Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мерсия патшалығы – 6-шы ғасырдан 10-шы ғасырға дейін Англияның орталық аймағында болған мемлекет. 7-ші ғасырдың ортасынан бастап шамамен екі жүз жыл бойы ол Гептархияның ең беделді мүшесі болды және осыған байланысты англосаксон мемлекеттерінің ең қуаттысы саналды. Осы кезеңде оның билеушілері Ұлыбритания патшасы және ағылшын патшасы сияқты кең ауқымды титулдарды алған тұңғыш ағылшын монархтары болды. Бұл дәуірде, тіпті бір құжаттың ішінде де әріптер жазылуында көптеген өзгерістер болды, сондықтан төмендегі атаулардың бірнеше нұсқасы бар. Мысалы, "th" дыбысы көбінесе ескі ағылшын әріптері "ð" немесе "þ" арқылы белгіленген. Мерсиялықтардың Ангельн аймағындағы континенттік ата-бабалары туралы ақпаратты Ангелдер патшаларының тізімінен қараңыз. Ал олардың ізбасарлары туралы – ағылшын монархтарының тізімінен.
None
The Kingdom of Mercia was a state in the English Midlands from the 6th century to the 10th century. For some two hundred years from the mid 7th century onwards it was the dominant member of the Heptarchy and consequently the most powerful of the Anglo Saxon kingdoms. During this period its rulers became the first English monarchs to assume such wide ranging titles as King of Britain and King of the English. Spellings varied widely in this period, even within a single document, and a number of variants exist for the names given below. For example, the sound th was usually represented with the Old English letters ð or þ. For the Continental predecessors of the Mercians in Angeln, see List of kings of the Angles. For their successors see List of English monarchs.
Мерсия патшалары
Мерсияның дәстүрлі билеушілері Аңл патшаларының ұрпақтары Иклингалар деп аталды. Иклингалар еркек желіде жойылып кеткен кезде, тарихшылар B, C және W деп атаған басқа да отбасылар таққа бәсекеге түсті. Төмендегілердің бәрі, егер нақты көрсетілмесе, патшалар. Баспасөзде жазылғандар, әрине, аңыз, күмәнді немесе ешқашан билік құрмаған болуы мүмкін.
The traditional rulers of Mercia were known as the Iclingas, descendants of the kings of the Angles. When the Iclingas became extinct in the male line, a number of other families, labelled B, C and W by historians, competed for the throne. All the following are kings, unless specified. Those in italics are probably legendary, are of dubious authenticity, or may not have reigned. RulerReignBiographical notesDiedIcelc. 515 c.535Son of Eomer, last King of the Angles in Angeln. Led his people across the North Sea to Britain. c.535Cnebbac. 535 c.554Son of Icel of Merciac.554Cynewaldc. 554 c.584Son of Cnebba. c.584Creodac. 584–c. 593Son of Cynewald. Probable founder of the Mercian royal fortress at Tamworth. c. 593Pybbac. 593–c. 606Son of Creoda. Extended Mercian control into the western Midlands. c. 606Cearlc. 606–c. 626Named as king by Bede, not included in later regnal lists. c. 626Pendac. 626–655Son of Pybba. Raised Mercia to dominant status amongst the Anglo Saxon kingdoms. Last pagan ruler of Mercia. Killed in battle by Oswiu of Northumbria.15 Nov 655Eowac. 635–642Son of Pybba. Co ruler. Killed in battle.5 Aug 642Peadac. 653–656Son of Penda. Co ruler in the south east Midlands. Murdered.17 Apr 656Oswiu of Northumbria655–658Briefly took direct control of Mercia after the death of Penda. Also King of Northumbria (655–670).15 Feb 670Wulfhere658–675Son of Penda. Restored Mercian dominance in England. First Christian king of all Mercia.675Æthelred I675–704Son of Penda. Abdicated and retired to a monastery at Bardney.716Cœnred704–709Son of Wulfhere. Abdicated and retired to Rome. ?Ceolred709–716Son of Æthelred I. Probably poisoned.716Ceolwald716Presumed son of Æthelred I (may not have existed).716Æthelbald716–757Grandson of Eowa. Proclaimed himself King of Britain in 736. Murdered by his bodyguards.757Beornred757No known relation to his predecessors. Deposed by Offa. ?Offa757–796Great great grandson of Eowa. The greatest and most powerful of all Mercian kings, he proclaimed himself King of the English in 774, built Offa's Dyke, and introduced the silver penny.29 Jul 796Ecgfrith787–796Son of Offa. Co ruler, died suddenly a few months after his father.17 Dec 796Cœnwulf796–821Seventh generation descendant of Pybba, probably through a sister of Penda. Assumed the title of 'emperor'.821Cynehelmc. 798–812Son of Cœnwulf. Although he existed, his status as co ruler and his murder are legendary. Canonised (St Kenelm).812Ceolwulf I821–823Brother of Cœnwulf. Deposed by Beornwulf. ?Beornwulf823–826Conjectured kinsman of Beornred. Killed in battle against the East Anglians.826Ludeca826–827No known relation to his predecessors. Killed in battle against the East Anglians.827Wiglaf (1st reign)827–829No known relation to his predecessors. Deposed by Ecgberht of Wessex.839Ecgberht of Wessex829–830Briefly took direct control of Mercia after the deposition of Wiglaf. Also King of Wessex (802–839).4 Feb 839Wiglaf (2nd reign)830–839Restored. Although Mercia regained its independence, its dominance in England was lost.839Wigmundc. 839–c. 840Son of Wiglaf and son in law of Ceolwulf I. Probably co ruler. c. 840Wigstan840Son of Wigmund. Declined the kingship and was later murdered by Beorhtwulf. Canonised (St Wystan).849Ælfflæd (Queen)840Daughter of Ceolwulf I, wife of Wigmund and mother of Wigstan. Appointed regent by Wigstan. ?Beorhtwulf840–852Claimed to be a cousin of Wigstan. Usurped the kingship and forced Ælfflæd to marry his son, Beorhtfrith.852Burgred852–874Conjectured kinsman of Beorhtwulf. Fled to Rome in the face of a Danish invasion. ?Ceolwulf II874–879 or c. 883Possibly a descendant of the C dynasty, of which Ceolwulf I was a member, perhaps via intermarriage with W dynasty. Lost eastern Mercia to the Danes in 877.879 or c. 883Æthelred II (Lord)c. 883–911Recognised Alfred of Wessex as his overlord. Regarded as an 'ealdorman' by West Saxon sources.911Æthelflæd (Lady)911–918Wife of Æthelred II and daughter of Alfred of Wessex. Possibly descended from earlier Mercian kings via her mother. With her brother, Edward the Elder, reconquered eastern Mercia.12 Jun 918Ælfwynn (Lady)918Daughter of Æthelred II and Æthelflæd. Deposed by her uncle, Edward the Elder, Dec 918, who annexed Mercia to Wessex. ?
Билеуші Дәуір Биографиялық ескертулер Қайтыс болған күні
Ицел шамамен 515 – 535 Еомердің ұлы, Ангелдегі Аңлдардың соңғы патшасы. Халықты Солтүстік теңіз арқылы Британияға көшірді.
Кнебба шамамен 535 – 554 Мерсиялық Ицелдің ұлы.
Киневальд шамамен 554 – 584 Кнеббаның ұлы.
Креода шамамен 584 – 593 Киневальдтың ұлы. Тамворттағы Мерция патшалық бекінісін құрған болуы мүмкін.
Пибба шамамен 593 – 606 Креоданың ұлы. Мерция билігін батыс Мидлендке кеңейтті.
Керл шамамен 606 – 626 Беда патша деп атады, кейінгі патшалық тізімдерге енгізілмеген.
Пенда 626 – 655 Пиббаның ұлы. Мерсияны ағылшын-саксон патшалықтарының арасында басымдыққа көтерді. Мерсияның соңғы құдайсыз билеушісі. Нортумбриялық Освиумен шайқаста қаза тапты. 15 қараша 655
Эова 635 – 642 Пиббаның ұлы. Бірлескен басқарушы. Шайқаста қаза тапты. 5 тамыз 642
Пеада 653 – 656 Пенданың ұлы. Оңтүстік-шығыс Мидленд аймағының басқарушысы. 17 сәуір 656 жылы өлтірілді.
Освиу Нортумбриялық 655 – 658 Пенда қайтыс болғаннан кейін Мерсияны қысқа мерзімге тікелей бақылауына алды. Сондай-ақ Нортумбрия королі (655 – 670). 15 ақпан 670
Вулфхер 658 – 675 Пенданың ұлы. Англияда Мерция үстемдігін қалпына келтірді. Мерсияның бірінші христиан патшасы. 675
Этельред I 675 – 704 Пенданың ұлы. Қызметтен кетіп, Барднидегі монастырға кетіп қалды. 716
Кенред 704 – 709 Вулфхердің ұлы. Римге қайтты.
Сеолред 709 – 716 Этельред I-нің ұлы. Мүмкін, уланған. 716
Сеолвальд 716 Этельред I-нің ұлы деп саналады (болған болмауы мүмкін). 716
Этельбальд 716 – 757 Эованың немересі. 736 жылы өзін Британияның патшасы деп жариялады. Жан сақшылары өлтірді. 757
Беорнред 757 Алдыңғыларымен байланысы белгісіз. Оффамен қуылды.
Оффа 757 – 796 Эованың шөптесі немересі. Мерция патшаларының ең ұлысы және ең күштісі, 774 жылы өзін ағылшын патшасы деп жариялады, Оффаның дикін салдырды және күміс пенниді енгізді. 29 шілде 796
Эгфрит 787 – 796 Оффаның ұлы. Әкесінен кейін бірнеше айдан кейін кенеттен қайтыс болды. 17 желтоқсан 796
Кенвульф 796 – 821 Пиббаның жетінші буын ұрпағы, мүмкін Пенданың әпкесі арқылы. "Император" атағын алды. 821
Кинельм шамамен 798 – 812 Кенвульфтің ұлы. Оның қос билеуші мәртебесі және оның өлтірілуі аңыз болып табылады. Қасиетті (Сент Кенелм). 812
Сеолвульф I 821 – 823 Кенвульфтің інісі. Беорнульфпен қуылды.
Беорнульф 823 – 826 Беорнредтің туысы деп болжанады. Шығыс ағылшындарға қарсы шайқаста қаза тапты. 826
Людека 826 – 827 Алдыңғыларымен байланысы жоқ. Шығыс ағылшындарға қарсы шайқаста қаза тапты. 827
Виглаф (1-ші билік) 827 – 829 Алдыңғыларымен туысы жоқ. Уэссекстің Эгбертімен қуылды. 839
Эгберт Уэссекстік 829 – 830 Виглафты биліктен түсіргеннен кейін Мерсияны қысқа мерзімге тікелей бақылауына алды. Сондай-ақ Уэссекс королі (802 – 839). 4 ақпан 839
Виглаф (2-ші билік) 830 – 839 Қайта қалпына келтірілді. Мерсия тәуелсіздігін қайтадан алса да, Англиядағы үстемдігі жоғалды. 839
Вигмунд шамамен 839 – 840 Виглафтың ұлы және Сеолвульф I-нің күйеу баласы. Мүмкін, қос билеуші.
Вигстан 840 Вигмундтың ұлы. Патшалықтан бас тартты, кейін Беортвульф оны өлтірді. Қасиетті (Сент-Вайстан). 849
Эльфледа (патшайым) 840 Сеолвульф I-нің қызы, Вигмундтың әйелі және Вигстанның анасы. Вигстанмен регент ретінде тағайындалды.
Беортвульф 840 – 852 Вигстанның туысы деп мәлімдеді. Патшалық билікті тартып алып, Эльфледаны өзінің ұлы Беорхтфритке үйленуге мәжбүр етті.
Бургред 852 – 874 Беортвульфтің туысы деп болжанады. Даниялықтардың шабуылынан Римге қашып кетті.
Сеолвульф II 874 – 879 немесе шамамен 883 Мүмкін, С әулетінің ұрпағы, оның ішінде Сеолвульф I де болды, мүмкін, В әулетімен аралас неке арқылы. 877 жылы шығыс Мерсияны даниялықтардан айырды. 879 немесе шамамен 883
Этельред II (Тәңір) шамамен 883 – 911 Уэссекстің Альфреді өзінің иегері ретінде таныды. Батыс Саксония дереккөздерінде "ealdorman" деп саналады. 911
Этельфледа (ханым) 911 – 918 Этельред II-нің әйелі және Уэссекстің Альфредінің қызы. Мүмкін, Мерция патшаларының анасы арқылы шыққан. Ағасы Эдуард Ағамен бірге шығыс Мерсияны қайта жаулап алды. 12 маусым 918
Эльфвин (ханым) 918 Этельред II мен Этельфледаның қызы. Ағасы Эдуард Ағамен 918 жылы желтоқсанда Мерсияны Уэссекске қосып, оны құлатты.
The traditional rulers of Mercia were known as the Iclingas, descendants of the kings of the Angles. When the Iclingas became extinct in the male line, a number of other families, labelled B, C and W by historians, competed for the throne. All the following are kings, unless specified. Those in italics are probably legendary, are of dubious authenticity, or may not have reigned. RulerReignBiographical notesDiedIcelc. 515 c.535Son of Eomer, last King of the Angles in Angeln. Led his people across the North Sea to Britain. c.535Cnebbac. 535 c.554Son of Icel of Merciac.554Cynewaldc. 554 c.584Son of Cnebba. c.584Creodac. 584–c. 593Son of Cynewald. Probable founder of the Mercian royal fortress at Tamworth. c. 593Pybbac. 593–c. 606Son of Creoda. Extended Mercian control into the western Midlands. c. 606Cearlc. 606–c. 626Named as king by Bede, not included in later regnal lists. c. 626Pendac. 626–655Son of Pybba. Raised Mercia to dominant status amongst the Anglo Saxon kingdoms. Last pagan ruler of Mercia. Killed in battle by Oswiu of Northumbria.15 Nov 655Eowac. 635–642Son of Pybba. Co ruler. Killed in battle.5 Aug 642Peadac. 653–656Son of Penda. Co ruler in the south east Midlands. Murdered.17 Apr 656Oswiu of Northumbria655–658Briefly took direct control of Mercia after the death of Penda. Also King of Northumbria (655–670).15 Feb 670Wulfhere658–675Son of Penda. Restored Mercian dominance in England. First Christian king of all Mercia.675Æthelred I675–704Son of Penda. Abdicated and retired to a monastery at Bardney.716Cœnred704–709Son of Wulfhere. Abdicated and retired to Rome. ?Ceolred709–716Son of Æthelred I. Probably poisoned.716Ceolwald716Presumed son of Æthelred I (may not have existed).716Æthelbald716–757Grandson of Eowa. Proclaimed himself King of Britain in 736. Murdered by his bodyguards.757Beornred757No known relation to his predecessors. Deposed by Offa. ?Offa757–796Great great grandson of Eowa. The greatest and most powerful of all Mercian kings, he proclaimed himself King of the English in 774, built Offa's Dyke, and introduced the silver penny.29 Jul 796Ecgfrith787–796Son of Offa. Co ruler, died suddenly a few months after his father.17 Dec 796Cœnwulf796–821Seventh generation descendant of Pybba, probably through a sister of Penda. Assumed the title of 'emperor'.821Cynehelmc. 798–812Son of Cœnwulf. Although he existed, his status as co ruler and his murder are legendary. Canonised (St Kenelm).812Ceolwulf I821–823Brother of Cœnwulf. Deposed by Beornwulf. ?Beornwulf823–826Conjectured kinsman of Beornred. Killed in battle against the East Anglians.826Ludeca826–827No known relation to his predecessors. Killed in battle against the East Anglians.827Wiglaf (1st reign)827–829No known relation to his predecessors. Deposed by Ecgberht of Wessex.839Ecgberht of Wessex829–830Briefly took direct control of Mercia after the deposition of Wiglaf. Also King of Wessex (802–839).4 Feb 839Wiglaf (2nd reign)830–839Restored. Although Mercia regained its independence, its dominance in England was lost.839Wigmundc. 839–c. 840Son of Wiglaf and son in law of Ceolwulf I. Probably co ruler. c. 840Wigstan840Son of Wigmund. Declined the kingship and was later murdered by Beorhtwulf. Canonised (St Wystan).849Ælfflæd (Queen)840Daughter of Ceolwulf I, wife of Wigmund and mother of Wigstan. Appointed regent by Wigstan. ?Beorhtwulf840–852Claimed to be a cousin of Wigstan. Usurped the kingship and forced Ælfflæd to marry his son, Beorhtfrith.852Burgred852–874Conjectured kinsman of Beorhtwulf. Fled to Rome in the face of a Danish invasion. ?Ceolwulf II874–879 or c. 883Possibly a descendant of the C dynasty, of which Ceolwulf I was a member, perhaps via intermarriage with W dynasty. Lost eastern Mercia to the Danes in 877.879 or c. 883Æthelred II (Lord)c. 883–911Recognised Alfred of Wessex as his overlord. Regarded as an 'ealdorman' by West Saxon sources.911Æthelflæd (Lady)911–918Wife of Æthelred II and daughter of Alfred of Wessex. Possibly descended from earlier Mercian kings via her mother. With her brother, Edward the Elder, reconquered eastern Mercia.12 Jun 918Ælfwynn (Lady)918Daughter of Æthelred II and Æthelflæd. Deposed by her uncle, Edward the Elder, Dec 918, who annexed Mercia to Wessex. ?
Мерсияны анексиялағаннан кейінгі титулярлық патшалар
Билеуші Тәуелділік Тарихи мағлұматтар Қайтыс болдыÆthelstan924 Эдуард Ақсақалдың ұлы және Этельфледтің сіңілі баласы. Эдуард қайтыс болғаннан кейін (924 жылдың шілдесінде) Мерсия королі, ал 16 күннен кейін Уэссекс королі болды. 27 қазан 939 жылыEadgar957–959 Этельстанның сіңілі баласы. 957 жылдың мамырында Мерсия және Нортумбрияны басып алды, ал 959 жылдың қазан айында біріккен ағылшын тағына отырды.8 шілде 975 жылы
RulerReignBiographical notesDiedÆthelstan924Son of Edward the Elder and nephew of Æthelflæd. Became King of Mercia on Edward's death (Jul 924), and King of Wessex about 16 days later.27 Oct 939Eadgar957–959Nephew of Æthelstan. Seized control of Mercia and Northumbria in May 957, before succeeding to the reunited English throne in Oct 959.8 Jul 975
Мерсиялықтардың елдормендері мен графтары
Мерсияның бас магнаты ағылшын провинциясы ретінде 1023/32 жылға дейін эалдорман атағын иеленді, содан кейін граф атағын алды. Екі лауазым да патша тағайындауымен берілді, бірақ соңғысы іс жүзінде мұрагерлікке айналды. Билеуші Патшалық мерзімі Биографиялық деректер Өлді Ælfhere 957–983 Англия патшалығы біртілдік болмаған кезде 957 жылы Эдгар оны Мерсияның эалдорманы етіп тағайындады. 983 Ælfric Cild 983–985 Ælfhere-дің туысқан інісі. 985 жылы Әтілред Әзірсіз оны қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. ? Wulfric Spot ?–1004 Ælfric Cild қызметтен шеттетілгеннен кейін Мерсияның эалдорманы болуы мүмкін. 22 қазан 1004 Eadric Streona 1007–1017 Әтілред тағайындаған. Белгілі сатқын, кейіннен Кнут оны адалдықсыздық үшін өлтірді. 25 желтоқсан 1017 Leofwine 1017–1023/32 Мүмкін, Кнут оны Мерсияның эалдорманы етіп тағайындаған, ол сонымен қатар Хвицце эалдорманы болды. 1023/32 Leofric 1023/32–1057 Leofwine-нің ұлы, Кнут граф етіп тағайындаған. Көбінесе әйгілі әйелі Годгифу (Леди Годива) үшін есте қалды. 31 тамыз немесе 30 қыркүйек 1057 Ælfgar 1057–1062 Leofric-тің ұлы. Бұрын Шығыс Англия графы болған, кейін әкесінен Мерсияны мұраға алған. 1062 Eadwine 1062–1071 Ælfgar-дың ұлы. 1066 жылы Жеңімпаз Вильгельмге бағынды, бірақ кейіннен көтеріліс ұйымдастырып, өз адамдарының сатқындығына ұшырады. Содан кейін Мерсия кішігірім графтықтарға бөлінді. 1071
The chief magnate of Mercia as an English province held the title of ealdorman until 1023/32, and earl thereafter. Both offices were royal appointments, but the latter in effect became hereditary. RulerReignBiographical notesDiedÆlfhere957–983Appointed ealdorman of Mercia in 957 by Eadgar, when the English kingdom was disunited.983Ælfric Cild983–985Brother in law of Ælfhere. Deposed by Æthelred the Unready in 985. ?Wulfric Spot?–1004Possibly ealdorman of Mercia after the deposition of Ælfric Cild.22 Oct 1004Eadric Streona1007–1017Appointed by Æthelred. A notorious turncoat, he was later murdered by Cnut for his treachery.25 Dec 1017Leofwine1017–1023/32Possibly appointed by Cnut as ealdorman of Mercia, he was also ealdorman of the Hwicce.1023/32Leofric1023/32–1057Son of Leofwine, appointed by Cnut as earl. Chiefly remembered for his famous wife, Godgifu (Lady Godiva).31 Augor 30 Sep 1057Ælfgar1057–1062Son of Leofric. Had previously been Earl of East Anglia until succeeding his father to Mercia.1062Eadwine1062–1071Son of Ælfgar. Submitted to William the Conqueror in 1066, but later rebelled, and was betrayed by his own men. Mercia was then broken up into smaller earldoms.1071
Март графтары
Март графының атағы (этимологиялық тұрғыдан Мерсия графының атағымен бірдей) 1328 жылы Роджер Мортимер үшін батыс Мидленд аймағында құрылған. Ол атақ одан бері үш рет жойылған және қайта жаңартылған, қазір Ричмонд және Леннокс герцогының қосалқы атағы болып табылады.
The title Earl of March (etymologically identical to 'Earl of Mercia') was created in the western Midlands for Roger Mortimer in 1328. It has fallen extinct, and been recreated, three times since then, and exists today as a subsidiary title of the Duke of Richmond and Lennox.