шығыс штаттарында. Оның қойылымдары маңызды оқиғаларға айналды және көбінесе жарияланғаннан кейін бірнеше күн ішінде толық сатылып кететін. 1894 жылы ол автор Дуглас Шерлиді өзінің турнесіне қатысуға рұқсат берді. Шерли өзінің кітаптарын шығарған миллионер еді. Әдеби қауым оның еңбектерін мойындамады, бірақ Райли оның қабылдануына көмектесуде маңызды рөл атқарды. 1895 жылы Райли өзінің соңғы турнесін жасады, АҚШ-тың көптеген ірі қалаларында тоқтады. Оның соңғы қойылымдары деп жарияланғандықтан, билеттерге үлкен сұраныс болды және Райли турне барысында ең көп көрермендер алдында өнер көрсетті. Ол мен Шерли Наймен бірге жасаған қойылымдарға ұқсас шоуды жалғастырды. Райли бағдарламадағы өзгерістердің болмауына жиі ренжіді. Ол жаңа материал енгізуге тырысқанда немесе ең танымал өлеңдерін алып тастағанда, көрермендер оның сүйікті өлеңдерін оқуын талап ететінше қосымша қойылымдарды талап ететінін байқады.

Riley and Nye made arrangements with James Pond to do two national tours during 1888 and 1889. They were popular and generally sold out, with hundreds having to be turned away. The shows were usually forty five minutes to an hour long and featured Riley reading often humorous poetry interspersed by stories and jokes from Nye. The shows were informal, and the two men adjusted their performances based on their audiences' reactions. Riley memorized forty of his poems for the shows to add to his own versatility. Many prominent literary and theatrical people attended the shows. At a New York City show in March 1888, Augustin Daly was so enthralled by it he insisted on hosting the two men at a banquet with several leading Broadway theater actors. Despite serving as the act's main draw, Riley was not permitted to become an equal partner in the venture. Nye and Pond both received a percentage of the net profit, while Riley was paid a flat rate for each performance. In addition, because of his past agreements with the Redpath Lyceum Bureau, Riley was required to pay half of his fee to his agent Amos Walker. This meant the other men profited more than Riley from his own work. Walker began monitoring Riley and denying him access to liquor, but he found ways to evade him. At a stop at the Masonic Temple Theatre in Louisville, Kentucky, in January 1890, Riley paid the hotel's bartender to sneak whiskey to his room. He became too drunk to perform and was unable to travel to the next stop. Nye terminated their partnership and the tour in response. The reason for the breakup could not be kept secret, and hotel staff reported to the Louisville Courier Journal they saw Riley in a drunken stupor walking around the hotel. The story made national news and Riley feared his career was ruined. He secretly left Louisville at night and returned to Indianapolis by train. Eitel defended him to the press to gain sympathy for Riley, explaining the abusive financial arrangements his partners had made. Riley refused to speak to reporters, however, and hid himself for weeks. Much to Riley's surprise, the news reports made him more popular than ever. Many people thought the stories were exaggerated, and Riley's carefully cultivated image made it difficult for the public to believe he was an alcoholic. Riley had stopped sending poetry to newspapers and magazines in the aftermath, but they soon began corresponding with him asking him to resume writing. This encouraged Riley, and he made another attempt to give up liquor as he returned to his public career. The negative press did not end, however, as Nye and Pond threatened to sue Riley for causing their tour to end prematurely. They claimed to have lost $20,000. Walker threatened a separate suit demanding $1,000. Riley hired Indianapolis lawyer William P. Fishback to represent him and the men settled out of court. The full details of the settlement were never disclosed, but whatever the case, Riley finally extricated himself from his old contracts and became a free agent. The exorbitant amount Riley was being sued for only reinforced public opinion that he had been mistreated by his partners and helped him maintain his image. Nye and Riley remained good friends, and Riley later wrote Pond and Walker were the source of the problems. Riley's poetry had become popular in Britain, in large part due to his book Old Fashioned Roses. In May 1891 he traveled to England to tour and made what he considered a literary pilgrimage. He landed in Liverpool and traveled first to Dumfries, Scotland, the home and burial place of Robert Burns. Riley had long been compared to Burns by critics because they both used dialect in their poetry and drew inspiration from their rural homes. He then traveled to Edinburgh, York, and London, reciting poetry for gatherings at each stop. Augustin Daly arranged for him to give a poetry reading to prominent British actors in London. Riley quickly tired of traveling abroad and began longing for home, writing to his nephew that he regretted having left the United States. He curtailed his journey and returned to New York City in August. He spent the next months in his Greenfield home attempting to write an epic poem, but after several attempts gave up, believing he did not possess the ability. By 1890, Riley had authored almost all his famous poems. The few poems he wrote during the 1890s were generally less well received by the public. Riley's newest poems published in the 1894 book Armazindy received very negative reviews that referred to poems like "The Little Dog Woggy" and "Jargon Jingle" as "drivel" and to Riley as a "worn out genius". Glass worked closely with Riley's publishers to have his tours coincide with the release of new books and ensured his tours were geographically varied enough to maintain his popularity in all regions of the nation. He was careful not to book busy schedules; Riley only performed four times a week and the tours were short, lasting only three months. During his 1893 tour, Riley lectured mostly in the western United States, and in his 1894 tour in the east. His performances were major events, and generally sold out within days of their announcements. In 1894 he allowed the author Douglass Sherley to join his tour. Sherley was a millionaire who published his own books. The literary community had dismissed his work, but Riley was instrumental in helping him gain acceptance. In 1895 Riley undertook his last tour, making stops in most of the major cities in the United States. Advertised as his final performances, there was incredible demand for tickets and Riley performed before his largest audiences during the tour. He and Sherley continued a show very similar to those that he and Nye had done. Riley often lamented the lack of change in the program. He found when he tried to introduce new material, or left out any of his most popular poems, the crowds would demand encores until he agreed to recite their favorites.

Балалар ақыны

1894 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Райли үйленбегеніне және балалары болмағанына өкінді. Ол олардың барлық қажеттіліктерін қамтамасыз етіп, 1893 жылдың жаз айларын олармен бірге өткізді. Ол өзінің жүрегімен жақын туысы Эдмунд Эйталды жеке хатшысы ретінде жұмысқа алды және 1912 жылы оған 50 000 доллар той сыйлығын берді. Райлиді отбасы қатты жақсы көретін. Райли 1893 жылдың соңында Индианаполис қаласына жақын қайтып келді және Локерби ауданындағы жеке үйге орналасты, ол кезде бұл шағын қала маңындағы кішкентай аудан болатын. Ол үй иелері Никум және Холштейн отбасыларымен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Үй жергілікті мектеп оқушыларының сүйікті орнына айналды, оларға Райли үнемі өлеңдер оқып, әңгімелер айтатын. Райлидің достары оның үйіне жиі келіп, ол Юджин Дебспен жақын қарым-қатынас орнатты. Сол жылы ол балаларға ең қызықты өлеңдерін "Балалық шақ жырлары" атты жаңа кітапқа жинақтады. Кітапты Хауард Чандлер Кристи көркем суреттермен безендірді, ал Райли кітап үшін "Сидней аға" деген псевдониммен бірнеше жаңа өлең жазды. "Балалық шақ жырлары" Райлидің ең көп сатылған кітабына айналып, миллиондаған данасы сатылды. 1912 жылдан бері үздіксіз басылып келеді және оған "Балалар ақыны" деген лақап ат берді. Тіпті Райлидің қарсыласы Клеменс кітаптың "әдемі" екенін айтты және ол оны "өткен жастығын сағынуға" итермеледі.

Ұлттық ақын

1895 жылы турнеден шыққан кезде Райли зор байлыққа ие болып, аптасына 1000 доллар таба бастады. Зейнеткерлікке шықса да, ол шағын қойылымдарда өнер көрсетуді жалғастырды. 1896 жылы Райли Денверде төрт қойылым өткізді. Өмірінің соңғы жылдарындағы өнерінің көп бөлігі қоғамдық мерекелерде болды. Ол Декорация күніне арналған шараларда тұрақты спикер болып, Вашингтон қаласында ескерткіштер ашылған кезде өлеңдер оқыды. Газеттер оны «Ұлттық ақын», «Американың лауреат ақыны» және «халық ақыны» деп атауға бастады. Ғасырдың соңында Райли жариялаған жалғыз жаңа өлеңдер – белгілі достарына арналған жоқтаулар болды. Өлеңдердің поэтикалық сапасы көбінесе нашар болғанмен, оларда қайтыс болғандар туралы көптеген танымал сезімдер кездесетін. Ол Бенджамин Харрисон, Лью Уоллес және Генри Лоутонды жоқтады. Өлеңдерінің сапасы нашар болғандықтан, достары мен баспагерлері оларды жазуды тоқтатуды сұрады, бірақ ол бас тартты. 1897 жылы Райлидің баспагерлері оның өміріндегі барлық туындыларын қамтитын көп томдық кітаптар сериясын жасауды ұсынды. Райли, жүрегі жақын туысының көмегімен, кітаптарды жинауға кірісті. Соңында он алты томдық жинақ 1914 жылы аяқталды. Жазушылардың өмірінде мұндай жұмыс сирек кездесетін, бұл Райлидің ерекше танымалдығын көрсетеді. Оның туындылары Айви Лигасының әдебиет курстарының негізгі бөлігіне айналды, ал университеттер оған құрметті дипломдар беруге бастады. Алғашқысы – 1902 жылы Йель университеті, содан кейін 1904 жылы Пенсильвания университетінің әдебиет докторы. Уабаш колледжі мен Индиана университеті де оған осындай марапаттар берді. 1908 жылы ол Ұлттық өнер және әдебиет институтының мүшесі болып сайланды, ал 1912 жылы оған поэзия саласындағы ерекше медаль табысталды. Райли басқа ақындардың мансабын бастауына көмектесу арқылы зор ықпал етті, әсіресе Гамлин Гарланд, Уильям Аллен Уайт және Эдгар Ли Мастерске күшті әсер етті. Ол 1892 жылы афроамерикалық ақын Пол Лоренс Данбарды ашты. Райли Данбардың туындылары «мақтауға лайық» деп есептеді және оның жұмысын жариялауға көмектесу үшін оған ұсыным хаттарын жазды. Райли өмірінің соңына дейін ауырып, күтіміне үй иелері мен отбасы мүшелерінің көмегіне мұқтаж болды. Қыс айларында ол Флорида штатының Майами қаласына көшіп, жазды Гринфилдте отбасымен өткізді. Ол он жыл ішінде бірнеше сапар жасады, соның ішінде 1906 жылы Мексикаға барды. Денсаулығына байланысты қатты депрессияға ұшырады, достарына кез келген сәтте өлуі мүмкін екенін жазып, көбінесе алкогольге жүгінді. 1909 жылдың наурыз айында Райли екінші рет Белл параличіне және жартылай саңыраулыққа шалдықты, симптомдар жыл бойы біртіндеп жеңілдеді. Ол қиын науқас болды және көбінесе ертеректе сатқан патенттік дәрілерден басқа дәрі-дәрмектерді қабылдаудан бас тартты, дәрі-дәрмектер көбінесе оның жағдайын нашарлатты, бірақ дәрігерлер оның пікірін өзгерте алмады. 1910 жылдың 10 шілдесінде оның денесінің оң жағы паралич болып қалды. Оның тез сауығуын күткен отбасы жаңалықты қыркүйекке дейін жасырып қалды. Райли инсульттен ең қиын болғаны – жазу үшін қолын қолдану мүмкіндігінен айырылуы болды, бұл оны одан әрі депрессияға түсірді. Денсаулығы нашар болғандықтан, Индианаполисте есте қаларлық мұра қалдыруды шешті. 1911 жылы ол Пенсильвания даңғылында жаңа кітапхана салу үшін жер мен қаржы берді. 1913 жылы Райли таяқпен жүру қабілетін қайта меңгерді. Алайда, жазу қабілетінің жоқтығы оның өлең шығаруын тоқтатты. Джордж Эйд Райлидің соңғы бес өлеңін және Райлидің диктанты бойынша бірнеше қысқа автобиографиялық эскиздерді жазу үшін 1910 жылдан 1916 жылға дейін онымен жұмыс істеді. Оның баспагері ескі туындыларын жаңа кітаптарға қайта өңдеуді жалғастырды, олар үлкен сұранысқа ие болды. 1912 жылы Индиананың губернаторы ақынның туған күніне Райли күнін белгіледі. Мектептерден Райлидің өлеңдерін оқушыларға үйрету талап етілді, ал оның құрметіне штаттың түкпір-түкпірінде банкеттер ұйымдастырылды. 1915 және 1916 жылдары мереке көптеген штаттарда жарияланғаннан кейін ұлттық деңгейге көтерілді. Индиана штатында жыл сайынғы мереке 1968 жылға дейін жалғасты. 1916 жылдың басында Райли Индиананың жүз жылдығын мерекелеуге арналған фильмге түсірілді, видео Индиананың мемлекеттік кітапханасында сақталады.

Riley had become very wealthy by the time he stopped touring in 1895 and was earning $1,000 a week. Although he retired, he continued to make minor appearances. In 1896, Riley performed four shows in Denver. Most of the performances of his later life were at civic celebrations. He was a regular speaker at Decoration Day events and delivered poetry before the unveiling of monuments in Washington, D. C. Newspapers began referring to him as the "National Poet", "the poet laureate of America", and "the people's poet laureate". The only new poetry Riley published after the end of the century were elegies for famous friends. The poetic qualities of the poems were often poor, but they contained many popular sentiments concerning the deceased. Among those he eulogized were Benjamin Harrison, Lew Wallace, and Henry Lawton. Because of the poor quality of the poems, his friends and publishers asked that he stop writing them, but he refused. In 1897, Riley's publishers suggested that he create a multi volume series of books containing his complete life works. With the help of his nephew, Riley began working to compile the books. There were eventually sixteen volumes, which were finally completed in 1914. Such works were uncommon during the lives of writers, attesting to the uncommon popularity Riley had achieved. His works had become staples for Ivy League literature courses and universities began offering him honorary degrees. The first was Yale in 1902, followed by a Doctorate of Letters from the University of Pennsylvania in 1904. Wabash College and Indiana University granted him similar awards. In 1908 he was elected a member of the National Institute of Arts and Letters; in 1912 they conferred upon him a special medal for poetry. Riley was influential in helping other poets start their careers, having particularly strong influences on Hamlin Garland, William Allen White, and Edgar Lee Masters. He discovered aspiring African American poet Paul Laurence Dunbar in 1892. Riley thought Dunbar's work was "worthy of applause" and wrote him letters of recommendation to help him get his work published. Riley remained ill for the rest of his life and relied on his landlords and family to aid in his care. During the winter months he moved to Miami, Florida, and during summer spent time with his family in Greenfield. He made only a few trips during the decade, including one to Mexico in 1906. He became very depressed by his condition, writing to his friends that he thought he could die at any moment, and often used alcohol for relief. In March 1909, Riley was stricken a second time with Bell's palsy and partial deafness, the symptoms only gradually eased over the course of the year. He was a difficult patient, and generally refused to take any medicine except the patent medicines he had sold in his earlier years; the medicines often worsened his conditions, but his doctors could not sway his opinion. On July 10, 1910, he suffered a stroke that paralyzed the right side of his body. Hoping for a quick recovery, his family kept the news from the press until September. Riley found the loss of use of his writing hand the worst part of the stroke, which served only to further depress him. With his health so poor, he decided to work on a legacy by which to be remembered in Indianapolis. In 1911 he donated land and funds to build a new library on Pennsylvania Avenue. By 1913, with the aid of a cane, Riley began recovering his ability to walk. His inability to write, however, nearly ended his production of poems. George Ade worked with him from 1910 through 1916 to write his last five poems and several short autobiographical sketches as Riley dictated. His publisher continued recycling old works into new books, which remained in high demand. In 1912, the governor of Indiana instituted Riley Day on the poet's birthday. Schools were required to teach Riley's poems to their pupils, and banquet events were held in his honor around the state. In 1915 and 1916 the celebration was national after being proclaimed in most states. The annual celebration continued in Indiana until 1968. In early 1916 Riley was filmed as part of a movie to celebrate Indiana's centennial, the video is on display at the Indiana State Library.

Өлім және мұра

1916 жылдың 22 шілдесінде Райли екінші инсультты басынан өткерді. Ол күні бойы достарымен сөйлесіп, әзілдесіп, көңіл көтерді. 23 шілде күні таңға дейін қайтыс болды. Райлидің өлімі елді үлкен қайғыға батырып, ірі газеттердің бірінші беттерінде жарияланды. Президент Вудро Вильсон Райли отбасына жолдаған қысқа хатында бүкіл ұлт атынан көңіл айтты. Индиана штатының губернаторы Сэмюэл М. Ралстон Райлидің мәйітін Индиана штатының бас үйінде сақтауға рұқсат берді. Мұндай құрметті бұрын Авраам Линкольн ғана алған. 24 шілдеде он сағат бойы оның қола табынынан отыз бес мыңнан астам адам өтті. Күн батқанда кезек әлі де шақырымдармен созылып, мыңдаған адам кері қайтарылды. Келесі күні көптеген саяхатшылар қатысқан жекелеген жерлеу рәсімі өтті. Үлкен жерлеу шеруі оны Crown Hill зиратына жеткізді, онда оның табыны қабылдау бөлмесіне қойылды, себебі оның соңғы демалыс орны туған қаласы Гринфилд пе, әлде соңғы мекені Индианаполис пе, әлі шешілмеген еді. Шамамен бір жарым жылдан кейін, 1917 жылдың 6 қазанында, оның туған күніне бір күн қалғанда, оның табыны Индианаполис қаласының ең биік нүктесіндегі төбедегі қабірге жекелеген рәсіммен жерленді. Райлидің өлімінен кейін бір жыл ішінде көптеген ескерткіштер құрылды, оның ішінде Джеймс Уиткомб Райли еске алу қауымдастығының бірнеше ескерткіштері болды. Бай демеушілер тобының күшімен Джеймс Уиткомб Райли балалар ауруханасы құрылып, 1924 жылы ашылды. Келесі жылдары балаларға арналған басқа да ескерткіштер құрылды, соның ішінде мүгедек жастарға арналған Райли лагері. Еске алу қоры ақынның Индианаполистегі Локерби үйін сатып алды, қазір ол мұражай ретінде сақталады. Джеймс Уиткомб Райли мұражайы – Индианадағы жұртшылыққа ашық Виктория дәуірінің соңғы үйі. Бұл АҚШ-тағы сол дәуірдің түпнұсқа жиһаздары мен интерьері сақталған жалғыз нысан. Оның туған жері және балалық шағындағы үйі Гринфилдтегі Джеймс Уиткомб Райли үйі тарихи ескерткіш ретінде сақталған. 1942 жылдың 23 сәуірінде суға түсірілген "Либерти" кемесі "СС Джеймс Уиткомб Райли" деп аталды. Ол 1971 жылы жойылғанға дейін АҚШ Теңіз комиссиясында қызмет етті. Джеймс Уиткомб Райли орта мектебі 1924 жылы Индиана штатының Саут-Бенд қаласында ашылды. 1950 жылы Индиана штатының Хаммонд қаласында Джеймс Уиткомб Райли бастауыш мектебі болды, бірақ ол 2006 жылы бұзылды. Индиана штатының Шығыс Чикаго қаласында, сондай-ақ көршілес Гэри және Андерсон қалаларында Райли мектебі болған. Индиана штатының Нью-Касл қаласындағы бастауыш мектептердің бірі Райлидің есімімен аталады, сондай-ақ ол орналасқан жол да оның есімімен аталған. Сонымен қатар Индиана штатының Ла-Порт және Иллинойс штатының Арлингтон-Хайтс қалаларында Райли бастауыш мектептері бар. Бұрынғы Гринфилд орта мектебі Райли бастауыш мектебіне айналдырылып, 1986 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілді. 43-ші Индианаполис мемлекеттік мектебі оның есімімен аталады және Crown Hill зиратындағы жерлеу орнынан бір шақырымдай қашықтықта орналасқан. Индианаполистегі Райли Тауэрс биік үйлер кешені оның құрметіне аталған. 1940 жылы АҚШ Пошта қызметі Райлидің құрметіне 10 центтік марка шығарды. Ұзаққа созылған құрмет ретінде Гринфилд тұрғындары жыл сайын Райлидің құрметіне фестиваль өткізеді. Қазан айының бірінші немесе екінші демалыс күндері өтетін "Райли күндері" фестивалі дәстүрлі түрде гүл шеруімен басталады, онда жергілікті мектеп оқушылары Майра Рейнольдс Ричардстың Райли мүсініне гүлдер қояды, ал әскери оркестр ақынның құрметіне көтеріңкі музыка орындайды. Фестивальге бірнеше апта қалғанда фестиваль басқармасы "Гүл патшайымы" сайысын өткізеді.

On July 22, 1916, Riley suffered a second stroke. He recovered enough during the day to speak and joke with his companions. He died before dawn on July 23. Riley's death shocked the nation and made front page headlines in major newspapers. President Woodrow Wilson wrote a brief note to Riley's family offering condolences on behalf of the entire nation. Indiana Governor Samuel M. Ralston offered to allow Riley to lie in state at the Indiana Statehouse—Abraham Lincoln is the only other person to have previously received such an honor. During the ten hours he lay in state on July 24, more than thirty five thousand people filed past his bronze casket; the line was still miles long at the end of the day, and thousands were turned away. The next day a private funeral ceremony was held and attended by many dignitaries. A large funeral procession then carried him to Crown Hill Cemetery where his casket was placed in the receiving vault as his final resting place had not been determined between his hometown of Greenfield or his final home of Indianapolis. It was not until almost a year and half later October 6, 1917, the day before what would have been his birthday, that his casket was buried in a tomb during a private ceremony at the top of the hill, the highest point in the city of Indianapolis. Within a year of Riley's death, many memorials were created, including several by the James Whitcomb Riley Memorial Association. The James Whitcomb Riley Hospital for Children was created and named in his honor by a group of wealthy benefactors and opened in 1924. In the following years, other memorials intended to benefit children were created, including Camp Riley for youth with disabilities. The memorial foundation purchased the poet's Lockerbie home in Indianapolis, and it is now maintained as a museum. The James Whitcomb Riley Museum Home is the only late Victorian home in Indiana that is open to the public. It is the United States' only late Victorian preservation, featuring authentic furniture and décor from that era. His birthplace and boyhood home in Greenfield, Indiana, now the James Whitcomb Riley House, is preserved as a historical site. A Liberty ship commissioned April 23, 1942, was christened the SS James Whitcomb Riley. It served with the United States Maritime Commission until being scrapped in 1971. James Whitcomb Riley High School opened in South Bend, Indiana, in 1924. In 1950, there was a James Whitcomb Riley Elementary School in Hammond, Indiana, but it was torn down in 2006. East Chicago, Indiana, had a Riley School at one time, as did neighboring Gary, Indiana, and Anderson, Indiana. One of New Castle, Indiana's, elementary schools is named for Riley as is the road on which it is located. There are also Riley Elementary Schools in La Porte, Indiana, and Arlington Heights, Illinois. The former Greenfield High School was converted to Riley Elementary School and listed on the National Register of Historic Places in 1986. Indianapolis Public School 43 is named for him and is located less than a mile from his burial place in Crown Hill Cemetery. Riley Towers, a high rise apartment complex in Indianapolis, is named in his honor. In 1940, the U. S. Postal Service issued a 10 cent stamp honoring Riley. As a lasting tribute, the citizens of Greenfield hold a festival every year in Riley's honor. Taking place the first or second weekend of October, the "Riley Days" festival traditionally commences with a flower parade in which local school children place flowers around Myra Reynolds Richards' statue of Riley on the county courthouse lawn, while a band plays lively music in honor of the poet. Weeks before the festival, the festival board has a queen contest. The pageant has been going on many years in honor of the Hoosier poet

Тарихшы Элизабет Ван Алленнің айтуынша, Райли Орта Батыс мәдени ерекшелігінің қалыптасуына үлкен үлес қосты. 1880 жылдарға дейін АҚШ-тың Орта Батысында маңызды әдеби қауым болған жоқ. Батыс Жазушылар қауымдастығының, әсіресе Райли мен Уоллестің еңбектері Орта Батыстың мәдени ерекшелігін қалыптастыруға және Шығыс әдебиетшілеріне қарсы әдеби қауымдастықты құруға көмектесті. Осы себепті және Райлидің еңбектерінің жариялануының арқасында ол "Хузиер ақыны" деп белгілі болды.

Сыншылдық қабылдау және стиль

Райли XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы ең танымал жазушылардың бірі болды, ол «жай, сезімтал және қызық» жазуымен ерекшеленді. Оның өлеңдерінде көбінесе балаларға арналған нақыл сөздер мен ескертулер кездеседі, олар қоғамдағы мұқтаж жандарға қамқорлық жасауға шақырады. Дэвид Галленс пен Ван Аллен бұл үндеулерді Райлидің алтын ғасырдың экономикалық құлпырауы мен прогрессивті қозғалыстың өркендеуіне жасаған сыпайы жауабы деп қарастырады. Райли урбанизация балалардың әділдігі мен тазалығын қабылдап алғанына сенді, ал өлеңдерінде осы қасиеттерін жоғалтпаған кейіпкерлерді таныстыруға және қастерлеуге тырысты. Оның балаларға арналған өлеңдері «қуатты, сахналаған және көбінесе Райлидің өлеңдерін кең аудиторияға түсінікті ету үшін күлкілі мінездемелерді, қайталауды және диалектті пайдалану шеберлігін көрсетеді». Кейбір өлеңдерінде тікелей айтылмаса да, Райли маңызды мәселелерге сирек жазды және мазмұнды поэзияға жасалған тыраштарды сынайтын. Оның сезімтал өлеңдерінің тек бір бөлігі ғана маңызды тақырыптарға арналған. «Кішкентай Мэндидің Рождестволық шыршасы», «Кішкентай Уэслидің жоқтығы» және «Қуанышты кішкентай мүгедек» кедейлік, баланың өлімі және денсаулыққа қатысты мәселелерді қамтиды. Оның балаларға арналған өлеңдері сияқты, олар да моральдық тұрғыдан жүктелген, қоғамның қиын жағдайдағы адамдарға аянышпен қарауы және қайырымдылық жасауы керек екенін көрсетеді. Райли диалектіде жазылмаған, нәзік және романтикалық өлеңдер де жазды. Олар көбінесе сонеттерден тұрады және Джон Гринлиф Уиттиер, Генри Уодсворт Лонгфеллоу және Альфред Лорд Теннисонның шығармаларынан күшті әсер алды. Оның стандартты ағылшын тіліндегі поэзиясы ешқашан оның гузи диалектісіндегі өлеңдері сияқты танымал болған жоқ. Райлидің кейінгі жылдары жазған өлеңдері одан да аз танымал болды, көбінесе американ тарихындағы маңызды оқиғаларды есте сақтауға немесе қайтыс болғандарды еске алуға арналды. Райлидің замандастары оны «Американың ең сүйікті ақыны» деп жариялады. 1920 жылы Генри Бирс Райлидің шығармаларын «табиғи және әсерсіз, мәдениетті поэзияның наразылығы мен терең ойларынан мүлдем құтылған» деп бағалады. Сэмюэл Клеменс, Уильям Дин Хауэллс және Хамлин Гарланд Райлидің еңбегін және оның поэзиясындағы идеалдарын жоғары бағалады. Оның шығармаларына сол кездегі бірнеше ғана сыншы кінә тартты. Амброуз Биерс Райлиді диалектті жиі қолданғаны үшін сынады, оның диалектті өлеңдерінің «кемшілік құрылысын жасыру үшін» пайдаланғанын айтты. Эдгар Ли Мастерс Райлидің шығармаларын беткейлік деп тапты, оларда ирония жоқ екенін және оның «эмоционалдық диапазоны тар» екенін мәлімдеді. 1930 жылдары Райлидің шығармаларына қатысты сын пікірлер теріс бағалауларға қарай бұрыла бастады. 1951 жылы Джеймс Т. Фаррелл Райлидің шығармаларын «клишеленген» деп атады. Галленс жазғандай, қазіргі сыншылар Райлиді «екінші дәрежелі ақын деп санайды, оның жұмысы провинциалды, сезімтал және беткей болғанымен, мәдени өзгерістердің үлкен кезеңінде кең аудиториямен резонанс тудырды». Томас К. Джонсон қазіргі сыншылардың ең қызығушылығын Райлидің өзінің жұмысын таңдау қабілетіне байланыстырды, оның «өз бейнесін және алаңдаулы ұлттың ностальгиялық армандарының тауарлық құнын қалай түсінгенін» айтты. Райлидің алғашқы сын-пікірлерінің бірі оның диалектідегі жазуы орталық Индиананың нағыз диалектін көрсетпейді деген пікірлер болды. 1970 жылы Питер Ревелл Райлидің диалектісі өз айманының диалектісіне қарағанда, баланың нашар сөйлеуіне көбірек ұқсайтынын жазды. Ол тарихи мәтіндер мен Райлидің диалектілік қолданысын кеңінен салыстырды. Филип Грисли «кейбір сыншылар оны әдебиеттік емес, шыншыл емес және жасанды ойын-сауықшы деп есептесе, оның жақтастары миллиондаған адамдардың әртүрлі өмір салтында танымал болған автордің құндылығын қосуы керек және оның кемшіліктері, егер бар болса, назардан тыс қалуы керек» деп жазды.

Riley was among the most popular writers of the late nineteenth and early twentieth century, known for his "uncomplicated, sentimental, and humorous" writing. His poems often contain morals and warnings for children, with messages telling children to care for the less fortunate of society. David Galens and Van Allen both see these messages as Riley's subtle response to the turbulent economic times of the Gilded Age and the growing progressive movement. Riley believed that urbanization robbed children of their innocence and sincerity, and in his poems he attempted to introduce and idolize characters who had not lost those qualities. His children's poems are "exuberant, performative, and often display Riley's penchant for using humorous characterization, repetition, and dialect to make his poetry accessible to a wide ranging audience". Although hinted at indirectly in some poems, Riley wrote very little on serious subjects, and mocked attempts at serious poetry. Only a few of his sentimental poems concern serious subjects. "Little Mandy's Christmas Tree", "The Absence of Little Wesley", and "The Happy Little Cripple" are about poverty, the death of a child, and disabilities. Like his children's poems, they also contain morals, suggesting society should pity the downtrodden and be charitable. Riley wrote gentle and romantic poems that were not in dialect. They generally consist of sonnets and are strongly influenced by the works of John Greenleaf Whittier, Henry Wadsworth Longfellow, and Alfred, Lord Tennyson. His standard English poetry was never as popular as his Hoosier dialect poems. Still less popular were the poems Riley wrote in his later years; most were to commemorate important events in American history or to eulogize the dead. Riley's contemporaries acclaimed him "America's best loved poet". In 1920, Henry Beers lauded the works of Riley "as natural and unaffected, with none of the discontent and deep thought of cultured song". Samuel Clemens, William Dean Howells, and Hamlin Garland, each praised Riley's work and the idealism he expressed in his poetry. Only a few critics of the period found fault with Riley's works. Ambrose Bierce criticized Riley for his frequent use of dialect. He accused Riley of using dialect to "cover up [the] faulty construction" of his poems. Edgar Lee Masters found Riley's work to be superficial, claiming it lacked irony and that he had only a "narrow emotional range". By the 1930s popular critical opinion towards Riley's works began to shift in favor of the negative reviews. In 1951, James T. Farrell said Riley's works were "cliched". Galens wrote modern critics consider Riley to be a "minor poet, whose work—provincial, sentimental, and superficial though it may have been—nevertheless struck a chord with a mass audience in a time of enormous cultural change". Thomas C. Johnson wrote that what most interests modern critics was Riley's ability to market his work, saying he had a unique understanding of "how to commodify his own image and the nostalgic dreams of an anxious nation". Among the earliest widespread criticisms of Riley were opinions that his dialect writing did not actually represent the true dialect of central Indiana. In 1970 Peter Revell wrote Riley's dialect was more like the poor speech of a child rather than the dialect of his region. He made extensive comparisons to historical texts and Riley's dialect usage. Philip Greasley wrote that while "some critics have dismissed him as sub literary, insincere, and an artificial entertainer, his defenders reply that an author so popular with millions of people in different walks of life must contribute something of value, and that his faults, if any, can be ignored".