Қайтыс болғандарға арналған рухани нұсқаулықтар: Ежегипеттің "Өлілер кітабы" және Орфей культі сияқты ежелгі дәстүрлер мен наным жүйелері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейбір қоғамдардағы өлім салты
Death custom in some societies
Көптеген сенім жүйелерінде жерлеу мәтіндері немесе жерлеу әдебиеті кездеседі. Оның мақсаты әдетте, жаңадан қайтыс болған немесе өлімі жақын болған адамға өмірден кейінгі әлемде қалай тірі қалуға және сәтті болуға нұсқау беру болып табылады.
Funerary texts or funerary literature feature in many belief systems. Its purpose is usually to provide guidance to the newly deceased or the soon to be deceased about how to survive and prosper in the afterlife.
Ежелгі дәуір
Жерлеу әдебиетінің ең танымал мысалы – ежелгі мысырлықтардың "Өлілер кітабы", ол қайтыс болған адаммен бірге жерленген, оның кейіннен өмірге кіруге рұқсат алу үшін кездесетін түрлі сынақтардан өтуіне бағыт көрсеткен. "Өлілер кітабы" Мысыр жерлеу әдебиеті дәстүрінің бір бөлігі болды, ол б.з.д. 26 ғасырға дейін жетеді. Б.з.д. 6-1 ғасырларда Оңтүстік Италия мен Критте өмір сүрген Орфей культінің жақтастары да осыған ұқсас амалдарды қолданды. Олардың өлгендері алтын жалатылған тақталармен немесе ламиналармен бірге жерленді, онда кейіннен өмір туралы нұсқаулар жазылған. Мандей дінінде "Сол Гинза" және "Коласта" кітаптарының бөлімдері жерлеу мәтіндері ретінде қолданылады.
The most famous example of funerary literature is that of the ancient Egyptians, whose Book of the Dead was buried with the deceased to guide him or her through the various trials that would be encountered before being allowed into the afterlife. The Book of the Dead followed a tradition of Egyptian funerary literature that dated back as far as the 26th century BC. Similar practices were followed by followers of the cult of Orpheus, who lived in southern Italy and Crete in the 6th–1st century BC. Their dead were buried with gold plates or laminae on which were inscribed directions about the afterlife. In Mandaeism, the Left Ginza and parts of the Qolasta serve as funerary texts.
Орта ғасырлар
Тибет буддистері әлі күнге дейін Бардо Тодолды (сонымен қатар "Тибет өлілер кітабы" деп те аталады, шамамен 8-шы ғасыр) пайдаланады, ол өлімнен кейінгі сананың тәжірибесін сипаттайды. Ламалар оны өлім төсегінде жатқан немесе жақында қайтыс болған адамның үстінде, немесе кейде қайтыс болған адамның бейнесінің үстінде оқиды. Таза ел буддистері Әмитабха сутрасын үнемі оқып отырады, онда Будда Әмитабха және Сухавати, Батыс Таза елі туралы қысқаша мәлімет берілген. Ол әдетте жерлеу рәсімінде немесе естелік шараларында оқылады. 15-шы ғасырдың соңында Еуропада "Арс мориенди" ("Жақсы өлу өнері") ең танымал және кең таралған алғашқы басылған кітаптардың бірі болды. Ол 1470 жыл шамасында Германияда өліммен қалай кездесуге және құмарлықтардан (сабырсыздық, мақтанқорлық, ашкөздік және т.б.) қалай аулақ болуға болатыны туралы нұсқаулық ретінде жарияланды, бұл жандарды тазару орнына немесе одан да жаман, тозаққа жіберуі мүмкін. "Жерлеу сөзі" (Halotti beszéd) – 1192–1195 жылдарға дейін сақталған венгр тілінің ең көне жазбасы. (, )
Tibetan Buddhists still make use of the Bardo Thodol (also known as ""Tibetan Book of the Dead"", dating to ca. the 8th century), which describes the experiences of the mind after death. It is recited by lamas over a dying or recently deceased person, or sometimes over an effigy of the deceased. Pure Land Buddhists regularly recite the Amitabha Sutra, which describes the Buddha Amitabha and Sukhavati, the Western Pure Land, in brief detail. It is ordinarily recited at funerals or at memorial services. In late 15th century Europe, the Ars moriendi ("The Art of Dying Well") became one of the most popular and widely circulated early printed books. It was published in Germany around 1470 as a guide to how to meet Death and avoid the temptations (Impatience, Pride, Avarice, etc.) that would consign a soul to purgatory or, worse, to hell. The Funeral Oration (Halotti beszéd) is the oldest extant record of the Hungarian language, dating back to 1192–1195. (, )