Кіріспе

Еуропадағы өзендердің көбісі әр түрлі тілдерде әртүрлі атаулармен белгілі. Кейбір өзендердің атаулары саяси немесе басқа себептерге байланысты өзгерген. Осы мақалада Еуропаның ірі өзендерінің белгілі балама атаулары келтірілген. Сонымен қатар, географиялық орны немесе тарихы тұрғысынан маңызды болған кішірек өзендердің де балама атаулары ұсынылған. Бұл мақалада қандай да бір өзеннің "алғашқы", "ресми", "шынайы" немесе "дұрыс" атауы қандай болды деген пікір білдірілмейді. Өзендер ағылшын тіліндегі ең көп танымал атаулары бойынша әліпбилік тәртіппен тізімделген. Ағылшын тіліндегі атаудан кейін басқа тілдердегі балама атаулар, атаулар бойынша әліпбилік ретпен, содан кейін тарихи баламалар мен бұрынғы атаулар келтірілген. Ағылшын тіліндегі сәйкес атауларымен бірдей шетелдік атаулар да тізімделуі мүмкін, "Бұл атау қай тілде?" деген сұраққа жауап беру мақсатында. NOTOC

С

Ағылшынша атау Елдер Басқа атаулар немесе ескі атаулар Канше Канше (француз, пикард), Квинте (көне голланд), Квантия немесе Канция (латынша) Цетина Цетина (хорват, босния), Цетина Цетина (серб), Cettina (итальян), Zetina (неміс (архаикалық)) Сехотина Ćehotina (черногория, серб, хорват, босния) Шаранта Carantonus (латынша; 4 ғасыр), Charanta (окситан), Charente (француз), Kanentelos Κανεντελος (көне грек; 140 жыл) Чепса Чепца (итальян), Чепса Чепца (орыс), Чупчи Чупчи (удмурт), Çüpçe Чүпче (татар), Tcheptsa (француз), Tschepza (неміс) Шер Caris, Carus, Chares, Charus (латын), Nahr al Zaytun (араб, 9 ғасыр), Zinca (арагон; ескі жазу?) Клайд Chluaidh (шотланд гаэль, бретон, ирланд), Cluda немесе Glota (латын), Akampsis Άκαμψις (грек), Boas Βωας (6 ғасыр грек), Boas, Chorokh және Churuk (бұрынғы ағылшын), Ch'orokhi ჭოროხი (грузин, мингрель), Čorox Ճորոխ (әрм.), Çorox (азербайжан), Çoroxi (зазаки), Çoruh (түрік), Tchorokhi (француз) Куеснон Coetnum немесе Cossonis (латын), Cruesa (окситан) Кришул Алб Bílý Kriš (чех, словак), Crişul Alb (румын), Fehér Körös (венгр), Weiße Kreisch (неміс) Кришул Негру Černý Kriš (чех), Čierny Kriš (словак), Crişul Negru (румын), Fekete Körös (венгр), Schwarze Kreisch (неміс) Кришул Репеде Bystrý Kriš (словак, чех), Crişul Repede (румын), Schnelle Kreisch (неміс), Sebes Körös (венгр) Црна Cherna (болгар), Cerna (румын, бұрынғы ағылшын), Црна (македон, серб), Erigon (фракиялық), Erigonas Εριγώνας (грек), Erigonus (латын)

D

Dahme Dahme (неміс), Dubja немесе Damna (Жоғарғы Сорб) Dalälven Dal River немесе Dalecarlia River (ағылш.), Dalälven (швед) Dâmbovița Dâmbovița немесе Dîmbovița (румын), Dymbowica (поляк), Izvoru Oticului және Oticu (румын; балама атау) Danube Danav (бретон), Danóib (ирланд), Danube (франц.), Danubi (албан, каталон, ломбард, окситан), Danubio (итальян, испан), Danúbio (португал), Danuvius / Danubius (латын; өзеннің жоғарғы бөлігі), Doana (бавариялық), Dóná (исландиялық), Donaris (дак, өзеннің жоғарғы бөлігі), Donau (африкаанс, дат, голланд, неміс, индонезиялық, норвег, швед), Donava (латыш, словен), Donaw/Donwy (уэльс), Donnä (алемандық), Donua (көне ағылш.), Dounavis Δούναβης (грек), Duna (ароман, венгр), Dunaj (чех, поляк, словак), Dunaja (рома), Dunărea (румын), Dunav Дунав (босниялық, болгар, хорват, серб), Dunay Дунай (орыс, украин), Dunojus (литвалық), Hister немесе Ister (латын; өзеннің төменгі бөлігі), Tonava (фин), Tuna (түрік) Daugava немесе Western Dvina Daugava (латыш, эстон, франц., итал.), Daugava немесе Västra Dvina (швед), Daugava немесе Westelijke Dwina (гол.), Daugova (латгалиялық, самогит), Dauguva (литвалық), Duina (испан), Duina Occidentalis (латын), Duína Ocidental (португал), Düna (неміс), Dvina Thiar (ирланд), Dz'vina Дзьвіна (беларусь), Dźwina (поляк), Ntaounkava Νταουγκάβα немесе Dytikos Ntbina Δυτικός Ντβίνα (грек), Väina (эстон), Väinäjoki (фин), Vēna (лив), Western Dvina (балама ағылш. атауы), Zakhidna Dvina Західна Двіна (украин), Zapadnaya Dvina Западная Двина (орыс), Západní Dvina (чех, словак) Dee, Aberdeenshire Abredea және Diona (латын), Dee (шотл., уэльс), Dhè (шотл. гаэль), Dhé (ирланд) Dee, Wales Dea/Deia/Deva/Deya (латын), Dyfrdwy (уэльс, бретон, шотл. гаэль) Dender Dender (гол., Фламанд), Dendre (франц.), Tinre (валлон) Desna Desna Десна (орыс, украин), Deyasna Дзясна (беларусь), Gyeszna (венгр) Dinkel Deenkel (Төменгі саксон), Dinkel (гол., неміс) Dnieper Borysthenes (көне латын), Borysthenes Βορυσθενης (көне грек), Dānu apara немесе Dānu apr (сармат), Danaper (кейінгі латын), Danapres Δαναπρης (кейінгі грек), Danápris (португал), Dinyeper (түрік), Dneiperos Δνείπερος (заманауи грек), Dneper (словен), Dnepr (дат, эстон, фин, неміс, норвег, швед), Dnepr Днепр (орыс), Dněpr (чех), Dnieper (итал.), Dniéper (испан), Dnièper (каталон), Dniepr (поляк), an Dnípir (ирланд), Dnipro Дніпро немесе Dniper Дніпер (украин), Dnjepar (босниялық, хорват, серб), Dnjepr (гол.), Dnyapro Дняпро немесе Днепр (беларусь), Dnyeper (венгр), Exi (татар), Nipru (румын), Özü (қырым татары), Slavuta немесе Slavutych (көне шығыс славян), Var (гун), *Varu stāna (скиф) Dniester Dānu nazdya (сармат), Dinyester (түрік), Dnesteros Δνειστερος (заманауи грек), Dnester (словен), Dnestr Днестр (орыс), Dnestr (эстон, фин, швед), Dněstr (чех), Dniester (итал.), Dnièster (каталон), Dniestr (поляк), Dnister (ағылш. нұсқасы), Dnister Дністер (украин), an Dnístir (ирланд), Dnjestar (босниялық, хорват, серб), Dnjestr (гол., швед), Dnyeszter (венгр), Ister (фракиялық), Nester (идиш), Nistro (итал., португал), Nistru (румын), Thyras Θυρας (көне грек), tūra (скиф), Turla (түрік), Tyras (латын), Danastro (португал) Dollart Doalert (Батыс фриз), Dollard (гол., франц.), Dollart (неміс), Dollert (Төменгі неміс), Dullert (Төменгі неміс, Сатерланд фриз) Dommel Dommel (гол.; Лимбург), Duthmala (латын; 8 ғ.) Don Don Дон (орыс, беларусь, украин), Don (франц., неміс, испан және т.б.), Silys (скиф), Tăn Тэн (кабардин), Tanais (латын), Tanaïs Τάναϊς (көне грек), Tyn Тын (татар) Don, Aberdeenshire Deathan (ирланд), Devona (латын), Dheathain (шотл. гаэль), Don (шотл.) Donets Danets Данец (беларусь), Donec (итал.), Donets (гол., франц., испан), (Sívers'kyj) Donets Донець (украин), (Séverskij) Donets Донец (орыс), Donez (неміс), Doniec (поляк), Donyec (венгр), Tanais Minor немесе Severiensis (латын) Dora Baltea Deura Bàotia (пьемонтиялық), Djouiye (Вальдотен), Doire baltée (франц.), Dora Baltea (итал., ломбард), Duère Baltèa немесе Duère (Арпитан), Duria Bautica немесе Duria Maior (латын), Jouère Baltèa немесе Jouère (Арпитан) Dora Riparia Dòira Rivaria (пьемонтиялық), Doire Ripaire (франц.), Dora Riparia (итал.), Duria minor немесе Duria Ripuaria (латын) Dordogne Dordogna (бретон, итал.), Dordogne (франц.), Dordoina (баск), Dordoña (испан), Dordonha (окситан, португал), Dordonya (каталон), Ḏornton Ντορντόν (заманауи грек), Duranius (латын) Dospat Despatis/Despotis Δεσπάτης/Δεσπότης (грек), Dospat/Dospat dere Доспат/Доспат дере (болгар), Rata Рата (балама болгар), Sura (фракиялық) Doubs Doubes Δουβης (көне грек), Doubs (алемандық, франц.), Dub (неміс), Dubis (латын), Dubs (Франко-Прованс) Douro Douro (галиц, Мирандес, португал, франц.), Duero (арагон, астуриялық, испан, неміс, итал.), Durius (латын) Drac Drac (франц., окситан), Dracum және Dravus (Жаңа латын, 11-13 ғ.), Drau (окситан, 16-18 ғ.) Drammenselva Drammen River (ағылш. нұсқасы), Drammenselva (норвег), Drammenselven (дат) Drava немесе Drave Drau (неміс), Draus (латын), Drava (босниялық, хорват, итал., румын, серб, словен), Dráva (чех, венгр), Drave (неміс; сирек), Dravus (латын), Drawa (поляк) Drin Drilon (латын), Drim Дрим (македон, серб), Drin (франц., неміс, итал., түрік), Drini (албан) Drina Dreinos Δρεινος (көне грек), Drina (босниялық, албан, венгр, итал. және т.б.), Drina Дрина (серб, македон), Drinos Δρινος (грек), Drinus (латын) Drôme Droma (окситан, бретон, каталон, ерте қазіргі испан), Drôme (француз) Drut Drout (франц.), Druc (чех), Drut Друть (орыс, украин), Druts немесе Druć Друць (беларусь) Drwęca Drewenz (неміс), Druvinčia (литва), Drvenca (лат), Drsaventsa Дрвенца (украин), Drwęca (поляк) Dunajec Dohnst (неміс; архаикалық), Dunajec (поляк, словак), Dunajez немесе Dunajetz (неміс) Durance Drouentia Δrενουτια (көне грек), Druentia (латын), Druenza (итал.), Durance (норвегиялық), Durance (французша), Duranza (окситанша), Duranza (солтүстік франция), Durance (французша нұсқасы) (окситаниялық). Dvina, Northern (Солтүстік) Dvina (франц., норвег және т.б.), (Солтүстік) Dwina (неміс, поляк), Paŭnočnaia Dzvina Паўночная Дзвіна (беларусь), Pivnichna Dvina Північна Двіна (украин), Severnaya Dvina Северная Двина (орыс), Vienanjoki (фин), Výnva Вынва (коми) Dyle Dijle (гол., неміс, люксембург), Dyle (франц.), Tîle (валондар) Dyoma Dim Дим (башқұрт, татар), Dioma (франц., итал.), Djoma (неміс), Dyoma Дёма (орыс), Kugizel Күгиҙел (баск) Dysna Disna Дисна (орыс), Dysna (литва), Dzisna Дзісна (беларусь)

М

English Name Countries Басқа атаулар немесе ескі атаулар Main Main (неміс, бавар, голланд, француз), Maina (лат), Mainas (литва), немесе Moenus (латын, 1 ғасыр), Mohan (чеш, словак, сорб) Malka Bałqyps Балъкъыпс (кабардиан), Balyksu Балыксу (орыс, Карачай Балкардан), Balyq Балыкъ (карачай Балкардан), Malka მალკა (грузин), Malka Малка (орыс), Malq (осетия) Maritsa Ebros (трак), Euros Εύρος (көне грек, б.з.д. 600 ж. шамамен Альман қолданған), Mersey (ирланд), Merswy немесе Mersi (уэльс), Seteia (латын; сағасы) Mezha Meja (француз), Mescha (неміс), Meža (эстон, литва), Mezha Межа (орыс), Mieża (поляк) Meuse Helinius немесе Helinium (латын; дельтасы), Maas (голланд, дания, фриз, неміс, венгр, төменгі саксон, швед), Маас (орыс), Maes (зеланд), Maos (лимбург), Mása (словак), Máza (чех), Mesa Меза (македон), Meuse (француз, пикард, румын), Moas (батыс фламанд), Mosa (латын, итальян, окцитан, португал, испан), Mouze (валлон), Moza (поляк) Mezen Mesen (неміс), Mezen (француз), Мезень (орыс), Mozyn Мозын (коми) Midouze Midosa (каталон, окцитан), Midouze (баск, француз) Mincio Mens (ломбард), Menzo (венеция), Minchios Μίγχιος (көне грек), Mincio (итальян), Mincius (латын) Minho Minho (португал, француз, Мирандез), Minius (латын) Molochna Gerros Γέρρος (көне грек), Gerrus (латын), Молочна (украин), Молочная (орыс), Molotchna (француз), Molotschna (неміс), Tokmachka Токмачка (украин; жоғарғы бөлігі) Mondego Mondego (португал, астур, галиция, испан), Mundas (латын), Mundego (Мирандез) Morača Morača Морача (черногор, серб, хорват, босния), Moraça (албан), Oriundus? (латын) Morava (Moravia) Maraha (латын, 9-11 ғасырлар), March (неміс), Marus (латын), Morava (чех, словак, француз, итальян, латын, румын, словен), Morawa (поляк), Morva (венгр) (Ұлы) Morava (Сербия) Brongos Βρόγγος (көне грек), Margus (латын), Българска Морава (бұрынғы болгар), Bulgarian Morava (бұрынғы ағылшын), Južna Morava Јужна Морава (македон, серб) West Morava Angros Ανγρος (көне грек), Musel (люксембург) Moskva Mäskäü Мәскәү (татар), Maskva Масква (беларусь), Moscou (португал), Moscova (испан), Moscus немесе Moscua (жаңа латын), Moskau (неміс нұсқасы), Mosko Моско (мари), Moskova (француз, түрік), Moskuba Москуба (якут), Moskva Москва (орыс, украин), Moskva (голланд, фин), Moskwa (неміс, поляк), Muskav Мускав (чуваш) Msta Msta Мста (орыс), Mstanjogi (вепс), Mustajoki (тарихи фин және эстон) Mulde Milda (латын, 10 ғасыр), Módła (төменгі сорб), Modłej (жоғарғы сорб), Mulda (чех, поляк) Mur Muora (латын, 10 ғасыр), Mureş Marisos Μαρισος (көне грек), Marisus (латын), Maros (венгр), Марош (орыс), Maroš немесе Maruše (чех), Marusza (поляк), Mieresch немесе Marosch (неміс), Moriš (босния, хорват, серб), Mureş (румын), Mureš (словак)