Кіріспе

Британдық шағын кесектің тұздалған көкөністер мен дәмдеуіштерден жасалған қоспасы

Пиккалили, немесе горчица тұздығы – Оңтүстік Азия тұздықтарының британдық нұсқасы, шағын кесектің тұздалған көкөністер мен дәмдеуіштерден жасалған қоспасы. Өңірлік рецепттер едәуір өзгеше.

Этимология

"Оксфорд ағылшын сөздігі" бұл сөзді 18 ғасырдың ортасына дейін іздейді, 1758 жылы Ханна Глассе "Пако Лилла, немесе Үнді қызанағын қалай дайындау керектігін" сипаттады. Одан бұрынғы сілтеме – Анна Бленкоудың қолжазба кітабында, онда "Лила қызанағы, үнділік қызанақ" Лорд Килмориге жатқызылған. Сөздің көбірек таныс түрі 1769 жылы Элизабет Раффалдтың "Тәжірибелі ағылшын үй шаруашылығы" кітабында "Үнді қызанағын немесе Пикаллилло жасау" деп келтірілген. Ричард Бриггс 1788 жылғы "Ағылшын аспаздық өнері" еңбегінде оны "Пикка Лилло" деп атайды. "Пикаллилли" деген жазу 1799 жылғы "Таймс" газетінің жарнамасында кездеседі.

Британдық пикалли

Британдық пикаллиде әдеттегі көкөністер: гүлдік капуста, пияз, шалот, бұршақ, сәбіз, кабачок және тұздық, ал дәмдеуіштер: ұн, сірке су, имбирь, сарымсақ, кинза, горчица ұнтағы және куркума. Ұлыбританияның ірі супермаркеттерінде одан ұсақ кесілген "сендвич пикалли" де бар. Ол шұжық, бекон, жұмыртқа, тост, ірімшік және помидор сияқты тағамдарға қосымша ретінде қолданылады. Оны шужық, балық сияқты суық еттермен және шаруа тамағымен бірге жейді. Оны әдетте күз айларында, қышқыл пияз пайда болатын кезде дайындайды. Пикаллилли тек коммерциялық өнім ғана емес, сонымен қатар Әйелдер институты мен шаруа қожалықтарының өнімдерін сататын орындарда да көп кездеседі.

Кипрлік пикалли

Британдық пикаллидің тәттіленбеген түрі Кипрде (соның ішінде Солтүстік Кипрде) кездеседі. Онда бебе пияз болмайды, горчица соусы жұмсақ, және морковь кесектері қосылады. Кипрде пикалли кипрлік грек тілінде πίκλα (пикла), ал кипрлік түрік тілінде bikla деп аталады. Ол дәмдеуіш ретінде, кейде мезе тағамы ретінде беріледі.

Америкалық пикаллилли

Америка Құрама Штаттарының солтүстік-шығысында коммерциялық пикаллилли тәтті бұрыштар немесе жасыл помидор негізінде дайындалады. Бұл стиль тәтті бұрыштан жасалған дәмдеуішке ұқсас, бірақ пикаллилли қараңғы қызыл немесе жасыл түсті болып ерекшеленеді және британдық пикаллилли сияқты, кесектері ірілеу және сәл тәтті болады. Оны гамбургерлер мен хот-догтар сияқты тағамдардың үстіне қоюға жиі қолданылады. Британдық стильдегі сары пикаллилли де қолжетімді. Америка Құрама Штаттарының орталық батысында коммерциялық пикаллилли ұсақ тілімделген қиярға негізделген. Ашық жасыл түсті және тәтті, олар көбінесе Чикаго стиліндегі хот-догтарға дәмдеуіш ретінде қолданылады. Бұл стиль кейде "неондық дәмдеуіш" деп аталады. Америка Құрама Штаттарының оңтүстігінде пикаллилли көбінесе ұсынылмайды. Оның орнына, шапшалған жасыл (піспеген) помидор негізінде жасалған шоу-чоу дәмдеуіші ұсынылады. Бұл дәмдеуішке пияз, бұрыш, капуста, жасыл бұршақ және басқа да көкөністер кіруі мүмкін. Пикаллиллидің басқа пішіндерінен өзгеше болғанымен, шоу-чоу көбінесе осылай аталады және бұл екі термин бір-бірінің орнына қолданылуы мүмкін. Америка Құрама Штаттарының батысында пикаллилли сирек кездеседі.

Суринамдық пикаллилли

Пикаллидің өте ащы нұсқасы бұрынғы голланд колониясы Суринамнан шыққан, онда дәстүрлі британдық пикалли сарымсақ және сары Мадам Жанетт бұрышынан жасалған самбалмен қосылады. Бұл пикалли көбінесе үйде дайындалады, бірақ голланд шағын дүкендерінен банкаларда да сатып алуға болады. Суринам пикаллисі қарапайым пикаллиге сырттан ұқсас болғанымен, дәмі әлдеқайда ащы.

БАҚ сілтемелері

Пикаллилли аралас жинақ ретінде бірнеше өлең кітаптарына өз атын береді, мысалы, Гилберт Персидің «Piccalilli: A Mixture» (1862) және Майра Кон Ливингстонның «Dilly Dilly Piccalilli: Poems for the Very Young» (1989) кітаптары. Мистер Пикалли – Пенни Доланның «Мырза Под және Мырза Пикалли» (2005) балалар кітабындағы кейіпкердің аты. 1968 жылы британдық комедиялық тобы The Scaffold жазған «Lily the Pink» әнінде Лилидің соңындағы қасіретін сипаттағанда пикаллиге күлкілі сілтеме жасалған, әннің мәтінінде: «… және оның емдік құралына қарамастан, өкінішке орай Пикка Лили қайтыс болды». Ән бұрынғы халық әні «Лидия Пинкхэмнің балладасы» негізінде жазылған, ол осы аттас қаһарман ойлап тапқан шөптік емді мақтайды, ол 1876 жылдан бері «Лидия Э. Пинкхэмнің көкөніс қоспасы» деп сатылып келді. Пикаллилли мен көкөніс қоспасының арасындағы байланыс тек атаумен ғана, себебі рецепттер мүлдем басқа.