Ренессанс композиторы: Костанцо Порта және оның шығармашылығы
Costanzo Porta
Костанцо Порта – қалыптасқан Ренессанс дәуірінің итальяндық композиторы, Венеция мектебінің өкілі. Контрапункт шебері ретінде танымал, өмір бойы құрметке ие болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық композитор
Italian composer
Костанцо Порта (1528 немесе 1529 – 19 мамыр 1601) – Ренессанс дәуірінің итальян композиторы және қазіргі кезде Венеция мектебі деп белгілі болған ағымның өкілі. Ол өмірі бойы композитор және ұстаз ретінде жоғары бағаланды, әсіресе шебер контрапунктист ретінде танымал болды.
Costanzo Porta (1528 or 1529 – 19 May 1601) was an Italian composer of the Renaissance, and a representative of what is known today as the Venetian School. He was highly praised throughout his life both as a composer and a teacher, and had a reputation especially as an expert contrapuntist.
Өмірбаян
Порта Кремона қаласында дүниеге келген. Оның ерте өмірі туралы мәліметтер аз, бірақ ол, мүмкін, Кремонадағы Порта-Сан-Лука монастырында білім алған. Шамамен 1550 жылы ол Венециядағы Сан-Марко шіркеуінде maestro di cappella болған Адриан Вилларттан сабақ алған деп есептеледі; ол сол жерде де студент болған Клаудио Меруломен танысты; олар өмір бойы жақын дос болып қалады. 1552 жылы Порта Осимо соборында maestro di cappella қызметін атқарды; 1565 жылы ол қысқа мерзімге Падуада жұмыс істеді, бірақ келесі жылы Равеннада маңызды лауазымға тағайындалды, онда соборда толыққанды жаңа музыкалық мектеп құруға шақырылды. 1580 жылға қарай оның қызметіне үлкен сұраныс болды, және онымен бәсекелестік болды; ол Миланнан түскен ұсыныстан бас тартты, орнына бірнеше қаладағы лауазымдарды ауыстырып отырды. Бұл кезде ол танымал ұстаз атанды, ал келесі буын композиторларының көптеген өкілдері Портадан контрапункт өнерін үйренді. Оның соңғы жылдары Падуада өтті, және олар қиын болды. Ол кезде музыка деңгейі төмендеді, сонымен қатар ол денсаулығының нашарлауымен және оның орнын басатын адамның қызғанышымен күресті. Ол Падуада қайтыс болды. Ол Падуадағы Әулие Антоний базиликасына жерленген.
Porta was born in Cremona. Details of his early life are slim, but he probably was educated at the Convent Porta San Luca in Cremona. Around 1550 he is thought to have studied with Adrian Willaert, who was maestro di cappella at St. Mark's in Venice; while he was there he met Claudio Merulo, who was also a student; they remained close friends throughout their lives. In 1552 Porta became maestro di cappella at Osimo Cathedral; in 1565 he took a position in Padua briefly, but took a more important position in Ravenna the next year, where he was hired to build an entirely new music practice at the cathedral. By 1580 his services were much in demand, and there was competition for him; he declined an offer from Milan, moving instead between positions in several cities. In addition he had become a renowned teacher by this time, and numerous composers of the next generation learned their contrapuntal skills from Porta. His last years were spent in Padua, and they were clearly difficult. Musical standards there began to decline, and he faced in addition the burden of ill health and the jealousy of the man who was eventually to replace him. He died in Padua. He is buried in the Basilica of Saint Anthony of Padua.
Стиль
Портаның шығармаларының көбісі қасиетті музыка, әсіресе мотеттер. Ол кем дегенде сегіз мотет кітабын жариялаған, олардың бірі жоғалғаны белгілі, сондай-ақ месса кітаптары, интроиттер және кеш намазы үшін гимндердің үлкен циклы. Портаның музыкасы Гомберттің музыкасынан тіпті де көп дауысты, және ол академиялық, тіпті қатаң контрапункт тәсілдерін ұнататынын көрсетті, бірақ олар соншалықты шеберлікпен қолданылады ki, мәтін әрқашан анық түсініледі. Көбінесе оның музыкасында қатаң канондар қолданылады; оның 1580 жылғы 52 мотеттен тұратын кітабындағы бір мотеті жеті дауысты, оның төртеуі толығымен канондық түрде алынған. Осы кітаптағы тағы бір мотет – бұл межурация каноны, контрапунктік формалардың ең қиыны. Көптеген композиторлар Трент соборының артық полифонияға қарсы шектеулеріне наразылық білдіргенімен, Порта оларды орындауға міндетті емес деп ойлаған көрінеді; мүмкін, ол мәтінді жеткізудегі өзінің шеберлігіне жеткілікті сенімді болған. Оның музыкасы Палестринаның музыкасы сияқты мұқият бақыланады, диссонанстар мен хроматизмді сақтықпен қолданады, сонымен бірге 16 ғасырдың соңындағы басқа қасиетті музыка композиторларында сирек кездесетін полифониялық виртуоздық көрсетеді. Кейінгі мотеттерде көп дауысты жазу кеңінен қолданылады. Порта ғасырдың соңында бұл стиль танымал болған Венецияда болмаса да (Венециялық көп дауысты стильді қараңыз), ол Виллартпен студент ретінде онда жылдар өткізген, және оның ықпалы өмір бойы сақталған. Ол Венециядағы қазіргі тәжірибемен таныс болған және өзінің жоғары білімді стилімен үйлесетін жаңалықтардың кейбіреулерін қабылдаған. Порта мадригалдар да жазған. Олардың көптегені нақты жағдайларға, мысалы, үйлену тойы мен жұмыс берушілерінің отбасыларындағы үлкен қоғамдық шараларға арналған; олар оның қасиетті шығармаларына қарағанда әлдеқайда қарапайым стильде, сол заманғы тәжірибеге сәйкес келеді.
Most of Porta's output is sacred music, especially motets. He published at least eight books of motets, one of which is known to be lost, as well as books of masses, introits, and a huge cycle of hymns for Vespers. Porta's music is even more polyphonic than that of Gombert, and he showed a liking for academic, even severe contrapuntal devices, although they are used so skillfully that the text can always be clearly understood. Often his music uses strict canons; one motet from his book of 52 motets from 1580, in seven voices, has no less than four of the voices entirely derived canonically. Another motet from this same book is a mensuration canon, that most difficult of all contrapuntal forms to carry off. While many composers were reacting to the strictures of the Council of Trent against excessive polyphonic practice, Porta evidently felt unobliged to follow them; perhaps he had sufficient confidence in his skill in conveying the text. His music is as carefully controlled as that of Palestrina, with cautious use of dissonance and chromaticism, while displaying polyphonic virtuosity to a degree uncommon in other composers of sacred music at the end of the 16th century. Some of the later motets use polychoral writing extensively. Although Porta was not in Venice in the late part of the century, where this style had become famous (see Venetian polychoral style), he had spent years there as a student studying with Willaert, and the influence clearly lasted throughout his life. Most likely he was familiar with the current practice in Venice, and adopted some of the innovations which worked best with his highly learned style. Porta also wrote madrigals. Many of these were clearly intended for specific occasions, such as weddings and large social events in the families of his employers; they are in a much simpler style than his sacred works, much in keeping with contemporary practice.