Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақпаратты жасыру практикасы
Practice of obscuring information
Философия саласында абскурантизм және абскурационизм терминдері, белгілі бір тақырыпты одан әрі зерттеу мен түсінуді шектейтін, ақпаратты әдейі түрде түсініксіз және нақтысыз етіп ұсыну арқылы зиялылыққа қарсы бағытталған практиканы анықтайды және сипаттайды. Абскурантизмнің екі тарихи және интеллектуалдық мағынасы бар: (1) білімді әдейі шектеу – білімді таратуға қарсылық; және (2) әдейі көмескілік – әдейі белгісіздікпен сипатталатын жасырын жазу стилі. 18 ғасырда Ағартушылық философтары абскурантизм терминін ақыл-ойдың дамуына және білімнің еркін таралуына кедерес келтіретін кез келген қарсыласқа қолданды. 19 ғасырда Фридрих Ницше метафизика мен теологиядағы абскурантизм түрлерін, Иммануил Канттың сын тұрғысынан қарастыратын философиясының және қазіргі заманғы философиялық күмәнділіктің "әлсіз" абскурантизмінен ажыратып, былай деді: "Абскурантизмнің қара өнерінің мәні – жеке адамның түсінуін қараңғылату емес, әлем туралы біздің көзқарасымызды және өмір туралы түсінігімізді қараңғылату".
In the fields of philosophy, the terms obscurantism and obscurationism identify and describe the anti intellectual practices of deliberately presenting information in an abstruse and imprecise manner that limits further inquiry and understanding of a subject. The two historical and intellectual denotations of obscurantism are: (1) the deliberate restriction of knowledge — opposition to the dissemination of knowledge; and (2) deliberate obscurity — a recondite style of writing characterized by deliberate vagueness. In the 18th century, Enlightenment philosophers applied the term obscurantist to any enemy of intellectual enlightenment and the liberal diffusion of knowledge. In the 19th century, in distinguishing the varieties of obscurantism found in metaphysics and theology, from the "more subtle" obscurantism of the critical philosophy of Immanuel Kant and of modern philosophical skepticism, Friedrich Nietzsche said that: "The essential element in the black art of obscurantism is not that it wants to darken individual understanding, but that it wants to blacken our picture of the world, and darken our idea of existence."
Білімді шектеу
Білім мен танымды үстем тапқа шектеу арқылы, абскурантизм демократияға қарсы болып табылады, себебі оның интеллектуалдық емес көзқарасы мен әлеуметтік элитаризм құрамдас бөліктері халықтың көп бөлігін қалыпқа келтірмейді, олар өз үкіметтерінің және қала-мемлекеттерінің саяси және экономикалық істері туралы фактілерді білуге лайық емес деп есептеледі. 18 ғасырдағы монархиялық Францияда саясаттанушы Маркиз де Кондорсе аристократияның қараңғылыққа бойлауын және француз революциясын (1789–1799) тудырған әлеуметтік проблемаларға немқұрайлылығын жазбаға алды, бұл аристократияны күшпен құлатып, Франция королі Людовик XVI-ны (1774–1792) тақтан түсірді. 19 ғасырда Дарвинизмнің ерте жақтаушысы болған математик Уильям Кингдон Клиффорд, эволюция туралы жекелей келіскен дін қызметкерлерінің оны христиан дініне қарсы еретік деп айыптауын естігеннен кейін Англияда абскурантизмді жоюға тырысты. Сонымен қатар, ұйымдасқан дін саласында абскурантизм – теологиялық сенімдерден тәуелсіз антиинтеллектуализмнің ерекше түрі болып табылады. Осы ерекшелік бойынша, діни фундаментализм адамның шын ниетімен діни сенімін білдіреді, ал цензура – сенушілердің көпшілігінің діни нанымын манипуляциялайтын элиталық билік тобының абскурантизмі болып табылады.
In restricting education and knowledge to a ruling class, obscurantism is anti democratic in its components of anti intellectualism and social elitism, which exclude the majority of the people, deemed unworthy of knowing the facts about their government and the political and economic affairs of their city state. In 18th century monarchic France, the political scientist Marquis de Condorcet documented the obscurantism of the aristocracy and their indifference to the social problems that provoked the French Revolution (1789–1799), which violently overthrew the aristocracy and deposed the monarch, King Louis XVI of France (r. 1774–1792). In the 19th century, the mathematician William Kingdon Clifford, who was an early proponent of Darwinism, worked to eliminate obscurantism in England after hearing clerics — who privately agreed with him about evolution — publicly denounce evolution as un Christian heresy. Moreover, in the realm of organized religion, obscurantism is a distinct strain of anti intellectualism that is independent of theologic allegiance, by which distinction, religious fundamentalism presupposes sincere religious belief in the person, whereas censorship is obscurantism that is based upon the élite power group manipulating the religious faith of the majority of the population of believers.
Саяси философия
20 ғасырда философия мен саясат тығыз байланысқан американдық консервативті саяси философ Лео Штраус және оның неоконсервативті жақтастары ақылды аздың үкімдігі тұжырымын саяси стратегия ретінде қабылдады. Ол Платоннан бастап зиялылардың халықтың үкіметке "араласуынан" туындайтын қиындыққа немесе жақсы саясаткерлердің шындықты айтып, тұрақты қоғамды сақтау үшін билік ете алуына қатысты дилемманы атап өтті – осыдан қоғамның келісімін қамтамасыз ету үшін қажетті "асыл өтірік" туындайды. "Қала мен адам" (1964) еңбегінде ол Платонның "Мемлекет" еңбегінде тиімді басқару үшін қажет деп санайтын мифтерді талқылайды, соның ішінде мемлекет басқаратын елдің (жердің) оған тиесілі екендігіне (кейбіреулері басқалардан басып алынса да) және азаматтықтың қала-мемлекетте тууының жай ғана кездейсоқтық емес, одан артық нәрсеге байланысты екендігіне сенуді айтады. Осылайша, "Нью-Йоркер" журналының "Таңдамалы интеллект" мақаласында Сеймур Херш Штраустың "асыл өтірік" тұжырымын қолдағанын атап көрсетеді: саясаткерлердің қоғамды біріктіру үшін қолданатын мифтер.
In the 20th century, the American conservative political philosopher Leo Strauss, for whom philosophy and politics intertwined, and his neo conservative adherents adopted the notion of government by the enlightened few as political strategy. He noted that intellectuals, dating from Plato, confronted the dilemma of either an informed populace "interfering" with government, or whether it were possible for good politicians to be truthful and still govern to maintain a stable society—hence the noble lie necessary in securing public acquiescence. In The City and Man (1964), he discusses the myths in The Republic that Plato proposes effective governing requires, among them, the belief that the country (land) ruled by the state belongs to it (despite some having been conquered from others), and that citizenship derives from more than the accident of birth in the city state. Thus, in the New Yorker magazine article "Selective Intelligence", Seymour Hersh observes that Strauss endorsed the "noble lie" concept: the myths politicians use in maintaining a cohesive society.
Эзотерикалық мәтіндер
Лео Штраус ежелгі мәтіндерге «эзотерикалық» мағыналар туралы ұсыныс жасағаны үшін де сынға алынды, бұл «қалыпты» санаға қол жеткізе алмайтын жасырын білім еді. «Қудалау және жазу өнері» (1952) еңбегінде ол кейбір философтардың саяси немесе діни биліктен қудалаудан сақтану үшін эзотерикалық түрде жазатынын айтады. Ол Маймонид, Әл-Фараби және Платонды білгендіктен, эзотерикалық жазу стилі философиялық мәтін үшін лайықты деп ұсынды. Философтың эзотерикалық жазуы өз ойларын тікелей баяндаудың орнына, оқырманды мәтіннен тәуелсіз ойлауға итермелейді, осылайша білім алуға көмектеседі. «Федрде» (Платон) Сократ жазу сұрақтарға жауап бермейді, бірақ оқырманмен диалогқа шақырып, жазба сөзді түсінудегі қиындықтарды азайтады. Штраус жазудың саяси қатері – студенттердің қауіпті идеяларды тым оңай қабылдауы екенін атап өтті, мысалы, Сократтың ісінде Алькибиадпен болған қарым-қатынасы оны айыптауға пайдаланылды. Лео Штраус үшін философтардың мәтіндері оқырманға қарапайым санаға түсініксіз, бірақ «экзотерикалық» (пайдалы) және «эзотерикалық» (шынайы) ілімдерді ұсынды, олар қалыпты ойлау қабілетіне ие оқырманнан жасырылған. Жазушылар көбінесе мәтінді оқырманның мұқият оқуына (қайта оқуына) ынталандыру үшін қарама-қайшылықтар мен басқа да қателіктерді қалдырды. «Экзотерикалық-эзотерикалық» дихотомияны сақтағаны үшін Штраусты абскурантизмге және эзотерикалық жазуға айыптады.
Leo Strauss also was criticized for proposing the notion of "esoteric" meanings to ancient texts, obscure knowledge inaccessible to the "ordinary" intellect. In Persecution and the Art of Writing (1952), he proposes that some philosophers write esoterically to avert persecution by the political or religious authorities, and, per his knowledge of Maimonides, Al Farabi, and Plato, proposed that an esoteric writing style is proper for the philosophic text. Rather than explicitly presenting his thoughts, the philosopher's esoteric writing compels the reader to think independently of the text, and so learn. In the [[Phaedrus (Plato), Socrates notes that writing does not reply to questions, but invites dialogue with the reader, thereby minimizing the problems of grasping the written word. Strauss noted that one of writing's political dangers is students' too readily accepting dangerous ideas—as in the trial of Socrates, wherein the relationship with Alcibiades was used to prosecute him. For Leo Strauss, philosophers' texts offered the reader lucid "exoteric" (salutary) and obscure "esoteric" (true) teachings, which are concealed to the reader of ordinary intellect; emphasizing that writers often left contradictions and other errors to encourage the reader's more scrupulous (re )reading of the text. In observing and maintaining the "exoteric—esoteric" dichotomy, Strauss was accused of obscurantism, and for writing esoterically.
Сезімге шақыру
"Неге мен консерватор емеспін" (1960) атты эссесінде экономист Фридрих фон Хайек саяси консервативтіліктің идеологиялық тұрғыдан шындыққа сай емес екенін айтты, себебі консерватор адамның өзгеретін адамзаттық жағдайларға бейімделе алмауы және қоғамдағы барлық адамға тиесілі оңтайлы саяси бағдарлама ұсынбауы. Осы контексте Хайек "обскурантизм" терминін ғылыми теорияның эмпирикалық шындығын жоққа шығаруды білдіру үшін өзгеше мағынада қолданды, себебі фактіні қабылдаудан туындауы мүмкін жағымсыз моральдық салдарлар одан туындауы мүмкін.
In the essay "Why I Am Not a Conservative" (1960), the economist Friedrich von Hayek said that political conservatism is ideologically unrealistic, because of the conservative person's inability to adapt to changing human realities and refusal to offer a positive political program that benefits everyone in a society. In that context, Hayek used the term obscurantism differently, to denote and describe the denial of the empirical truth of scientific theory, because of the disagreeable moral consequences that might arise from acceptance of fact.
Қасақана жасыру
Екінші мағынасында, абскурантизм – білімді түсініксіз ету, яғни ұғуды қиындатуды білдіреді. 19 және 20 ғасырларда абскурантизм автордың ой-санасының әлсіздігін жасыру үшін қасақана түсініксіз жазуына айыптау үшін даулы терминге айналды. Эмпирик немесе позитивист емес философтар өз салаларының абстрактілі ұғымдарын сипаттағанда көбінесе абскурантисттер деп есептеледі. Философиялық себептермен, мұндай авторлар тексеруге болатындығын, жолдандыруға болатындығын және логикалық қайшылықтарды өзгерте немесе қабылдамай қоюы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, түсініксіз (бұлыңғыр, нашар түсінілетін, қиын) жазу автордың тақырыпты жеткілікті меңгермегенін көрsetпейді, себебі түсініксіз жазу кейде мақсатты болып, философиялық тұрғыдан қарастырылады.
The second sense of obscurantism denotes making knowledge abstruse, that is, difficult to grasp. In the 19th and 20th centuries obscurantism became a polemical term for accusing an author of deliberately writing obscurely, in order to hide his or her intellectual vacuousness. Philosophers who are neither empiricists nor positivists often are considered obscurantists when describing the abstract concepts of their disciplines. For philosophic reasons, such authors might modify or reject verifiability, falsifiability, and logical non contradiction. From that perspective, obscure (clouded, vague, abstruse) writing does not necessarily indicate that the writer has a poor grasp of the subject, because unintelligible writing sometimes is purposeful and philosophically considered.
Аристотель
Аристотель өзінің еңбектерін екі түрге бөлді: "экзотерикалық" және "эзотерикалық". Көптеген ғалымдар мұны арналған оқырмандардың айырмашылығы деп түсіндіреді, онда экзотерикалық еңбектер жалғанға арналған, ал эзотерикалық еңбектер Лицейде қолдану үшін жазылған техникалық еңбектер болды. Қазіргі ғалымдар көбінесе осы соңғыларын Аристотельдің өзінің жазылмаған лекциялары (жетілдірілмеген) немесе кейбір жағдайларда оның шәкірттерінің жазбалары деп санайды. Дегенмен, 5 ғасырлық неоплатонист Аммоний Гермиа Аристотельдің жазу стилінің қасақана түсініксіз екенін айтады, себебі "жақсы адамдар осы себепті ойларын одан да кеңейте алады, ал немқұрайлылықтан адасқан бос саналы адамдар осындай сөйлемдерге кездескенде осы түсініксіздіктен қорқады". Қазіргі кездегі ізгілік этикасы туралы пікірталастарда Аристотельдің "Никомах этикасы" (Этика) техникалық, философиялық тіл мен жазу стиліне байланысты этикалық абскурантизмге кінәлайды, олардың мақсаты – білімді басқарушы элитаны тәрбиелеу.
Aristotle divided his own works into two classifications: "exoteric" and "esoteric". Most scholars have understood this as a distinction of intended audience, where exoteric works were written for the public, and the esoteric works were more technical works intended for use within the Lyceum. Modern scholars commonly assume these latter to be Aristotle's own (unpolished) lecture notes or, in some cases, possible notes by his students. However, the 5th century neoplatonist Ammonius Hermiae writes that Aristotle's writing style is deliberately obscurantist so that "good people may for that reason stretch their mind even more, whereas empty minds that are lost through carelessness will be put to flight by the obscurity when they encounter sentences like these". In contemporary discussions of virtue ethics, Aristotle's Nicomachean Ethics (The Ethics) stands accused of ethical obscurantism, because of the technical, philosophic language and writing style, and their purpose being the education of a cultured governing elite.
Кант
Иммануил Кант әдеттегі адамдарға түсініксіз техникалық терминдерді қолданды. Артур Шопенгауэр Канттан кейінгі философтар, мысалы Иоганн Готлиб Фихте, Фридрих Вильгельм Жозеф Шеллинг және Георг Вильгельм Фридрих Гегель, Канттың түсініксіз жазу стилін әдейі түрде ұстануға тырысқан деп санайды.
Immanuel Kant employed technical terms that were not commonly understood by the layman. Arthur Schopenhauer contended that post Kantian philosophers such as Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, and Georg Wilhelm Friedrich Hegel deliberately imitated the abstruse style of writing practiced by Kant.
Гегель
Г. В. Ф. Гегельдің философиясы және оған ықпал еткендердің философиясы, әсіресе Карл Маркс, тұмандылыққа (абскурантизмге) қатысты айыптауларға ұшырады. А. Дж. Айер, Бертран Рассел және сыншыл рационалист Карл Поппер сияқты талдаушы және позитивистік философтар Гегельді және гегельдік философияны түсініксіз болуда айыптады. Шопенгауэр Гегельдің философиясы туралы былай деп жазды: «Бұл – ұлы алдау, ол болашақ ұрпаққа біздің заманымызды күлкіге толы қылуға шексіз мүмкіндік беретін нәрсе. Бұл – барлық зиялық күштерді парализдеуші, нағыз ойлауды басаңдатушы және тілдің ең қиын қолданылуы арқылы оның орнына ең бос, ең мағынасыз, ойсыз және, табысымен дәлелденгендей, ең баяулатушы сөздерді қоюшы псевдофилософия». Дегенмен, Гегельдің биографы Терри Пинкард: «Гегель тіпті талдаушы философияның өзінде де жоғалып қалған жоқ», - деп атап өтті. Гегель өзінің түсініксіздікке ұшырағанын сезінді және оны философиялық ойлаудың бір бөлігі ретінде қарастырды: күнделікті (әдеттегі) ойдың және оның ұғымдарының шектеулерін қабылдау және олардан асып түсу. «Кім абстрактілі ойлайды?» деген мақаласында ол философ емес, ұғымдарды өзгермейтін, контекстісіз берілгендер ретінде қолданатын қарапайым адам абстрактілі ойлайтынын айтты. Философ нақты ойлайды, өйткені ол күнделікті ұғымдардың шектерінен асып, олардың кең мағынасын түсінуге тырысады. Осы себепті философиялық ой және тіл қарапайым адамға тұманды, эзотерикалық және құпия болып көрінеді.
G. W. F. Hegel's philosophy, and the philosophies of those he influenced, especially Karl Marx, have been accused of obscurantism. Analytic and positivistic philosophers, such as A. J. Ayer, Bertrand Russell, and the critical rationalist Karl Popper, accused Hegel and Hegelianism of being obscure. About Hegel's philosophy, Schopenhauer wrote that it is "a colossal piece of mystification, which will yet provide posterity with an inexhaustible theme for laughter at our times, that it is a pseudo philosophy paralyzing all mental powers, stifling all real thinking, and, by the most outrageous misuse of language, putting in its place the hollowest, most senseless, thoughtless, and, as is confirmed by its success, most stupefying verbiage". Nevertheless, biographer Terry Pinkard notes: "Hegel has refused to go away, even in analytic philosophy, itself." Hegel was aware of his perceived obscurantism and perceived it as part of philosophical thinking: to accept and transcend the limitations of quotidian (everyday) thought and its concepts. In the essay "Who Thinks Abstractly? ", he said that it is not the philosopher who thinks abstractly, but the layman, who uses concepts as givens that are immutable, without context. It is the philosopher who thinks concretely, because he transcends the limits of quotidian concepts, in order to understand their broader context. This makes philosophical thought and language appear obscure, esoteric, and mysterious to the layman.
Маркс
Карл Маркс өзінің ерте туындыларында неміс және француз философиясын, әсіресе неміс идеализмін, неміс иррационализмінің дәстүрлері мен идеологиялық ынталандырылған тұмандылық үшін сынады. Кейіннен оның ықпалында болған философ Гьёрги Лукач және әлеуметтанушы Юрген Хабермас сияқты ойшылдар да осыған ұқсас пікірлер айтты. Дегенмен, Карл Поппер мен Фридрих Хайек сынға алды, Маркс пен марксистік философияны тұмандылыққа батырды деп (бірақ Хайектің осы терминге қатысты ерекше түсіндірмесін жоғарыда қараңыз).
In his early works, Karl Marx criticized German and French philosophy, especially German Idealism, for its traditions of German irrationalism and ideologically motivated obscurantism. Later thinkers whom he influenced, such as the philosopher György Lukács and social theorist Jürgen Habermas, followed with similar arguments of their own. However, philosophers such as Karl Popper and Friedrich Hayek in turn criticized Marx and Marxist philosophy as obscurantist (however, see above for Hayek's particular interpretation of the term).
Хайдегер
Мартин Хайдеггер және оның ықпалында болған Жак Деррида мен Эммануэль Левинас сияқты философтар, аналитикалық философия мен Франкфурт мектебінің сындық теориясынан шыққан сыншылар тарапынан абскурантистер деп аталып келді. Бертран Расселл Хайдеггер туралы былай деп жазды: "Оның философиясы өте түсініксіз. Тіл еркіндікке берілгенін сезіну қиын емес. Оның пайымдауларындағы қызықты жайт – ешнәрсе позитивті нәрсе екенін қатысты тұжырым. Экзистенциализмдегі көптеген нәрселер сияқты, бұл да логика ретінде ұсынылған психологиялық байқау". Бұл Расселлдің Хайдеггер туралы толық жазбасы және ол 20 ғасырдың көптеген аналитикалық философтарының Хайдеггерге деген көзқарасын көрсетеді.
Martin Heidegger, and those influenced by him, such as Jacques Derrida and Emmanuel Levinas, have been labeled obscurantists by critics from analytic philosophy and the Frankfurt School of critical theory. Of Heidegger, Bertrand Russell wrote: "his philosophy is extremely obscure. One cannot help suspecting that language is here running riot. An interesting point in his speculations is the insistence that nothingness is something positive. As with much else in Existentialism, this is a psychological observation made to pass for logic." That is Russell's complete entry on Heidegger, and it expresses the sentiments of many 20th century analytic philosophers concerning Heidegger.
Дерида
"Жак Деррида, түсініксіз теорияшы, 74 жасында қайтыс болды" (10 қазан 2004 ж.) және "Жак Деррида, француз ойшылының некрологы" (21 қазан 2004 ж.) атты некрологтарында The New York Times газеті мен The Economist журналы Дерриданы қасақана түсініксіз философ ретінде сипаттады. "Контингенттік, ирония және ынтымақтастық" (1989) еңбегінде Ричард Рорти "Пошта карточкасы: Сократтан Фрейдке және одан әрі" (1978) еңбегінде Жак Деррида мақсатты түрде анықтамасы жоқ сөздерді (мысалы, différance) және әртүрлі контекстерде анықталған сөздерді қолданды, осылайша сөздердің мағынасын түсіну мүмкін болмайды, нәтижесінде оқырман оның әдеби өзіндігіне контекст бере алмайды. Осылайша философ Деррида өзінің еңбектеріне қатысты метафизикалық түсіндірмелерден қашып құтылады. Еңбекте метафизика болмағандықтан, Деррида метафизикадан құтылды. "Деконструкция туралы пікір алмасу" (1984 жылғы ақпан) мақаласында Джон Сёрл деконструкция туралы былай деп түсіндіреді: "Деконструкциялық мәтіндерді ашық оймен оқыған кез келген адам бастапқыда мені таң қалдырған құбылыстарға тап болады: философиялық аргументацияның төмен деңгейі, прозаның қасақана қараңғылығы, асыра бағаланған талаптар және парадоксалды көрінетін мәлімдемелер жасау арқылы тереңдік әсерін беруге жасалған үнемі тырысу, бірақ талдау кезінде олар көбінесе ақымақтық немесе маңызсыз болып шығады".
In their obituaries "Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74" (10 October 2004) and "Obituary of Jacques Derrida, French intellectual" (21 October 2004), The New York Times newspaper and The Economist magazine described Derrida as a deliberately obscure philosopher. In Contingency, Irony, and Solidarity (1989), Richard Rorty proposed that in The Post Card: From Socrates to Freud and Beyond (1978), Jacques Derrida purposefully used undefinable words (e. g. différance) and used defined words in contexts so diverse that they render the words unintelligible, hence, the reader is unable to establish a context for his literary self. In that way, the philosopher Derrida escapes metaphysical accounts of his work. Since the work ostensibly contains no metaphysics, Derrida has, consequently, escaped metaphysics. In the New York Review of Books article "An Exchange on Deconstruction" (February 1984), John Searle comments on Deconstruction: "anyone who reads deconstructive texts with an open mind is likely to be struck by the same phenomena that initially surprised me: the low level of philosophical argumentation, the deliberate obscurantism of the prose, the wildly exaggerated claims, and the constant striving to give the appearance of profundity, by making claims that seem paradoxical, but under analysis often turn out to be silly or trivial".
Лакан
Жакус Лакан – белгілі бір деңгейде түсініксіздікті қорғаған интеллектуал еді. Оның лекцияларының қасақана тұйық екендігіне студенттерінің шағымдарына ол: «Әлдеқанша аз түсінсеңіз, соншалықты жақсырақ тыңдайсыз» деді. 1973 жылғы Encore семинарында ол өзінің «Жазулары» (Écrits) түсіну үшін емес, мистикалық мәтіндер сияқты оқырманға әсер етіп, мағына тудыратынын айтты. Тұйықтық оның жазу стилінде емес, Александр Кожевтің Гегель туралы лекцияларынан алынған Гегельге жиі сілтеме жасауында және осыған ұқсас теориялық ерекшеліктерде жатыр.
Jacques Lacan was an intellectual who defended obscurantism to a degree. To his students' complaint about the deliberate obscurity of his lectures, he replied: "The less you understand, the better you listen." In the 1973 seminar Encore, he said that his Écrits (Writings) were not to be understood, but would effect a meaning in the reader, like that induced by mystical texts. The obscurity is not in his writing style, but in the repeated allusions to Hegel, derived from Alexandre Kojève's lectures on Hegel, and similar theoretic divergences.
Сокал ісі
Сокал ісі (1996) – физика профессоры Алан Сокалдың постмодерн мәдени зерттеулер жөніндегі академиялық журнал Social Text редакторлары мен оқырмандарына жасаған баспалық қиянат. 1996 жылы редакциялық тұтастықты сынау мақсатында (фактілерді тексеру, растау, әріптестердің сараптамасы және т.б.), Сокал «Шектерді бұзу: Кванттық гравитацияның трансформациялық герменевтикасына қарай» деген псевдонаулық мақала ұсынды. Бұл мақалада физикалық шындық әлеуметтік құрылым екендігі айтылды. Сокал Social Text журналының: (а) мақала жағымды көрінсе және (б) редакторлардың идеологиялық көзқарастарына сәйкес келсе, «мағынасыз мақала жариялайтынын» білуді көздеді. Сокалдың жалған мақаласы 1996 жылғы көктем/жазғы санында жарияланды. Бұл сан ғылыми объективтіліктің тұжырымдамалық жарамдылығы және ғылыми теорияның мәні туралы ғылыми дау-жанжалдарға арналған еді. Американдық университеттердегі ғылыми реалистер мен постмодернист сыншылар арасындағы бұл дау-жанжалдар кеңінен таралған. Сокалдың жалған мақала жариялау себебі – постмодернист сыншылар ғылыми әдіс пен білімнің мәнін сынға алып, ғылымның объективтілігін күмәнге түсіргені. Бұл сын әдетте мәдени зерттеулер, мәдени антропология, феминистік зерттеулер, салыстырмалы әдебиет, медиа зерттеулері және ғылым мен технология зерттеулері салаларында кездеседі. Ал ғылыми реалистер объективті ғылыми білімнің бар екенін айтып, постмодернист сыншылар сынға алған ғылым туралы білімдерінің жеткіліксіз екенін мәлімдеді. Нәтижесінде, «академиялық авторитетке» (автор – профессор) көрсетілген редакциялық құрмет редакторларды Сокалдың қолжазбасын ғылыми сарапшыға жіберіп, фактілерді тексеруден бас тартуға итермеледі. Сокал өзінің жалған мақаласын жариялау арқылы Social Text журналының редакциялық тұтастығының жоқтығына назар салды. Бұл мәселеге қатысты ол 1996 жылғы мамырдағы Lingua Franca журналында «Физик мәдени зерттеулермен тәжірибе жасады» деген мақала жариялады. Онда ол өзінің трансформациялық герменевтика мақаласының пародия екенін, оны «заманауи зияли стандарттарды сынау үшін» ұсынғанын ашты. Сонымен қатар, Social Text журналы академиялық басылым ретінде тексерудің қажетті талаптарын елемегенін және «бұл тақырыпта білімді ешкіммен кеңеспей, кванттық физика туралы мақала жариялауға батыл болғанын» айтты. Сонымен қатар, қоғамдық зиялы ретінде Сокал өзінің қиянатының қазіргі заманғы әлеуметтік ғылымдардағы түсініксіз, эзотерикалық және бұрмаланған жазу стиліне қарсы наразылық екенін мәлімдеді. Whataboutism сияқты, түсініксіз жазу оқырмандардың көзқарастарын жоғарылатып, құндылыққа толы болжамдарға, сенімдерге, қағидаларға немесе псевдонауқаға айналдырады. Бұл қарсы пікірлерді деконструкцияламайды және алдын ала тоқтатып, оқиғаларды сипаттау үшін шатастыратын жаргон мен техникалық терминдерді қолданады, соның салдарынан физикалық қасиеттердің нақты әлемдегі болуын жоққа шығаруға әкеледі.
The Sokal affair (1996) was a publishing hoax that the professor of physics Alan Sokal perpetrated on the editors and readers of Social Text, an academic journal of post modern cultural studies that was not then a peer reviewed publication. In 1996, as an experiment testing editorial integrity (fact checking, verification, peer review, etc. ), Sokal submitted "Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity", a pseudoscientific article proposing that physical reality is a social construct, in order to learn whether Social Text would "publish an article liberally salted with nonsense if: (a) it sounded good, and, (b) it flattered the editors' ideological preconceptions". Sokal's fake article was published in the spring/summer 1996 issue of Social Text, which was dedicated to the science wars about the conceptual validity of scientific objectivity and the nature of scientific theory, among scientific realists and postmodern critics in American universities. Sokal's reason for publication of a false article was that postmodernist critics questioned the objectivity of science, by criticising the scientific method and the nature of knowledge, usually in the disciplines of cultural studies, cultural anthropology, feminist studies, comparative literature, media studies, and science and technology studies. Whereas the scientific realists countered that objective scientific knowledge exists, riposting that postmodernist critics almost knew nothing of the science they criticized. In the event, editorial deference to "academic authority" (the author professor) prompted the editors of Social Text not to fact check Sokal's manuscript by submitting it to peer review by a scientist. Concerning the lack of editorial integrity shown by the publication of his fake article in Social Text magazine, Sokal addressed the matter in the May 1996 edition of the Lingua Franca journal, in the article "A Physicist Experiments With Cultural Studies", in which he revealed that his transformative hermeneutics article was a parody, submitted "to test the prevailing intellectual standards", and concluded that, as an academic publication, Social Text ignored the requisite intellectual rigor of verification and "felt comfortable publishing an article on quantum physics without bothering to consult anyone knowledgeable in the subject". Moreover, as a public intellectual, Sokal said that his hoax was an action protesting against the contemporary tendency towards obscurantism—abstruse, esoteric, and vague writing in the social sciences: Similarly to whataboutism, obscurantism is used by elevating the readers' prejudices to a grandiose value laden assumption, belief, principle(s) or pseudoscience that does not deconstruct opposing claims and is stalling a priori and/or asserting confusing jargon or technical speak to describe events, which may deny the real world existence of physical properties.