Кіріспе

Италия композиторы

Клаудио Меруло (; 8 сәуір 1533 – 4 мамыр 1604) – итальян композиторы, баспагер және органшы, кеш Ренессанс дәуірінде өмір сүрген. Ол инновациялық клавишалы музыкасымен және венециялық полихоральдық стильде жазылған ансамбльдік музыкасымен ең танымал. Корреджо қаласында дүниеге келген, Парма қаласында қайтыс болған. Клаудио Мерлотти деген атпен туған ол, Венеция мәдени орталарында танымал болғанда, өзінің тегін латын тіліне аударған (ол «кішкентай қара құс» деген мағынаны білдіреді).

Өмір

Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Корреджиода Феррара сотында қызмет еткен танымал мадригалшы Тутовале Меноннан сабақ алған; сондай-ақ ол органшы Джироламо Дирутадан да білім алған. Венециядағы Сан-Марко шіркеуінде Зарлинодан оқыған болуы мүмкін. Венецияда ол Костанцо Портамен жақын дос болып, бұл достық өмірінің соңына дейін сақталды. 1556 жылдың 21 қазанында ол Брешианың Ескі соборында (Дуомо Веккьо) органшы болып тағайындалды. Оның органшылық шеберлігі жоғары болғандықтан, 1557 жылы Италиядағы ең беделді лауазымдардың бірі – Сан-Марко шіркеуінде органшы болып істеді. Ол Андреа Габриели сияқты үміткерлердің арасынан таңдалып алынды. Бұл оның мансабындағы алғашқы маңызды оқиға болды және ол Италиядағы ең жақсы органшы деп есептелді. Сан-Маркода екі орган болғанын және оларды ойнау үшін екі жеке органшы тағайындалғанын атап өткен жөн: 1557 жылы Меруло екінші, кіші органға тағайындалды, ал Аннибале Падовано бірінші органшы лауазымында қалды. 1566 жылы Падованоның Венециядан шұғыл кетіп қалғаннан кейін Меруло бірінші органшы болып тағайындалды, ал Андреа Габриели екінші органшы болды. 1579 жылы Франческо де Медичи мен Бьянка Каппеллоның үйлену тойында Венеция Республикасының елшісі болып тағайындалды және 1574 жылы Венецияға келген Франция королі Генрих III үшін мерекелік музыка жазды. 1584 жылы ол кенеттен Венециядағы лауазымын тастап кетті. Мұның себептері белгісіз және қызықты; Венецияда оған жақсы жалақы төленді және оның беделі жоғары болды; сонымен қатар Сан-Марко органшы үшін маңызды орындардың бірі еді. Дегенмен, 1584 жылдың желтоқсанында оның есімі Пармадағы Фарнезия сотының төлем тізімінде пайда болды. 1587 жылы ол Парма соборында органшы болып тағайындалды, ал 1591 жылдан бастап Санта-Мария-делла-Стекката шіркеуінде де қызмет етті. Ол мұнда органның жақсартуын сұрады, оны үлкен Брешиалық орган жасаушылар отбасының соңғы мұрагері Костанцо Антеньяти іске асырды. Мерулоның Венециядағы тәжірибесіне сүйене отырып, жаңа композицияларын сынау үшін Стеккатаның органын қолданғанын және осы стильде шығармашылықты жалғастырғанын болжауға болады. Ол Пармада өмірінің соңына дейін тұрды. Осы кезеңде ол Венеция мен Римге бірнеше сапар жасады, онда өзінің әйгілі екі томдық «Токкате пер органо» еңбегін жариялады. Меруло 1604 жылдың 4 мамырында Пармада қайтыс болды және Парма соборында Сиприано де Роренің қабіріне жақын жерге жерленді. Оның қызы мен әйелі Амабилия Банзола одан қалды.

Музыка және әсер

Меруло өзінің клавиатуралық музыкасымен танымал. Оның Токкаталары, әсіресе, жаңашылдыққа толы; ол контрапункт жазу бөлімдерін пассаждармен салыстырған алғашқы композитор болды; көбінесе ол ричеркар деп аталатын бөлімдерді токкаталар немесе канцоналар деп аталатын шығармаларға енгізеді. (16 ғасырдың соңында бұл терминдер шамамен ғана сипаттамалық болды; әртүрлі композиторлардың олардың мағынасы туралы әртүрлі түсініктері болды). Оның клавиатуралық шығармалары көбінесе вокалды полифонияның көшірмесі сияқты басталады, бірақ кейін олар айтарлықтай виртуоздыққа жететін кульминациялық бөлімге жеткенше біртіндеп әшекейленеді және толықтырылады. Кейде, әсіресе кейінгі музыкасында, ол мотивке айналатын әшекейлерді жасайды, содан кейін оны дамыту үшін пайдаланады; бұл барокко дәуіріндегі маңызды генеративтік техниканы болжайды. Көбінесе Меруло дауысты жүргізудің "ережелерін" елемейді, бұл музыкаға сол заманғы клавиатуралық музыкаға қарағанда, мадригалшылардың кейінгі мектебіне тән көркемдік күштілік береді. Оның клавиатуралық музыкасы зор ықпалға ие болды, оның идеяларын Суэлинк, Фрескобальди және басқалардың музыкасында көруге болады; Суэлинктың ұстаз ретіндегі зор ықпалының арқасында, солтүстік неміс орган мектебінің виртуоз клавиатура техникасының көп бөлігі, соның ішінде Иоганн Себастьян Бах, Мерулоның жаңалықтарынан туындағанын айтуға болады. Оның аспаптық музыкасының даңқы оның көптеген вокалдық шығармаларын көлеңкеге түсіргенімен, Меруло сонымен қатар мадригалшы да болды. Ол қазіргі кезде Венеция мектебі деп танылатын топтың мүшесі болғандықтан, Андреа және Джованни Габриели стилінде қос хорға арналған мотеттер жазды. Ол "Мадригали а 5 дауыс" (1566 және 1604) атты екі кітап, "Мадригали а 4" (1579) және "3" (1580) кітаптарын жариялады. Джароламо Дирутаның 1593 жылғы "Il Transilvano" атты клавиатура техникасы туралы танымал эссесі Мерулоға арналған, бұл оның итальяндық Ренессанстың ең маңызды клавиатурашыларының бірі екенін көрсетеді.

Анықтамалар және қосымша оқу

Джузеппе Мартини, Клаудио Меруло. Парма, Ordine Costantiniano di S. Giorgio, 2005 (512 б., суреттермен). Элеонора Селфридж Филд, Венеция аспаптық музыкасы, Габриелиден Вивальдиге дейін. Нью-Йорк, Dover Publications, 1994. "Клаудио Меруло" мақаласы, The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ред. Стенли Сейди. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980. Густав Риз, Ренессанс кезеңіндегі музыка. Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954.