Хертониеми: Тарихы мен даму жолы

Кіріспе

Хертонеми (Hertonäs) – Финляндия астанасы Хельсинкидің шығысындағы аудан және қала маңы.

Тарих

Гертониемиде адамдар ұзақ жылдар бойы қоныстанған. Хельсинкидегі қола дәуіріне жататын қабірлердің бірі Гертониеми метро станциясының жанынан табылған. Гертониемиде сонымен қатар, фин жер аттарының қалдықтары сақталған, олар тавастиялықтардың бұл аймақты пайдаланғанын және осы жерде қоныстанғанын көрсетеді, бұл Швециялықтар Ұсимаа аймағын жаулап алғанға дейін болған. Жер аттарына сүйенсек, тавастиялықтардың тұрақты қонысы б.з. 12 ғасырында қалыптасқан болуы мүмкін. Гертониеми ауылы Хельсинген приходындағы ең көне ауылдардың бірі болған. Гертониеми үйі – Хельсинкинің шығысындағы ең көне үй, ол 16 ғасырда Ягерхорн отбасының меншігіне өткен. 1752 жылы граф Августин Эренсвард осы үйді сатып алғанда, үйдің жері шығыста Пуотилаға, солтүстікте Виикки мен Малмиге дейін созылған. Мюллипуро ауданы да Эренсвардтың жеріне кірген. Кейіннен үй және оның жерлері Свенссунд шайқасының батыры және Швеция билігі кезінде Виапоридің соңғы басқарушысы Карл Олоф Кронштедтқа тиесілі болды. Осы аймақта Гертониеми үйінен басқа, Стромс үйі де орналасқан. Гертониеми үйінің соңғы иесі, ауыл шаруашылығы жөніндегі кеңесші Джон Бергбом 1880 жылы аймақта виллалар салуға ниеттенген адамдарға үйдің жерлерін жалға беруді бастады. Жалға беру шарты 50 жылға жасалды. Соңында, бұл аймақта 70-ке жуық вилла пайда болды. Виллалардың аумағы Гертониеменрантадан Фастхолмаға дейін созылған. Виллаларда аристократтар, фабрика иелері, кәсіпкерлер және саясаткерлер тұрған. Олар қаладан бу кемелерімен келген. Сапар шамамен 20 минутқа созылған. Байлардың виллалары ауданның оңтүстік бөлігінде орналасса, солтүстікте, Фастхолма ауданында жұмысшы табының адамдары тұрған. Кейде олардың аулаларында сиырлар да болған. 1917 жылы бұл аймақ тығыз қоныстанған қауымдастыққа айналды, бірақ одан бұрын, яғни 1916 жылы Бергбом бұл аймақты жеке порт пен өнеркәсіптік аймақ салуға тиіс компанияға сатқан. Виллаларды сатып алу процесі басталды. Алайда, 1919 жылы Хельсинки қаласы жерді сатып алды, қауымдастықтың дамуы тоқтатылды және қауымдастық үшін ешқандай ережелер жазылмады. Қалаға 30-ға жуық вилла берілді. Олар қала қызметкерлеріне жалға берілді, бірақ кейбіреулері жылдық тұруға, ал кейбіреулері бірлестіктерге жалға берілді. 1930 жылдары қала Гертониемиде мұнай терминалын және оны елдің теміржол желісімен байланыстыратын теміржол желісін салуға кіріскенде соңғы құлдырау басталды. Терминал мен өнеркәсіптік аймақтарда көшелер желісі болуы керек еді және құрылыс жоспарлары қабылданды, терминал үшін 1936 жылы, ал өнеркәсіптік аймақ үшін 1943 жылы. Сонымен қатар, қазіргі Итявяля жолы орналасқан аймақтан өтетін тас жол салынды. Осы кезде кейбір виллалар бұзылды, бірақ ең үлкен өзгерістер соғыстан кейін ғана орын алды. 1990 жылдары Гертониемидегі порт пен мұнай қоймасы бұзылып, Гертониеменранта деп аталатын тұрғын үй ауданы мен кемежайға айналдырылды. Гертониемиде Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Крепост Свеаборгтың кейбір бекіністерін табуға болады.

Herttoniemi has been inhabited for a long time. One of Helsinki's Bronze Age graves has been found near the Herttoniemi metro station. Some Finnish place names have also survived in Herttoniemi, which testify that Tavastians have used the area and inhabited it before Swedes colonized Uusimaa. In the light of place names, a permanent settlement by Tavastians occurred possibly as early as the 12th century. The village of Herttoniemi was one of the oldest in the Helsinge Parish. The Herttoniemi manor is the oldest in eastern Helsinki, and it belonged to the Jägerhorn family already in the 16th century. When Count Augustin Ehrensvärd bought the estate in 1752, the lands of the manor extended to Puotila in the east and to Viikki and Malmi in the north. The area of Myllypuro also belonged to the lands owned by Ehrensvärd. Later, the manor and its lands belonged to Carl Olof Cronstedt, a famous hero of the Battle of Svensksund and the last commandant of Viapori during the Swedish reign. In addition to the Herttoniemi manor, the Ströms manor is also located in this area. The last owner of the Herttoniemi manor, Councillor of agriculture John Bergbom began to rent out plots of the manor lands in 1880 to people who would build villas in the area. The leases were made for 50 years. There would eventually be 70 of such villas in the area. The area of the villas extended from Herttoniemenranta all the way to Fastholma. The villas were inhabited by members of the nobility, by factory owners, businessmen and politicians. The arrived here by steam boats from the city. The travelling time was around 20 minutes. The villas of the wealthy people were in the southern part of the area, but in the north, in the Fastholma area, the villas were inhabited by people of the working class. The latter sometimes had cows in their yards. The area formed a densely populated community in 1917, although already the year before, that is, in 1916, Bergbom sold the area to a company which was supposed to build a private port and an industrial area in the lands it had acquired. The process of buying back of the villas now began. However, the lands were acquired by the city of Helsinki in 1919, and the development of the community was halted, and no bylaws were written for the community. Almost 30 of the villas were now acquired by the city. They were rented out to clerks of the city, although some were also rented out for year round use, and some to associations. The beginning of the end began in the 1930s, when the city began to build an oil terminal in Herttoniemi and a railway line to link it with the existing railway system of the country. The terminal and industrial areas were to have a street network and plans for construction were adopted, for the terminal in 1936 and for the industrial area in 1943. Also a highway was built across the area, where Itäväylä now is located. At that time, some of the villas were torn down, although the biggest changes were to take place only after the war. The harbour and the oil depot in Herttoniemi were demolished in the 1990s and redeveloped into a residential area and marina called Herttoniemenranta. Some fortifications of Krepost Sveaborg can be found in Herttoniemi, dating to World War I.

Танымал тұрғындар

Швед әскери сәулетшісі Аугустин Эренсвардтың өмірінің жұмысы Sveaborg бекінісін салу болды. Ол осы аймақтағы Herttoniemi үйінің иесі болды. Herttoniemi үйінің тағы бір белгілі иесі адмирал Карл Олоф Кронштедт болды, ол қазіргі ғимаратты салып, өмірінің соңғы жылдарында сол үйде тұрды. Herttoniemenranta-дағы Amiraali Cronstedtin ranta деп аталатын көше оның құрметіне аталған. Финляндияның ең танымал жазушыларының бірі, 1939 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты Франс Эмил Силланпя Хертониемиде тұрды. Арво Туртиайнен. Президент Тарья Халонен бала кезінде Хертониемиде тұрған.