Кіріспе
Күйдесу бұзылыстарын емдеуге қолданылатын дәрі
Буспирон 1968 жылы жасалған және 1986 жылы АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілген. Ол генериктік дәрі ретінде қолжетімді.
Уайымдау
Буспирон қорқыныш бұзылыстарын немесе қорқыныш белгілерін қысқа және ұзақ мерзімде емдеу үшін қолданылады. Альпразолам сияқты дәрілерді құнарлы ететін рецепторларды белсендірмейтіндіктен, ол әдетте бензодиазепиндерге қарағанда артықшылыққа ие. Препараттың жалпыланған қорқыныш бұзылысын (ЖҚБ) емдеуде диазепам, альпразолам, лоразепам және хлоразепат сияқты бензодиазепиндермен салыстырылатын тиімділігі дәлелденген. Сонымен қатар, селективті серотонинді кері қабылдау ингибиторларымен (ССКИ) бірге қолданылғанда әлеуметтік фобияны емдеуде де пайдалы болуы мүмкін екенін көрсететін шектеулі мәліметтер бар.
Жыныстық дисфункция
Әйелдерде жыныстық құмардың төмендеуі синдромының (HSDD) емделуінде буспиронның ғана пайдалы болуы мүмкін дегенге қатысты белгілі бір дәлелдер бар. Буспирон антидепрессанттардың салдарынан туындаған жыныстық дисфункцияны емдеуде де тиімді болуы мүмкін.
Әр түрлі
Буспирон бензодиазепиндерді, барбитураттарды немесе алкогольді қабылдауды тоқтатудың салдарынан туындайтын синдромды, соның ішінде треморлы делирийді емдеуде тиімді емес. Пароксетин және венлафаксин сияқты ССРИ және СНРИ антидепрессанттары жақ аймағындағы ауыру/жақ спазмы синдромын тудыруы мүмкін (бірақ бұл сирек кездеседі), ал буспирон ССРИ/СНРИ антидепрессанттарынан туындаған жақ қысылуымен байланысты бруксизмді емдеуде жақсы нәтижелер көрсетіп отыр.
Фармакокинетика
Буспиронның пероральді биожетімділігі, тамырға инъекцияға қарағанда 3,9% төмен, себебі ол кең ауқымды бірінші өту метаболизміне ұшырайды. Буспирон негізінен CYP3A4 ферменті арқылы метаболизденеді, және осы ферменттің тежегіштері мен индукторларымен айқын дәрілік өзара әрекеттесулер байқалған. 6-гидроксибуспирон буспиронның бауырдағы негізгі метаболиті болып табылады, адамдарға ауыздан қолданғаннан кейін плазмадағы деңгейі буспирон деңгейінен 40 есе жоғары. Метаболит, буспирон сияқты, 5-HT1A рецепторының жоғары сәйкестікпен (Ki=25 нМ) жартылай агонисті болып табылады және in vivo жағдайында 5-HT1A рецепторын толықтыруын көрсетті. Көптеген аналогтар тіркелген.
Синтез
Синтездің бірнеше әдістері де хабарланған. Бір әдіс 1 (2 пиримидил)пиперазиннің (1) 3-хлор-1-цианопропанмен (4-хлорбутиронитрил) (2) алкилденуінен басталады, нәтижесінде (3) қосылысы алынады. Содан кейін, нитрил тобы катализдік сутегілену арқылы немесе литий алюминий гидридімен (ЛАГ) (4) азайтылады. Алғашқы амин 3,3-тетраметиленглутарин ангидридімен (5) реакцияластырылып, буспирон (6) түзіледі.
Тарих
Буспиронды алғаш рет 1968 жылы Mead Johnson компаниясының ғалымдары синтездеді. Бастапқыда ол D2 рецепторына әсер ететін антипсихотикалық препарат ретінде әзірленген, бірақ психозды емдеуде тиімді емес екені анықталды; содан кейін оны қылықсыздануға қарсы препарат ретінде қолдана бастады. 2001 жылы патентінің мерзімі аяқталды, қазір буспирон жалпы қолданыстағы дәрі ретінде қолжетімді.
Жалпы атаулар
Буспирон - буспиронның негізгі формасы, метаболиті және активті компоненті, ал буспирон гидрохлориді оның тұзы, дәрілік түрі және химиялық қосылысы.
Брендтер
Буспирон негізінен Buspar тауарлық атауымен сатылды. 2010 жылы азаматтардың шағымына жауап ретінде АҚШ-тың FDA Buspar қауіпсіздігі немесе тиімділігіне байланысты сатудан алынбағанын мәлімдеді.
2019 жылғы жетіспеушілік
Батыс Вирджиния штатының Моргантаун қаласындағы Mylan Pharmaceuticals зауытында өндіріс үзіліске ұшырағандықтан, 2019 жылы АҚШ-та буспирон тапшылығы болды.